![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Mahir-Firat-Fidan-360x203.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u201cD\u00eesa\u201d alb\u00fcm\u00fcn\u00fcn prod\u00fckt\u00f6r\u00fc \u00d6zkan \u00d6zta\u015f\u2019la alb\u00fcm\u00fc ve Erivan Radyosu\u2019nu konu\u015ftuk. \u00d6zta\u015f, \u201cK\u00fcrt halk\u0131n\u0131n kendini buldu\u011fu, kendini duyurdu\u011fu bir yer oldu Erivan Radyosu\u201d dedi.<\/strong><\/em><\/p>\n Mahir F\u0131rat Fidan<\/strong><\/p>\n DUVAR \u2013 Erivan (Yerevan-‘Akunq’ web sitesi)<\/em> Radyosu, 1955 y\u0131l\u0131nda yay\u0131n hayat\u0131na ba\u015flad\u0131. K\u00fcrt\u00e7e yay\u0131na ise yine ayn\u0131 y\u0131l 15 dakikal\u0131k haber b\u00fclteniyle \u201cMerhaba\u201d dedi ve yo\u011fun bir ilgiyle kar\u015f\u0131land\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de K\u00fcrt\u00e7enin yasakl\u0131 oldu\u011fu, yok say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve asimile edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda, Erivan\u2019da K\u00fcrt k\u00fclt\u00fcr\u00fc her a\u00e7\u0131dan boy vermeye ba\u015flad\u0131 ve yakla\u015f\u0131k on bin kay\u0131tl\u0131k devasa bir ar\u015fivi K\u00fcrt halk\u0131na miras b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n Bu ar\u015fivden 900 eser, K\u00fcrt-Alman K\u00fclt\u00fcr Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn (Deutsch-Kurdisches Kulturinstitut) verdi\u011fi 4 y\u0131ll\u0131k emek sonucunda, ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l dijital platformlarda dinleyiciyle bulu\u015ftu. Bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131, Cewad Mervani\u2019nin yay\u0131na haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ve 900 eserin tamam\u0131na ait notalar\u0131n ve s\u00f6zlerin bulundu\u011fu 4 ciltlik \u2018Stran\u00ean Ar\u015f\u00eeva Radyoye Er\u00eevan\u00ea\u2019 adl\u0131 kitab\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131 izledi.<\/p>\n Yak\u0131nda zamanda ise, B\u00eamale Keko, Hovhannes Badalyan, Dawit\u00ea Xilo, Aslika Qadir ve Sus\u00eeka S\u00eemo\u2019ya ait toplam 8 \u015fark\u0131, yeni bir formla, yani klasik m\u00fczi\u011fin enstr\u00fcmanlar\u0131 e\u015fli\u011finde, \u201cD\u00eesa\u201d alb\u00fcm\u00fcyle beraber dinleyiciyle bulu\u015ftu. K\u00fcrt-Alman K\u00fclt\u00fcr Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn (Deutsch-Kurdisches Kulturinstitut) b\u00fcnyesinde yay\u0131nlanan alb\u00fcm\u00fcn m\u00fczik y\u00f6netmenli\u011fini Yusuf Yal\u00e7\u0131n, prod\u00fckt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ise \u00d6zkan \u00d6zta\u015f yapt\u0131.<\/p>\n Biz de \u00d6zkan \u00d6zta\u015f ile y\u0131llar \u00f6ncesinden hasretle bug\u00fcne seslenen alb\u00fcm\u00fcn ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 konu\u015ftuk.<\/p>\n Yak\u0131n zamanda, Erivan Radyosu\u2019nda kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nan K\u00fcrt ezgilerini klasik m\u00fczi\u011fin enstr\u00fcmanlar\u0131 e\u015fli\u011finde \u201cD\u00eesa\u201d alb\u00fcm\u00fcyle dinleyiciyle bulu\u015fturdunuz. \u00d6ncelikle bize alb\u00fcm\u00fcn hik\u00e2yesinden bahseder misiniz?<\/strong><\/p>\n Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l Erivan Radyosu\u2019nda derlenmi\u015f K\u00fcrt\u00e7e ezgilerin dijital olarak yeniden dinleyicilerle bulu\u015fturuldu\u011fu haberini al\u0131nca, bu alana dair bir \u00e7al\u0131\u015fma yapma fikri do\u011fmu\u015ftu. Daha evvel, 2016 y\u0131l\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde \u2018K\u00fcrt Sanat\u0131\u2019 ad\u0131yla yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmada, Erivan Radyosu\u2019na dair ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma yapma imk\u00e2n\u0131 bulmu\u015ftum. Malum, o zaman \u015fark\u0131lar\u0131n pek az\u0131 dijital olarak ula\u015f\u0131labilir durumdayd\u0131. Ar\u015fivler bug\u00fcn tekrar dinleyicilerle bulu\u015fturulunca bu eserleri klasik bi\u00e7imle bir araya getirme fikri do\u011fdu. \u00dcstelik eserler K\u00fcrt m\u00fczi\u011finde geleneksel ezgilerin klasik bi\u00e7ime en yak\u0131n \u00f6rnekleriydi zaten. \u00c7al\u0131\u015fmaya \u201cD\u00eesa\u201d ad\u0131n\u0131 verdik. D\u00eesa K\u00fcrt\u00e7ede \u201ctekrar, yine\u201d manas\u0131na geliyor. Biz de var olan bu ezgileri yeniden yorumlayarak dinleyicilere ula\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n San\u0131r\u0131m ilk k\u0131v\u0131lc\u0131m bir dengb\u00eaj kayd\u0131 derlerken ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Kars\u2019\u0131n Digor il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 bir k\u00f6yde dengb\u00eaj Mevl\u00fct \u201csize bir Erivan k\u0131lam\u0131 okuyay\u0131m\u201d deyince nereden duydu\u011funu sormu\u015ftum. \u201cErivan Radyosu\u2019ndan dinlemi\u015ftim\u201d dedi. \u201cNeler biliyorsun oraya dair\u201d diye sordu\u011fumda da \u201conlar konservatuar dengb\u00eajleriymi\u015f\u201d dedi. A\u011fz\u0131ndan yar\u0131m yamalak \u00e7\u0131kan konservatuar\u0131n ne oldu\u011funu sordu\u011fumda da \u201cdengb\u00eaj okuluymu\u015f\u201d dedi\u011fini an\u0131ms\u0131yorum. Heyecan verici bir and\u0131 benim i\u00e7in. Sovyetler\u2019in konservatuar i\u00e7in yaratt\u0131\u011f\u0131 imge bu a\u00e7\u0131dan k\u0131ymetli.<\/p>\n \u2018ALB\u00dcM, HERKES\u0130N KATKISIYLA ORTAYA \u00c7IKTI\u2019<\/strong><\/p>\n Erivan Radyosu K\u00fcrt m\u00fczi\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok geni\u015f bir ar\u015five sahip. Siz de alb\u00fcmde B\u00eamale Keko, Hovhannes Badalyan, Dawit\u00ea Xilo, Aslika Qadir ve Sus\u00eeka S\u00eemo\u2019ya ait toplam 8 \u015fark\u0131ya yer verdiniz. Bu eserleri hangi kriterlere g\u00f6re se\u00e7tiniz?<\/strong><\/p>\n Ezgilerin se\u00e7imleri konusunda son noktay\u0131 koyan ki\u015fi \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n m\u00fczik y\u00f6netmeni Yusuf Yal\u00e7\u0131n oldu. Burada temel belirleyenimiz i\u015flenecek ezgilerin klasik bi\u00e7ime en yak\u0131n \u00f6rneklerden se\u00e7ilmesi ve Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde \u00fcretilen o duyguyu ve dayan\u0131\u015fmay\u0131 yans\u0131tmas\u0131yd\u0131. Ben \u00f6zellikle ka\u00e7\u0131nd\u0131m eserleri belirleme i\u015finden. Zira K\u00fcrt\u00e7e bilmek ve bu ezgilerle b\u00fcy\u00fcmek tercihte ki\u015fisel belirlenimlere neden olabilirdi. Bir ekip ile yakla\u015f\u0131k 10 bin eseri inceleyerek i\u00e7inden 40-50 tane \u015fark\u0131ya indirdik bu listeyi. Dedi\u011fim gibi belli kriterlerle; klasik bi\u00e7ime uyumu, Sovyetik izler ta\u015f\u0131mas\u0131 ve dayan\u0131\u015fmay\u0131 g\u00f6stermesi\u2026 \u0130\u00e7lerinde Ermeni sanat\u00e7\u0131lar da var, kad\u0131nlar da, K\u00fcrt m\u00fczi\u011finin medar\u0131 iftihar\u0131 olan ki\u015filer de.<\/p>\n Beni \u015fa\u015f\u0131rtan nokta Yusuf Yal\u00e7\u0131n\u2019\u0131n 8 \u015fark\u0131ya indirirken yapt\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerdi. Hatta kendisine \u201chi\u00e7 K\u00fcrt\u00e7e bilmedi\u011fine emin misin?\u201d diye sordu\u011fumu an\u0131ms\u0131yorum. Zira kendisi ilk kez dinledi\u011fi eserler i\u00e7inden K\u00fcrt m\u00fczi\u011finin en bilinen ve en sevilen \u015fark\u0131lar\u0131n\u0131 se\u00e7mi\u015fti. Bu ayn\u0131 zamanda bu ezgilerin m\u00fczikal kalite ile toplumsal yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131ndaki korelasyonu da g\u00f6steriyor. Son olarak bir de fiziki fakt\u00f6rler vard\u0131 tabii eserlerin se\u00e7iminde. \u00dcflemeli sazlardan uzak durduk, zira pandemi devam ederken kapal\u0131 bir odada kay\u0131t alman\u0131n riskleri vard\u0131. Bir de bu alb\u00fcm dayan\u0131\u015fmayla hayata ge\u00e7irildi. Arkas\u0131nda bir sponsor ya da \u015firket yoktu ve olmas\u0131n istedik. Kar\u0131nca karar\u0131nca herkesin katk\u0131s\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 bu alb\u00fcm.<\/p>\n \u2018K\u00dcRT TAR\u0130H\u0130N\u0130N B\u0130R\u00c7OK \u00dcRET\u0130M\u0130 SSCB\u2019DE GER\u00c7EKLE\u015eT\u0130\u2019<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de K\u00fcrt\u00e7enin yasakl\u0131 oldu\u011fu y\u0131llarda Erivan Radyosu, ba\u015fta m\u00fczik olmak \u00fczere bir\u00e7ok alanda K\u00fcrt k\u00fclt\u00fcr\u00fcne katk\u0131 sunuyordu ve yo\u011fun bir ilgi g\u00f6r\u00fcyordu. Ayn\u0131 zamanda k\u00fclt\u00fcrel \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fcten biri olarak bu durumu nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n Mevzunun k\u00fclt\u00fcr sanat boyutunun kritik bir \u00f6neme sahip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Beni, Sovyet K\u00fcrtleri konusunda hep \u015fu iki \u015fey \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131. Bir, burada ya\u015fayan K\u00fcrtler, k\u00fclt\u00fcrel orijinlerinden uzaktalar ve g\u00f6\u00e7 eden bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yorlar. Yani mevzubahis Diyarbak\u0131r Surlar\u0131\u2019nda ya da S\u00fcphan Da\u011f\u0131\u2019n\u0131n ete\u011finde ge\u00e7miyordu. \u0130kinci kritik \u015fey ise buna ra\u011fmen K\u00fcrt tarihinin bir\u00e7ok ilk \u00fcretimi burada ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. D\u00fc\u015f\u00fcnsenize, Mahmut Esat Bozkurt\u2019un meclis k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnde, \u201cK\u00fcrt diye bir \u015fey yoktur varsa da tek g\u00f6revi T\u00fcrklere hizmet etmektir\u201d dedi\u011fi bir d\u00f6nemde K\u00fcrtler SSCB\u2019de ilk sinema filmlerini, ilk K\u00fcrt\u00e7e roman\u0131, uzun soluklu gazeteleri, radyo programlar\u0131n\u0131, tiyatro sanat\u0131n\u0131 icra ediyor, hayata ge\u00e7iriyordu.<\/p>\n Erivan Radyosu deyince akla sadece \u015fark\u0131lar t\u00fcrk\u00fcler gelmesin. Radyo tiyatrolar\u0131, haberler, enstr\u00fcmantal m\u00fczikler ve daha bir nice \u015fey \u00fcretildi. T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan K\u00fcrtler \u00e7ok sevdi bunlar\u0131. Zira Ba\u011fdat ve Tahran radyolar\u0131na k\u0131yasla daha saf bir K\u00fcrt\u00e7e kullan\u0131l\u0131yordu. A\u00e7\u0131k ara Sovyetler Birli\u011fi fark\u0131 var burada. Sosyalizmin izlerini g\u00f6rmezden gelmek tarihsel hata olur. 1915\u2019te kanl\u0131 bir bo\u011fazla\u015fmaya \u015fahit olmu\u015f iki halk\u0131n, K\u00fcrtlerin ve Ermenilerin bir araya gelip \u00fcretti\u011fi \u015fark\u0131lar\u0131 dinliyoruz. Bug\u00fcnden bak\u0131nca b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bo\u015flu\u011fu da g\u00f6steriyor.<\/p>\n Erivan Radyosu ilk olarak 15 dakikal\u0131k haber b\u00fclteniyle ba\u015fl\u0131yor K\u00fcrt\u00e7e yay\u0131na. Daha sonra m\u00fczik, tiyatro, arkas\u0131 yar\u0131n programlar\u0131\u2026 Sonu\u00e7 olarak devasa bir birikim ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ve k\u00f6k salmaya ba\u015fl\u0131yor. Siz m\u00fczi\u011fin bu k\u00f6k salma, yer-yurt edinme konusundaki i\u015flevini nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n Benim esas alan\u0131m k\u00fclt\u00fcr ve k\u00fclt\u00fcr tarihi. M\u00fczik bunun i\u00e7inde yer alan bir alan. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131n merkezinde sadece m\u00fczik durmuyor. Yani burada s\u00f6yleyeceklerime esas i\u015fi m\u00fczikal ara\u015ft\u0131rmalar ve \u00fcretimler olan dostlar\u0131m\u0131z daha g\u00fczel girdiler yapacakt\u0131r. Ancak na\u00e7izane birka\u00e7 \u015fey s\u00f6ylemeden edemem. M\u00fczik, insanl\u0131k tarihinin ilk k\u00fclt\u00fcr \u00fcretimlerinden birisi. Ve \u00e7ok etkili. Hele ki k\u00fclt\u00fcr\u00fc, dili, sanat\u0131 yasaklanm\u0131\u015f ve yok say\u0131lm\u0131\u015f topluluklar i\u00e7in \u00e7ok daha \u00f6nemli ve etkili bir \u015fey. K\u00fcrt k\u00f6ylerini ve d\u00fc\u011f\u00fcnlerini d\u00fc\u015f\u00fcnsenize, her d\u00fc\u011f\u00fcn minik bir miting havas\u0131nda ge\u00e7erdi. Devletin resmi g\u00f6revlilerinin d\u00fc\u011f\u00fcn alan\u0131n\u0131 terk etti\u011fi anda politik aileler K\u00fcrt\u00e7enin en politik en derin \u015fark\u0131lar\u0131n\u0131 s\u00f6ylerdi. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce hala tuhaf gelir, bir d\u00fc\u011f\u00fcn ortam\u0131nda, yani insanlar\u0131n mutluluklar\u0131na \u015fahit olunan bir ortamda, Halep\u00e7e a\u011f\u0131tlar\u0131 s\u00f6ylenirdi. Tuhaf de\u011fil mi? Hay\u0131r de\u011fil \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n her biri k\u00fclt\u00fcrel temsil alanlar\u0131yd\u0131. K\u00fcrt halk\u0131 da kendi varl\u0131k m\u00fccadelesinde sanat\u0131n \u00f6nemli rol\u00fcn\u00fcn hakk\u0131n\u0131 verebildi uzunca bir zaman. Erivan Radyosu bu konuda bizim hazinemiz. On bin civar\u0131nda kay\u0131t var. Bug\u00fcn hemen hemen hepsi Alman K\u00fcrt K\u00fclt\u00fcr Enstit\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan yeniden derlendi. Bir k\u0131sm\u0131 derlenmeye devam ediyor. K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n kendini buldu\u011fu, kendini duyurdu\u011fu bir yer oldu Erivan Radyosu. A\u011fr\u0131 Da\u011f\u0131\u2019n\u0131 a\u015fan radyo dalgalar\u0131 ev ev, k\u00f6y k\u00f6y ula\u015ft\u0131 insanlara. Son bir \u00f6rnek vermek gerekirse; Y\u0131lmaz G\u00fcney\u2019in \u201cYol\u201d filmidir. Filmde \u201cK\u00fcrdistan\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc an\u0131msars\u0131n\u0131z. B\u00f6l\u00fcmde evi ku\u015fat\u0131lan biri tutuklan\u0131nca arka planda bir a\u011f\u0131t \u00e7alar. Bu dengb\u00eaj Fatma \u0130sa\u2019n\u0131n \u201cLo Miho\u201d adl\u0131 ezgisidir. San\u0131r\u0131m o y\u0131llara kadar Fatma \u0130sa\u2019n\u0131n Erivan Radyosu\u2019ndaki tek kayd\u0131 oydu. G\u00fcney\u2019in tercihi ve \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndaki bilinci a\u00e7\u0131s\u0131ndan da k\u0131ymetli bir veri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Radyo hem teknik olarak bir ar\u015five vesile oldu hem de K\u00fcrt\u00e7enin ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn g\u00fcnl\u00fck hayattaki devinimini artt\u0131rd\u0131.<\/p>\n Se\u00e7ti\u011finiz \u015fark\u0131larda 1917 Bol\u015fevik Devrimi\u2019nin izlerini g\u00f6r\u00fcyoruz. Peki devrimin yaratt\u0131\u011f\u0131 sosyal s\u00fcre\u00e7ler K\u00fcrt m\u00fczi\u011fini nas\u0131l etkiledi?<\/strong><\/p>\n K\u00fcrt\u00e7e m\u00fczikte Ekim Devrimi\u2019nin izlerini hem Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde ya\u015fayan K\u00fcrtlerde hem de kendi topraklar\u0131m\u0131zda g\u00f6zlemlemek m\u00fcmk\u00fcn. Teknik bir\u00e7ok katk\u0131s\u0131 olmakla birlikte K\u00fcrt\u00e7e m\u00fczikte politik ve k\u00fclt\u00fcrel katk\u0131lar da sundu SSCB deneyimi. Bir\u00e7ok dengb\u00eaj, i\u00e7inde Lenin ge\u00e7en, devrim ge\u00e7en, Kolhoz ya da Sovyet kelimeleri ge\u00e7en \u015fark\u0131lar besteledi, seslendirdi. Bu tabii bizim topraklarda da yank\u0131s\u0131n\u0131 buldu. \u015eivan Perwer\u2019den Ciwan Haco\u2019ya kadar bir\u00e7ok sanat\u00e7\u0131da da benzer izleri g\u00f6rebiliriz. Bug\u00fcn Sovyetler Birli\u011fi i\u00e7in bir ekol oldu\u011funu s\u00f6ylemek abart\u0131 olmaz. D\u00fc\u015f\u00fcnsenize, bug\u00fcn Sovyet dengb\u00eajleri diye bir \u015feyden s\u00f6z edebiliyoruz. Bu devrimden sonra bir\u00e7ok sanat\u00e7\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131 etkiledi. Kay\u0131t ortamlar\u0131, enstr\u00fcmanlara ula\u015f\u0131m hakk\u0131, konserlerde temsiller az \u015fey de\u011fil. Bug\u00fcn pandemi ko\u015fullar\u0131nda i\u015fsiz kalan m\u00fczik emek\u00e7ilerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce daha net anla\u015f\u0131l\u0131yor o d\u00f6nemin avantaj\u0131. Sadece m\u00fczik de de\u011fil, sinemadan tiyatroya, edebiyattan bas\u0131n yay\u0131n alan\u0131na kadar geni\u015f bir yelpazede kendini g\u00f6sterdi bu destekler. K\u0131z\u0131l Meydan\u2019da bir kad\u0131n dengb\u00eajin, Sus\u00eeka S\u00eemo\u2019nun verdi\u011fi konser bunun bir di\u011fer k\u0131ymetli \u00f6rne\u011fidir.<\/p>\n Erivan Radyosu\u2019nun ar\u015fivinden, ileride buna benzer yeni bir alb\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fman\u0131z var m\u0131?<\/strong><\/p>\n Hen\u00fcz somut bir \u015fey yok. Ancak benzer \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7in kimi hedeflerimiz var. Sadece Erivan kay\u0131tlar\u0131 i\u00e7in de\u011fil. Botan ve Hakk\u00e2ri b\u00f6lgesinde \u201cPaley\u00ee\u201d dedi\u011fimiz tar\u0131m emek\u00e7ilerinin emek \u00fcretim s\u00fcrecinde s\u00f6yledi\u011fi ezgilere dair kimi \u00e7al\u0131\u015fma planlar\u0131m var. Ancak \u015fimdi s\u0131rada baz\u0131 \u00e7eviri ve kitap \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in akabinde bu alanda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flamak niyetindeyim. Bir de \u201cD\u00eesa\u201d \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u00e7ok yeni. Eksiklerimizi g\u00f6rmek daha iyi \u00f6rneklerle k\u0131yaslamak i\u00e7in zamana ihtiyac\u0131m\u0131z olacak. \u015eimdilik \u00f6nceli\u011fimiz bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 daha \u00e7ok dinleyiciye ula\u015ft\u0131rmak olacak.<\/p>\n