![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Babil-Kulesi-360x203.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
En \u00f6nce isimler: Valentin, Agavni, Elizabeth, Ohannes, Takuhi, Veronik, Jirayr, Antuan\u2026 Mahallenin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131, Avniye, Takunya, Ciray, Varnik gibi isimlerle an\u0131l\u0131yorlard\u0131.<\/strong><\/em><\/p>\n Funda Cantek<\/strong><\/p>\n 24 Nisan\u2019\u0131n an\u0131s\u0131na\u2026<\/p>\n Kendimi bildim bileli evin ba\u015f k\u00f6\u015fesinde bir alb\u00fcm durur. Tab edilmi\u015f foto\u011fraf\u0131n k\u0131ymetli ve nadir eri\u015filir bir obje oldu\u011fu d\u00f6nemlerde, alb\u00fcmler de \u00f6zenilen ve pahal\u0131 ev e\u015fyalar\u0131yd\u0131lar. Ev e\u015fyas\u0131 diyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc genellikle dolaplarda ve \u00e7ekmecelerde falan saklanmaz, g\u00f6r\u00fclebilecekleri ve kolayca al\u0131n\u0131p incelenebilecekleri ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir yere yerle\u015ftirilirlerdi. S\u00fcsl\u00fc p\u00fcsl\u00fc, deri ciltli, kabartma fig\u00fcrlerle bezeli olurdu kapaklar\u0131. Foto\u011fraf\u0131n d\u00f6rt ayr\u0131 k\u00f6\u015fesi ona uygun yuvalara yerle\u015ftirilirdi, di\u011fer sayfalar \u00fczerine kapan\u0131p tahrip etmesin diye sayfa aralar\u0131nda pel\u00fcr benzeri, incecik ka\u011f\u0131tlar bulunurdu. S\u0131rt k\u0131sm\u0131n\u0131 tutmak i\u00e7in ucu p\u00fcsk\u00fcll\u00fc ipek bir sicimi olanlar da vard\u0131. Bizim evin ba\u015fk\u00f6\u015fesindeki alb\u00fcm\u00fcn hem p\u00fcsk\u00fcll\u00fc ipi, hem de kapa\u011f\u0131nda haremde nargile i\u00e7en kad\u0131nlar\u0131 g\u00f6steren bak\u0131r \u00fczerine kabartma bir tasvir vard\u0131. Kapa\u011f\u0131n\u0131n \u015fa\u015faas\u0131na inat, alb\u00fcm sarar\u0131p solmu\u015f, lekeli, u\u00e7lar\u0131 k\u0131r\u0131k veya kopuk foto\u011fraflar\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n \u00c7er\u00e7eveledi\u011fi ki\u015fileri, manzaralar\u0131 zar zor se\u00e7ebildi\u011finiz, \u00e7\u00f6pten \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f gibi duran bu foto\u011fraflara niye bu kadar de\u011fer verildi\u011fini anlamam zaman ald\u0131. Her ailenin oldu\u011fu gibi, bizimkinin de kurucu hikayeleri vard\u0131. Bunlardan biri 1957\u2019de Ankara\u2019da ya\u015fanan sel felaketiydi. Alb\u00fcmse o felaketten kurtar\u0131lan iki par\u00e7a e\u015fyadan biri.<\/p>\n Yabanc\u0131lara neyse de, biz \u00e7ocuklara s\u0131ral\u0131 s\u0131ras\u0131z hat\u0131rlat\u0131lan, defalarca ba\u015ftan anlat\u0131lan bu olay, ya\u015fan\u0131rken bir travma olsa da, hat\u0131rlan\u0131rken bir ser\u00fcven hissi yarat\u0131yordu anla\u015f\u0131lan. Ki baya bir ser\u00fcvendi. 1957\u2019nin p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l bir sonbahar g\u00fcn\u00fcnde, Bent Deresi kenar\u0131na kurulu tek veya iki katl\u0131, kutu gibi evlerinde s\u0131radan bir g\u00fcn ge\u00e7iren veya su kenar\u0131nda piknik yapan semt sakinlerinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, g\u00fcrleyerek \u00fczerlerine do\u011fru gelen ta\u015fk\u0131ndan ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken sele kap\u0131lm\u0131\u015f, \u00e7o\u011fu bo\u011fularak \u00f6lm\u00fc\u015f, bir k\u0131sm\u0131 yaral\u0131 olarak kurtulmu\u015ftu. Sele kap\u0131lmaktan k\u0131l pay\u0131 kurtulanlar ise evlerini ve e\u015fyalar\u0131n\u0131 kaybetmi\u015flerdi.<\/p>\n Annemin ve ablam\u0131n deh\u015fet verici maceras\u0131 y\u0131pranm\u0131\u015f alb\u00fcmle bu noktada ilintileniyordu. Hen\u00fcz bir ya\u015f\u0131nda olan k\u0131z\u0131 ile baba evine tatil i\u00e7in gelmi\u015f olan annem, sele kap\u0131lmaktan annesinin uyar\u0131s\u0131yla son anda kurtulmu\u015f, can havliyle bir kolunun alt\u0131na k\u0131z\u0131n\u0131, di\u011fer kolunun alt\u0131na da alb\u00fcm\u00fc s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131p bah\u00e7edeki ihti\u015faml\u0131 bir at kestanesi a\u011fac\u0131n\u0131n tepesine t\u00fcnemi\u015fti. Onlar\u0131 sular\u0131n \u00e7evreledi\u011fi a\u011fa\u00e7tan mahalleye yak\u0131n bir yurtta kalan, \u015fans eseri profesyonel y\u00fcz\u00fcc\u00fc olan erkek \u00f6\u011frenciler kurtarm\u0131\u015flard\u0131. Deh\u015fet verici bir panikle can\u0131n\u0131 kurtaran annemin, ayn\u0131 azimle k\u0131z\u0131na ve alb\u00fcme sahip \u00e7\u0131kmas\u0131 beni hep \u015fa\u015f\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131r. Bu alb\u00fcm belki de eski hayat\u0131 yenisine ba\u011flayacak bir pamuk ipli\u011fiydi.<\/p>\n Anlatmak istedi\u011fim as\u0131l konuya, Selim \u0130lerivari biraz uzun bir girizgah yapt\u0131m. Ama bu yerel felaketin de unutulmamas\u0131 gerek bence. \u00c7\u00fcnk\u00fc, hem ki\u015fisel dramlar, mek\u00e2nsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler hayat \u00e7izgilerinde radikal de\u011fi\u015fikliklere neden oluyor, hem de Menderes d\u00f6neminin \u015fehircilik politikas\u0131n\u0131n hoyratl\u0131\u011f\u0131n\u0131, imar faaliyetinin oldubittiye getirilen, \u00e7\u0131kara dayal\u0131 y\u00f6n\u00fcn\u00fc apa\u00e7\u0131k g\u00f6steriyor sel felaketinden sonra ya\u015fananlar.<\/p>\n Sel felaketinden \u00f6nce Demokrat Parti H\u00fck\u00fcmeti, t\u0131pk\u0131 \u015fimdi oldu\u011fu gibi sadece \u015fehir merkezlerini de\u011fil, \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc b\u00f6lgesi olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, yoksullu\u011fun h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, yasa d\u0131\u015f\u0131 faaliyetlerin y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc veya \u00f6yle iddia edildi\u011fi, \u015fiddet vakalar\u0131na s\u0131k rastlanan semtleri istimlak ederek yenileme giri\u015fiminde bulunuyordu. Se\u00e7ilen b\u00f6lgeler tahmin edilebilece\u011fi gibi, \u015fehrin merkezine yak\u0131n rant alanlar\u0131yd\u0131. Ankara\u2019da da yukar\u0131da bahsetti\u011fim selin vurdu\u011fu Mamak b\u00f6yle bir yerdi. Hastaneler b\u00f6lgesiydi, Ankara \u00dcniversitesi\u2019nin bir\u00e7ok fak\u00fcltesine yak\u0131nd\u0131, Konservatuvar, \u00f6\u011frenci yurtlar\u0131 oradayd\u0131 ve tren hatt\u0131 yak\u0131n\u0131ndan ge\u00e7iyordu.<\/p>\n Nicedir semtin istimlak edilece\u011fi ve insanlar\u0131n do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fckleri, kom\u015fulu\u011fun en yak\u0131n ili\u015fki bi\u00e7imi oldu\u011fu evlerinden \u00fc\u00e7 kuru\u015f istimlak pay\u0131 verilerek \u00e7\u0131kar\u0131lacaklar\u0131 s\u00f6ylentisi dolan\u0131yordu. Nitekim, sel sular\u0131n\u0131n mahalleye yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve evlerin bo\u015falt\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini duyuran belediye hoparl\u00f6r\u00fcn\u00fcn tela\u015fesini, bu bahaneyle evlerinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lacaklar\u0131n\u0131 ve dozerlerin, kep\u00e7elerin i\u015fi bitirivereceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnerek \u00f6fkeli bir aymazl\u0131kla kar\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131 bir k\u0131s\u0131m mahalle sakini. Can kayb\u0131n\u0131n \u00e7ok olmas\u0131 biraz da bu inanmazl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131yd\u0131.<\/p>\n Selden yakla\u015f\u0131k bir y\u0131l sonra felaketzedeler i\u00e7in bir \u00e7e\u015fit sosyal konut in\u015fa edildi. Fakat korkulan olmu\u015ftu. Bu yap\u0131 Mamak\u2019tan \u00e7ok uzakta bir yerde, g\u00f6rece yeni bir yerle\u015fim, bir orta s\u0131n\u0131f banliy\u00f6s\u00fc say\u0131labilecek Yenimahalle\u2019deydi. K\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce m\u00fccavir alandaki \u015fehirlerden, k\u00f6ylerden, kasabalardan Ankara\u2019ya daha iyi bir hayat umuduyla g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f bu insanlar, hen\u00fcz \u015fehir hayat\u0131na al\u0131\u015fm\u0131\u015flarken ikinci kez yer de\u011fi\u015ftirmeye zorlan\u0131yorlard\u0131. 4 bloktan olu\u015fan ve geni\u015f bir bah\u00e7enin i\u00e7ine yerle\u015fen sitenin ad\u0131 sel felaketi manas\u0131na gelen Seylap\u2019t\u0131. H\u00fck\u00fcmet, bu evleri kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z da\u011f\u0131taca\u011f\u0131na s\u00f6z vermesine ra\u011fmen, epey bir bor\u00e7 \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131 felaketzedelere. Fakat nohut oda bakla sofa denilebilecek kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bu apartman daireleri dere kenar\u0131ndaki, bir k\u0131sm\u0131 altyap\u0131s\u0131z, y\u0131k\u0131k d\u00f6k\u00fck m\u00fcstakil evlerden gelen yoksul insanlara, ba\u015fta tasavvur ettiklerinin aksine \u00e7ok cazip g\u00f6r\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. Hen\u00fcz \u00e7ok gen\u00e7 olan Cumhuriyet\u2019in modernle\u015fme hamlesinin arzu odaklar\u0131ndan biri de apartmanlard\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc. Sel suyu, Mamak sakinlerinin ayaklar\u0131n\u0131 yerden kesmi\u015f, eski hayatlar\u0131 s\u00fcrse sahip olamayacaklar\u0131, akar suyu, kanalizasyonu olan birer apartman dairesine ve \u015fehrin b\u00fcrokrat kesiminin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir mahalleye ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Seylap Sitesi, kapakta foto\u011fraf\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz, ortak bir balkon \u00fczerine yerle\u015ftirilmi\u015f 6\u2019\u015far daire ve 4 kattan olu\u015fan 4 bloktu. Ortak balkon, m\u00fcstakil evlerin \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden olan mahremiyeti bir \u00f6l\u00e7\u00fcde ortadan kald\u0131r\u0131yordu. Alt ve \u00fcst katlarda yabanc\u0131lar\u0131n ya\u015famas\u0131 da, ev i\u00e7lerindeki seslerin, kokular\u0131n ve hareketlerin kontrol edilmesini zorunlu k\u0131l\u0131yordu. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta zorlanan sel felaketzedeleri, apartman hayat\u0131n\u0131n cezbesine kap\u0131larak k\u0131sa s\u00fcrede buna da uyum sa\u011flad\u0131lar. Bir k\u0131sm\u0131n\u0131 eski hayatlar\u0131ndan tan\u0131d\u0131klar\u0131 kom\u015fular\u0131yla dayan\u0131\u015fmac\u0131 bir ili\u015fki kurdular. Travmalar\u0131 ve sevin\u00e7leri payla\u015fmak, birlikte gezmeye, hatta tatile gitmek de bu ili\u015fkiye dahildi. \u00d6te yandan, bu mimari d\u00fczen birbirlerini g\u00f6zetlemeyi, denetlemeyi, ay\u0131plamay\u0131 ve bask\u0131lamay\u0131 da beraberinde getiriyordu. Farkl\u0131 olan hemen se\u00e7iliyor, d\u0131\u015flan\u0131yordu. Farkl\u0131 olan site sakinleri aras\u0131nda Ermeni aileler boyal\u0131 ku\u015f misali en fazla dikkat \u00e7ekenlerdi. M\u00fcstakil evlerinde g\u00f6rece serbest ya\u015fayabildikleri dini rit\u00fcelleri, s\u00fcrd\u00fcrebildikleri adetleri, gelenekleri, ya\u015fam tarzlar\u0131 burada a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131k\u0131yor, g\u00f6ze bat\u0131yordu. En \u00f6nce isimler: Valentin, Agavni, Elizabeth, Ohannes, Takuhi, Veronik, Jirayr, Antuan\u2026 Mahallenin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131, Avniye, Takunya, Ciray, Varnik gibi isimlerle an\u0131l\u0131yorlard\u0131. Sonra adetler: yemekte i\u00e7ilen \u015faraplar, karma sosyalliklerin daha yayg\u0131n olmas\u0131, alafranga m\u00fczi\u011fe ve danslara merak, bezik, poker oynama al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2026 Ve tabii dini rit\u00fceller: paskalyalar, kilise d\u00fc\u011f\u00fcnleri, ha\u00e7 \u00e7\u0131karmalar\u2026<\/p>\n En yoksul olanlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck evlerini oda oda kiraya veriyor, apartman\u0131n temizli\u011fini yap\u0131yor, daha iyi durumda olanlar, \u00e7o\u011funlukta olanlarla M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n ve gelene\u011fin belirledi\u011fi bir ili\u015fki bi\u00e7imini, kazas\u0131z belas\u0131z s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Balkonlardaki \u015farapl\u0131 ak\u015fam yemeklerinde \u015fi\u015feler saklan\u0131yor, Ramazan ve Kurban bayramlar\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman kom\u015fulara kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan ziyaretler yap\u0131l\u0131yordu. Mimari d\u00fczenin yak\u0131nla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ili\u015fkiler, Ermeni kom\u015fularla ortak balkonlardaki ve bah\u00e7elerdeki bulu\u015fmalar\u0131, kar\u015f\u0131 konulamaz bir merak duygusuyla onlar\u0131n kilise d\u00fc\u011f\u00fcnlerine gitmeyi normalle\u015ftiriyordu zamanla.<\/p>\n Bir felaket neticesi Mamak\u2019tan Yenimahalle\u2019ye ta\u015f\u0131nan farkl\u0131 etnik kimliklerden, k\u00fclt\u00fcrlerden gelen bu toplulu\u011fun \u015fehir hayat\u0131na uyum sa\u011flamas\u0131nda Seylap Sitesi\u2019nin \u00f6nemli etkisi oldu. Sonraki ku\u015faklar \u015fehirli, e\u011fitimli ve modern hayata daha al\u0131\u015f\u0131k olarak yeti\u015ftiler bu semtte. Peki Ermeni kom\u015fulara ne oldu? Di\u011ferleri kadar Anadolulu olan, Ni\u011fdeli, Kayserili, Tokatl\u0131 Ermeniler, Seylap Sitesi sakinleri kadar, ulus co\u011frafyas\u0131 i\u00e7in de istenmeyen kom\u015fu olduklar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olarak yava\u015f yava\u015f \u015fehri terk etmeye ba\u015flad\u0131lar. \u00d6nce \u0130stanbul\u2019a, sonra da ba\u015fka \u00fclkelere g\u00f6\u00e7 ettiler. Babil Kulesi rengini, zenginli\u011fini yitirdi. Kalabilenler ne yaz\u0131k ki g\u00fcvercin tedirginli\u011fi ile ya\u015f\u0131yorlar h\u00e2l\u00e2.<\/p>\n
\n