{"id":63009,"date":"2021-05-21T06:00:11","date_gmt":"2021-05-21T11:00:11","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63009"},"modified":"2021-05-21T06:01:22","modified_gmt":"2021-05-21T11:01:22","slug":"hayko-bagdat-ermenihaber-ame-konustu-iii-bolum-turkiyede-ermeni-olmak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63009","title":{"rendered":"Hayko Ba\u011fdat Ermenihaber.am’e konu\u015ftu: (III B\u00f6l\u00fcm) T\u00fcrkiye\u2019de Ermeni olmak"},"content":{"rendered":"
\n

\"\"<\/p>\n

Okuyucular\u0131m\u0131za \u0130stanbullu Ermeni ayd\u0131n, \u00fcnl\u00fc gazeteci, yazar Hayko Ba\u011fdat ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z mulakat\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc sunuyoruz. Bu b\u00f6l\u00fcmde Hayko T\u00fcrkiye\u2019yi terk ettikten sonra Avrupa\u2019da ba\u015f\u0131na gelenleri, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvenlik sorunlar\u0131 ve oradaki faaliyetlerini anlat\u0131yor.<\/strong><\/em><\/p>\n

(R\u00f6portaj\u0131n\u00a0Birinci<\/a>\u00a0ve\u00a0\u0130kinci<\/a>\u00a0B\u00f6l\u00fcmleri)<\/strong><\/em><\/p>\n

2016 y\u0131l\u0131ndan beri, do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc topraklar\u0131 terk etmek zorunda kalan Ba\u011fdat Almanya\u2019da ya\u015f\u0131yor. Demokrasi, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, genel olarak insan haklar\u0131 ve Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019\u0131 konular\u0131nda \u0131srarc\u0131 ve fedakar m\u00fccadeleyle biliniyor.<\/strong><\/p>\n

– T\u00fcrkiye\u2019de Size kar\u015f\u0131 zul\u00fcm ve bask\u0131lardan ba\u015fl\u0131yal\u0131m. Neden T\u00fcrkiye\u2019den Almanya\u2019ya gittiniz?<\/strong><\/p>\n

– 2016 y\u0131l\u0131ndan sonra, T\u00fcrkiye\u2019de darbe giri\u015fiminden sonra T\u00fcrkiye\u2019deki rejim (Erdo\u011fan-MHP rejiminden bahsediyorum) b\u00fcy\u00fck bir f\u0131rsat yakalad\u0131. Bu f\u0131rsat T\u00fcrkiye\u2019deki art\u0131k zor durumda olan kalan muhalefeti de ezme f\u0131rsat\u0131 oldu ve T\u00fcrkiye\u2019de on binlerce insan bir anda bask\u0131ya maruz kald\u0131, pek \u00e7ok gazeteci, sanat\u00e7\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin pek \u00e7ok ayd\u0131n insan\u0131 \u00fclkeyi terk etmek zorunda kald\u0131 yada hapishaneye girdi. Bu bir genel durumdur. Yani genelde zaten b\u00f6yleydi ve belki 100 binler \u00e7\u0131kt\u0131 T\u00fcrkiye\u2019den o s\u00fcre\u00e7ten sonra. Ayr\u0131ca, benim g\u00fcvenlik sorunum \u00e7ok artt\u0131. Zaten koruma polisiyle ya\u015f\u0131yordum. T\u00fcrkiye\u2019de T\u00fcrk koruma polisiyle ya\u015f\u0131yordum. Tahmin edersiniz ki \u00e7ok rahat bir durum de\u011fil benim i\u00e7in bu. Tehditler \u00e7ok fazla artt\u0131, davalar \u00e7ok uzun y\u0131llara varan soru\u015fturmalar haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Ben o d\u00f6nemde\u00a0\u2018Salyangoz\u2019\u00a0<\/a><\/strong>turnemin iki aya\u011f\u0131n\u0131 Londra ve Viyana\u2019da yapacakt\u0131m. Oradan Berlin\u2019e geldim. O s\u0131rada Can D\u00fcndar \u00d6zg\u00fcr\u00fcz haber sitesini kuruyordu. Durumlar\u0131 konu\u015ftuk, karar ald\u0131k, i\u015f te bulmu\u015f oldum kendime, en az\u0131ndan bir i\u015fle \u00e7\u0131kmak laz\u0131m \u00e7\u00fcnk\u00fc. Ve T\u00fcrkiye\u2019den bir \u015fekilde \u00e7\u0131kt\u0131m. Daha \u00f6nce \u00e7\u0131kp geldi\u011fimde, bir kere \u00e7\u0131kt\u0131m ve d\u00f6nd\u00fcm, pasaportuma el koymu\u015flard\u0131 \u0130stanbul havaalan\u0131nda.<\/p>\n

\u0130\u015fte o d\u00f6nemin pasaporta el koyma uygulamas\u0131 ilk uygulmalar\u0131ndan biriydi. Ve pasaportu da sonra geri ald\u0131m. \u0130ki arakada\u015f\u0131m\u0131z, Selina Do\u011fan vard\u0131 o zaman CHP\u2019den, Garo Paylan ba\u015fta olmak \u00fczere ba\u015fka HDP\u2019li vekil arkada\u015flar bunu Meclis\u2019te g\u00fcndeme getirdi. Pasaportumu geri verdiler. T\u00fcrkiye devleti pasaportu geri veriyorsa biraz da \u2018git\u2019 diyor zaten yani. \u015e\u00f6yle bir anlama geliyor. Ve \u00e7ok a\u011f\u0131r art\u0131k can g\u00fcvenli\u011fi riskiyle beraber \u00fclkeden \u00e7\u0131kma zorunda kald\u0131m ve Almanya\u2019ya gittik.<\/p>\n

– Ermeni olmak i\u00e7in mi sorunlar ya\u015fad\u0131n\u0131z T\u00fcrkiye\u2019de yoksa siyasi bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131zdan ve faaliyetlerinizden dolay\u0131?<\/strong><\/p>\n

– San\u0131r\u0131m sizin de cevab\u0131n\u0131 bildi\u011finiz bir konu, \u00e7\u00fcnk\u00fc tabi siyasi bir ki\u015fili\u011fim var benim ve faaliyet g\u00f6sterdi\u011fim d\u00f6nemde \u00e7ok etkin bir gazetecilik g\u00f6revi yap\u0131yordum, \u00e7ok fazla merkez medyada da vard\u0131m ve asl\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin rejimine muhalefet eden bir taraf\u0131m vard\u0131. \u0421iz de biliyorsunuz hem b\u00f6yle, hem Ermeni olunca be\u015fe katl\u0131yor her \u015feyi. Ermeni olman\u0131n getirdi\u011fi daha fazla risk, daha fazla tehdit, daha fazla bask\u0131 oldu. Ama i\u015fte hakk\u0131mda a\u00e7\u0131lan soru\u015fturmalardan biri 301 mesela. 301 Hrant abiyi \u00f6ld\u00fcren yasad\u0131r, onu hedef haline getiren. Yada ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc propagandas\u0131d\u0131r i\u015fte.<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla Ermenili\u011fimin benim \u00fczerimdeki bask\u0131lar\u0131 daha fazla bask\u0131 haline gelmesine \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir etkeni oldu tabi. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn yani, i\u015fte sizi koruyan polis te\u015fkilat\u0131 bir Ermeni\u2019yi koruyor diye d\u00fc\u015f\u00fcnerek nefret ederek yap\u0131yor bu i\u015fi.Yani seni koruyana g\u00fcvenmiyorsun bir kere. Dolay\u0131s\u0131yla tabi ki nefes ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z her an Ermeni olman\u0131n etkisini ya\u015famak zorunda kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir d\u00f6nemdi. Hala \u00f6yle yani. Ermenilik bu i\u015fin i\u00e7erisinde… Yok ben Ermenilikten bahsetmiyorum K\u00fcrt sorunu anlat\u0131yorum deseniz de fark etmiyor. T\u00fcrkiye\u2019de Ermeni meselesine bak\u0131\u015f i\u015fte belli. Ben de ondan fazlas\u0131yla nasibimi ald\u0131m.<\/p>\n

–Sizin i\u00e7i Almanya\u2019da g\u00fcvenlik sorunlar\u0131 var m\u0131?<\/strong><\/p>\n

– Var. Ben zaten T\u00fcrkiye\u2019den \u00e7\u0131kmadan 4 sene \u00f6nceden koruma polisiyle ya\u015f\u0131yordum. Bir iki ufak sald\u0131r\u0131 giri\u015fimi de atlatm\u0131\u015ft\u0131m. Almanya\u2019ya geldi\u011fimde ise bir de Can D\u00fcndar\u2019la beraber, Can da sa\u011folsun \u00e7ok tehdit alan bir hayat ya\u015f\u0131yor. Can D\u00fcndarla da \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flay\u0131nca zaten \u2018yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki hainler topland\u0131\u2019 alg\u0131s\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oldu. Sonras\u0131nda ise \u00e7ok ciddi bir ihbar ald\u0131k Almanya\u2019da benim hakk\u0131mda. O zaman T\u00fcrkiye\u2019de g\u00fcndeme getirdiler arkada\u015flar bu konuyu. Bu ihbar Ankara\u2019da \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f bir suikast plan\u0131yd\u0131 ve 2-3 tetik\u00e7ini Avrupa\u2019ya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ihbar\u0131yd\u0131. Almaya\u2019ya gittikten bir sene i\u00e7erisinde hemen sonras\u0131nda olan bir konuydu bu. Bu ihbar\u0131 Alman birimleri do\u011frulad\u0131, ve yakla\u015f\u0131k bir sene boynca san\u0131r\u0131m Almanya\u2019da koruma dereceleri var, en \u00fcste yak\u0131n bir korumayla, hatta magazin haberi oldu, hani \u00e7elik yelekle stand up oyununa \u00e7\u0131karak i\u015fte ne bileyim 7-8 korumalarla Paris\u2019e, Almanya\u2019ya, ba\u015fka turnelere interpol korumas\u0131yla gezerek bir d\u00f6nem ya\u015fad\u0131m. Bunun sebebi somuttu ama.Somut bir suikast ihbar\u0131yd\u0131 ve \u0130nterpol\u2019un do\u011frulad\u0131\u011f\u0131 bir ihbard\u0131.<\/p>\n

Onun d\u0131\u015f\u0131nda zaten \u00a0\u00e7ok T\u00fcrkiyeli var ve biliyorsunuz ki AKP\u2019nin Avrupa\u2019da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00e7ete faaliyeti var, konsolosluklar\u0131n bile bir \u00e7ete merkezi gibi kullan\u0131yorlar. Alam veya Avrupa devletleri i\u00e7in i\u00e7 g\u00fcvenlik riski olu\u015fturacak kadar b\u00fcy\u00fck bir sorun bu art\u0131k Erdo\u011fan rejiminin faaliyetleri. Hatta oradaki yap\u0131lar\u0131yla o \u00fclkeleri tehdit ediyor art\u0131k yani. Dolay\u0131s\u0131yla tabi ki b\u00fct\u00fcn s\u00fcrg\u00fcnler i\u00e7in s\u00f6yl\u00fcyorum ayn\u0131 zamanda normal g\u00fcndelik hayatta da b\u00fcy\u00fck riskler var \u00e7\u00fcnk\u00fc militarist hale gelmi\u015f, \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f \u00e7ete unsurlar\u0131 da Avrupa\u2019da \u00e7ok yo\u011fun, yani benimki hem somut hem genel olmak \u00fczere bir g\u00fcvenlik sorunu halinde devam ediyor. Yani g\u00fcvenlik riski olu\u015fturan bir rejim bu d\u00fcnyada, biliyorsunuz birka\u00e7 sene \u00f6nce Paris\u2019t siyasi \u00fc\u00e7 kad\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler i\u015fte Paris\u2019in ortas\u0131nda ve bu \u00e7ok net M\u0130T operasyonu oldu\u011fu belli. Ba\u015fka operasyonlar da yap\u0131yorlar, dolay\u0131s\u0131yla evet Avrupa\u2019daki ve d\u00fcnyadaki muhalifleri T\u00fcrk devleti rahat b\u0131rakm\u0131yor.<\/p>\n

\u0130\u015fte pasaportumu vermiyor, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131n pasaportu bitti onlara bile pasaport vermiyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc akl\u0131nda pek \u00e7ok yakalama karar\u0131 var ve soru\u015fturma var.<\/p>\n

– Siz bu co\u011frafyan\u0131n insan\u0131 olarak sanki kopar\u0131ld\u0131n\u0131z buradan ve Avrupa\u2019ya yerle\u015ftiniz. Gelece\u011finizi nerede g\u00f6r\u00fcyorsunuz, bu co\u011frafyada m\u0131 yoksa Avrupa\u2019da m\u0131? Bir de Avrupa\u2019daki Ermeni toplumuyla ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131z var m\u0131?<\/strong><\/p>\n

– Topra\u011f\u0131ndan s\u00fcr\u00fclmek, ba\u015fka bir \u00fclkede ya\u015famak zorunda kalmak, orada k\u00f6k salmak, orda tutunmak e bu Ermenilik zaten. Bizim y\u00fczy\u0131ll\u0131k tarihimiz bu zaten. \u015eahsen ya\u015famazsak ta kula\u011f\u0131m\u0131zda, ruhmuzda, ailemizde, hikayelerimizde olan bir \u015fey bu, hatta bazen CHP\u2019li s\u00fcrg\u00fcn dostlar var, yada ne bileyim yeni s\u00fcrg\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015f dostlar var, diyorlar nas\u0131l gidiyor s\u00fcrg\u00fcn, diyorum siz kendinize sorun biz tecr\u00fcbeliyiz biz y\u00fczy\u0131ll\u0131\u011f\u0131z yani. Yani K\u00fcrtler 40 y\u0131ll\u0131k mesela, uyduruyorum. Dolay\u0131s\u0131yla bu tarih\u00e7e bize s\u00fcpriz olmayan bir durumdur ve \u00f6zellikle Can D\u00fcndar\u2019la olan i\u015fi noktalad\u0131ktan sonra Salyangoz oyunumla benim \u00e7ok fazla gezme imkan\u0131m oldu. Yani neredeyse Rojova\u2019dan Kanadaya, Amerikadan, Los Angeles\u2019tan, New York\u2019tan Viyana\u2019ya b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiyelilerin oldu\u011fu yerlere hem\u00a0 Slayangoz oyunumun turnesi i\u00e7in hem de konferanslar i\u00e7in \u00e7ok uzun 2 y\u0131l boyunca gezme imkan\u0131m oldu ve gitti\u011fim her yerde elbette b\u00fct\u00fcn Ermeni yap\u0131lar\u0131yla yani hi\u00e7 bir siyasi ay\u0131r\u0131m yapmadan, yani hep var ya bizde o Ta\u015fnak, o H\u0131n\u00e7ak, o Bolsahay.<\/p>\n

Hi\u00e7 bir ay\u0131r\u0131m yapmadan \u00e7ok fazla daveti icabet ettim, gitti\u011fim \u00fclkelerde gitti\u011fimi duyan insanlar\u0131n yeni davetlerine icabet etim ve benim i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir deneyim oldu. Yani hep o bahsetti\u011fimiz yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki Ermenileri daha iyi anlamak, onlar\u0131n i\u00e7inde bulunmak, onlarla konu\u015fmak f\u0131rsat\u0131m oldu, sadece Ermeniler de\u011fil. Bu yurtd\u0131\u015f\u0131nda olman\u0131n avantajlar\u0131ndan birisi i\u015fte b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerde yapt\u0131\u011f\u0131m gezilerde ba\u015fta Ermeniler, K\u00fcrtler, Aleviler, T\u00fcrkiyeli b\u00fct\u00fcn kesimler, bize yak\u0131n, bizi seven kesimlerle daha yak\u0131ndan tan\u0131\u015fma f\u0131rsat\u0131m oldu ve bu benim i\u00e7in \u00e7ok \u00f6\u011freticiydi.<\/p>\n

P. S.<\/strong><\/p>\n

Sohbetimiz s\u0131ras\u0131nda Hayko Ba\u011fdat Ermenistan vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ba\u015fvurdu\u011funu da bildirdi. Sohbetten birka\u00e7 g\u00fcn sonra Ermenistan pasaportu ald\u0131. Ba\u011fdat bunun asl\u0131nda Ermenistan\u2019a yapt\u0131\u011f\u0131 ilk ziyareti oldu\u011funu fakat gelecekteki ziyaretler i\u00e7in bir haz\u0131rl\u0131k oldu\u011funu ifade etti. Hayko\u2019nun s\u00f6zlerine g\u00f6re Ermenistan pasaportu ta\u015f\u0131mak \u00fclkenin sorunlar\u0131 ve dertleriyle ilgilenme konusunda daha da b\u00fcy\u00fck sorumluluk getiriyor.<\/strong><\/p>\n

Hayko Ba\u011fdat’\u0131n – ‘Salyangoz’ oyununun birinci ve ikinci b\u00f6l\u00fcmleri:<\/strong><\/em><\/p>\n