{"id":61980,"date":"2021-03-22T03:08:04","date_gmt":"2021-03-22T08:08:04","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980"},"modified":"2021-03-22T03:08:04","modified_gmt":"2021-03-22T08:08:04","slug":"ataturkun-has-adami-hasan-resit-tankutun-raporlarinda-kurt-zaza-ve-alevi-ayrimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980","title":{"rendered":"Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn has adam\u0131 Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un raporlar\u0131nda K\u00fcrt, Zaza ve Alevi ayr\u0131m\u0131"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-61981\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Hasan-Re\u015fit-Tankut-360x240.jpg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"240\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Hasan-Re\u015fit-Tankut-360x240.jpg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Hasan-Re\u015fit-Tankut-768x511.jpg 768w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Hasan-Re\u015fit-Tankut-560x373.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Hasan-Re\u015fit-Tankut-260x173.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Hasan-Re\u015fit-Tankut-160x107.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Hasan-Re\u015fit-Tankut.jpg 1368w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p><strong><a href=\"https:\/\/www.indyturk.com\/taxonomy\/term\/122146\">Faik Bulut\u00a0<\/a><\/strong><a href=\"https:\/\/www.indyturk.com\/tags\/k%C3%BCrt-tarihi-dergisi\"><br \/>\n<em><strong>K\u00fcrt Tarihi dergisi<\/strong><\/em><\/a><em><strong>, K\u00fcrdoloji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na katk\u0131lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131-yazar\u00a0<a href=\"https:\/\/www.indyturk.com\/tags\/mehmet-bayrak\">Mehmet Bayrak<\/a>\u00a0onuruna haz\u0131rlayaca\u011f\u0131 dosya i\u00e7in benden bir yaz\u0131 isteyince, kabul ettim.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Bayrak, Sinemilli a\u015firetinin bir koluna mensup olan ve Sar\u0131z Dall\u0131kavak k\u00f6y\u00fcnde ya\u015fayan K\u00fcrt-Alevi bir ailenin evlad\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u00fcksek \u00f6\u011frenimini Ankara yapm\u0131\u015ft\u0131r. Edebiyat-folklor alanlar\u0131ndaki yaz\u0131lar\u0131 ve kitaplar\u0131 zaman i\u00e7inde\u00a0<a href=\"https:\/\/www.indyturk.com\/tags\/k%C3%BCrdoloji\">K\u00fcrdoloji<\/a>\u00a0\u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ge\u00e7i\u015fine vesile olmu\u015f; k\u00fct\u00fcphaneler, sahaflar ve farkl\u0131 yerlerden temin etti\u011fi resmi belgeleri Osmanl\u0131cay\u0131 bilmesi sayesinde de\u011ferlendirmi\u015f ve\u00a0<a href=\"https:\/\/www.indyturk.com\/tags\/k%C3%BCrtler\">K\u00fcrtler<\/a>\u00a0hakk\u0131nda daha kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmas\u0131n\u0131n yolunu a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Yorumlayarak derleyip yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 birka\u00e7 \u00f6nemli kitap aras\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131da de\u011finece\u011fim hususlar\u0131 tafsilatl\u0131 bi\u00e7imde veren<em>\u00a0\u201cA\u00e7\u0131k-Gizli, Resmi-Gayr\u0131resmi K\u00fcrdoloji Belgeleri\u201d\u00a0<\/em>ba\u015fl\u0131kl\u0131 eseri, 1994 y\u0131l\u0131nda \u00d6zge yay\u0131nevi taraf\u0131ndan bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"Mehmet Bayrak'\u0131n resmi belgelerden derleyip haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 iki K\u00fcrdoloji kitab\u0131.jpg\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/21\/617091-759121792.jpg?ssl=1\" alt=\"Mehmet Bayrak'\u0131n resmi belgelerden derleyip haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 iki K\u00fcrdoloji kitab\u0131.jpg\" width=\"360\" height=\"460\" \/><\/figure>\n<p>Mehmet Bayrak\u2019\u0131n resmi belgelerden derleyip haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 iki K\u00fcrdoloji kitab\u0131<\/p>\n<p>Bayrak hakk\u0131ndaki makalem i\u00e7in hem elimdeki kitaplar\u0131na bakt\u0131m, hem de televizyon kanallar\u0131ndaki\u00a0<em>\u201cK\u00fcrt ve Alevi tarihi\u201d<\/em>\u00a0eksenli konu\u015fmalar\u0131n\u0131 izledim.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce de a\u015fina oldu\u011fum\u00a0<a href=\"https:\/\/www.indyturk.com\/tags\/hasan-re%C5%9Fit-tankut\">Prof. Hasan Re\u015fit Tankut<\/a>\u2018un K\u00fcrtler, Zazalar, Aleviler, Nusayriler ve di\u011fer etnik-dinsel az\u0131nl\u0131klara dair raporlar\u0131 hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fleri dikkatimi \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Ad\u0131 ge\u00e7en kitab\u0131nda Bayrak, gerek yaz\u0131l\u0131 gerekse s\u00f6zl\u00fc olarak Tankut\u2019un ki\u015fili\u011fine, onun devlet nezdindeki g\u00f6revlerine ve yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara s\u0131k\u00e7a at\u0131fta bulunuyordu.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"Hasan Re\u015fit Tankut-kaynak-kemalataturk.net sitesi.jpg\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/20\/616606-565401038.jpg?ssl=1\" alt=\"Hasan Re\u015fit Tankut-kaynak-kemalataturk.net sitesi.jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>Prof. Hasan Re\u015fit Tankut \/ Foto\u011fraf: kemalataturk.net<\/p>\n<p>S\u00f6z konusu kitapta, Tankut\u2019un el yaz\u0131s\u0131yla kaleme ald\u0131\u011f\u0131 biyografisini okudum, lakin bununla yetinmedim; resmi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc benimseyen kalem erbaplar\u0131n\u0131n nas\u0131l bir portre tasvir ettiklerini de merak ettim. Birka\u00e7\u0131na birlikte g\u00f6z atal\u0131m:<\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Dilci (D.1891-Elbistan-\u00d6l.1980-Ankara). M\u00fclkiye Mektebi\u2019ni (Siyasal Bilgiler Okulu) bitirdikten (1913) sonra \u00e7e\u015fitli yerlerde kaymakaml\u0131k yapt\u0131. M\u00fclkiye m\u00fcfetti\u015fli\u011fi (1919-28), milletvekilli\u011fi (1931-40) g\u00f6revlerinde bulundu. Mill\u00ee M\u00fccadele y\u0131llar\u0131nda Tokat y\u00f6resinde sava\u015ft\u0131. Ankara \u00dcniversitesi Dil ve Tarih Co\u011frafya Fak\u00fcltesinde \u00f6\u011fretim \u00fcyeli\u011fi (1936-40), T\u00fcrk Dil Kurumu\u2019nda genel yazmanl\u0131k ve ikinci ba\u015fkanl\u0131k (1934-50) yapt\u0131. Dil ve tarih alan\u0131nda resm\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015f do\u011frultusunda yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla tan\u0131nd\u0131.\u00a0<sup>1<\/sup><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Bir d\u00f6nem T\u00fcrkiye \u0130\u015f\u00e7i Partisi Bal\u0131kesir \u0130l Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Yazarlar Sendikas\u0131 ve T\u00fcrkiye PEN Yazarlar Derne\u011fi y\u00f6netiminde bulunan \u015fair-yazar-ara\u015ft\u0131rmac\u0131 \u015e\u00fckran Kurdakul, Tankut\u2019un\u00a0<em>\u201cdilci ve edebiyat\u00e7\u0131 yan\u0131na ilaveten onun devlet nezdindeki \u00e7e\u015fitli g\u00f6revlerine\u201d\u00a0<\/em>de\u011finmekle yetinmi\u015ftir. (2)<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir tan\u0131t\u0131ma bakal\u0131m:<\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Kahramanmara\u015f Milli M\u00fccadelesi\u2019nin 97. y\u0131l\u0131 dolay\u0131s\u0131yla S\u00fct\u00e7\u00fc \u0130mam \u00dcniversitesi ve Kahramanmara\u015f Belediyesi\u2019nin ortak d\u00fczenledi\u011fi Uluslararas\u0131 Milli M\u00fccadele D\u00f6neminde Mara\u015f Sempozyumu\u2019nda \u2018kalemleriyle sava\u015fanlar\u2019 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda o d\u00f6nem ya\u015fam\u0131\u015f edebiyat\u00e7\u0131, dilci, tarih\u00e7i ve politikac\u0131 Prof. Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un hayat\u0131 ve o d\u00f6nemi anlatan \u00f6nemli bir kaynak niteli\u011findeki \u2018Mara\u015f Yollar\u0131nda\u2019 isimli eserini tan\u0131tmak ama\u00e7l\u0131 bir sunum yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>O d\u00f6nemlerden ba\u015flayarak, modern \u00e7a\u011fda da edebiyat ve \u015fiir alan\u0131nda \u00fclkeye hizmetlerde bulunmu\u015f, \u00e7ok yazar ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr yeti\u015ftirmi\u015f olan \u015fehrin o d\u00f6nemin \u00f6nemli bir \u015fahsiyeti olan Tankut asker ve edebiyat\u00e7\u0131 y\u00f6n\u00fcyle \u00f6nem arz etmektedir.\u00a0<sup>3<\/sup><\/em><\/p><\/blockquote>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"Hasan R. Tankut'un an\u0131 ve g\u00f6zlemlerini i\u00e7eren kitab\u0131.jpg\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/20\/616591-68912617.jpg?ssl=1\" alt=\"Hasan R. Tankut'un an\u0131 ve g\u00f6zlemlerini i\u00e7eren kitab\u0131.jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>Hasan R. Tankut\u2019un an\u0131 ve g\u00f6zlemlerini i\u00e7eren\u00a0<em>\u2018Mara\u015f Yollar\u0131nda\u2019\u00a0<\/em>\u00a0adl\u0131 kitab\u0131<\/p>\n<p><em>Mara\u015fl\u0131 \u015eairler, Yazar, D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler<\/em>\u00a0isimli blog, yukar\u0131da bahsedilenlerin yan\u0131 s\u0131ra Tankut\u2019un kamuoyunda fazlaca bilinmeyen y\u00f6n\u00fcne ili\u015fkin baz\u0131 bilgiler veriyor:<\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>\u2026Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un Milli \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n kurulu\u015funda da g\u00f6rev ald\u0131\u011f\u0131 yolunda belgeler var. M\u0130T ar\u015fivinde, bu belgeler yer al\u0131yor ve internet sayfas\u0131nda yay\u0131mlan\u0131yor\u2026 Tankut\u2019un i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 heyet, Almanya\u2019da kurs g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.\u00a0<sup>4<\/sup><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Burada, iki noktaya dikkatinizi \u00e7ekmek isterim.<\/p>\n<p><em>Bir:<\/em>\u00a0Tankut\u2019un aktif oldu\u011fu 1920\u2019li y\u0131llarda Milli \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131 (<a href=\"https:\/\/www.indyturk.com\/tags\/mit\">M\u0130T<\/a>) yoktu. Milli Emele Hizmet (MEH) te\u015fkilat\u0131 vard\u0131 ki, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn emriyle 19 Aral\u0131k 1926 tarih ve 4507 say\u0131l\u0131 kararnameyle resmiyet kazanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>M\u0130T\u2019in kurulma karar\u0131 ise 22 Temmuz 1965\u2019te al\u0131nd\u0131. Bu durumda Tankut\u2019un kurulmas\u0131na katk\u0131da bulundu\u011fu te\u015fkilat MEH olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"Hasan Re\u015fit Tankut1.jpg\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/21\/617081-1983909824.jpg?ssl=1\" alt=\"Hasan Re\u015fit Tankut1.jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>Hasan Re\u015fit Tankut<\/p>\n<p><em>\u0130ki:<\/em>\u00a0Tankut\u2019un da i\u00e7inde bulundu\u011fu heyet, \u0131rk\u00e7\u0131 Nazi fikriyat\u0131n\u0131n yayg\u0131n oldu\u011fu Almanya\u2019ya gitmi\u015fti. O halde as\u0131l soru \u015fudur: Al\u0131nan kursun i\u00e7eri\u011fi ve amac\u0131 neydi?<\/p>\n<p>S\u00f6z gelimi kafatas\u00e7\u0131l\u0131k ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131kla ilgili tezler ve y\u00f6ntemler olabilir miydi?<\/p>\n<p>Anla\u015f\u0131lan farkl\u0131 yazarlar, \u00f6nemli g\u00f6rd\u00fckleri b\u00f6l\u00fcmleri \u00f6n plana \u00e7\u0131karm\u0131\u015flar. Biz, giri\u015f k\u0131sm\u0131n\u0131, ara\u015ft\u0131rmac\u0131-yazar Mehmet Bayrak\u2019\u0131n \u015fu yorumuna b\u0131rakal\u0131m:<\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>\u2026T\u00fcrk Devleti\u2019nin K\u00fcrt resmi politikas\u0131n\u0131n olu\u015fumunda (ilgili makamlara sunulan raporlar\u0131yla) \u00f6nemli bir katk\u0131s\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan Prof. Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un \u00f6zge\u00e7mi\u015fi ve an\u0131lar\u0131; kimli\u011fi ve ki\u015fili\u011fi konusunda bilgi verece\u011fi gibi, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n niteli\u011fi konusunda da bizleri ayd\u0131nlatacak niteliktedir. T\u00fcrk Tarih Tezi\u2019yle K\u00fcrt resmi politikas\u0131n\u0131n kimlerin elinde nas\u0131l bi\u00e7imlendirildi\u011fi konusunda da bizlere ipu\u00e7lar\u0131 verecektir.<\/p>\n<p>1891-1980 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fayan Mara\u015f-Elbistan do\u011fumlu Prof. Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un ilgin\u00e7 bir ya\u015fam ser\u00fcveni var. Hassa subay\u0131 olan babas\u0131n\u0131n g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 \u015eam\u2019da koleradan \u00f6lmesi \u00fczerine \u00f6ks\u00fcz kal\u0131nca birka\u00e7 y\u0131l s\u00fcreyle Elbistan-Kalayc\u0131k k\u00f6y\u00fcnden Seydo A\u011fa ad\u0131nda bir Alevi K\u00fcrt taraf\u0131ndan korumaya al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n<p>\u015eam\u2019da \u0130dadi (lise dengi okul) e\u011fitimini 1909 y\u0131l\u0131nda tamamlad\u0131ktan sonra, devletin sahiplenmesiyle \u00f6nce Hukuk, ard\u0131ndan da Siyasal Bilgiler e\u011fitimi yap\u0131yor ve yurtd\u0131\u015f\u0131na g\u00f6nderiliyor.\u00a0<sup>5<\/sup><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Resmi anlat\u0131m\u0131 benimsemi\u015f g\u00f6r\u00fcnen Elbistanl\u0131 \u015fair-yazar Arif Bilgin ise, farkl\u0131 bir ayr\u0131nt\u0131 veriyor:<\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Tankut\u2019un babas\u0131n\u0131n ad\u0131 Hac\u0131 Re\u015fit (M\u00fclazim\/Te\u011fmen), annesininki Fatma\u2019d\u0131r. Asl\u0131nda bilinen soy isimleri Tangut imi\u015f. Soyad\u0131 kanununda babas\u0131, bunu Tankut olarak kayda ge\u00e7irmi\u015f. Tankut\u2019un ikisi k\u0131z, biri erkek \u00fc\u00e7 \u00e7ocu\u011fu olmu\u015f. Bir k\u0131z\u0131 2005\u2019te vefat etmi\u015f, di\u011feri Amerikan vatanda\u015f\u0131.<\/p>\n<p>Erkek olan ise Almanya vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131na ge\u00e7mi\u015f. Dolay\u0131s\u0131yla Elbistan\u2019da Tankut soyad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan hi\u00e7bir akrabas\u0131 kalmam\u0131\u015f. \u015eam \u0130dadisi ve M\u00fclkiye Mektebi\u2019ni 1913\u2019te bitirince Sivas \u0130li Maiyet Memurlu\u011fu, Sivas \u0130li \u0130lkokullar M\u00fcfetti\u015fli\u011fi yapm\u0131\u015f.\u00a0<sup>6<\/sup><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Yine resmi g\u00f6r\u00fc\u015fe yak\u0131n duran ve makaleleri farkl\u0131 medya organlar\u0131nda yay\u0131mlanan Elbistanl\u0131 yerel gazeteci Adnan G\u00fcll\u00fc\u2019n\u00fcn c\u00fcmleleriyle Tankut\u2019un \u00f6zge\u00e7mi\u015fini tamamlayabiliriz:<\/p>\n<p>\u201cHasan Re\u015fit Tankut yedek subay olarak g\u00f6rev yaparken \u00c7anakkale, Gali\u00e7ya ve Sina\u2019da yararl\u0131l\u0131klar g\u00f6stererek madalyalar ald\u0131. I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda Niksar, Artova ve Erbaa il\u00e7elerinde kaymakaml\u0131k yapt\u0131.<\/p>\n<p>Daha sonra Kuvay\u0131 Milliye saflar\u0131na kat\u0131larak Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019nda g\u00f6rev ald\u0131. Milli M\u00fccadele s\u0131ras\u0131ndaki hizmetlerinden dolay\u0131 da \u0130stiklal Madalyas\u0131 ile \u00f6d\u00fcllendirildi.<\/p>\n<p>\u0130stanbul Emniyeti\u2019ne ba\u011fl\u0131 3. \u015eubedeki g\u00f6revinden ba\u015fka, 1926\u2019da \u0130stanbul Emniyet M\u00fcd\u00fcr Muavini, 1928\u2019de M\u00fclkiye M\u00fcfetti\u015fi olarak g\u00f6rev yapt\u0131. Ayn\u0131 d\u00f6nemde T\u00fcrk Ocaklar\u0131 Genel M\u00fcfetti\u015fi olarak da \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u2026<\/p>\n<p>Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un bir d\u00f6nem Ulus gazetesinin sahibi oldu\u011fu da kay\u0131tlarda belirtilmektedir.<\/p>\n<p>\u0130ngilizce, Frans\u0131zca, Almanca, Arap\u00e7a ve Bulgarcay\u0131 iyi derecede bilen Tankut, bu \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131 yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki bir\u00e7ok toplant\u0131 ve kongreye temsilci olarak kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrk Dil Kurumu kurucular\u0131 aras\u0131nda yer ald\u0131, kurumun 1935-1950 aras\u0131nda ikinci ba\u015fkan\u0131 olarak g\u00f6revlendirildi. Ayr\u0131ca Etimolojik ve Linguistik Filoloji Kollar\u0131 Ba\u015fkan\u0131 ve Genel Sekreteri olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Hasan Re\u015fit Tankut, G\u00fcne\u015f-Dil Teorisi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131. Milletleraras\u0131 B\u00fckre\u015f Dil Kongresi\u2019nde oldu\u011fu gibi bir\u00e7ok toplant\u0131da teoriyi tan\u0131tt\u0131. Buna ra\u011fmen Atat\u00fcrk,\u00a0<em>\u2018Dil i\u015fimizde hen\u00fcz bir istikrara varamad\u0131k\u2019\u00a0<\/em>kanaatine vard\u0131\u011f\u0131 zamanlarda Prof. Dr. Hasan R. Tankut\u2019un da iste\u011fiyle, bu teori \u00fczerinde durmaktan vazge\u00e7ti.<\/p>\n<p>1936-1940 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Ankara \u00dcniversitesi Dil ve Tarih-Co\u011frafya Fak\u00fcltesi Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u0130dare-M\u00fclkiye M\u00fcfetti\u015fi, T\u00fcrk Ocaklar\u0131 Genel Enspekt\u00f6r\u00fc (m\u00fcfetti\u015fi) g\u00f6revlerinde bulundu. Tankut, 1939 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck yaz\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn genel plan\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131.<\/p>\n<p>4. d\u00f6nem (14 May\u0131s 1931\u2019den itibaren) Mu\u015f; 1935-1950 aras\u0131nda (5. 6. 7. 8. d\u00f6nem) CHP Mara\u015f, 1950-1954 aras\u0131nda (9. d\u00f6nem) Hatay ve 1957-1960 aras\u0131nda (11. d\u00f6nem) Mardin Milletvekili olarak toplam 7 d\u00f6nem (29 y\u0131l) milletvekili olarak TBMM\u2019de bulundu. Milletvekilli\u011fi s\u0131ras\u0131nda 12 A\u011fustos 1946 tarihinde TBMM Bay\u0131nd\u0131rl\u0131k Komisyonu \u00fcyeli\u011fine; 11 Kas\u0131m 1946 ve 5 Kas\u0131m 1947 tarihlerinde ayn\u0131 \u00fcyeli\u011fe yeniden ve 5 Kas\u0131m 1948 tarihinde ise Say\u0131\u015ftay Komisyonu \u00fcyeli\u011fine se\u00e7ildi. 18 \u015eubat 1980 tarihinde vefat etti.\u201d\u00a0<sup>7<\/sup><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"H. R. Tankut, Atat\u00fcrk'\u00fcn talimat\u0131 \u00fczerine T\u00fcrk Dil Kurumu b\u00fcnyesinde  T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck haz\u0131rlad\u0131_.jpg\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/20\/616546-398726633.jpg?ssl=1\" alt=\"H. R. Tankut, Atat\u00fcrk'\u00fcn talimat\u0131 \u00fczerine T\u00fcrk Dil Kurumu b\u00fcnyesinde  T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck haz\u0131rlad\u0131_.jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>Prof. Hasan Re\u015fit Tankut, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn talimat\u0131 \u00fczerine T\u00fcrk Dil Kurumu b\u00fcnyesinde T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck haz\u0131rlad\u0131<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn buyru\u011fu \u00fczerine T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck derleme faaliyetine aktif olarak kat\u0131lan Tankut, o zamana kadar bu dilde kullan\u0131lan yabanc\u0131 kelimeleri ay\u0131klamakla u\u011fra\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>1938-39 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda 15 bin dolay\u0131nda kelimeyi i\u00e7eren T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc 1945\u2019te yay\u0131mlad\u0131.<\/p>\n<p>Resmi g\u00f6r\u00fc\u015flere yak\u0131n bu t\u00fcr bilgilerin d\u0131\u015f\u0131ndaki bir yorumu, M. Bayrak\u2019tan al\u0131nt\u0131layarak konuya devam ediyorum:<\/p>\n<p>\u201cT\u00fcrk\u00e7e d\u0131\u015f\u0131nda Arap\u00e7a, Frans\u0131zca ve Almanca bilen Tankut, idari g\u00f6revlerinin yan\u0131 s\u0131ra Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131nda \u00fcnl\u00fc Alman oryantalisti Prof. Dr. N\u00f6ldeke\u2019ye rehberlik yaparak, F\u0131rat nehri boyunca K\u00fcrdistan\u2019\u0131 ve t\u00fcm Mezopotamya\u2019y\u0131 gezme olana\u011f\u0131na kavu\u015fuyor.<\/p>\n<p>Biyografik eserlerde ve Meclis alb\u00fcmlerinde, onun yaln\u0131zca resmi ya\u015fam\u0131na yer verilir. Oysa bir\u00e7ok dok\u00fcman\u0131n\u0131 sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131m Tankut\u2019un \u00f6zel ar\u015fivinde, \u00e7ok daha \u00f6nemli belgelere ula\u015ft\u0131m ve bu gizli raporlar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc K\u00fcrdoloji Belgeleri-I adl\u0131 eserimde yay\u0131mlad\u0131m (y\u0131l 1974).<\/p>\n<p>\u00d6zge\u00e7mi\u015fine ait bu belgelerin birinde,<em>\u00a0\u2018Gen\u00e7li\u011fimden itibaren \u00e7ok gezerim. B\u00fct\u00fcn Anadolu\u2019yu, Hazar Denizi\u2019ne dek Do\u011fu\u2019yu, tepesine dek A\u011fr\u0131 Da\u011f\u0131\u2019n\u0131 gezdim\u2019\u00a0<\/em>diyen Tankut; bu da\u011fdaki bir izlenimini \u015f\u00f6yle aktar\u0131yor:<\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Bu da\u011fda bir ma\u011faraya s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f, inziva hayat\u0131 ya\u015fayan gen\u00e7 kad\u0131nlar g\u00f6rd\u00fcm. Bunlar talihsiz a\u015fk kurbanlar\u0131 idiler. Orada, ma\u011faran\u0131n \u0131\u015f\u0131kl\u0131 bir yerinde duvarda han\u00e7er ucuyla oyulmu\u015f K\u00fcrt\u00e7e bir yaz\u0131 okuttular. Bunu, bir kad\u0131n yazm\u0131\u015f: Ben ne a\u00e7l\u0131ktan \u00f6ld\u00fcm, ne susuzluktan! Beni \u00f6ld\u00fcren \u0131ss\u0131z da\u011flar\u0131n u\u011fultusudur!<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Tankut\u2019un buna benzer bir\u00e7ok ilgin\u00e7 an\u0131s\u0131 bulunuyor. S\u00f6zgelimi, babas\u0131n\u0131n Suriye Havran yak\u0131nlar\u0131ndaki Cebel\u00fc\u2019l- D\u00fcr\u00fcz\u2019deki (D\u00fcrz\u00eeler Da\u011f\u0131) g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda, alt\u0131 ya\u015f\u0131na kadar asker ve hayvan d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey g\u00f6rmedi\u011fini anlat\u0131yor.<\/p>\n<p>K\u00fcrt toplumunu ve Ortado\u011fu halklar\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015ften beri tan\u0131yan Tankut\u2019un konumuz a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00f6nemli g\u00f6revi, 1925\u2019ten sonra bizzat Mustafa Kemal\u2019in g\u00f6revlendirmesi ve yetkilendirmesiyle y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u015eark \u0130lleri Asayi\u015f M\u00fc\u015favirli\u011fi\u2019dir.<\/p>\n<p>Zaman\u0131n D\u00e2hiliye Vek\u00e2leti\u2019nin 12.02.1927 tarihli emriyle Diyarbekir Valili\u011fince kendisine verilen 01.05.1927 tarihli resmi bir belgede; kendisinin \u00d6rfi \u0130dare ve Umumi M\u00fcfetti\u015flik b\u00f6lgesine giren\u00a0<em>\u2018\u2026merkezi Diyarbekir olmak \u00fczere Urfa, Mardin, Hakk\u00e2ri, Van, Bitlis, Siirt, Elaziz, Malatya Vilayetlerinin Asayi\u015f M\u00fc\u015faviri\u2019<\/em>\u00a0oldu\u011fu ve her yerde serbest\u00e7e dola\u015faca\u011f\u0131 gibi, gerek resmi ki\u015filerin gerekse a\u015firet reislerinin kendisine her t\u00fcrl\u00fc yard\u0131m yapmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc bulunduklar\u0131 bildirilmektedir.<\/p>\n<p>Bu g\u00f6revinin yan\u0131 s\u0131ra, Birinci Umumi M\u00fcfetti\u015flik Koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc, T\u00fcrk Ocaklar\u0131 Genel Enspekt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc, T\u00fcrk Dil ve Tarih Kurumlar\u0131 y\u00f6neticili\u011fi gibi g\u00f6revlerde bulunmas\u0131 ve 1928 y\u0131l\u0131ndan itibaren y\u00f6netime gizlilik dereceli Etno-Politik \u0130nceleme Raporlar\u0131 vermi\u015f olmas\u0131 ve bu raporlar\u0131 1960\u2019l\u0131 y\u0131llara kadar s\u00fcrd\u00fcrmesi dolay\u0131s\u0131yla, onu, rahatl\u0131kla\u00a0<em>\u2018Kemalizm\u2019in Etno-Politika Dan\u0131\u015fman\u0131\u2019<\/em>\u00a0olarak nitelendirebiliriz.<\/p>\n<p>Ba\u015fta G\u00fcne\u015f-Dil Teorisi gibi \u0131rk\u00e7\u0131 tezler olmak \u00fczere, resmi d\u00fczlemde \u00e7e\u015fitli teoriler \u00fcreten Tankut\u2019un; Hatay meselesi dolay\u0131s\u0131yla Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn iste\u011fi \u00fczerine haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131\u00a0<em>Nusayriler ve Nusayrilik<\/em>\u00a0(1938),\u00a0<em>K\u00f6ylerimiz\u00a0<\/em>(1939),\u00a0<em>Mara\u015f Yollar\u0131nda<\/em>\u00a0(1944),\u00a0<em>K\u00f6y ve Kalk\u0131nma<\/em>\u00a0(1960) gibi kitap \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da bulunuyor<\/p>\n<p>Resmi ideolojinin kuramc\u0131lar\u0131, a\u00e7\u0131k planda ret ve ink\u00e2rc\u0131, gizli planda itiraf\u00e7\u0131 ve kabulc\u00fc bir y\u00f6ntem izlediklerinden; Tankut\u2019un 1928 y\u0131l\u0131ndan itibaren y\u00f6netimlere verdi\u011fi gizlilik dereceli Etno-Politik \u0130nceleme Raporlar\u0131, gerek genelde etnik topluluklar, gerek K\u00fcrtler ve Aleviler, gerekse \u00f6zelde Dersim i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"Hasan R. Tankut; Kemal Atat\u00fcrk, \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc ve Fevzi\u00c7akmak'a etno-politik raporlar sunuyordu. .jpg\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/20\/616586-600223329.jpg?ssl=1\" alt=\"Hasan R. Tankut; Kemal Atat\u00fcrk, \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc ve Fevzi\u00c7akmak'a etno-politik raporlar sunuyordu. .jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>Prof. Hasan Re\u015fit Tankut; Kemal Atat\u00fcrk, \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc ve Fevzi \u00c7akmak\u2019a etno-politik raporlar sunuyordu.<\/p>\n<p>Onun bir devlet politikas\u0131 olarak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131<em>\u00a0\u2018Zazalar\u2019\u00a0<\/em>konulu sosyolojik incelemesi ise, Dersim katliam\u0131ndan sonra yay\u0131mlanmam\u0131\u015f ve ilk kez taraf\u0131m\u0131zdan an\u0131lan eserimiz i\u00e7inde 1994 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Prof. Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un, Cumhuriyet\u2019in ilk y\u0131llar\u0131ndan itibaren Atat\u00fcrk\u2019le \u00f6zel bir \u00fclfeti bulundu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ankara\u2019daki Millet Meclisi\u2019nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan hemen sonra Ziya G\u00f6kalp\u2019e haz\u0131rlatt\u0131r\u0131lan\u00a0<em>\u2018K\u00fcrt A\u015firetleri\u2019<\/em>\u00a0adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n kendisindeki n\u00fcshas\u0131n\u0131 Hasan Re\u015fit Tankut\u2019a verdi\u011fi gibi; Atat\u00fcrk\u2019e eski T\u00fcrk dinleri konusunda rapor-kitaplar haz\u0131rlayan Prof. Yusuf Ziya Y\u00f6r\u00fckan\u2019\u0131n Alevilikle ilgili ara\u015ft\u0131rmas\u0131 da onun ar\u015fivinden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>An\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda yer verdi\u011fimiz bu ilgin\u00e7 ara\u015ft\u0131rma; Y\u00f6r\u00fckan\u2019\u0131n eserlerinde bulunmamaktad\u0131r. Tankut\u2019u, Dil ve Tarih-Co\u011frafya Fak\u00fcltesi\u2019nde T\u00fcrkoloji profes\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne atayan da, bizzat Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn kendisidir.<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f-Dil Teorisi, b\u00f6ylesi bir anlay\u0131\u015f\u0131n sonucu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yordu\u2026 Bu etno-politik ve dinsel ar\u0131nd\u0131rma, tek tiple\u015ftirme ve T\u00fcrk-\u0130slamla\u015ft\u0131rma politikas\u0131, ayn\u0131 zamanda 100 y\u0131ll\u0131k bir katliam s\u00fcrecini de beraberinde getiriyordu\u2026<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131zda zaman zaman de\u011ferlendirdi\u011fimiz bu belgeler; bat\u0131l\u0131 bilim \u00e7evrelerinin de dikkatini \u00e7ekmi\u015ftir. Bu anlamda, Hollandal\u0131 bilim adam\u0131 Prof. Dr. Martin Van Bruinessen ve \u0130svi\u00e7reli bilim adam\u0131 Prof. Dr. Hans Lukas-Kieser, bu belgelere bir\u00e7ok kez at\u0131fta bulunduklar\u0131 gibi; Prof. Dr. Bask\u0131n Oran, Do\u00e7. Dr. Mesut Ye\u011fen ve Dr. Hamit Bozarslan da, bu belgelerin K\u00fcrt, Alevi ve di\u011fer az\u0131nl\u0131k sorunlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemine vurgu yapmaktad\u0131rlar.\u201d\u00a0<sup>8<\/sup><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"Hasan R. Tankut'un G\u00fcne\u015f-Dil Teorisine G\u00f6re Toponomik Tetkikleri adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n ikinci cildi.jpg\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/20\/616596-1079777597.jpg?ssl=1\" alt=\"Hasan R. Tankut'un G\u00fcne\u015f-Dil Teorisine G\u00f6re Toponomik Tetkikleri adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n ikinci cildi.jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>Prof. Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un\u00a0<em>\u201cG\u00fcne\u015f-Dil Teorisine G\u00f6re Toponomik Tetkikleri\u201d\u00a0<\/em>adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n ikinci cildi<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"Hasan R. Tankut kitab\u0131-1.jpg\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/20\/616561-333300353.jpg?ssl=1\" alt=\"Hasan R. Tankut kitab\u0131-1.jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un<em>\u00a0\u201cK\u00f6ylermiz\u201d\u00a0<\/em>adl\u0131 kitab\u0131, 1939<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"Hasan R. Tankut kitab\u0131-2.jpg\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/20\/616576-192626626.jpg?ssl=1\" alt=\"Hasan R. Tankut kitab\u0131-2.jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>Tankut\u2019un\u00a0<em>\u201cK\u00f6y ve Kalk\u0131nma\u201d<\/em>\u00a0adl\u0131 kitab\u0131, 1960<\/p>\n<p>Prof. Dr. H. R. Tankut\u2019un Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn<em>\u00a0\u201chas\u201d\u00a0<\/em>adamlar\u0131ndan biri oldu\u011fu bellidir.<\/p>\n<p><em>Peki, onun g\u00f6z\u00fcnde Mustafa Kemal nas\u0131l biriydi?\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Yan\u0131t\u0131n\u0131, Tankut\u2019un anlat\u0131mlar\u0131nda buluyoruz:<\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Bir bak\u0131\u015fta dize getiriyor ve bir ok\u015fay\u0131\u015fta aln\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6klere de\u011fdiriyordu. O\u2019nun i\u015faretiyle ak\u0131n ak\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn kenar\u0131na dizelendi\u011fimiz zaman ne kadar insanla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 anl\u0131yor ve gelecek i\u00e7in ya\u015faman\u0131n en b\u00fcy\u00fck zevkini tad\u0131yorduk. \u0130\u015fte onun i\u00e7indir ki Mustafa Kemal\u2019in sava\u015f y\u00f6nteminde ve d\u00fc\u015fmana sald\u0131r\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fcleni hi\u00e7bir d\u00f6nemin tarihinde bulamayacaklard\u0131r.\u00a0<sup>9<\/sup><\/em><\/p><\/blockquote>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"www.mustafakemalim-185.jpg\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/thumbnails\/image\/2021\/03\/21\/617096-1833279298.jpg?ssl=1\" alt=\"www.mustafakemalim-185.jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>M. Kemal\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden birka\u00e7 g\u00fcn sonra Tankut\u2019un, a\u011flamakl\u0131 sesiyle radyoda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fma h\u00e2l\u00e2 kulaklar\u0131m\u0131zdad\u0131r.<\/p>\n<p>Soruyordu:\u00a0<em>\u201cAtat\u00fcrk \u00f6l\u00fcr m\u00fc?\u201d<\/em><\/p>\n<p>Ve konu\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu:<\/p>\n<p><em>\u201cS\u00fcmerler atalar\u0131n\u0131n i\u00e7inde en \u00e7ok Rimsin\u2019e tapm\u0131\u015flard\u0131r. Rimsin, vatanlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015fman elinden kurtarm\u0131\u015f, ya\u015fam d\u00fczeylerini y\u00fckseltmi\u015f ve S\u00fcmer\u2019i k\u00fclt\u00fcr merkezi durumuna getirmi\u015fti.<\/p>\n<p>Tanr\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 Rimsin\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fc S\u00fcmerleri \u015fa\u015f\u0131rtm\u0131\u015f ve bu sonuca inanmayarak g\u00f6klere soruyorlar:<\/em><\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Tanr\u0131 \u00f6l\u00fcr m\u00fc?<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p><em>Rimsin\u2019in \u00f6lmezli\u011fine inanan \u00fclk\u00fcc\u00fcler, halk\u0131n ortas\u0131nda y\u00fckselen soylu ve vakur sesleriyle bu soruyu yan\u0131tl\u0131yorlar:\u00a0<\/em><\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Hay\u0131r, Tanr\u0131lar \u00f6lmez!<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p><em>\u015eimdi T\u00fcrk yurdunun her taraf\u0131ndan g\u00f6klere do\u011fru kabaran bir h\u0131\u00e7k\u0131r\u0131k duyuluyor:\u00a0<\/em><\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Atat\u00fcrk \u00f6l\u00fcr m\u00fc?<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p><em>Elbette ki \u00f6lmez!\u201d\u00a0<\/em><sup><em>1<\/em>0<\/sup><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"Atat\u00fcrk'\u00fcn \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra H. Re\u015fit Tankut, a\u011flamakl\u0131 bir sesle radyoda (Atat\u00fcrk   \u00f6lmez) demi\u015fti..jpg\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/20\/616541-910670375.jpg?ssl=1\" alt=\"Atat\u00fcrk'\u00fcn \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra H. Re\u015fit Tankut, a\u011flamakl\u0131 bir sesle radyoda (Atat\u00fcrk   \u00f6lmez) demi\u015fti..jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra H. Re\u015fit Tankut, a\u011flamakl\u0131 bir sesle radyoda \u201cAtat\u00fcrk \u00f6lmez\u201d demi\u015fti<\/p>\n<p>Tankut, tanr\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 M. Kemal\u2019in ulus sevgisiyle ilgili bir an\u0131s\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:<\/p>\n<p><em>\u201cO, milletini ba\u011fr\u0131na basm\u0131\u015f ve b\u00fct\u00fcn a\u015fk\u0131n\u0131 ona vermi\u015f bir baba idi\u2026 Ve \u2018Gazi\u2019 kelimesinin bu anlamdaki de\u011ferini tartmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorduk; bana s\u00f6z verdi:<\/p>\n<p>\u2013 Gazi Hazretleri, dedim. Sizi bug\u00fcn\u00fcn yazarlar\u0131 ve \u015fairleri, kalplerinin en samimi k\u00f6\u015fesinden kaynay\u0131p \u00e7\u0131kan sevgi ve takdir ifadeleriyle dolu c\u00fcmlelerle anarlar.<\/p>\n<p>Kimi Gazi der, kimi kurtar\u0131c\u0131 der, kimi de milletin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc olarak anlat\u0131r.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n hepsi ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tan nitelikler olmakla beraber, benim anlad\u0131\u011f\u0131m \u2018Gazi Hazretleri\u2019nin tam kendisini anlatamazlar.<\/p>\n<p>Bence, siz kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi\u011finiz veya hak bildi\u011finiz t\u00fcm be\u011fenileri ve tutkular\u0131 \u00f6nce vatanseverlik oda\u011f\u0131na toplay\u0131p s\u00fczd\u00fckten sonra uygulama alan\u0131na yayan bir insans\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Sizde her \u015feyden \u00f6nce millet sevgisi vard\u0131r.<br \/>\nB\u00fcy\u00fck adam\u0131n g\u00f6zleri ya\u015fard\u0131. Ve g\u00f6n\u00fcllerimizi, davran\u0131\u015flar\u0131na sonsuz olarak ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 zarif jestini yaparak ba\u011f\u0131rd\u0131:<\/p>\n<p>\u2013 Evet! Mustafa Kemal\u2019in ger\u00e7ek tan\u0131m\u0131 budur.<\/p>\n<p>Ve sonsuz heyecan\u0131n\u0131n tanr\u0131sal bir dalgas\u0131 g\u00f6rkemiyle ekledi:<\/p>\n<p>\u2013 Her \u015feyden \u00f6nce millet ve daima millet!\u201d\u00a0<sup>11<\/sup><\/em><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"H.Re\u015fit Tankut'un Ulus gazetesinde G\u00fcne\u015f-Dil Teoirisi \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 makale, 1936-01-02-0.jpg\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/20\/616556-378368567.jpg?ssl=1\" alt=\"H.Re\u015fit Tankut'un Ulus gazetesinde G\u00fcne\u015f-Dil Teoirisi \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 makale, 1936-01-02-0.jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>Prof. Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un\u00a0<em>Ulus\u00a0<\/em>gazetesinde G\u00fcne\u015f-Dil Teoirisi \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 makale, 1936<\/p>\n<p>Prof. Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un ispat etmek u\u011fruna azami gayret g\u00f6sterdikten \u00e7ok sonra vazge\u00e7ti\u011fi G\u00fcne\u015f-Dil Teorisi, \u0131rk\u00e7\u0131 bir tezdi.<\/p>\n<p>Nazi iktidar\u0131ndaki Almanya\u2019da gitti\u011fi kurslarda kafatas\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcmlerine dayanarak nas\u0131l \u0131rk tasnifi yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 da \u00f6\u011frenmi\u015fti.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6re;<\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Zazalar, \u0130ranile\u015fmi\u015f T\u00fcrklerdir\u2026 Zazalar, her s\u00f6zde yemin etmekle, her i\u015fte hileyle marufturlar\u2026 K\u00fcrt kelimesi kurt isminden gelir; bu s\u0131fat, kurt kadar zalim olduklar\u0131 i\u00e7in K\u00fcrtlere verilmi\u015ftir. K\u00fcrt, derbederdir\u2026 Ezidiler, \u015feytana taparlar\u2026<sup>12<\/sup><\/em><\/p><\/blockquote>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"Jandarma subay\u0131  Nazmi Sevgen'in kitab\u0131 .jpg\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/20\/616631-1466306061.jpg?ssl=1\" alt=\"Jandarma subay\u0131  Nazmi Sevgen'in kitab\u0131 .jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>Jandarma subay\u0131 Nazmi Sevgen\u2019in kitab\u0131<\/p>\n<p>1930\u2019da y\u00f6netime verilen K\u00fcrtler hakk\u0131ndaki<em>\u00a0\u201cmuht\u0131ra\u201d<\/em>\u00a0ba\u015fl\u0131kl\u0131 raporda ise \u015fu tespitler de yer almaktad\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cHer yerde azg\u0131n ve daima dik ba\u015fl\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f K\u00fcrtlere gelince; genel yurt ve millet g\u00fcd\u00fcnlerinde (davalar\u0131nda), hele sava\u015flarda hep yi\u011fit ve namuslu kalm\u0131\u015flar, kan ve can pazar\u0131nda T\u00fcrk kadar ko\u00e7ak davranm\u0131\u015flard\u0131r\u2026<\/p>\n<p>Bizdeki (\u015eark vilayetlerimizde) varlar\u0131 milyonu ge\u00e7en bu yurtta\u015flar\u0131n be\u015fte d\u00f6rd\u00fc T\u00fcrk\u00e7eye hen\u00fcz yabanc\u0131d\u0131r. K\u0131rman\u00e7, Kurdi ve Zaza denilen \u00fc\u00e7 ayr\u0131 leh\u00e7e ile konu\u015furlar. Patuvalar\u0131n\u0131n halk edebiyat\u0131 vard\u0131r. Bu halk edebiyat\u0131ndan bir de edebi dil do\u011fmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u00d6teden beri \u015fiirleri ve \u015fairleri var. \u0130lkel ve g\u00f6\u00e7ebeli\u011fin yaratt\u0131\u011f\u0131 z\u00fcmrecilik gayreti, bu unsuru bug\u00fcne kadar millet olmaktan uzak tuttu. Fakat bug\u00fcn, art\u0131k \u015fartlar tamamen de\u011fi\u015fmi\u015f bulunuyor.<\/p>\n<p>K\u0131salan yollar yeni fikir ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve radyo vicdanlara seslenmeyi kolayla\u015ft\u0131rd\u0131. Hudut d\u0131\u015f\u0131 K\u00fcrtler Musul\u2019da, \u015eam\u2019da, Erivan\u2019da ve ge\u00e7en seneden beri Rumi\u2019ye (Urmiye-\u0130ran?) kurduklar\u0131 ulus\u00e7u merkezlerde durmadan \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Yabanc\u0131 bilginler, bunlara fikir a\u015f\u0131lamakta ve metot \u00f6\u011fretmekte adeta birbiriyle yar\u0131\u015f ediyor\u2026<\/p>\n<p>\u0130ran \u00e7evresi ve Kafkas \u00e7evresi i\u00e7indeki K\u00fcrtler, o k\u00fclt\u00fcrlerin etkisi alt\u0131nda Arap-K\u00fcrt, Fars-K\u00fcrt, Kafkas-K\u00fcrt k\u0131rma k\u00fclt\u00fcr\u00fc do\u011furmakta olduklar\u0131ndan \u015fark vilayetlerimizi \u00fc\u00e7 cepheden sald\u0131r\u0131ya a\u00e7\u0131k olarak kabul etmek zorunday\u0131z\u2026\u201d\u00a0<sup>13<\/sup><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"Zilfi Selcan'n\u0131n Zazalar hakk\u0131ndaki kitab\u0131n\u0131n kapa\u011f\u0131.jpg\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/21\/617101-959922283.jpg?ssl=1\" alt=\"Zilfi Selcan'n\u0131n Zazalar hakk\u0131ndaki kitab\u0131n\u0131n kapa\u011f\u0131.jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>Zilfi Selcan\u2019n\u0131n Zazalar hakk\u0131ndaki kitab\u0131n\u0131n kapa\u011f\u0131<\/p>\n<p>Tankut, raporunda, K\u00fcrtlerin T\u00fcrkle\u015ftirilmesi amac\u0131yla etno-politik ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi bir enstit\u00fc ile b\u00f6lgede T\u00fcrk k\u00f6yleri kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor.<\/p>\n<p><em>Nusayriler ve Nusayrilik Hakk\u0131nda<\/em>\u00a0isimli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda Tankut, kafatas\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcmlerine bakarak Hatay, Adana, Mersin y\u00f6resinde ya\u015fayan bu Alevi inan\u00e7l\u0131 toplu\u011fun soyunu Eti denen eski bir kavme ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"H. Re\u015fit Tankut'un Nusayrilar hakk\u0131ndaki kitab\u0131.jpg\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/20\/616551-1214023613.jpg?ssl=1\" alt=\"H. Re\u015fit Tankut'un Nusayrilar hakk\u0131ndaki kitab\u0131.jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>Prof. Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un\u00a0Nusayrilar hakk\u0131ndaki kitab\u0131<\/p>\n<p>Tankut\u2019a g\u00f6re g\u00fcya Nusayriler Alpin \u0131rk\u0131ndan imi\u015fler ve Alpin \u0131rk\u0131ndakiler, \u00d6nasya\u2019y\u0131 yurt tutmu\u015f, sonradan Avrupa\u2019ya ge\u00e7mi\u015fler.<\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>\u2026Antropolojik verilere (asl\u0131nda kafatas\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcmleri) g\u00f6re Hatay Alevilerinin konu\u015fmalar\u0131na h\u00e2kim olan fonem (sesbirim) Alpin fonasyonudur (ses t\u0131n\u0131s\u0131d\u0131r); T\u00fcrkler Alpin \u0131rkta k\u00fcmelenir, Araplar bu k\u00fcmeden de\u011fildir. Lakin \u015fu Bat\u0131l\u0131lar, b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011fe zemin haz\u0131rlamak i\u00e7in \u2018Nusayrilerin ha\u00e7l\u0131 kal\u0131nt\u0131s\u0131 H\u0131ristiyan ve Arap olduklar\u0131n\u0131\u2019 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir!\u00a0<sup>14<\/sup><\/em><\/p><\/blockquote>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"Hasan Re\u015fit Tankut kitab\u0131-3.jpg\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/20\/616601-1552867766.jpg?ssl=1\" alt=\"Hasan Re\u015fit Tankut kitab\u0131-3.jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>Hani,\u00a0<em>\u201chepsi yalan, k\u00fclliyen yalan\u201d\u00a0<\/em>diye bir s\u00f6z vard\u0131r. Bu da \u00f6yle bir \u015fey!<\/p>\n<p>Ne Etiler bir T\u00fcrk kavmidir, ne T\u00fcrkler Alpin k\u00fcmeden say\u0131l\u0131r ne de Nusayriler (Arap Alevileri) T\u00fcrk soyludur.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn bile Nusayri denen topluluklar\u0131n ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 a\u015firetlerin ana damar\u0131 Suriye, Arabistan ve Yemen\u2019de bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131 zihniyetle hareket eden Prof. Tankut,\u00a0<em>\u201cantropolog-etnolog\u201d\u00a0<\/em>s\u0131fat\u0131yla yer ald\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrk Dil Kurumu (TDK) ad\u0131na Dersim y\u00f6resinde s\u00f6zde bilimsel, \u00f6zde\u00a0<a href=\"https:\/\/www.indyturk.com\/tags\/ziya-g%C3%B6kalp\">Ziya G\u00f6kalp<\/a>\u2018ten devral\u0131nan\u00a0<a href=\"https:\/\/www.indyturk.com\/tags\/turanc%C4%B1l%C4%B1k\">Turanc\u0131l\u0131k<\/a>\u00a0ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 1926-1928 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Hozat\u2019ta\u00a0<em>\u201calan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 kamp\u0131\u201d\u00a0<\/em>kurmu\u015ftur.\u00a0<sup>15<\/sup><\/p>\n<p>O, devlete sundu\u011fu etno-dinsel raporlarda, bir yandan\u00a0<a href=\"https:\/\/www.indyturk.com\/tags\/dersim\">Dersim<\/a>\u2018deki Alevili\u011fin M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k ile ili\u015fkisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i bir dille ifade etmi\u015f ve hatta D\u0131milice Raa Heqe (Hak Yolu) denen bu inanc\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015eiili\u011fiyle ba\u011flant\u0131s\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Lakin inan\u00e7 mensuplar\u0131na da a\u011f\u0131r ithamlarda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Tankut, sadece bir ento-politik ve dinsel rapor sunucusu de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Tunceli Kanunu\u2019nun \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde Meclis\u2019te milletvekili olarak onu onaylayan T\u00fcrk\u00e7\u00fc siyaset\u00e7idir.<\/p>\n<p>Bu kanun, 1936-1938 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n katliamdan ge\u00e7irilmesi, g\u00f6\u00e7ertilip s\u00fcrg\u00fcn edilmesi ve T\u00fcrkle\u015ftirilmesi plan\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Halk dilinde\u00a0<em>\u201cZazalar\u201d\u00a0<\/em>diye bilinen K\u0131rmanc\/D\u0131mili toplulu\u011fu ile\u00a0<em>\u201cKurmanc\u201d\u00a0<\/em>(K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fan) olarak tan\u0131mlanan K\u00fcrt toplumu aras\u0131na ikilik sokmak ve onlar\u0131 birbirinden ay\u0131rmak i\u00e7in, Tankut\u2019un icat etti\u011fi me\u015fhur<em>\u201cT\u00fcrk baraj\u0131\u201d<\/em>\u00a0projesi de s\u00f6z konusudur. \u015e\u00f6yle ki:<\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Erciyes\u2019ten (Erci\u015f\u2019ten) Tunceli yak\u0131nlar\u0131na kadar uzanan bu hatt\u0131n g\u00fcneye do\u011fru elli kilometre derinli\u011finde bir yerle\u015ftirme b\u00f6lgesi saptamak; amaca \u00e7abuk ve kolay varmak bak\u0131m\u0131ndan gerekli g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bu yerle\u015ftirme, \u2018b\u00f6lgeyi ikiye b\u00f6len T\u00fcrk baraj\u0131\u2019 olacakt\u0131r.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>\u00d6zellikle Karadeniz b\u00f6lgesinden getirilip K\u0131rmanc (Zaza) ve Kurmanc b\u00f6lgeleri aras\u0131nda isk\u00e2n edilecek T\u00fcrklerle bu baraj\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.\u00a0<sup>16<\/sup><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"Akademisyen  Mutlu Can'\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131  K\u0131rmanck\u00ee Bibliyogras\u0131 kitab\u0131n\u0131n kapa\u011f\u0131.jpg\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/20\/616536-1769725932.jpg?ssl=1\" alt=\"Akademisyen  Mutlu Can'\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131  K\u0131rmanck\u00ee Bibliyogras\u0131 kitab\u0131n\u0131n kapa\u011f\u0131.jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>Akademisyen Mutlu Can\u2019\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131\u00a0<em>K\u0131rmanck\u00ee Bibliyogras\u0131<\/em>\u00a0kitab\u0131n\u0131n kapa\u011f\u0131<\/p>\n<p>Dersimli Mutlu Can; Mardin Artuklu \u00dcniversitesi T\u00fcrkiye\u2019de Ya\u015fayan Diller Enstit\u00fcs\u00fc K\u00fcrt Dili ve K\u00fclt\u00fcr\u00fc, Zazaki leh\u00e7esi master \u00f6\u011frencisiyken,\u00a0<em>K\u0131rmancca (Zazaca) Bibliyografyas\u0131<\/em>\u00a0adl\u0131 bir akademik \u00e7al\u0131\u015fma yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><em>\u201cT\u00fcrk Baraj\u0131\u201d\u00a0<\/em>plan\u0131n\u0131n perde arkas\u0131na dair ayr\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131, \u015fimdi serbest akademisyen konumundaki ara\u015ft\u0131rmac\u0131-yazar M. Can\u2019\u0131n anlat\u0131m\u0131ndan okuyabiliriz:<\/p>\n<p>\u201cD\u0131m\u0131li ve Zaza adlar\u0131, esasen birer a\u015firet ad\u0131 olup sonradan bu leh\u00e7eyi konu\u015fanlar\u0131n tamam\u0131na te\u015fmil edilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla ben bu topluluk ve konu\u015ftuklar\u0131 dil i\u00e7in\u00a0<em>K\u0131rmanc\u00a0<\/em>ve\u00a0<em>K\u0131rmancca<\/em>\u00a0tabirlerini kullanaca\u011f\u0131m. K\u0131rmanclar, yaln\u0131zca T\u00fcrkiye\u2019deki K\u00fcrt illerinde ya\u015fayan bir K\u00fcrt toplulu\u011fudur.<\/p>\n<p><em>K\u0131rmancca\u00a0<\/em>dedi\u011fimiz konu\u015ftuklar\u0131 dil ise K\u00fcrt dilinin bir leh\u00e7esidir. Yani K\u0131rmanclar da K\u00fcrt milletini olu\u015fturan di\u011fer topluluklar olan Kurmanclar, Soranlar, Hewramanlar (Goranlar\u0131n alt kolu) ve Lurlar gibi bir K\u00fcrt grubudur.<\/p>\n<p>Konu\u015ftuklar\u0131 dil de kadim K\u00fcrt\u00e7eyi olu\u015fturan 5 b\u00fcy\u00fck leh\u00e7eden bir tanesidir.<br \/>\nKonu hakk\u0131nda doyurucu bir kaynak olmas\u0131 itibar\u0131yla kendisi de bir K\u0131rmanc olan Ercan \u00c7a\u011flayan\u2019\u0131n ge\u00e7en y\u0131l ikinci bask\u0131s\u0131 Bilgi \u00dcniversitesi Yay\u0131nlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan<em>\u00a0\u2018Zazalar: Tarih, K\u00fclt\u00fcr ve Kimlik\u2019\u00a0<\/em>adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nerebilirim.<\/p>\n<p>Bu meselenin tarihsel arka plan\u0131 \u00e7ok eskilere gidiyor. T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan K\u00fcrtleri K\u0131rmanclar ve Kurmanclar olu\u015fturuyor. K\u0131rmanclar ile Kurmanclar\u0131 birbirinden ay\u0131rmaya d\u00f6n\u00fck plan\u0131n politik tarihi \u00e7ok eskidir.<\/p>\n<p>\u00d6yle ki Cumhuriyet d\u00f6neminin ba\u015flar\u0131na kadar gider. \u00d6rne\u011fin Hasan Re\u015fit Tankut \u015funu \u00f6nerir:<\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>\u015eimdi tek bir yol \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcmeye mecburuz. Bu yol \u015fudur: Kurmancl\u0131kla, Zazal\u0131\u011f\u0131n aras\u0131nda bir T\u00fcrkl\u00fck baraj\u0131 kurmak.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Bu baraj kurma olgusunun \u00e7ok eskiye dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmak ad\u0131na bu \u00f6rne\u011fi verdim. Bu s\u00fcre\u00e7, daha sonra farkl\u0131 bir \u015fekilde ilerliyor.<\/p>\n<p>1980 darbesinden sonra T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc yaln\u0131z K\u0131rmanclar\u0131n de\u011fil, Kurmanclar\u0131n da T\u00fcrk boyu oldu\u011funu iddia eden kitaplar yay\u0131mlad\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7te ilk kez aslen K\u0131rmanc olan Ebubekir Pamuk\u00e7u\u2019dan K\u0131rmanclar\u0131n K\u00fcrt, K\u0131rmanccan\u0131n K\u00fcrt\u00e7e olmad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131 duyuldu.<\/p>\n<p>K\u0131rmanccan\u0131n K\u00fcrt\u00e7enin bir leh\u00e7esi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edenler T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck yapanlar ile bir d\u00f6nem kendilerini K\u00fcrt olarak g\u00f6ren, K\u0131rmanccan\u0131n K\u00fcrt\u00e7enin bir leh\u00e7esi oldu\u011funu yazm\u0131\u015f baz\u0131 kimselerdir.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla Zazac\u0131l\u0131k \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kan bu anlay\u0131\u015f, temeli Kemalistler taraf\u0131ndan olu\u015fturulan, 1980 darbesinden sonra ise kendini K\u0131rmanc olarak ifade edip K\u00fcrt siyasi \u00e7evrelerinin yak\u0131n\u0131nda duran insanlar taraf\u0131ndan savunulmaya ba\u015flanan propagandatif bir e\u011filimdir.<\/p>\n<p>Kald\u0131 ki ne tarihi, ne dilsel ne de sosyok\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan K\u0131rmanclar\u0131n K\u00fcrt olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 somut olarak ortaya koyan bilimsel bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edemiyoruz.\u201d\u00a0<sup>17<\/sup><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"K\u0131rmanjlar\u0131n K\u00fcrt olmad\u0131klar\u0131na dair bir gazete yay\u0131n\u0131.jpg\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/21\/617086-1832614819.jpg?ssl=1\" alt=\"K\u0131rmanjlar\u0131n K\u00fcrt olmad\u0131klar\u0131na dair bir gazete yay\u0131n\u0131.jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>K\u0131rmanjlar\u0131n K\u00fcrt olmad\u0131klar\u0131na dair bir gazete yay\u0131n\u0131<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"Hayri Ba\u015fbu\u011f'un kitab\u0131nda hem Kurmanclar hem Zazalar T\u00fcrk soyu say\u0131lm\u0131\u015f_.jpg\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/20\/616626-1808082858.jpg?ssl=1\" alt=\"Hayri Ba\u015fbu\u011f'un kitab\u0131nda hem Kurmanclar hem Zazalar T\u00fcrk soyu say\u0131lm\u0131\u015f_.jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>Hayri Ba\u015fbu\u011f\u2019un kitab\u0131nda hem Kurmanclar hem Zazalar T\u00fcrk soyu say\u0131lm\u0131\u015f<\/p>\n<p>Mutlu Can\u2019\u0131n yukar\u0131da dile getirdi\u011fi, K\u0131rmanc ile Kurmanc topluluklar\u0131n\u0131 toptan T\u00fcrk boyu sayanlardan biri de Diyarbak\u0131r Hani do\u011fumlu Hayri Ba\u015fbu\u011f\u2019dur.<\/p>\n<p><em>\u201c\u0130ki T\u00fcrk Boyu: Zaza ve Kurmanclar\u201d<\/em>\u00a0(1984) adl\u0131 bir kitab\u0131n\u0131 okumu\u015ftum. Bilimsel olmaktan uzak, ipe sapa gelmez, inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan\u00a0<em>\u201ctalimat icab\u0131\u201d\u00a0<\/em>yap\u0131lm\u0131\u015f zorlama bir \u00e7al\u0131\u015fmayd\u0131.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"Hayri Ba\u015fbu\u011f, Zazalar\u0131 G\u00f6kt\u00fcrklere ba\u011fl\u0131yor.jpg\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2021\/03\/20\/616611-257458064.jpg?ssl=1\" alt=\"Hayri Ba\u015fbu\u011f, Zazalar\u0131 G\u00f6kt\u00fcrklere ba\u011fl\u0131yor.jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>Hayri Ba\u015fbu\u011f, Zazalar\u0131 G\u00f6kt\u00fcrklere ba\u011fl\u0131yor<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Can\u2019\u0131n s\u00f6yle\u015fisinde Zazac\u0131l\u0131k konusunda ad\u0131 ge\u00e7enlerin g\u00f6r\u00fc\u015fleri, esas konumuz olan Prof. Hasan R. Tankut\u2019un bilimd\u0131\u015f\u0131 tezlerinin g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki farkl\u0131 gerek\u00e7elerle \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen yans\u0131malar\u0131 say\u0131labilir.<\/p>\n<p>Oysa Tankut, ger\u00e7e\u011fin di\u011fer yan\u0131n\u0131 da ihmal etmeden, kitab\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u015funlar\u0131 da a\u00e7\u0131k\u00e7a yazm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>B\u00fct\u00fcn Zazalar\u0131 birden T\u00fcrkle\u015ftirmek kabil midir? Bug\u00fcnk\u00fc \u015fartlar d\u00e2hilinde nikbin (iyimser) olmak faide vermez. Ben ileride Zaza\u2019n\u0131n T\u00fcrk oldu\u011funu iddia edece\u011fim.<\/p>\n<p>Fakat bu iddiadan elime ne ge\u00e7er? Farz\u0131 muhal olarak onlara bu hakikati ayn ayn (g\u00f6z g\u00f6ze, aynen) anlatma\u011fa muvaffak olsam gene hi\u00e7bir \u015fey kazanm\u0131\u015f olmayaca\u011f\u0131m.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc benden sonra Zaza gene Zazaca konu\u015facak, gene Zazaca ya\u015fayacakt\u0131r. Muvakkat (ge\u00e7ici) telkin ve propagandan\u0131n bu i\u015fte k\u00e2fi gelmeyece\u011fine inan\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u00a0<sup>18<\/sup><\/em><\/p><\/blockquote>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" title=\"Hasan R. Tankut kitab\u0131-4.jpg\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/thumbnails\/image\/2021\/03\/21\/617076-347804961.jpg?ssl=1\" alt=\"Hasan R. Tankut kitab\u0131-4.jpg\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p>Tankut, \u00f6ylesine Turanc\u0131 ve K\u0131z\u0131lelmac\u0131 idi ki, Elbistan Er\u00e7ene k\u00f6y\u00fc \u00e7evresini bile Ergenekon\u2019la \u00f6zde\u015fle\u015ftirmi\u015fti:<\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Er\u00e7ene k\u00f6y\u00fc bana, sevinmi\u015f ve ho\u015flanm\u0131\u015f bak\u0131\u015flarla g\u00f6z k\u0131rpmaya ba\u015flad\u0131. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck ve kab\u0131na \u00e7ekilmi\u015f m\u00fctevaz\u0131 k\u00f6yde ge\u00e7mi\u015finin \u015fan ve \u015ferefi an\u0131lan d\u00fc\u015fk\u00fcn bir ki\u015fio\u011flunun irkilen gururunu g\u00f6r\u00fcr gibi oldum. \u2018Ergene benim ve bu yuva Ergenekon\u2019dur\u2019 diyordu.<\/p>\n<p>Evet, Ergenekon\u2019un b\u00fct\u00fcn \u00f6zellikleri Elbistan ovas\u0131ndad\u0131r. Sonra T\u00fcrk neslinin da\u011flar kadar heybetli, sular kadar kuvvetli, demir kadar sa\u011flam \u00e7ocuklar\u0131 hep burada de\u011fil mi? Hay\u0131r, o a\u00e7\u0131lacakt\u0131r. Cumhuriyet idaresi onun gibi ka\u00e7 Ergenekon a\u00e7mad\u0131 ki!\u00a0<sup>19<\/sup><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Asimilasyoncu Profes\u00f6r Tankut,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.indyturk.com\/tags\/dersim\">Dersim<\/a>\u00a0\u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131n\u0131n bir n\u00fcshas\u0131n\u0131 d\u00f6nemin ba\u015fbakan\u0131\u00a0<a href=\"https:\/\/www.indyturk.com\/tags\/ismet-in%C3%B6n%C3%BC\">\u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc<\/a>\u00a0(Ekim 1935) ile Dersim\u2019in mutlak yetkili komutan\u0131 ve valisi olan General Abdullah Alpdo\u011fan\u2019a da sunmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Raporlar\u0131 ve kitaplar\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle Cumhuriyet yetkililerini \u00f6ylesine etkilemi\u015f olmal\u0131d\u0131r ki, 1937-38\u2019de Dersim\u2019de ger\u00e7ekle\u015fen s\u00fcrg\u00fcn, katliam ve asimilasyon politikalar\u0131 hayata ge\u00e7irilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de devam eden K\u00fcrt ve Alevi meselesinin b\u00f6ylesine karma\u015f\u0131k bir hal almas\u0131; yerel olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p uluslararas\u0131 bir nitelik kazanmas\u0131, Tankut ve benzeri fikir babalar\u0131n\u0131n marifeti olsa gerektir.<\/p>\n<p><em>Kaynak\u00e7a:\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>1-) Biyografya beta sitesi, \u201cHasan Re\u015fit Tankut\u201d maddesi. Site, \u015fu kaynaklardan yararlanm\u0131\u015ft\u0131r: Ali \u00c7ankaya M\u00fccellido\u011flu, Yeni M\u00fclkiye Tarihi ve M\u00fclkiyeliler (c.III, 1968); Yurt Ansiklopedisi (c.VIII, 1982-83); Milliyet B\u00fcy\u00fck Larousse S\u00f6zl\u00fck ve Ansiklopedisi (22. cilt 1986), \u0130hsan I\u015f\u0131k\/Resimli ve Metin \u00d6rnekli T\u00fcrkiye Edebiyat\u00e7\u0131lar ve K\u00fclt\u00fcr Adamlar\u0131 Ansiklopedisi (2. bask\u0131, 2009).<br \/>\n2-) \u015eairler ve Yazarlar S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc, 4. Bas\u0131m, 1983.<br \/>\n3-) Mara\u015fl\u0131 yazar Kadriye K\u0131rd\u00f6k, Teke Tek Haber sitesi, K.Mara\u015f, 2 \u015eubat 2018.<br \/>\n4-) kahramanmaraslisairleryazarlar.blogspot. \u00a023 Nisan 2014.<br \/>\n5-) Mehmet Bayrak, A\u00e7\u0131k-Gizli, Resmi-Gayr\u0131resmi K\u00fcrdoloji Belgeleri, 1994, Ankara.<br \/>\n6-) Arif Bilgin, \u201c7 D\u00f6nem Milletvekili, M\u0130T ve TDK Kurucular\u0131ndan Prof. Dr. Hasan Re\u015fit Tankut\u201d, Ye\u015fil Elbistan gazetesi, 30 Aral\u0131k 2014.<br \/>\n7-) \u00a0Adnan G\u00fcll\u00fc, \u201cHasan Re\u015fit Tankut\u2019un Kaleminden Elbistan\u201d, Elbistan\u2019\u0131n Sesi internet gazetesi, 30 Ekim 2017.<br \/>\n?\u00a0M. Bayrak, \u201cEtno-dinsel ar\u0131nd\u0131rma, tek tiple\u015ftirme, T\u00fcrk-\u0130slamla\u015ft\u0131rma politikas\u0131 ve D\u00earsim Katliam\u0131\u201d, Azad Roni sitesi, 24 Kas\u0131m 2010; \u00a0P\u00eer Yolu sitesi, 24 Aral\u0131k 2011.<br \/>\n9-10-11) Twww.mustafakemalim-185; Tankut\u2019un benzer s\u00f6zler i\u00e7in ayr\u0131ca bkz; Atat\u00fcrk ve T\u00fcrk Dili, 1963 ve Son Telgraf, 14 Kas\u0131m 1938;<br \/>\n12-) Tankut\u2019un 1 \u015eubat 1930 tarihli D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Umum Raporu\u2019ndan al\u0131nt\u0131; http:\/\/www.firatnews.com\/index.php?rupel=nuce&amp;nuceID=62360<br \/>\n13-) M. Bayrak, ad\u0131 ge\u00e7en eser, s. 208-210.<br \/>\n14) Tankut\u2019un bu \u0131rk\u00e7\u0131 tezleri i\u00e7in bak\u0131n\u0131z; http:\/\/www.turktoresi.com\/viewtopic.php?<br \/>\n15-) Hasan Re\u015fit Tankut, Zazalar \u00dczerine Sosyolojik Tetkikler, Kalan yay\u0131nlar\u0131, 2002, Ankara; www.dersim.biz<br \/>\n16-) H\u00fclya Yeti\u015fen, Malmisan\u0131j ile G\u00fcncel Bir R\u00f6portaj\u201d, Zazak\u00ee.net sitesi,10 \u00c7ele 2011; Mehmet Bayrak, K\u00fcrdoloji Belgeleri, s.219-220.<br \/>\n17-)https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/kitap\/2018\/02\/22\/zazalarin-dili-kirmanc-kird-dimili-zazaca\/;<br \/>\n18-) Hasan Re\u015fit Tankut, Zazalar \u00dczerine Sosyolojik Tetkikler.<br \/>\n19-) Adnan G\u00fcll\u00fc, ad\u0131 ge\u00e7en yaz\u0131.\u00a0<\/em><\/p>\n<p><strong>*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin edit\u00f6ryal politikas\u0131n\u0131 yans\u0131tmayabilir.<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>\u00a9 The Independentturkish<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong><a href=\"https:\/\/www.indyturk.com\/node\/332961\/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler\/atat%C3%BCrk%C3%BCn-has-adam%C4%B1-hasan-re%C5%9Fit-tankutun-raporlar%C4%B1nda-k%C3%BCrt-zaza-ve\">https:\/\/www.indyturk.com\/node\/332961\/t\u00fcrki\u0307yeden-sesler\/atat\u00fcrk\u00fcn-has-adam\u0131-hasan-re\u015fit-tankutun-raporlar\u0131nda-k\u00fcrt-zaza-ve<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Faik Bulut\u00a0 K\u00fcrt Tarihi dergisi, K\u00fcrdoloji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na katk\u0131lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131-yazar\u00a0Mehmet Bayrak\u00a0onuruna haz\u0131rlayaca\u011f\u0131 dosya i\u00e7in benden bir yaz\u0131 isteyince, kabul ettim. Bayrak, Sinemilli a\u015firetinin bir koluna mensup olan ve Sar\u0131z Dall\u0131kavak k\u00f6y\u00fcnde ya\u015fayan K\u00fcrt-Alevi bir ailenin evlad\u0131d\u0131r. Y\u00fcksek \u00f6\u011frenimini Ankara yapm\u0131\u015ft\u0131r. Edebiyat-folklor alanlar\u0131ndaki yaz\u0131lar\u0131 ve kitaplar\u0131 zaman i\u00e7inde\u00a0K\u00fcrdoloji\u00a0\u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ge\u00e7i\u015fine vesile olmu\u015f; k\u00fct\u00fcphaneler, sahaflar ve farkl\u0131 yerlerden [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":61981,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,53],"tags":[],"class_list":["post-61980","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn has adam\u0131 Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un raporlar\u0131nda K\u00fcrt, Zaza ve Alevi ayr\u0131m\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn has adam\u0131 Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un raporlar\u0131nda K\u00fcrt, Zaza ve Alevi ayr\u0131m\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Faik Bulut\u00a0 K\u00fcrt Tarihi dergisi, K\u00fcrdoloji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na katk\u0131lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131-yazar\u00a0Mehmet Bayrak\u00a0onuruna haz\u0131rlayaca\u011f\u0131 dosya i\u00e7in benden bir yaz\u0131 isteyince, kabul ettim. Bayrak, Sinemilli a\u015firetinin bir koluna mensup olan ve Sar\u0131z Dall\u0131kavak k\u00f6y\u00fcnde ya\u015fayan K\u00fcrt-Alevi bir ailenin evlad\u0131d\u0131r. Y\u00fcksek \u00f6\u011frenimini Ankara yapm\u0131\u015ft\u0131r. Edebiyat-folklor alanlar\u0131ndaki yaz\u0131lar\u0131 ve kitaplar\u0131 zaman i\u00e7inde\u00a0K\u00fcrdoloji\u00a0\u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ge\u00e7i\u015fine vesile olmu\u015f; k\u00fct\u00fcphaneler, sahaflar ve farkl\u0131 yerlerden [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-03-22T08:08:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Hasan-Re\u015fit-Tankut.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1368\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"911\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"27 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61980#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61980\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn has adam\u0131 Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un raporlar\u0131nda K\u00fcrt, Zaza ve Alevi ayr\u0131m\u0131\",\"datePublished\":\"2021-03-22T08:08:04+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61980\"},\"wordCount\":5403,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61980#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/03\\\/Hasan-Re\u015fit-Tankut.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Makaleler\",\"T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61980#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61980\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61980\",\"name\":\"Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn has adam\u0131 Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un raporlar\u0131nda K\u00fcrt, Zaza ve Alevi ayr\u0131m\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61980#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61980#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/03\\\/Hasan-Re\u015fit-Tankut.jpg\",\"datePublished\":\"2021-03-22T08:08:04+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61980#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61980\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61980#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/03\\\/Hasan-Re\u015fit-Tankut.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/03\\\/Hasan-Re\u015fit-Tankut.jpg\",\"width\":1368,\"height\":911},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61980#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn has adam\u0131 Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un raporlar\u0131nda K\u00fcrt, Zaza ve Alevi ayr\u0131m\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn has adam\u0131 Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un raporlar\u0131nda K\u00fcrt, Zaza ve Alevi ayr\u0131m\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn has adam\u0131 Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un raporlar\u0131nda K\u00fcrt, Zaza ve Alevi ayr\u0131m\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Faik Bulut\u00a0 K\u00fcrt Tarihi dergisi, K\u00fcrdoloji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na katk\u0131lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131-yazar\u00a0Mehmet Bayrak\u00a0onuruna haz\u0131rlayaca\u011f\u0131 dosya i\u00e7in benden bir yaz\u0131 isteyince, kabul ettim. Bayrak, Sinemilli a\u015firetinin bir koluna mensup olan ve Sar\u0131z Dall\u0131kavak k\u00f6y\u00fcnde ya\u015fayan K\u00fcrt-Alevi bir ailenin evlad\u0131d\u0131r. Y\u00fcksek \u00f6\u011frenimini Ankara yapm\u0131\u015ft\u0131r. Edebiyat-folklor alanlar\u0131ndaki yaz\u0131lar\u0131 ve kitaplar\u0131 zaman i\u00e7inde\u00a0K\u00fcrdoloji\u00a0\u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ge\u00e7i\u015fine vesile olmu\u015f; k\u00fct\u00fcphaneler, sahaflar ve farkl\u0131 yerlerden [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2021-03-22T08:08:04+00:00","og_image":[{"width":1368,"height":911,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Hasan-Re\u015fit-Tankut.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"27 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn has adam\u0131 Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un raporlar\u0131nda K\u00fcrt, Zaza ve Alevi ayr\u0131m\u0131","datePublished":"2021-03-22T08:08:04+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980"},"wordCount":5403,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Hasan-Re\u015fit-Tankut.jpg","articleSection":["Haberler","Makaleler","T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980","name":"Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn has adam\u0131 Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un raporlar\u0131nda K\u00fcrt, Zaza ve Alevi ayr\u0131m\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Hasan-Re\u015fit-Tankut.jpg","datePublished":"2021-03-22T08:08:04+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Hasan-Re\u015fit-Tankut.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Hasan-Re\u015fit-Tankut.jpg","width":1368,"height":911},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61980#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn has adam\u0131 Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un raporlar\u0131nda K\u00fcrt, Zaza ve Alevi ayr\u0131m\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61980","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61980"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61980\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61982,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61980\/revisions\/61982"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/61981"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}