{"id":61672,"date":"2021-02-26T02:00:27","date_gmt":"2021-02-26T07:00:27","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672"},"modified":"2021-02-26T02:00:27","modified_gmt":"2021-02-26T07:00:27","slug":"kayip-insan-oykuleri-ve-tarih-yazimi-muslumanlastirilmis-rumlar-ve-mubadele","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672","title":{"rendered":"Kay\u0131p insan \u00f6yk\u00fcleri ve tarih yaz\u0131m\u0131: Musl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Rumlar ve m\u00fcbadele"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-61673\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Kaz\u0131m-G\u00dcNDO\u011eAN-360x208.jpg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"208\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/02\/Kaz\u0131m-G\u00dcNDO\u011eAN-360x208.jpg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/02\/Kaz\u0131m-G\u00dcNDO\u011eAN-768x444.jpg 768w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/02\/Kaz\u0131m-G\u00dcNDO\u011eAN-560x324.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/02\/Kaz\u0131m-G\u00dcNDO\u011eAN-260x150.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/02\/Kaz\u0131m-G\u00dcNDO\u011eAN-160x93.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/02\/Kaz\u0131m-G\u00dcNDO\u011eAN.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p><strong>Kaz\u0131m G\u00dcNDO\u011eAN*<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>\u00c7ok \u00f6yk\u00fc anlat\u0131l\u0131r bu co\u011frafyada. \u00c7o\u011funa a\u015finay\u0131z. Ya da her birimizin birden \u00e7ok \u00f6yk\u00fcs\u00fc vard\u0131r. Ancak bunlar\u0131n ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemeyiz \u00e7o\u011funlukla. Ya dinler ge\u00e7eriz , ya g\u00fcler ge\u00e7eriz, yada a\u011flar dururuz.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u00d6yk\u00fcn\u00fcn pe\u015fine d\u00fc\u015fmek, onu bir olguya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek ve ara\u015ft\u0131rman\u0131n konusu yapmak ba\u015fka bir durumdur. Son y\u0131llarda \u00e7ok say\u0131da gen\u00e7 insan b\u00fcy\u00fcklerinden dinledikleri \u00f6yk\u00fclerin pe\u015fine d\u00fc\u015ferek k\u00f6klerine yolculu\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131. Asl\u0131nda bu yolculuk resmi tarih yaz\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131, hakikati bilme ve alternatif tarih yaz\u0131m\u0131na do\u011fru bir yolculuk\u2026<\/p>\n<p>Ailesini Bitlisli bir K\u00fcrt olarak bilen Mert Kaya, asl\u0131nda Samsun -Vezirk\u00f6pr\u00fc\u2019n\u00fcn bir k\u00f6y\u00fcnden Rum olduklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi\u011finde b\u00fct\u00fcn resmi tarih yalanlar\u0131n\u0131n par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Ve art\u0131k \u00f6yk\u00fcler (ger\u00e7ekler) \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yeni\/ alternatif bir tarih yaz\u0131m\u0131na ge\u00e7ilebilir; bunu i\u00e7in tarih\u00e7i olmakta gerekmiyor\u2026<\/p>\n<p>S\u00f6yle\u015fi: Mert Kaya (Sosyolog, Yazar)<\/p>\n<p><strong>A\u0130LE H\u0130KAYEMDEN YOLA \u00c7IKTIM; B\u0130L\u0130NMEYEN\u0130, G\u00d6R\u00dcLMEYEN\u0130 \u00c7ALI\u015eMAK, A\u00c7I\u011eA \u00c7IKARMAK, SAHANIN SES\u0130N\u0130 AKTARMAK MOT\u0130VASYONUMU HEP Y\u00dcKSEK TUTTU<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c1919-1925 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Anadolu Rumlar\u0131n\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00dczerine Bir Bellek \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131.\u201d Ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla bir tez haz\u0131rlad\u0131n. Devam\u0131nda bunu \u201cM\u00fcsl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Rumlar: Bir Bellek Anlat\u0131s\u0131\u201d ismiyle kitapla\u015ft\u0131rd\u0131n. Bu konuyu \u00e7al\u0131\u015fmaya karar verirken nas\u0131l bir motivasyona sahiptin? Ve k\u0131saca kitab\u0131n i\u00e7eri\u011finden bahsedebilir misin?<\/strong><\/p>\n<p>Kendi aile hikayemden hareketle b\u00f6yle bir tez \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131yor olmaktan dolay\u0131 motivasyonum olduk\u00e7a y\u00fcksekti. \u00d6ncelikle bunu belirtmeliyim. Bir nevi sanki arkeolojik bir kaz\u0131 ya da tozlu raflardan kitap se\u00e7mek gibiydi. Bilinmeyeni, \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmayan\u0131, g\u00f6r\u00fclmeyeni \u00e7al\u0131\u015fmak, a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak, sahan\u0131n sesini aktarmak motivasyonumu hep y\u00fcksek tuttu. B\u00fct\u00fcn bunlardan ziyade, yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6rmek de etkiliydi. Anlatma ihtiyac\u0131n\u0131 duymak, elimden gelen neyse, kendi \u00fczerime d\u00fc\u015fen neyse onu yapabilmek beni diri tuttu diyebilirim. 2017 y\u0131l\u0131nda tezimi tamamlad\u0131m. Kendi aile hikayem dahil T\u00fcrkiye\u2019den toplam 6 hikaye vard\u0131 tezimde. Daha fazlayd\u0131 asl\u0131nda ama hakl\u0131 gerek\u00e7elerle hikayelerini \u00e7ekmek isteyenler oldu. Yunanistan\u2019dan 4 \u201ckalma\u201d hikayesi de mevcut. Yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerle bir s\u00f6zl\u00fc tarih \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 ortaya. \u00d6\u011frenme s\u00fcre\u00e7leri, y\u00fczle\u015fme s\u00fcre\u00e7leri irdelendi ve ayn\u0131 zamanda Miroslav Hroch\u2019un \u201cmilli uyan\u0131\u015f\u201d mant\u0131\u011f\u0131na ne derece uyup uymad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlendi. 2019 y\u0131l\u0131nda Libra Yay\u0131nlar\u0131ndan R\u0131fat Bali bana ula\u015ft\u0131 ve tezim kitap olarak bas\u0131ld\u0131. M\u00fcbadele sonras\u0131 kalanlarla ilgili olarak yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n b\u00f6ylece daha fazla kitleye ula\u015fmas\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n<p><strong>T\u00dcRKL\u00dcK IN\u015eA S\u00dcRECININ TEMEL \u00d6TEK\u0130S\u0130 SAYILDIKLARINDAN, \u0130DEOLOJ\u0130K MANADA D\u00dc\u015eMANLIK DEVAM EDER. RUMLAR, \u00dcLKEY\u0130 ELLERINDEN KURTARDI\u011eIMIZ B\u0130R \u015eEYTAN FIG\u00dcRE D\u00d6N\u00dc\u015eT\u00dcR\u00dcLM\u00dc\u015eT\u00dcR<\/strong><\/p>\n<p><strong>Her d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015f\u0131n bir tarihsel arka plan\u0131 var g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden hareketle Osmanl\u0131 ve Cumhuriyet T\u00fcrkiye\u2019sinde \u201cRum Sorunu\u201d nedir? T\u00fcrk \u0130slam toplumun da \u201cRum\u201d kimdir? Toplumsal ya\u015famda nas\u0131l hat\u0131rlan\u0131r veya nas\u0131l bilinir Rumlar?<\/strong><\/p>\n<p>Ben tarih\u00e7i de\u011filim. Elbette m\u00fcbadele d\u00f6nemi \u00f6ncesi ve sonras\u0131 ya\u015fananlar\u0131 incelerden 19. Y\u00fczy\u0131la kadar gitmek zorunda kal\u0131yorsunuz. Bu durumda Osmanl\u0131 i\u00e7in temel bir \u201cRum Sorunu\u201dndan bahsetmek pek do\u011fru olmayabilir. Bunun n\u00fcvelerini daha \u00e7ok Cumhuriyet d\u00f6neminde g\u00f6r\u00fcyoruz. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde millet sistemi i\u00e7inde gayrim\u00fcslimlerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde farkl\u0131 bir durumun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek gerekir. Elbette ya\u015fanan belirli spesifik durumlar\u0131n oldu\u011funu da eklemek gerekir. \u00d6rne\u011fin Islahat sonras\u0131 din de\u011fi\u015ftirme meselelerinde Stavriotlar\u0131n durumlar\u0131 tek ba\u015f\u0131na bir problem olarak ele al\u0131nabilir. T\u00fcm bunlara ra\u011fmen \u201cmillet-i mahkume\u201d olarak nitelendirilen bir gayrim\u00fcslim \u00e7er\u00e7eve oldu\u011funu ve Rumlar\u0131 da orada de\u011ferlendirmek daha do\u011frudur. Rumluk meselesi ve tan\u0131m\u0131 da tart\u0131\u015f\u0131lagelen bir meseledir. Genel olarak Do\u011fu Roma\u2019n\u0131n zamanla Helenle\u015fen halk\u0131na vurgu yap\u0131l\u0131r. Ortodoks bir halkt\u0131r. Cumhuriyet d\u00f6nemi, \u00f6zellikle Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019nda temel \u201c\u00f6teki\u201d konumunda Rumlar vard\u0131r. 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda sava\u015f\u0131lan b\u00fcy\u00fck devletlerden ziyade Cumhuriyet d\u00f6neminin d\u00fc\u015fman\u0131 ilan edilirler Yunanistan dolay\u0131s\u0131yla ve bug\u00fcne kadar s\u00f6ylem devam etmi\u015ftir. Rumlar\u0131 genelde zengin ki\u015filer, Rum kad\u0131nlar\u0131 \u201chafifme\u015frep\u201d ve T\u00fcrk Aile yap\u0131s\u0131na uygun olmayan kad\u0131nlar olarak, ya\u015fl\u0131 erkekleri meyhane sahipleri \u015feklinde g\u00f6steren bir \u00e7ok film vard\u0131r. Bat\u0131 Anadolu\u2019da yo\u011fun bulunan Balkan g\u00f6\u00e7meni aileler i\u00e7erisinde Rumlar hakk\u0131nda \u201cideolojik s\u00f6ylemler\u201d d\u0131\u015f\u0131nda g\u00fcndelik hayata dair k\u00f6t\u00fc \u015fey duymak zordur. Birlikte ge\u00e7irilen zamanlar ve payla\u015f\u0131lan ortak k\u00fclt\u00fcr iyi hat\u0131rlan\u0131r. Bunu da belirtmek gerekir. Ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkl\u00fck in\u015fa s\u00fcrecinin temel \u00f6tekisi say\u0131ld\u0131klar\u0131ndan, ideolojik manada d\u00fc\u015fmanl\u0131k devam eder. Rumlar, \u00fclkeyi ellerinden kurtard\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u015feytan fig\u00fcre d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>T\u00dcRKIYE I\u00c7IN S\u00dcNNI-T\u00dcRK PROF\u0130L\u0130N HAK\u0130M OLDU\u011eU BIR \u00dcLKE \u0130N\u015eASI D\u00dc\u015e\u00dcN\u00dcL\u00dcRKEN, YUNANISTAN \u0130\u00c7\u0130N ORTODOKS-YUNAN K\u0130ML\u0130\u011e\u0130N\u0130N GELI\u015eT\u0130R\u0130LMES\u0130 \u0130\u00c7\u0130N, KAR\u015eILIKLI BIR ANLA\u015eMA OLDU\u011eU BEL\u0130RT\u0130LEB\u0130L\u0130R.<\/strong><\/p>\n<p><strong>19 May\u0131s 1919 Rum Soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc olarak an\u0131lmaktad\u0131r. Devam\u0131nda, \u00f6zellikle 9 Eyl\u00fcl 1922 \u0130zmir\u2019in yak\u0131lmas\u0131, 1923-24 m\u00fcbadele ile 1.200.000 Ortodoks H\u0131ristiyan Rum Anadolu\u2019dan Yunanistan\u2019a, 500. 000 M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk de Yunanistan\u2019dan T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 ettirilmi\u015f. M\u00fcbadele olarak bildi\u011fimiz bu politika sonucu H\u0131ristiyan Rumlar\u0131n Anadolu\u2019dan, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ise Yunanistan\u2019dan temizlenmesi fikrinin kaynaklar\u0131 nelerdir ve nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirildi?<\/strong><\/p>\n<p>Asl\u0131nda fikir ortakt\u0131r. Ulus-devlet in\u015falar\u0131n\u0131n temelinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir Alman anlay\u0131\u015f\u0131 olan \u201cvolkgeist\u201d yani milletin ruhu-\u00f6z\u00fc olarak tan\u0131mlayabilece\u011fimiz bu kavram fikrin kayna\u011f\u0131d\u0131r diyebiliriz. T\u00fcrkiye i\u00e7in s\u00fcnni-t\u00fcrk profilin hakim oldu\u011fu bir \u00fclke in\u015fas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrken, Yunanistan i\u00e7in Ortodoks-Yunan kimli\u011finin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir anla\u015fma oldu\u011fu belirtilebilir. Zira m\u00fcbadillerle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde sadece Mustafa Kemal\u2019e de\u011fil, Venizelos\u2019a da isyan edildi\u011fini g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Dine dayal\u0131 bu kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anla\u015fmada zarar g\u00f6ren milyonlarca insan olmu\u015f, travmalar nesilden nesile aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Lozan Bar\u0131\u015f Anla\u015fmas\u0131 ile al\u0131nan kararlar do\u011frultusunda m\u00fcbadele ger\u00e7ekle\u015fti. G\u00f6k\u00e7eada-Bozcada ve \u0130stanbul Rumlar\u0131 ile Trakya b\u00f6lgesinde ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrkler bu m\u00fcbadelenin d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>B\u00dcY\u00dcK DEDEM \u0130SHAK, KARDE\u015e\u0130 IOANNIS, K\u00dc\u00c7\u00dcK KARDE\u015eLER\u0130 VICTORIA VE ANNELER\u0130 ANASTASIA, 4 K\u0130\u015e\u0130L\u0130K B\u0130R A\u0130LE. SAMSUN VEZ\u0130RK\u00d6PR\u00dc \u0130L\u00c7ES\u0130NE BA\u011eLI AYDO\u011eDU K\u00d6Y\u00dcNDE YA\u015eARLARMI\u015e\u2026<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bu alanda \u00f6nemli akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan bir sosyolog olarak senin ve ailenin \u00fczerinden konuya devem edersek; neyin izini s\u00fcrd\u00fcn ve neler buldun? Ailenin \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc ve senin yolculu\u011funu \u00f6\u011frenmek isteriz.<\/strong><\/p>\n<p>10 ya\u015f\u0131ndayd\u0131m, aile b\u00fcy\u00fcklerimden biri Yunanistan\u2019a gitti. Turistik gezi oldu\u011fu s\u00f6ylenmi\u015fti. D\u00f6nd\u00fckleri g\u00fcn herkesi eve \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar ve \u00e7ocuklar\u0131 odadan \u00e7\u0131kard\u0131lar. Sonra a\u011flama sesleri gelince merakla odaya girdik. Ekranda bir amca, k\u0131r\u0131k bir t\u00fcrk\u00e7e ile herkese selam s\u00f6yl\u00fcyor el sall\u0131yordu. Odadaki herkes a\u011fl\u0131yordu. Anneanneme gidip kim diye sordum, \u201camcam\u201d dedi. Niye Yunanistan\u2019da peki? Do\u011fru yan\u0131tlar\u0131 veremediler. Sava\u015fta ka\u00e7\u0131rd\u0131lar dendi. Yunan askerleri ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f, Hristiyan yapm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck amcam\u0131z\u0131. Hikaye pek inand\u0131r\u0131c\u0131 gelmedi ama 10 ya\u015f\u0131ndayd\u0131m. Y\u0131llar ge\u00e7ti, tarihe olan ilgim artt\u0131. Ailem asl\u0131nda Bitlis\u2019ten \u0130zmir\u2019e g\u00f6\u00e7 etmi\u015fti. Peki Bitlis\u2019te Yunan askerinin ne i\u015fi vard\u0131? Sorgulamalar\u0131m devam etti, art\u0131k cevaplar da de\u011fi\u015fti. \u201cBilmiyoruz\u201d demeye ba\u015flad\u0131lar. \u00dcniversiteye geldi\u011fimde verilen bilgilerin do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131na emindim. Daha fazla ara\u015ft\u0131rd\u0131m, zaman\u0131nda Yunanistan\u2019a giden teyzeme daha fazla soru sormaya ba\u015flad\u0131m. En sonunda arad\u0131 beni, \u201cher \u015feyi anlataca\u011f\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc ben de ula\u015fam\u0131yorum, sen bul onlar\u0131\u201d dedi.<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck dedem \u0130shak, karde\u015fi Ioannis, k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015fleri Victoria ve anneleri Anastasia, 4 ki\u015filik bir aile. Samsun Vezirk\u00f6pr\u00fc il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 Aydo\u011fdu k\u00f6y\u00fcnde ya\u015farlarm\u0131\u015f. Babalar\u0131 gen\u00e7 ya\u015fta vefat etmi\u015f. M\u00fcbadele karar\u0131 \u00e7\u0131k\u0131nca aileye bildirmi\u015fler. T\u00fcm k\u00f6y gitmeye haz\u0131rlan\u0131rken Bafra liman\u0131n\u0131n kalabal\u0131k oldu\u011fu, dolay\u0131s\u0131yla baz\u0131 ailelerinde do\u011fuya do\u011fru s\u00fcrg\u00fcn edilmesi karar\u0131 verildi\u011fini \u00f6\u011frenmi\u015fler ve askerlerle do\u011fuya s\u00fcrg\u00fcn ba\u015flam\u0131\u015f. 3-4 ay gibi bir s\u00fcre\u00e7le Bitlis\u2019e varm\u0131\u015flar ve bo\u015falt\u0131lan bir Ermeni k\u00f6y\u00fcne yerle\u015ftirilmi\u015fler. Evin b\u00fcy\u00fck erke\u011fi o s\u0131rada b\u00fcy\u00fck dedem \u0130shak daha 12 ya\u015f\u0131ndaym\u0131\u015f ve bir K\u00fcrt a\u011fan\u0131n evinde n\u00f6kerlik (besleme) yapmaya ba\u015flam\u0131\u015f. Oradan ald\u0131\u011f\u0131 erzaklar\u0131 annesine getiriyormu\u015f. Bir s\u00fcre bu \u015fekilde ya\u015fam\u0131\u015flar. Sonra askerler gelmi\u015f ve kafileye Halep\u2019e do\u011fru gideceklerini s\u00f6ylemi\u015f. Anne Anastasis o\u011flunun bir K\u00fcrt evinde oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015f ve askerle yola \u00e7\u0131km\u0131\u015flar. B\u00fcy\u00fck dedem \u0130shak asker g\u00f6r\u00fcnce korkmu\u015f ve ka\u00e7m\u0131\u015f. Dedemi bulamay\u0131nca askerler kand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp kafileye geri d\u00f6nm\u00fc\u015fler. T\u00fcm grup yola \u00e7\u0131km\u0131\u015flar ve dedem kalm\u0131\u015f. Dedem annesinin kendisini arad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmedi\u011finden y\u0131llarca kendisinin b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f. Anne Anastasia, o\u011flu Ioannis ve k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z\u0131 Victoria yola \u00e7\u0131km\u0131\u015flar. Yolda Victoria vefat etmi\u015f ve gemiden atm\u0131\u015flar bedenini. Anakaraya vard\u0131klar\u0131nda anne Anastasia, 10 ya\u015f\u0131nda olan Ioannis\u2019e abisini bulmas\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015f. Yunanistan\u2019\u0131n o zamanki durumu, sava\u015f\u0131n ba\u015flama s\u00fcreci derken y\u0131llar ge\u00e7mi\u015f. Anne Anastasia vefat etmi\u015f ama o\u011flu Ioannis abisini bulaca\u011f\u0131na s\u00f6z vermi\u015f. 1960l\u0131 y\u0131llarda Bitlis\u2019e gitmi\u015f. Belediye\u2019ye u\u011fray\u0131p \u0130shak ad\u0131nda biri olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormu\u015f. Karde\u015flerin birbirine \u00e7ok benzemesi dolay\u0131s\u0131yla \u201csana benzeyen \u0130shak day\u0131 var ama kimsesi yoktur onun\u201d demi\u015fler. Ioannis \u0131srar etmi\u015f ve iki karde\u015f 40 k\u00fcs\u00fcr y\u0131l sonra bulu\u015fmu\u015f. Saatlerce kimseyi almam\u0131\u015flar eve, sar\u0131lm\u0131\u015flar, a\u011flam\u0131\u015flar. Evden \u00e7\u0131kmam\u0131\u015flar pek. Bir kere foto\u011fraf \u00e7ekilmek i\u00e7in \u00e7\u0131km\u0131\u015flar ve iki karde\u015fin birlikte olan tek foto\u011fraf\u0131 \u00f6ylece \u00e7ekilmi\u015f.<\/p>\n<p><strong>90 K\u00dcSUR YIL SONRA, AYNI SOFRADA, AYNI ACILARA A\u011eLIYOR, AYNI KOM\u0130KL\u0130KLERE G\u00dcL\u00dcYORUZ.<\/strong><\/p>\n<p>O s\u0131rada bir kom\u015funun \u015fikayet etmesiyle jandarmalar eve gelmi\u015f ve Ioannis\u2019i al\u0131p \u0130stnabul\u2019a, oradan Yunanistan\u2019a g\u00f6ndermi\u015f. \u0130shak\u2019\u0131n bu s\u0131rada 4 k\u0131z\u0131 varm\u0131\u015f ve biri d\u0131\u015f\u0131nda di\u011ferleri k\u00fc\u00e7\u00fckm\u00fc\u015f. \u0130shak bu olay\u0131n duyulmas\u0131ndan dolay\u0131 olsa gerek daha fazla Bitlis\u2019te ya\u015fayamam\u0131\u015f, ekonomik darbo\u011faz da ya\u015fan\u0131nca \u0130zmir\u2019e g\u00f6\u00e7 etmi\u015f. Ioannis onu Yunanistan\u2019a \u00e7ok \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131na ra\u011fmen gitmek istememi\u015f. Daha sonra \u0130zmir\u2019e gelerek abisi \u0130shak\u2019\u0131 tekrar ziyaret etmi\u015f. O s\u0131rada ye\u011fenleri b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f olduklar\u0131ndan amcalar\u0131yla ili\u015fkileri kuvvetlenmi\u015f. \u0130shak\u2019\u0131n t\u00fcm uyar\u0131lar\u0131na ra\u011fmen, kom\u015fular\u0131n duymas\u0131n\u0131 istememesine ra\u011fmen ye\u011fenleri amcalar\u0131n\u0131 kiliseye de g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f, \u0130zmir\u2019i de gezdirmi\u015f. \u0130shak daha sonra rahats\u0131zlanarak vefat etmi\u015f ama amca ile ye\u011fenler aras\u0131ndaki ili\u015fki hi\u00e7 kopmam\u0131\u015f. Hem telefonla aramalar s\u00fcrm\u00fc\u015f hem mektupla\u015fm\u0131\u015flar. B\u00fcy\u00fck amca Ioannis\u2019in rahats\u0131zlanmas\u0131yla teyzem Yunanistan\u2019a gitmi\u015f amcas\u0131n\u0131 g\u00f6rmeye. Benim 10 ya\u015f\u0131na ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m olay buna tekab\u00fcl ediyor i\u015fte. Atina Olimpiyatlar\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda telefon numaralar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesiyle ileti\u015fim kesilince, madem \u00e7ok istiyorsun deyip anlatt\u0131 teyzem hepsini. Gidip bulmam\u0131 istedi. 2013 y\u0131l\u0131nda sosyal medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hikayeyi anlatan bir k\u0131sa metin yaz\u0131p ula\u015fabilece\u011fim her yere ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. E\u011fitimim i\u00e7in Almanya\u2019da bulundu\u011fum s\u0131rada bir mesaj geldi. T\u00fcrk\u00e7e bilen bir Yunan vatanda\u015f\u0131n\u0131n bilgilerini ula\u015ft\u0131rd\u0131lar bana yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in ve o ki\u015fi akrabalar\u0131mdan biri \u00e7\u0131kt\u0131. Ayn\u0131 hafta i\u00e7inde kendimi Yunanistan\u2019da buldum. Havaliman\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir kalabal\u0131k kar\u015f\u0131lad\u0131 beni. K\u00f6yde ise onlarca insan. Herkes g\u00f6rmeye geldi, herkes koklad\u0131, herkes \u00f6pt\u00fc. Evimde gibiydim. B\u00fcy\u00fck dedemin karde\u015fi Ioannis\u2019in k\u00f6y\u00fcn ileri gelenlerinden olmas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019den ve akrabalar\u0131ndan bahsetmesi sebebiyle k\u00f6yde resmen bekleniyordum gibi hissettim. Sonras\u0131nda annemi ve teyzemi g\u00f6t\u00fcrd\u00fcm, onlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 T\u00fcrkiye\u2019ye geldi, dedemizin Vezirk\u00f6pr\u00fc\u2019de olan k\u00f6y evini bile gidip bulduk. \u015eimdi her g\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015febiliyoruz. Zira 4. Nesil olarak imkanlar\u0131m\u0131z daha fazla ve s\u0131ms\u0131k\u0131y\u0131z. Aram\u0131za art\u0131k herhangi bir \u015feyin girmesine izin vermiyoruz. 90 k\u00fcsur y\u0131l sonra, ayn\u0131 sofrada, ayn\u0131 ac\u0131lara a\u011fl\u0131yor, ayn\u0131 komikliklere g\u00fcl\u00fcyoruz.<\/p>\n<p><strong>SOYKIRIM MADDELER\u0130NDEN B\u0130R\u0130 \u00c7OCUKLARLA B\u0130REB\u0130R \u0130LG\u0130L\u0130D\u0130R. \u201cGRUBUN \u00c7OCUKLARINI BA\u015eKA B\u0130R GRUBA NAKLETMEK\u201d MADDES\u0130 \u0130LE VURGULANIR<\/strong><\/p>\n<p><strong>(\u2026)<\/strong><\/p>\n<p><strong>FAKAT DEVLET\u0130N \u0130DEOLOJ\u0130K AYGITLARININ G\u00dcC\u00dc, A\u0130LEY\u0130 DE B\u0130R \u0130DEOLOJ\u0130K AYGIT G\u0130B\u0130 KULLANMASINA YARDIMCI OLUYOR VE BIR \u015eEK\u0130LDE KALAN \u00c7OCUKLAR GE\u00c7M\u0130\u015eLER\u0130N\u0130 UNUTMAK ZORUNDA OLAN B\u0130REYLERE D\u00d6N\u00dc\u015e\u00dcYORLAR<\/strong><\/p>\n<p><strong>Soyk\u0131r\u0131mlar ve asimilasyon politikalar\u0131nda ba\u015f vurulan y\u00f6ntemlerden biri de \u00e7ocuklar\u0131n al\u0131n\u0131p \u201cbesleme\u201d olarak topluma da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 ve devlet yurtlar\u0131na yerle\u015ftirilmesidir. Bu politikayla ama\u00e7lanan nedir ve Rum \u00e7ocuklar\u0131na da uygulanm\u0131\u015f m\u0131? Uyguland\u0131ysa nas\u0131l?<\/strong><\/p>\n<p>Sava\u015flar\u0131n kazanan\u0131 olmaz fakat en \u00e7ok kaybedeni \u00e7ocuklar ve kad\u0131nlard\u0131r. Soyk\u0131r\u0131m maddelerinden biri \u00e7ocuklarla birebir ilgilidir. \u201cGrubun \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ba\u015fka bir gruba nakletmek\u201d maddesi ile vurgulan\u0131r. \u00d6zellikle 1915 y\u0131l\u0131nda ya\u015fananlarda bunun \u00f6rneklerini g\u00f6rebiliyoruz. Taner Ak\u00e7am\u2019\u0131n \u201cErmenilerin Zorla M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda bunu g\u00f6rd\u00fck. \u00c7ocuklarla ilgili devlet yurtlar\u0131n\u0131n h\u0131zl\u0131ca yap\u0131lmas\u0131, gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanlarla evlendirilmesinde kolayl\u0131klar sa\u011flanmas\u0131 ve hatta evlat edinilen ya da besleme olarak al\u0131nan \u00e7ocuklar\u0131n ailelerine ait mallar\u0131n da bu ki\u015filere verilebilece\u011fine dair 5 A\u011fustos 1915 tarihli \u00e7ok gizli ibareli g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ge\u00e7ti\u011fi biliniyor. Fakat ayn\u0131 durumun m\u00fcbadele i\u00e7in ge\u00e7erli oldu\u011funu s\u00f6ylemek do\u011fru olmaz. Beslemelik kurumu Osmanl\u0131 i\u00e7in bir nevi sosyal hizmet kurumunun modern \u00f6ncesi bir sistemi gibi i\u015fliyor. N\u00f6kerlik-Yana\u015fmal\u0131k bi\u00e7imleri de olan bu sistemde \u00e7ocuklar\u0131n kimsesiz kalmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7iliyor. Yay\u0131lan milliyet\u00e7i dalga ile birlikte, \u00f6zellikle gayrim\u00fcslim \u00e7ocuklar\u0131n besleme olarak al\u0131nmas\u0131 veya ailelerinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n birer M\u00fcsl\u00fcman gibi yeti\u015ftirilmeleri \u00f6rnekleri var ama dedi\u011fim gibi bu \u00f6rnekler 1922 \u00f6ncesine ait. M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lan Rumlar \u00f6rneklerinde, besleme olarak al\u0131nan \u00e7ocuklar\u0131n bir \u015fekilde askerler taraf\u0131ndan m\u00fcbadeleye dahil edilmesinin istendi\u011fini de g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu \u00e7ocuklar bu \u0131srarlara ra\u011fmen, ya b\u00fcy\u00fck dedemin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 gibi bir korku sebebiyle askerden ka\u00e7\u0131yor ya da Andreadis\u2019in Tamama kitab\u0131nda anlatt\u0131\u011f\u0131 gibi y\u00fcksek mertebeli ki\u015filerin \u00f6zel ricalar\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019de kal\u0131yorlar. Bu hikayelerden anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczere devletin Rum \u00e7ocuklar\u0131 sistematik olarak tutmak ve M\u00fcsl\u00fcman yapmak gibi bir gayretlerinin oldu\u011funu s\u00f6ylemek do\u011fru olmaz. Fakat devletin ideolojik ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc, aileyi de bir ideolojik ayg\u0131t gibi kullanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oluyor ve bir \u015fekilde kalan \u00e7ocuklar ge\u00e7mi\u015flerini unutmak zorunda olan bireylere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyorlar. Kronolojik olarak ya\u015fananlardan sonra \u00e7ocuklar\u0131n ya da gen\u00e7lerin as\u0131llar\u0131na dair hikaye anlatmalar\u0131 imkans\u0131zla\u015f\u0131yor. \u0130simleri ve dinleri de\u011fi\u015fiyor ve hatta \u201cd\u00f6nme\u201d olmad\u0131klar\u0131n\u0131 kan\u0131tlamak i\u00e7in daha radikal davran\u0131\u015flar sergiliyorlar. Daha fazla muhafazakar ya da daha fazla milliyet\u00e7i g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar. Saklanma hissiyat\u0131 devam ediyor ve nesillere bile aktar\u0131lm\u0131yor. Aktar\u0131lsa bile saklanmas\u0131 isteniyor. Sahada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm en net \u015feylerden biri buydu.<\/p>\n<p><strong>\u201cD\u00d6NME\u201d KAVRAMI ANADOLU\u2019DA YAYGINDIR VE K\u0130MSE B\u00d6YLE ANILMAK \u0130STEMEZ. DOLAYISIYLA M\u00dcSL\u00dcMAN OLMANIZ YA DA T\u00dcRK OLMANIZ YETMEZ, DAHA FAZLASI G\u00d6R\u00dcNMEN\u0130Z GEREK\u0130R. DAHA KOYU B\u0130R M\u00dcSL\u00dcMAN YA DA T\u00dcRK G\u00d6R\u00dcNMEN\u0130Z GEREK\u0130R K\u0130 S\u0130ZDEN \u015e\u00dcPHELEN\u0130LMES\u0130N<\/strong><\/p>\n<p><strong>Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nda ba\u015fta K\u0131z\u0131lba\u015flar olmak \u00fczere di\u011fer Gayri M\u00fcsl\u00fcm toplumlara y\u00f6nelik uygulanan \u0130slamla\u015ft\u0131rma politikalar\u0131 Cumhuriyet d\u00f6neminde de devam ediyor. Rumlar\u0131n \u0130slamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 yada \u0130slamla\u015fmas\u0131 s\u00fcreci nas\u0131l ya\u015fan\u0131yor?<\/strong><\/p>\n<p>Sistamatik bir \u0130slamla\u015ft\u0131rma s\u00fcrecinde bahsedemeyiz fakat besleme olarak al\u0131nan ya da evlenilen ki\u015filer M\u00fcsl\u00fcman, do\u011fal olarak o ya\u015fam benimseniyor. Fotini ismi Fatma oluyor mesela. G\u00fcndelik dini pratikler eksiksiz ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Hatta yukar\u0131da da belirtti\u011fim gibi daha radikal olarak g\u00f6steriliyor. Hacca gitmeseler bile b\u00fcy\u00fckler Hac\u0131 lakab\u0131n\u0131 al\u0131yorlar mesela. \u201cY\u00fcre\u011fine Sor\u201d filminde de benzer bir \u00f6rne\u011fi var, daha \u00f6nceki d\u00f6nemlere ait olarak. Hac\u0131 S\u00fcleyman\u2019\u0131n isminin asl\u0131nda Solomon oldu\u011funu \u00f6\u011frenen cemaat cenaze namaz\u0131n\u0131 terk etmi\u015fti ve bu sahne olduk\u00e7a etkili bir sahneydi. Pek dikkat \u00e7ekmedi. \u201cD\u00f6nme\u201d kavram\u0131 Anadolu\u2019da yayg\u0131nd\u0131r ve kimse b\u00f6yle an\u0131lmak istemez. Dolay\u0131s\u0131yla M\u00fcsl\u00fcman olman\u0131z ya da T\u00fcrk olman\u0131z yetmez, daha fazlas\u0131 g\u00f6r\u00fcnmeniz gerekir. Daha koyu bir M\u00fcsl\u00fcman ya da T\u00fcrk g\u00f6r\u00fcnmeniz gerekir ki sizden \u015f\u00fcphelenilmesin. Kronolojik olarak, 1922 sonras\u0131nda 1945, 1955, 1964, 1974 olaylar\u0131na bak\u0131l\u0131nca, Yunanistan ile olan gerginlik de, insanlar\u0131n as\u0131llar\u0131n\u0131 saklamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. \u0130slamla\u015ft\u0131rma s\u00fcrecinin toplumsal bask\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini bu noktada s\u00f6yleyebiliriz zira Rum k\u00f6t\u00fcd\u00fcr, bunu filmlerle de anlat\u0131rlar, g\u00fcnl\u00fck dillerle de anlat\u0131rlar. \u201cVatanda\u015f T\u00fcrk\u00e7e Konu\u015f\u201d kampanyas\u0131n\u0131n oldu\u011fu bir \u00fclkede, benim asl\u0131nda anadilim farkl\u0131 diyebilir misiniz? Y\u00fckselen milliyet\u00e7i anlay\u0131\u015f i\u00e7inde kaybolmak, g\u00f6r\u00fcnmemek, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrseniz bile radikal olup \u015f\u00fcphe \u00e7ekmemeniz gerekir. Bu sebeple mesela b\u00fcy\u00fck dedem karde\u015finin onu g\u00f6rmeye gelmesini hi\u00e7 istemezmi\u015f. Birileri daha duyacak, ba\u015f\u0131m\u0131za i\u015f alaca\u011f\u0131z diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrm\u00fc\u015f. Bu kabullenme elbette ki s\u00fcrecin i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015fiyor. Kimlik alg\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fiyor ve reddetmeyi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Herkes gibi olmak varken, \u201c\u00f6teki\u201d olmay\u0131 kim ister ki? Dolay\u0131s\u0131yla ki\u015fi de bu de\u011fi\u015fime h\u0131zl\u0131ca ayak uyduruyor \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fcvenlik burada en temel durumu temsil ediyor.<\/p>\n<p><strong>KOLEKT\u0130F B\u0130R BELLEKTEN BAHSETMEK KOLAY DE\u011e\u0130L Z\u0130RA SAYILAR OLDUK\u00c7A AZ. HIK\u00c2YELER\u0130N ORTAYA \u00c7IKMALARI DAHA \u00d6NCEKI HIKAYELERDE G\u00d6RD\u00dc\u011e\u00dcM\u00dcZ \u00dcZERE \u00c7O\u011eU KEZ HASTA YATA\u011eINDA SAYIKLAMA, G\u0130ZEML\u0130 B\u0130R AKRABANIN \u00c7IKIP GELMES\u0130 G\u0130B\u0130 TESAD\u00dcFLERLE BA\u015eLIYOR<\/strong><\/p>\n<p><strong>M\u00fcsl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Rumlar bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecini nas\u0131l hat\u0131rl\u0131yor; bu alanda olu\u015fmu\u015f bir kolektif bellekten bahsedilebilir mi?<\/strong><\/p>\n<p>Yunanistan\u2019da m\u00fcbadele s\u0131ras\u0131nda \u00fclkede kalan ki\u015fi say\u0131lar\u0131 y\u00fczbinlerle ifade ediliyor. Bu durumda d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc nesilde olduklar\u0131 varsay\u0131l\u0131rsa, milyona varan bir n\u00fcfustan s\u00f6z edilir. Say\u0131 ger\u00e7ekten bu kadar m\u0131d\u0131r bilinmiyor ve bilinmesi imk\u00e2ns\u0131z. Sahada kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m ya da beni bulup hikayesini aktaran ki\u015filerin \u00e7o\u011fu g\u00fc\u00e7 bela ya da tesad\u00fcf \u00fczeri \u00f6\u011frenmi\u015f aile hikayelerini. Burada \u00e7o\u011funlukla kad\u0131nlar\u0131n konu\u015ftu\u011fu ve hikayeyi aktard\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Erkeklerin g\u00fcndelik hayatta daha fazla d\u0131\u015far\u0131yla ba\u011flar\u0131n\u0131n olmas\u0131, kad\u0131nlar\u0131n evde durumu daha kolay aktarmalar\u0131na sebep oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Torunlar\u0131n ise geli\u015fen ve d\u00f6n\u00fc\u015fen sistem i\u00e7erisinde art\u0131k susmak istemediklerini g\u00f6r\u00fcyoruz. Anlay\u0131\u015f fark\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi ve k\u00fcreselle\u015fen bir d\u00fcnya i\u00e7inde ger\u00e7ekten nereden geldi\u011finin ve kim oldu\u011funun dolay\u0131s\u0131yla etnik ya da dini kimli\u011fin temsiline dair bir \u00f6nemsizle\u015fme dikkat \u00e7ekiyor bu noktada. Kolektif bir bellekten bahsetmek kolay de\u011fil zira say\u0131lar olduk\u00e7a az. Hikayelerin ortaya \u00e7\u0131kmalar\u0131 daha \u00f6nceki hikayelerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00fczere \u00e7o\u011fu kez hasta yata\u011f\u0131nda say\u0131klama, gizemli bir akraban\u0131n \u00e7\u0131k\u0131p gelmesi gibi tesad\u00fcflerle ba\u015fl\u0131yor. K\u00fclt\u00fcrel bellek i\u00e7inde aktar\u0131mlar da mevcut tabi. Lakaplar bunun \u00f6rne\u011fi mesela. \u201cRum k\u0131z\u0131n\u0131n o\u011flu\u201d gibi bir lakap sizi eleveriyor. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcre\u00e7lerinde torunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131nda isimlerini de\u011fi\u015ftirenler, Rum dedesinin ismini alanlar da var, dinini de\u011fi\u015ftirip Ortodoks olanlar da var, Yunanistan\u2019a ta\u015f\u0131nanlar da var. Bunlar\u0131n yan\u0131nda hayat\u0131na oldu\u011fu gibi devam eden, kimliklerin yapay oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnenler de var. Ortak d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ise ideolojik. Herkes S\u00fcnni-T\u00fcrk kapsaml\u0131 bir kimlik yarat\u0131m s\u00fcrecini derinden anl\u0131yor ve sorguluyor. Bu durumda ilkokulda okutulan \u015fiirlerden, anlat\u0131lan mitlerden, efsanelerden, bunlar\u0131n hangi amaca hizmet etti\u011fini \u00f6\u011freniyor ve sorgulama s\u00fcreci b\u00fcy\u00fcyor.<\/p>\n<p><strong>Y\u00dcZLE\u015eEB\u0130L\u0130RSEK, ANLAYAB\u0130L\u0130R\u0130Z. BEATRIZ SARLO \u201cGE\u00c7M\u0130\u015e ZAMAN\u201d \u0130S\u0130ML\u0130 K\u0130TABINDA SUSAN SONNTAG\u2019DAN BIR ALINTI YAPAR VE \u015e\u00d6YLE DER; \u201cANLAMAK HATIRLAMAKTAN DAHA \u00d6NEML\u0130D\u0130R AMA ANLAMAK \u0130\u00c7\u0130N \u00d6NCE HATIRLAMAK GEREK\u0130R\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Halklar\u0131n etnik ve inan\u00e7 kimliklerine, ya\u015fam felsefesine, k\u00fclt\u00fcrel ya\u015fam\u0131na y\u00f6nelik gerek iktidarlar\u0131n, gerek egemen uluslar\u0131n, egemen dinlerin ve egemen politik g\u00f6r\u00fc\u015flerin bu tekle\u015ftirici, yok edici politikalar\u0131yla hesapla\u015fma ve y\u00fczle\u015fme konusunda T\u00fcrkiye\u2019de nas\u0131l bir tablo var ve neler \u00f6nerilebilir?<\/strong><\/p>\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda al\u0131nan kararlarla asl\u0131nda y\u00fczle\u015febilece\u011fimize inand\u0131k ve iyi bir yola girdi\u011fimizi belki hepimiz d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck. Sonralar\u0131 siyaseten bunun pek m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, siyasi manevralarla daha k\u00f6t\u00fcye gitti\u011fimizi ac\u0131 \u015fekilde \u00f6\u011frendik. Fakat o s\u00fcre\u00e7 bir \u00e7atlak yaratt\u0131 ve su o \u00e7atlaktan s\u0131zmaya ba\u015flad\u0131. Bunun \u00f6n\u00fcn\u00fc alman\u0131n pek m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu sanm\u0131yorum art\u0131k. G\u00f6r\u00fcnen tablo karanl\u0131k olabilir ama \u00f6zellikle K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n K\u00fcrtl\u00fck bilinci, diline sahip \u00e7\u0131kmas\u0131, Alevi halk\u0131n\u0131n dinine sahip \u00e7\u0131kmas\u0131, baz\u0131 di\u011fer az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmaz mallar\u0131 i\u00e7in verdikleri \u00e7aba di\u011fer az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131na da bir umut veriyor. Bu sadece yasalarla belirlenen haklardan ziyade, daha e\u015fitlik\u00e7i bir yakla\u015f\u0131m\u0131n gerekti\u011finin y\u00fcksek sesle s\u00f6ylenmesi anlam\u0131na geliyor ki bunun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu durumda Hrant\u2019\u0131n dedi\u011fi gibi \u201cbirbirimizin ac\u0131lar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermek\u201d \u00f6nceli\u011fimiz olmal\u0131d\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Rakel\u2019in dedi\u011fi gibi \u201cbir bebekten katil yaratan karanl\u0131\u011f\u0131 sorgulamam\u0131z\u201d gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcyorum. Y\u00fczle\u015febilirsek, anlayabiliriz. Beatriz Sarlo \u201cge\u00e7mi\u015f zaman\u201d isimli kitab\u0131nda Susan Sonntag\u2019dan bir al\u0131nt\u0131 yapar ve \u015f\u00f6yle der; \u201cAnlamak hat\u0131rlamaktan daha \u00f6nemlidir ama anlamak i\u00e7in \u00f6nce hat\u0131rlamak gerekir\u201d. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6nce hat\u0131rlamal\u0131y\u0131z. Do\u011fru cevaplar i\u00e7in do\u011fru sorular sormal\u0131y\u0131z. Neden unuttuk? Neden unutturdular? Neden hat\u0131rlamak istemiyoruz? Bu sorular\u0131n cevaplar\u0131yla hat\u0131rlamaya ba\u015flar\u0131z, sonra y\u00fczle\u015fmeye, y\u00fczle\u015fme durumu anlamaya yard\u0131mc\u0131 olur, anlarsak hesapla\u015f\u0131r\u0131z. Ayn\u0131 sofrada oturur, ayn\u0131 derde derman arar\u0131z. Zira o \u00e7atlak b\u00fcy\u00fcyecektir.<\/p>\n<p><strong>Mert Kaya<\/strong><\/p>\n<p>ODT\u00dc sosyoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden mezun oldu.<\/p>\n<p>Hacettepe \u00fcniversitesi k\u00fclt\u00fcrel \u00e7al\u0131\u015fmalar b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Master derecesini tamamlad\u0131.<\/p>\n<p>Tezinin konusu: \u201c1919-1925 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Anadolu Rumlar\u0131n\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczerine bir bellek \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131.\u201d<\/p>\n<p>Bu \u00e7al\u0131\u015fmada M\u00fcbadele sonras\u0131 kalan Rumlar\u2019a dair bir Bellek \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yaparak, k\u00fclt\u00fcrle\u015fme ve asimilasyon politikalar\u0131n\u0131 inceledi.<\/p>\n<p>Master yaparken M\u00fclteci alan\u0131nda sosyal \u00e7al\u0131\u015fmac\u0131, \u00e7ocuk koruma sorumlusu ve proje sorumlusu olmak \u00fczere toplam 4 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Hacettepe \u00fcniversitesi i\u0130eti\u015fim Bilimleri B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, yine M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Rumlar \u00fczerine, kimlik alg\u0131lar\u0131, Y\u00fczle\u015fme S\u00fcre\u00e7leri oda\u011f\u0131nda doktora \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na devam ediyor.<\/p>\n<p><em>*Ara\u015ft\u0131rmac\u0131, Yazar<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><em><strong><a href=\"https:\/\/artigercek.com\/haberler\/kayip-insan-oykuleri-ve-tarih-yazimi-muslumanlas-tiril-mis-rumlar-ve-mubadele\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Art\u0131 Ger\u00e7ek<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kaz\u0131m G\u00dcNDO\u011eAN* \u00c7ok \u00f6yk\u00fc anlat\u0131l\u0131r bu co\u011frafyada. \u00c7o\u011funa a\u015finay\u0131z. Ya da her birimizin birden \u00e7ok \u00f6yk\u00fcs\u00fc vard\u0131r. Ancak bunlar\u0131n ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemeyiz \u00e7o\u011funlukla. Ya dinler ge\u00e7eriz , ya g\u00fcler ge\u00e7eriz, yada a\u011flar dururuz. \u00d6yk\u00fcn\u00fcn pe\u015fine d\u00fc\u015fmek, onu bir olguya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek ve ara\u015ft\u0131rman\u0131n konusu yapmak ba\u015fka bir durumdur. Son y\u0131llarda \u00e7ok say\u0131da gen\u00e7 insan b\u00fcy\u00fcklerinden [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":61673,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,71,53],"tags":[],"class_list":["post-61672","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-mulakatlar","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Kay\u0131p insan \u00f6yk\u00fcleri ve tarih yaz\u0131m\u0131: Musl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Rumlar ve m\u00fcbadele - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kay\u0131p insan \u00f6yk\u00fcleri ve tarih yaz\u0131m\u0131: Musl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Rumlar ve m\u00fcbadele - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kaz\u0131m G\u00dcNDO\u011eAN* \u00c7ok \u00f6yk\u00fc anlat\u0131l\u0131r bu co\u011frafyada. \u00c7o\u011funa a\u015finay\u0131z. Ya da her birimizin birden \u00e7ok \u00f6yk\u00fcs\u00fc vard\u0131r. Ancak bunlar\u0131n ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemeyiz \u00e7o\u011funlukla. Ya dinler ge\u00e7eriz , ya g\u00fcler ge\u00e7eriz, yada a\u011flar dururuz. \u00d6yk\u00fcn\u00fcn pe\u015fine d\u00fc\u015fmek, onu bir olguya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek ve ara\u015ft\u0131rman\u0131n konusu yapmak ba\u015fka bir durumdur. Son y\u0131llarda \u00e7ok say\u0131da gen\u00e7 insan b\u00fcy\u00fcklerinden [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-02-26T07:00:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/02\/Kaz\u0131m-G\u00dcNDO\u011eAN.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"463\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"21 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61672#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61672\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Kay\u0131p insan \u00f6yk\u00fcleri ve tarih yaz\u0131m\u0131: Musl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Rumlar ve m\u00fcbadele\",\"datePublished\":\"2021-02-26T07:00:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61672\"},\"wordCount\":4266,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61672#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/02\\\/Kaz\u0131m-G\u00dcNDO\u011eAN.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"M\u00fclakatlar\",\"T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61672#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61672\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61672\",\"name\":\"Kay\u0131p insan \u00f6yk\u00fcleri ve tarih yaz\u0131m\u0131: Musl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Rumlar ve m\u00fcbadele - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61672#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61672#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/02\\\/Kaz\u0131m-G\u00dcNDO\u011eAN.jpg\",\"datePublished\":\"2021-02-26T07:00:27+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61672#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61672\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61672#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/02\\\/Kaz\u0131m-G\u00dcNDO\u011eAN.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/02\\\/Kaz\u0131m-G\u00dcNDO\u011eAN.jpg\",\"width\":800,\"height\":463},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=61672#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kay\u0131p insan \u00f6yk\u00fcleri ve tarih yaz\u0131m\u0131: Musl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Rumlar ve m\u00fcbadele\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kay\u0131p insan \u00f6yk\u00fcleri ve tarih yaz\u0131m\u0131: Musl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Rumlar ve m\u00fcbadele - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Kay\u0131p insan \u00f6yk\u00fcleri ve tarih yaz\u0131m\u0131: Musl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Rumlar ve m\u00fcbadele - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Kaz\u0131m G\u00dcNDO\u011eAN* \u00c7ok \u00f6yk\u00fc anlat\u0131l\u0131r bu co\u011frafyada. \u00c7o\u011funa a\u015finay\u0131z. Ya da her birimizin birden \u00e7ok \u00f6yk\u00fcs\u00fc vard\u0131r. Ancak bunlar\u0131n ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemeyiz \u00e7o\u011funlukla. Ya dinler ge\u00e7eriz , ya g\u00fcler ge\u00e7eriz, yada a\u011flar dururuz. \u00d6yk\u00fcn\u00fcn pe\u015fine d\u00fc\u015fmek, onu bir olguya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek ve ara\u015ft\u0131rman\u0131n konusu yapmak ba\u015fka bir durumdur. Son y\u0131llarda \u00e7ok say\u0131da gen\u00e7 insan b\u00fcy\u00fcklerinden [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2021-02-26T07:00:27+00:00","og_image":[{"width":800,"height":463,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/02\/Kaz\u0131m-G\u00dcNDO\u011eAN.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"21 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Kay\u0131p insan \u00f6yk\u00fcleri ve tarih yaz\u0131m\u0131: Musl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Rumlar ve m\u00fcbadele","datePublished":"2021-02-26T07:00:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672"},"wordCount":4266,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/02\/Kaz\u0131m-G\u00dcNDO\u011eAN.jpg","articleSection":["Haberler","M\u00fclakatlar","T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672","name":"Kay\u0131p insan \u00f6yk\u00fcleri ve tarih yaz\u0131m\u0131: Musl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Rumlar ve m\u00fcbadele - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/02\/Kaz\u0131m-G\u00dcNDO\u011eAN.jpg","datePublished":"2021-02-26T07:00:27+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/02\/Kaz\u0131m-G\u00dcNDO\u011eAN.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/02\/Kaz\u0131m-G\u00dcNDO\u011eAN.jpg","width":800,"height":463},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=61672#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kay\u0131p insan \u00f6yk\u00fcleri ve tarih yaz\u0131m\u0131: Musl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Rumlar ve m\u00fcbadele"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61672","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61672"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61672\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61674,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61672\/revisions\/61674"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/61673"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61672"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61672"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61672"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}