![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Cecebey-ve-T\u00fcrkonotlar-360x208.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Aris Nalc\u0131<\/strong><\/p>\n Astronomi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli dergilerinde Profes\u00f6r Terzan\u2019\u0131n 100\u2019den fazla bilimsel makalesi yay\u0131nlad\u0131.<\/strong><\/em><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019den isteyerek veya istemeyerek uzakla\u015fanlar bilir, bir s\u00fcre sonra art\u0131k memleketle ilgili g\u00fcnl\u00fck pratiklerini kaybetmeye ba\u015fl\u0131yorsunuz. Konu\u015fma dilinize yeni kelimeler giriyor. Yeni kurallara uyum sa\u011fl\u0131yor bedeniniz. Kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7mek gibi\u2026<\/p>\n Buna \u2018asimilasyon\u2019 demeyi yediremez\/konduramazs\u0131n\u0131z kendinize \u2018entegrasyon\u2019 dersiniz.<\/p>\n Herkes i\u00e7in de\u011fi\u015fir bu s\u00fcre.<\/p>\n Bazen ilk 5 y\u0131l anca memleketi kavramaya ba\u015flars\u0131n\u0131z, sonra dili, g\u00f6\u00e7 etti\u011finiz memleketin kurallar\u0131 s\u0131ralan\u0131verir.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019den gelen arkada\u015flar\u0131n\u0131za, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z memleketi \u00f6vmeye, \u201cT\u00fcrkiye d\u00fczelmeyecek can\u0131m\u201d c\u00fcmleleri kurmaya ba\u015flars\u0131n\u0131z.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019deki g\u00fcndelik durumu televizyonlardan veya akrabalardan takip edebili\u011finiz kadar bilirsiniz. Bazen T\u00fcrkiye\u2019deyken seyretmeyece\u011finiz dizileri seyredersiniz.<\/p>\n Ben bu a\u015famada iki t\u00fcrl\u00fc \u2018entegre\u2019 insan g\u00f6r\u00fcyorum.<\/p>\n Birincisi; durumu kabulenmi\u015f, art\u0131k geri d\u00f6nmeyece\u011fini bilen ve yeni hayat\u0131na ba\u015flam\u0131\u015f, \u015fu anda ya\u015famakta oldu\u011fu \u00fclkede \u00fcretip orada t\u00fcketece\u011fini bilen ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Avrupa veya ABD\u2019deki \u015fehrin sorunlar\u0131yla m\u00fccadele edip d\u00fcnyaya o pencereden bakanlar. (T\u00fcrkonot\u2019lar diyelim biz onlara; T\u00fcrkiyeli\u2019nin \u2018onot\u2019 eklenince entegre olmu\u015f hali)<\/p>\n \u0130kinci grupda, h\u00e2l\u00e2 T\u00fcrkiye\u2019deymi\u015f gibi ya\u015fay\u0131p, her g\u00fcn T\u00fcrkiye ile yat\u0131p T\u00fcrkiye ile kalkanlar. Hatta arada s\u0131rada bilet al\u0131p \u2018gidemeyenler\u2019 bile vard\u0131r. (Bunlara da Cecebeyler diyelim, k\u00f6klere d\u00f6n\u00fc\u015f hayaliyle yan\u0131p tutu\u015fanlar)<\/p>\n Bu ikinci kesim hep depresif oluyor ne yaz\u0131k ki. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019den son 7 y\u0131ld\u0131r gelen g\u00fczel bir haber yok. Genelde ezilenlerin daha \u00e7ok ezildi\u011fi, m\u00fccadelenin her alana yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve iktidar\u0131n tahakk\u00fcmlerinin her alanda en g\u00fc\u00e7l\u00fc hissedildi\u011fini seyrediyoruz.<\/p>\n Tabii ki T\u00fcrkiye diasporas\u0131 bu iki kategoriye indirgenecek de\u011fil. Ama benim g\u00f6rd\u00fcklerim bu iki davran\u0131\u015fta birle\u015fiyorlar.<\/p>\n \u00d6zellikle de TDK\u2019ya gelip de Uzay Ajans\u0131\u2019na sunaca\u011f\u0131 ve MHP Ba\u015fkan\u0131 Bah\u00e7eli\u2019nin \u00f6nerdi\u011fi isimleri verdim onlara\u2026<\/p>\n T\u00fcrkonot ve Cecebeyleriz biz.<\/p>\n T\u00fcrkonot, bana uzaya adapte olmaya \u00e7al\u0131\u015fan T\u00fcrkiyeliyi \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n Cecebey de oyuncak ismi gibi. Ger\u00e7ek de\u011fil sanki. Evet tarihsel bir ki\u015filik ama yine de sanki hayali bir arkada\u015fa verilecek bir isimmi\u015f gibi\u2026 O hayali arkada\u015f\u0131 da depresiflere verdim.<\/p>\n T\u00fcrkonot ve Cecebey\u2019lerin ortak bir noktas\u0131 var.<\/p>\n \u0130kisi de \u015fu son \u00e7\u0131kan beyaz alkoll\u00fc i\u00e7ki reklamlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce memleketi \u00f6zleyip a\u011fl\u0131yor\u2026<\/p>\n Yani topraktan kopam\u0131yorlar\u2026<\/p>\n Kopam\u0131yoruz.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin 2023 hedefleri listesi<\/p>\n Noel Baba listesi m\u00fcbarek. Araba yap\u0131lacak, kanal a\u00e7\u0131lacak, gaz \u00e7\u0131kar\u0131lacak, petrol \u00e7\u0131kar\u0131lacak, boru d\u00f6\u015fencek, u\u00e7ak yap\u0131lacak, Akdeniz al\u0131nacak, \u015fimdi uzaya da merdiven dayand\u0131.<\/p>\n \u0130stanbul Metrosu\u2019nda Darvin\u2019in evrim teorisine kar\u015f\u0131 yap\u0131lan sergiler s\u0131ras\u0131nda \u2018Evrim\u2019le aralar bozulmu\u015ftu en son hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m ama belli ki Cumhurba\u015fkan\u0131 Darwin\u2019le aras\u0131n\u0131 d\u00fczeltmi\u015f.<\/p>\n \u0130steyenin bir y\u00fcz\u00fc istemeyenin iki y\u00fcz\u00fc kara ne de olsa.<\/p>\n Ama biraz ayaklar\u0131 yere basmak gerekmez mi.<\/p>\n Yok gerekmez.<\/p>\n Mesela \u00c7in birka\u00e7 ay \u00f6nce Ay\u2019a uydu indirdi ve bayrak dikti.<\/p>\n Tam pandemi ile bo\u011fu\u015furken. \u00c7in, Hindistan s\u0131n\u0131r\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fmalar ya\u015fan\u0131rken.<\/p>\n \u00dclkenin bir \u00f6te taraf\u0131nda Uygur halk\u0131, kamplarda 21. yy\u2019da soyk\u0131r\u0131ma u\u011frat\u0131l\u0131rken.<\/p>\n Kimse bir \u015fey demedi. Diyenlerin sesi de sadece f\u0131s\u0131lt\u0131 olarak kald\u0131.<\/p>\n Uygurlar ne yap\u0131l\u0131rsa yap\u0131ls\u0131n kurtar\u0131lam\u0131yor.<\/p>\n Kamplarla ilgili bilgileri \u00c7in D\u0131\u015fi\u015fleri yetkilileri her g\u00fcn BBC\u2019den canl\u0131 yalanlarken.<\/p>\n \u00c7in, Mars g\u00f6revini de ilerletiyor.<\/p>\n \u00d6yle ki Mars\u2019tan al\u0131nan \u00f6rnekler d\u00fcnyaya ula\u015fabilirse e\u011fer, b\u00fcy\u00fck bir \u015fey ba\u015farm\u0131\u015f olacak.<\/p>\n Peki bu \u00c7in\u2019in milli gelirini de\u011fi\u015ftiyor mu? Hay\u0131r.<\/p>\n Ya da Uygurlara demokrasi mi geliyor? Hay\u0131r.<\/p>\n \u00dcstelik Kom\u00fcnizm ad\u0131yla bir halk, iktidar\u0131n tahakk\u00fcm\u00fc alt\u0131nda daha da eziliyor.<\/p>\n O denli bir ezilme ki art\u0131k iktidar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 \u2018yeni devlet\u2019in kendisi, aynaya bakt\u0131\u011f\u0131nda korkmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n \u00c7in\u2019de Coronavir\u00fcs\u2019\u00fcn bir salg\u0131n oldu\u011funu s\u00f6yleyen doktorun hastanede \u00f6l\u00fcme terk edilmesi sadece bir se\u00e7im miydi?<\/p>\n De\u011fildi\u2026<\/p>\n Bu g\u00fcc\u00fc halktan alan ve daha sonra bunu evirip \u00e7evirip tek bir kesimin iktidar\u0131 ve tahakk\u00fcm mekanizmas\u0131 haline getiren \u00c7in otoritesinindir o se\u00e7im.<\/p>\n Sand\u0131kta ona oy verenin de\u011fil.<\/p>\n Daron Acemo\u011flu ve James A. Robinson\u2019un Dar Koridor kitab\u0131n\u0131n sat\u0131r aralar\u0131nda \u015fimdiki \u2018uzay vatan\u2019 tart\u0131\u015fmas\u0131na da \u00c7in\u2019in bu yap\u0131s\u0131na da referans \u00e7\u0131karmak m\u00fcmk\u00fcn\u2026<\/p>\n Devletsiz toplumlar da nihayetinde \u00fcyelerinin \u00fczerinde mutab\u0131k kal\u0131d\u011f\u0131 bir toplumsal s\u00f6zle\u015fme ile ya\u015f\u0131yorlar. Ama devletli toplumlarda i\u015f biraz de\u011fi\u015fik. Bir ara\u00e7 olarak devlet iyi d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen bir y\u00f6neticinin eline ge\u00e7ti\u011finde uzanaca\u011f\u0131 felaketlerin sonu yok.<\/p>\n \u00c7in bunun \u015fu anda en geli\u015fmi\u015f \u00f6rneklerinden biri.<\/p>\n Daha da ilerisi Kuzey Kore. Nijerya ve Afrika k\u0131tas\u0131ndaki baz\u0131 \u00fclkeleri de s\u0131ralayabiliriz.<\/p>\n Ama \u00c7in\u2019i daha tehlikeli k\u0131lan g\u00fcc\u00fcn\u00fc halktan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek insanlar\u0131n \u00fczerine bu korku imparatorlu\u011funu kurmas\u0131.<\/p>\n Ge\u00e7en y\u0131l \u00c7in vatanda\u015flar\u0131n\u0131n hayatlar\u0131 online bir bilgisayar oyununa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u2018Like\u2019 edilme oranlar\u0131na g\u00f6re devlet i\u00e7erisindeki yerinizin, hatta hangi yerlere tatile gidip gidemeyece\u011finizin belirlenebilece\u011fi Orwell\u2019in romanlar\u0131n\u0131 aratmayan \u00fctopik bir sisteme do\u011fru ilerliyor.<\/p>\n Tek durakl\u0131 hizmet<\/strong><\/p>\n Naziler, Avusturya\u2019y\u0131 ald\u0131ktan sonra nas\u0131l Yahudiler\u2019i yok edeceklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken uygulad\u0131klar\u0131 bir sistem var. \u2018Tek Durakl\u0131 Hizmet\u2019.<\/p>\n \u00dclkedeki Yahudileri yok etmenin baz\u0131 b\u00fcrokratik a\u015famalar\u0131 olu\u015fturuluyor. \u00d6yle ki paras\u0131 olan\u0131n d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in pasaportunun olmas\u0131 gerek. Hem o paran\u0131n devlet kaynaklar\u0131na aktar\u0131lmas\u0131 hem de Yahudilerin buna raz\u0131 gelmesi gerekiyor. Sonra kaynaklar t\u00fckenince insanlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinin daha kolay olaca\u011f\u0131n\u0131 biliyor Naziler.<\/p>\n O pasaport al\u0131nana kadar b\u00fcrokrasi i\u00e7erisinde \u00f6yle bir ke\u015fmeke\u015fe sokuluyor ki Yahudi toplumu, zaten paras\u0131 olan Yahudi vatanda\u015flar da pasaport kademesine gelene kadar ne varsa yok oluyor o sistem i\u00e7erisinde. Var olan haklar\u0131 da al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n Ellerinde sadece \u201ciki hafta i\u00e7erisinde \u00fclkeden ayr\u0131lmak zorundas\u0131n\u0131z, aksi takdirde bir toplama kamp\u0131na g\u00f6nderileceksiniz\u201d yazan bir pasaport kal\u0131yordu.<\/p>\n Bu \u015fekilde g\u00f6n\u00fcll\u00fcce ellerindekini verip ka\u00e7an 45.000 Avusturya Yahudisi ile ba\u015flad\u0131 her\u015fey.<\/p>\n \u0130\u015fte t\u00fcm bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken. T\u00fcrkiye ile paralel okuma yapmamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Biz T\u00fcrkonot ve Cecebey\u2019ler asl\u0131nda bu \u2018tek durakl\u0131 hizmet\u2019in kurbanlar\u0131y\u0131z. Tabii bu ileride geleceklerin habercisi. Ayr\u0131ca kurbanl\u0131\u011f\u0131n ilk a\u015famas\u0131nda olmaktan da g\u00fccenmemek gerek, daha ileride olacaklar \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fc olabilir.<\/p>\n \u0130\u015fte bu \u2018tek durakl\u0131 hizmet\u2019 anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r ki Bo\u011fazi\u00e7i\u2019ne elini sokmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n \u0130\u015fte bu \u2018tek durakl\u0131 hizmet\u2019 ki ne Osman Kavala\u2019y\u0131, ne siyasi tutuklular\u0131 serbest b\u0131rakm\u0131yor.<\/p>\n Onlar\u0131 serbest b\u0131rakmayarak d\u0131\u015far\u0131ya g\u00f6sterece\u011fi \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterisi var.<\/p>\n Paras\u0131 olmasa da Ay\u2019a bayrak dikmek, demokrasisi olmasa da devlet olmak gibi\u2026<\/p>\n E\u011fitim kalelerini da\u011f\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015farak asl\u0131nda \u201cbenden olmayan nesil burada okumas\u0131n\u201d diyor.<\/p>\n \u201cGidin\u201d diyor.<\/p>\n Ama bu o kadar da kolay de\u011fil.<\/p>\n Geriden kalanlar ve gitmeyenler kurtar\u0131yor T\u00fcrkiye\u2019yi. Yeniden kuracak olanlar da onlar.<\/p>\n E\u011fer bu tek durakl\u0131 hizmet\u2019e engel olunmaz ise daha nice T\u00fcrkonotlar ve Cecebeyler \u00e7\u0131kar.<\/p>\n Haaa bu arada ne oldu \u015fu atom enerjisi santraline, yada Karadeniz\u2019de bulunan gaza?<\/p>\n 1 numaral\u0131 mezun<\/p>\n Konu uzay olunca ufak bir bilgi vermeden bitirmeyelim haftay\u0131. Benim de mezun oldu\u011fum \u0130stabul\u2019daki Getronagan Lisesi\u2019nden Astronom Agop Terzan\u2019\u0131 bilir misiniz? Bilmezsiniz tabii\u2026Anlatay\u0131m.<\/p>\n 1927\u2019de \u0130stanbul\u2019da do\u011fdu. D\u00fcnyan\u0131n ya\u015fayan 50 \u00f6nemli ki\u015fisinden biri olarak kabul edildi hayat\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde. Prof. Dr. Hagop Terzan 5 Nisan 2020\u2019de vefat etti.<\/p>\n \u0130lk\u00f6\u011frenimini Esayan lisesinde tamamlam\u0131\u015f ve Getronagan Lisesi\u2019nden mezun olmu\u015ftu. Profes\u00f6r Terzan, 1945 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul \u00dcniversitesi Astronomi ve Matematik b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ilk ve \u201c1\u201d numaral\u0131 mezunuydu.<\/p>\n 1949 y\u0131l\u0131nda Astronomi dal\u0131nda y\u00fcksek lisans\u0131n\u0131 tamamlad\u0131. 1956 y\u0131l\u0131nda Fransa\u2019ya g\u00f6\u00e7 etti. Kariyerinin basamaklar\u0131n\u0131 teker teker \u00e7\u0131kt\u0131 orada\u2026 Doktoralar ald\u0131, g\u00f6zlemevleri a\u00e7t\u0131, d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemi teleskoplar\u0131yla ke\u015fifler yapt\u0131.<\/p>\n Ad\u0131 ke\u015ffetti\u011fi k\u00fcresel k\u00fcmelere verildi.<\/p>\n 14 k\u00fcresel k\u00fcmenin hemen yak\u0131n\u0131nda 710 de\u011fi\u015fken y\u0131ld\u0131z, 11 yeni k\u00fcresel k\u00fcme Terzan 1\u2019den Terzan 11\u2019e kadar kendi ismi ile adland\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n Galaksimizin merkezine do\u011fru 122 da\u011f\u0131n\u0131k g\u00f6kada ke\u015ffetti.<\/p>\n Avrupal\u0131 Astronomlar, Terzan 5\u2019in Galaksimizin merkezinin ana olu\u015fumlar\u0131ndan biri oldu\u011funu ve Galaksimizin temelini olu\u015fturdu\u011funu ke\u015ffettiler.<\/p>\n Astronomi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli dergilerinde Profes\u00f6r Terzan\u2019\u0131n 100\u2019den fazla bilimsel makalesi yay\u0131nlad\u0131. Kendisi ayn\u0131 zamanda astronomik cihazlar (tutulmalar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak i\u00e7in cihazlar ve fotometreler) ile editoryal ve idari i\u015fler i\u00e7in ciddi miktarda katk\u0131lar sunan bir insand\u0131.<\/p>\n Say\u0131s\u0131z \u00f6d\u00fcle lay\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n Sahi neden tan\u0131m\u0131yorsunuz onu?<\/p>\n O da Cecebeylerden, ya da T\u00fcrkonot mu demeliyiz\u2026<\/p>\n
\n