{"id":61690,"date":"2021-03-01T02:55:00","date_gmt":"2021-03-01T07:55:00","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690"},"modified":"2021-03-01T02:55:00","modified_gmt":"2021-03-01T07:55:00","slug":"donmeler-donmeliklerini-unutsa-bile-devlet-asla-unutmuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690","title":{"rendered":"\u2018D\u00f6nmeler d\u00f6nmeliklerini unutsa bile devlet asla unutmuyor\u2019"},"content":{"rendered":"<div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-61691\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Serteller-bir-duru\u015fma-s\u0131ras\u0131nda-360x180.jpg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"180\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Serteller-bir-duru\u015fma-s\u0131ras\u0131nda-360x180.jpg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Serteller-bir-duru\u015fma-s\u0131ras\u0131nda-768x384.jpg 768w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Serteller-bir-duru\u015fma-s\u0131ras\u0131nda-560x280.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Serteller-bir-duru\u015fma-s\u0131ras\u0131nda-260x130.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Serteller-bir-duru\u015fma-s\u0131ras\u0131nda-160x80.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Serteller-bir-duru\u015fma-s\u0131ras\u0131nda.jpg 1240w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/div>\n<p class=\"post-meta\"><strong><span class=\"posted-by\"><span class=\"reviewer\"><a title=\"Ferda Balancar\" href=\"http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazar\/28\/ferda-balancar\" rel=\"author\">Ferda Balancar<\/a><\/span> \u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n<div class=\"post-meta\"><em><strong><span style=\"color: #333333; font-family: 'Cantata One', serif; letter-spacing: 0.05em;\">Gazeteci, yazar Korhan Atay\u2019\u0131n, Sabiha ve Zekeriya Sertel\u2019in ya\u015fam \u00f6yk\u00fclerini ve m\u00fccadelelerini anlatt\u0131\u011f\u0131 \u2018Serteller\u2019 kitab\u0131 \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kt\u0131. Sabiha ve Zekeriya Sertel \u00e7ifti, 1911-1978 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda hemen hepsi \u00e7ok satan dergi ve gazeteler \u00e7\u0131kard\u0131, pek \u00e7ok kitap yazd\u0131. Aram Pehlivanyan, Hayk A\u00e7\u0131kg\u00f6z, Sona ve Vartan \u0130hmalyan gibi pek \u00e7ok Ermeni kom\u00fcnistle de yollar\u0131 kesi\u015fen Serteller, yak\u0131n tarihin en \u00f6nemli tan\u0131klar\u0131 aras\u0131nda yer ald\u0131lar. Korhan Atay ile kitab\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak Sabiha ve Zekeriya Sertel \u00e7iftiyle ilgili bilinmeyenleri ya da az bilinenleri konu\u015ftuk.<\/span><\/strong><\/em><\/div>\n<div class=\"post-container cf\">\n<div class=\"post-content-right\">\n<div class=\"post-content description \">\n<p><strong>Sabiha ve Zekeriya Sertel\u2019in 1900\u2019lerin ba\u015f\u0131ndan Zekeriya Sertel\u2019in 1980\u2019deki vefat\u0131na kadar s\u00fcren d\u00f6neme ili\u015fkin ya\u015fad\u0131klar\u0131, tan\u0131kl\u0131klar\u0131, Osmanl\u0131\u2019dan Cumhuriyete ge\u00e7i\u015fte ya\u015fanan kopu\u015f ve s\u00fcreklilik tart\u0131\u015fmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bize ne s\u00f6yl\u00fcyor? \u00d6zellikle insan haklar\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler demokrasi aray\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Sertellerin hayat\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde T\u00fcrkiye\u2019de ayn\u0131 m\u00fccadeleyi veren kesimler a\u00e7\u0131s\u0131ndan pek de iyimser bir tablo ortaya \u00e7\u0131karm\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ne dersiniz?\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Sorunuzun ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc, yani Osmanl\u0131&#8217;dan cumhuriyete ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi, kitapta tan\u0131kl\u0131klar ve olgular temelinde yer al\u0131yor. O olgular\u0131 ve tan\u0131kl\u0131klar\u0131 okuyanlar kendi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na uygun sonu\u00e7lar \u00e7\u0131karabilir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bana g\u00f6re, Osmanl\u0131&#8217;dan cumhuriyete ge\u00e7i\u015fte temel sorun, \u00e7ok milletli bir imparatorluktan tek milletli bir ulusa ge\u00e7ilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>2. Abd\u00fclhamit istibdad\u0131 alt\u0131nda herkesin ezildi\u011fi ve kimsenin gelece\u011fi tahayy\u00fcl edemedi\u011fi o y\u0131llarda \u0130ttihat ve Terakki&#8217;nin Sel\u00e2nik&#8217;te ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u2018ihtil\u00e2l\u2019 sonucunda yap\u0131lan serbest se\u00e7imler ve kurulan yeni parlamento her milliyetten Osmanl\u0131 tebas\u0131 aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck heyecan ve umut yaratm\u0131\u015ft\u0131. \u0130htil\u00e2lin ard\u0131ndan Sel\u00e2nikli M\u00fcsl\u00fcmanlar, Yahudiler, D\u00f6nmeler, Rumlar, Bulgarlar gece yar\u0131s\u0131na kadar \u0130ttihat ve Terakki&#8217;nin k\u0131rm\u0131z\u0131-beyaz \u015feritleri ve \u2018\u00c7ok ya\u015fa Kanun-i Esasi\u2019, \u2018\u00d6zg\u00fcrl\u00fck, E\u015fitlik, Karde\u015flik ve Adalet\u2019 yaz\u0131l\u0131 pankartlarla sokaklar\u0131 doldurmu\u015ftu. \u00d6ylesine co\u015fkulu bir d\u00f6nemdi ki, 1909 y\u0131l\u0131nda patlak veren 31 Mart Vakas\u0131&#8217;na m\u00fcdahale etmesi i\u00e7in Sel\u00e2nik&#8217;ten yola \u00e7\u0131kan Hareket Ordusu&#8217;nda, aralar\u0131nda i\u015f\u00e7i lideri sosyalist Avram Eliezer Benaroya&#8217;n\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 Sel\u00e2nik Yahudilerinin g\u00f6n\u00fcll\u00fc taburu, Bulgar g\u00f6n\u00fcll\u00fc taburu gibi \u0130ttihat ve Terakki&#8217;nin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck r\u00fczg\u00e2r\u0131na kap\u0131lm\u0131\u015f Balkan halklar\u0131 da yer al\u0131yordu. Bug\u00fcnden bak\u0131p o g\u00fcnleri yarg\u0131lamak haks\u0131zl\u0131k elbette ama duygular\u0131m do\u011fru yan\u0131t\u0131n i\u015fte oralarda bir yerde oldu\u011funu ve yine oralarda bir yerde kaybedildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor bana&#8230;<\/p>\n<p>Serteller\u2019e gelince onlar tan\u0131k olduklar\u0131 her d\u00f6nemde ve topraklar\u0131 \u00fczerinde soluk ald\u0131klar\u0131 her \u00fclke ve rejimde tek bir \u015fey i\u00e7in m\u00fccadele etmek zorunda kald\u0131: Demokrasi ve insan haklar\u0131&#8230; Bu m\u00fccadelenin temel ama\u00e7 ve hedefleri; Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131\u015f s\u00fcrecinin Sel\u00e2nik ve \u0130stanbul\u2019unda, 1920&#8217;lerin Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde, Cumhuriyet Ankara\u2019s\u0131nda, Macar Emek\u00e7i Partisi&#8217;nin Budape\u015fte\u2019sinde, Almanya Sosyalist Birlik Partisi&#8217;nin Leipzig&#8217;inde ve Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi&#8217;nin Moskova\u2019s\u0131nda maalesef hi\u00e7 de\u011fi\u015fmedi ve ama\u00e7 asla h\u00e2s\u0131l olamad\u0131. T\u00fcrkiye&#8217;de ve d\u00fcnyan\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bu m\u00fccadele s\u00fcr\u00fcp gidiyor.<\/p>\n<div id=\"photoholder1\" class=\"photoholder no-display appear\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/admin.agos.com.tr\/Upload\/Agos\/Images\/serteller.jpg\" alt=\"\" width=\"350\" height=\"200\" \/><\/div>\n<p>Asl\u0131nda en demokratm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen \u00fclkelerde bile \u0131rk\u00e7\u0131 bir \u015fahsiyetin pop\u00fcler s\u00f6ylemlerle halk kitlelerini ard\u0131na tak\u0131p kolayca iktidara ula\u015fabildi\u011fi ve iktidar nimetlerini suiistimal edip diktat\u00f6rle\u015fti\u011fi s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<br \/>\nYine de \u00c7etin Altan&#8217;\u0131n dedi\u011fi gibi, &#8220;Enseyi karartmamak&#8221; l\u00e2z\u0131m. Bu, as\u0131rlard\u0131r s\u00fcren bir m\u00fccadele ve g\u00f6r\u00fcnen o ki hi\u00e7 bitmeyecek. Serteller en zorlu ve olanaks\u0131z ko\u015fullarda bile m\u00fccadeleden geri kalmad\u0131. Bu da d\u00fcnyaya benzer pencerelerden bakanlar i\u00e7in de\u011ferli bir motivasyon.<\/p>\n<p><strong>K<\/strong><strong>itab\u0131n \u00f6ns\u00f6z\u00fcnde Sabiha ve Zekeriya Sertel i\u00e7in, \u201cMeslek ya\u015famlar\u0131n\u0131n her d\u00f6neminde bask\u0131c\u0131 iktidarlar ve g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131yla m\u00fccadele ettiler. Muhalif olmak onlar i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir ya\u015fam bi\u00e7imiydi\u201d diyorsunuz. Ancak sizin de kitab\u0131n ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerinde belirtti\u011finiz gibi, Serteller 1915 sonu ya da 1916 ba\u015flar\u0131nda evlendiklerinde \u0130ttihat Terakki liderleri Talat Pa\u015fa ve Doktor Naz\u0131m nik\u00e2h \u015fahitliklerini yap\u0131yorlard\u0131. O d\u00f6nemde Sabiha 20-21, Zekeriya ise 25-26 ya\u015flar\u0131ndayd\u0131lar. D\u00fc\u015f\u00fcnce olarak \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin etkisi alt\u0131nda olabilirler. Ancak y\u0131llar sonra Bak\u00fc\u2019de kaleme ald\u0131klar\u0131 an\u0131lar\u0131nda da Ermenilerden ve 1915\u2019te ya\u015fananlardan hi\u00e7 s\u00f6z etmediler. Bunu neye ba\u011fl\u0131yorsunuz? Bu suskunlu\u011fun nedeni ne olabilir?<\/strong><\/p>\n<p>Sel\u00e2nik d\u00f6neminde Sabiha hen\u00fcz yeni yetmeydi, Zekeriya ise Ziya G\u00f6kalp&#8217;ten ve onun ulus\u00e7u fikirlerinden \u00e7ok etkilenen bir delikanl\u0131yd\u0131. 1915-1916&#8217;da Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n yok olu\u015funun fark\u0131ndayd\u0131lar ama \u00e7ok gen\u00e7tiler ve \u2018D\u00f6nme Sabiha\u2019 ile \u2018M\u00fcsl\u00fcman Zekeriya\u2019n\u0131n evlili\u011fini \u2018D\u00f6nmelik kast\u0131n\u0131\u2019 y\u0131kaca\u011f\u0131 umuduyla alabildi\u011fine destekleyen \u0130ttihat ve Terakki&#8217;ye direnecek halleri yoktu.<\/p>\n<p>1950&#8217;de canlar\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in yurtd\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131ncaya de\u011fin yazd\u0131klar\u0131 kitaplarda, \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 dergi ve gazetelerde Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 hakk\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f bir yaz\u0131lar\u0131na ben rastlamad\u0131m. Yurtd\u0131\u015f\u0131nda; T\u00fcrkiye Kom\u00fcnist Partisi ile i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7en Macaristan, \u00c7ekoslovakya, Do\u011fu Almanya, Sovyetler Birli\u011fi ve Azerbaycan y\u0131llar\u0131nda da bu konuda herhangi bir yaz\u0131 yazd\u0131klar\u0131n\u0131 sanm\u0131yorum. O \u00fclkelerde ge\u00e7en TKP&#8217;li d\u00f6nemlerini hep gizlediler zaten. Otobiyografilerinde, o y\u0131llarda hep Avusturya&#8217;da ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrd\u00fcler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir g\u00fcn T\u00fcrkiye&#8217;ye d\u00f6nebilme umudunu i\u00e7lerinden hi\u00e7 eksiltmediler. 1915&#8217;e belki de o y\u00fczden hi\u00e7 de\u011finmediler.<\/p>\n<div id=\"photoholder2\" class=\"photoholder no-display appear\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/admin.agos.com.tr\/Upload\/Agos\/Images\/korhan%20atay%20dikine.jpeg\" alt=\"Korhan Atay\" width=\"170\" height=\"200\" \/><\/div>\n<div class=\"photoholder no-display appear\"><em><span class=\"title\">Korhan Atay<\/span><\/em><\/div>\n<p>Ancak \u015f\u00f6yle tuhaf bir ger\u00e7ek de var. TKP&#8217;nin \u00f6nde gelen isimlerinden olan ve Serteller\u2019le yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki radyo maceralar\u0131nda birlikte \u00e7al\u0131\u015fan Dr. Hayk A\u00e7\u0131kg\u00f6z&#8217;\u00fcn \u2018Anadolulu Bir Ermeni Kom\u00fcnistin An\u0131lar\u0131\u2019 kitab\u0131nda da, Vartan \u0130hmalyan&#8217;\u0131n \u2018Bir Ya\u015fam \u00d6yk\u00fcs\u00fc\u2019 kitab\u0131nda da \u20181915\u2019 neredeyse birka\u00e7 c\u00fcmleden ibarettir. Zekeriya hi\u00e7bir zaman kom\u00fcnist olmad\u0131 ama Vartan, Hayk ve Sabiha 1915 felaketinin de ancak devrimden sonra ele al\u0131nabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f olabilirler mi acaba?<\/p>\n<p><strong>Varl\u0131k Vergisi d\u00f6neminde Sabiha Sertel\u2019in abisi Celal Dervi\u015f Deri\u015f de \u0130ttihat Terakki k\u00f6kenli olmas\u0131na ve Cumhuriyetin kurucular\u0131 aras\u0131nda yer almas\u0131na ra\u011fmen \u2018D\u00f6nme\u2019 bir aileden geldi\u011fi i\u00e7in olduk\u00e7a y\u00fckl\u00fc bir Varl\u0131k Vergisi \u00f6demek zorunda kal\u0131yor. Ancak buna ra\u011fmen Sabiha Sertel, d\u00f6nemin siyasi iktidar\u0131na kar\u015f\u0131 sert ele\u015ftiriler yaz\u0131yor olsa da Varl\u0131k Vergisi hakk\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey yazm\u0131yor. Bunu nas\u0131l yorumluyorsunuz?<\/strong><\/p>\n<p>Kitapta da de\u011findi\u011fim gibi, D\u00f6nmeler d\u00f6nmeliklerini unutsa bile devlet asla unutmuyor. \u2018Gayrim\u00fcslim\u2019 diyerek \u00f6tekile\u015ftirdikleri Ermeni, Rum, S\u00fcryani ve Yahudilere, D\u00f6nmeleri de eklemi\u015flerdi. \u00d6yle ki, Celal Dervi\u015f Deri\u015f gibi Sel\u00e2nik Mevlevihanesi&#8217;nin y\u00fcksek mertebeye ula\u015fm\u0131\u015f dervi\u015flerinden Dervi\u015f Ali soyundan gelen, Cumhuriyetin kurucular\u0131 aras\u0131nda yer alan bir ki\u015finin bile ak\u0131beti de\u011fi\u015fmiyordu. M\u00fcsl\u00fcman kapitalistler yaratmak ad\u0131na zengin-yoksul demeden t\u00fcm \u2018gayrim\u00fcslimlerin ve d\u00f6nmelerin\u2019 mallar\u0131na el konuldu.<\/p>\n<p>Sosyalist Sabiha, ba\u015flang\u0131\u00e7ta bu verginin din ve k\u00f6ken ay\u0131rt edilmeksiniz t\u00fcm zenginlere adil ko\u015fullarla uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 sand\u0131 ve ezilen yoksul kitleler ad\u0131na do\u011fru bir davran\u0131\u015f olarak de\u011ferlendirdi. Ancak ger\u00e7e\u011fin b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131 k\u0131sa s\u00fcrede ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca bu uygulamay\u0131 \u00e7ok ele\u015ftirdi. Ele\u015ftirdi ama, y\u0131llar sonra yazd\u0131\u011f\u0131 an\u0131lar\u0131nda\u2026 O g\u00fcnlerde bir \u015fey yazmad\u0131, yazamad\u0131 zira yay\u0131n organ\u0131 hemen kapat\u0131l\u0131r kendisi de hapsi boylard\u0131.<\/p>\n<p>Ba\u015fka konular\u0131 yazmaktan korkmad\u0131 da neden bundan korktu diye de sorulabilir tabii&#8230; Varl\u0131k Vergisi&#8217;nin, tarihe kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 san\u0131lsa da \u0130ttihat ve Terakki&#8217;nin uzant\u0131s\u0131 bir proje yani bir derin devlet operasyonu oldu\u011funu fark etti\u011fi i\u00e7in olabilir mi?<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiye bas\u0131n tarihinin utan\u00e7 sayfalar\u0131ndan biri olan Tan Matbaas\u0131 bask\u0131n\u0131n\u0131n ma\u011fduru olmalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Serteller\u2019in gazetecilik ve bas\u0131n kurulu\u015fu sahibi olduklar\u0131 hemen her d\u00f6nemde ciddi bir bask\u0131ya maruz kald\u0131klar\u0131 kitab\u0131n\u0131zda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde anlat\u0131l\u0131yor. Bir gazeteci yazar olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde T\u00fcrkiye\u2019de bas\u0131n\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu durumu Serteller\u2019in ya\u015fad\u0131klar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ne s\u00f6ylemek istersiniz?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lk bak\u0131\u015fta &#8220;Bir arpa boyu yol almam\u0131\u015f\u0131z&#8221; diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ama tek tek olaylara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda baz\u0131 \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131klar var: Mesel\u00e2 1919&#8217;da Sabiha ile \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u2018B\u00fcy\u00fck Mecmua\u2019 dergisiyle \u0130stanbul&#8217;un i\u015fgaline kar\u015f\u0131 &#8220;Gizli cemiyet kurdu\u011fu&#8221; iddia edilip Bekira\u011fa B\u00f6l\u00fc\u011f\u00fc denilen me\u015fhur zindana at\u0131lan Zekeriya, kendisini bir anda kocaman ko\u011fu\u015flarda \u00f6zg\u00fcrce siyasi tart\u0131\u015fmalar yapan bir grup ayd\u0131n aras\u0131nda bulmu\u015ftu. Hatta Sabiha ko\u011fu\u015fa gelip derginin yay\u0131n haklar\u0131n\u0131 ondan devralm\u0131\u015ft\u0131. 1925 y\u0131l\u0131nda, Cevat \u015eakir, Serteller\u2019in \u2018Resimli Per\u015fembe\u2019 dergisindeki bir yaz\u0131s\u0131 y\u00fcz\u00fcnden Zekeriya&#8217;yla birlikte Ankara \u0130stikl\u00e2l Mahkeme&#8217;sinde idam talebiyle yarg\u0131land\u0131. H\u00fccre ko\u015fullar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in Zekeriya bir arkada\u015f\u0131ndan rica edip ko\u011fu\u015fa iki karyola getirtebilmi\u015fti. 1931 y\u0131l\u0131nda Son Posta gazetesindeki bir haber y\u00fcz\u00fcnden Zekeriya ve Selim Rag\u0131p Eme\u00e7&#8217;in konulduklar\u0131 Sultanahmet Cezaevi\u2019nde m\u00fcstakil bir odalar\u0131 hatta bir \u00e7al\u0131\u015fma odalar\u0131 vard\u0131. D\u0131\u015fardan konuk kabul edebiliyor ve yemeklerini M\u0131s\u0131r \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131&#8217;ndaki \u00fcnl\u00fc Pandeli lokantas\u0131ndan getirtiyorlard\u0131.<\/p>\n<p>1940&#8217;l\u0131 y\u0131llarda Tan gazetesi s\u0131k s\u0131k kapat\u0131l\u0131yor veya toplat\u0131l\u0131yordu. Sabiha&#8217;n\u0131n yaz\u0131 yazmas\u0131 ise hi\u00e7bir yasada olmamas\u0131na ra\u011fmen \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 emriyle engellenmi\u015fti. Bir g\u00fcn \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 \u015e\u00fckr\u00fc Kaya, Sabiha&#8217;y\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131 ve &#8220;Bu fikirleri b\u0131rak, senin Polis M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;ndeki dosyalar\u0131n tavana ula\u015ft\u0131. Sen memleketin k\u0131ymetli bir yazar\u0131s\u0131n&#8230; Seni mebus yapar\u0131z. Fikirlerinden daha iyi faydalan\u0131r\u0131z&#8221; dedi. Sabiha ise bakana &#8220;Bana inan\u00e7lar\u0131m\u0131 mebuslukla de\u011fi\u015fmemi mi teklif ediyorsunuz? Te\u015fekk\u00fcr ederim. Allaha\u0131smarlad\u0131k&#8221; dedi ama yolu \u00e7evrilip d\u00f6v\u00fclmedi, hakk\u0131nda dava a\u00e7\u0131lmad\u0131, hapse at\u0131lmad\u0131.<\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemin en k\u00f6t\u00fc taraf\u0131 \u015fuydu: \u0130stikl\u00e2l Mahkemeleri&#8217;nde gazeteciler de yarg\u0131lan\u0131p idam edilebiliyordu. Art\u0131k gazeteciler mahkeme karar\u0131yla idam edilemiyor, mahkeme karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n sokakta vurulup \u00f6ld\u00fcr\u00fclebiliyor ya da arac\u0131na bomba konabiliyor.<\/p>\n<p><em><strong>http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/25378\/donmeler-donmeliklerini-unutsa-bile-devlet-asla-unutmuyor\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ferda Balancar \u00a0 Gazeteci, yazar Korhan Atay\u2019\u0131n, Sabiha ve Zekeriya Sertel\u2019in ya\u015fam \u00f6yk\u00fclerini ve m\u00fccadelelerini anlatt\u0131\u011f\u0131 \u2018Serteller\u2019 kitab\u0131 \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kt\u0131. Sabiha ve Zekeriya Sertel \u00e7ifti, 1911-1978 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda hemen hepsi \u00e7ok satan dergi ve gazeteler \u00e7\u0131kard\u0131, pek \u00e7ok kitap yazd\u0131. Aram Pehlivanyan, Hayk A\u00e7\u0131kg\u00f6z, Sona ve Vartan \u0130hmalyan gibi pek \u00e7ok Ermeni kom\u00fcnistle de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":61691,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,54,71,20],"tags":[],"class_list":["post-61690","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-kitaplar-elestiriler","category-mulakatlar","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u2018D\u00f6nmeler d\u00f6nmeliklerini unutsa bile devlet asla unutmuyor\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u2018D\u00f6nmeler d\u00f6nmeliklerini unutsa bile devlet asla unutmuyor\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ferda Balancar \u00a0 Gazeteci, yazar Korhan Atay\u2019\u0131n, Sabiha ve Zekeriya Sertel\u2019in ya\u015fam \u00f6yk\u00fclerini ve m\u00fccadelelerini anlatt\u0131\u011f\u0131 \u2018Serteller\u2019 kitab\u0131 \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kt\u0131. Sabiha ve Zekeriya Sertel \u00e7ifti, 1911-1978 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda hemen hepsi \u00e7ok satan dergi ve gazeteler \u00e7\u0131kard\u0131, pek \u00e7ok kitap yazd\u0131. Aram Pehlivanyan, Hayk A\u00e7\u0131kg\u00f6z, Sona ve Vartan \u0130hmalyan gibi pek \u00e7ok Ermeni kom\u00fcnistle de [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-03-01T07:55:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Serteller-bir-duru\u015fma-s\u0131ras\u0131nda.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1240\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"620\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61690#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61690\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"\u2018D\u00f6nmeler d\u00f6nmeliklerini unutsa bile devlet asla unutmuyor\u2019\",\"datePublished\":\"2021-03-01T07:55:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61690\"},\"wordCount\":1846,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61690#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/03\\\/Serteller-bir-duru\u015fma-s\u0131ras\u0131nda.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Kitaplar-Ele\u015ftiriler\",\"M\u00fclakatlar\",\"Tarih Sayfalar\u0131\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61690#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61690\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61690\",\"name\":\"\u2018D\u00f6nmeler d\u00f6nmeliklerini unutsa bile devlet asla unutmuyor\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61690#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61690#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/03\\\/Serteller-bir-duru\u015fma-s\u0131ras\u0131nda.jpg\",\"datePublished\":\"2021-03-01T07:55:00+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61690#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61690\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61690#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/03\\\/Serteller-bir-duru\u015fma-s\u0131ras\u0131nda.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/03\\\/Serteller-bir-duru\u015fma-s\u0131ras\u0131nda.jpg\",\"width\":1240,\"height\":620},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61690#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u2018D\u00f6nmeler d\u00f6nmeliklerini unutsa bile devlet asla unutmuyor\u2019\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u2018D\u00f6nmeler d\u00f6nmeliklerini unutsa bile devlet asla unutmuyor\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u2018D\u00f6nmeler d\u00f6nmeliklerini unutsa bile devlet asla unutmuyor\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Ferda Balancar \u00a0 Gazeteci, yazar Korhan Atay\u2019\u0131n, Sabiha ve Zekeriya Sertel\u2019in ya\u015fam \u00f6yk\u00fclerini ve m\u00fccadelelerini anlatt\u0131\u011f\u0131 \u2018Serteller\u2019 kitab\u0131 \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kt\u0131. Sabiha ve Zekeriya Sertel \u00e7ifti, 1911-1978 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda hemen hepsi \u00e7ok satan dergi ve gazeteler \u00e7\u0131kard\u0131, pek \u00e7ok kitap yazd\u0131. Aram Pehlivanyan, Hayk A\u00e7\u0131kg\u00f6z, Sona ve Vartan \u0130hmalyan gibi pek \u00e7ok Ermeni kom\u00fcnistle de [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2021-03-01T07:55:00+00:00","og_image":[{"width":1240,"height":620,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Serteller-bir-duru\u015fma-s\u0131ras\u0131nda.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"\u2018D\u00f6nmeler d\u00f6nmeliklerini unutsa bile devlet asla unutmuyor\u2019","datePublished":"2021-03-01T07:55:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690"},"wordCount":1846,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Serteller-bir-duru\u015fma-s\u0131ras\u0131nda.jpg","articleSection":["Haberler","Kitaplar-Ele\u015ftiriler","M\u00fclakatlar","Tarih Sayfalar\u0131"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690","name":"\u2018D\u00f6nmeler d\u00f6nmeliklerini unutsa bile devlet asla unutmuyor\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Serteller-bir-duru\u015fma-s\u0131ras\u0131nda.jpg","datePublished":"2021-03-01T07:55:00+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Serteller-bir-duru\u015fma-s\u0131ras\u0131nda.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Serteller-bir-duru\u015fma-s\u0131ras\u0131nda.jpg","width":1240,"height":620},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61690#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u2018D\u00f6nmeler d\u00f6nmeliklerini unutsa bile devlet asla unutmuyor\u2019"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61690","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61690"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61690\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61692,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61690\/revisions\/61692"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/61691"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61690"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61690"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61690"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}