![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Pontus-Rumlar\u0131-360x183.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Tehlike alt\u0131ndaki diller aras\u0131nda olan Pontus Rumcas\u0131 kaderine terk edilmi\u015f durumda. Dil e\u011fitimi veren Mehmet G\u00fcnayd\u0131n, Romeika bilen her insan\u0131n \u00f6lmesiyle birlikte dilin de \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/strong><\/em><\/p>\n Birle\u015fmi\u015f Milletler E\u011fitim Bilim ve K\u00fclt\u00fcr \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn (UNESCO) 21 \u015eubat D\u00fcnya Anadili G\u00fcn\u00fc i\u00e7in 2009\u2019da yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u201cTehlike Alt\u0131ndaki D\u00fcnya Dilleri Atlas\u0131\u201dna g\u00f6re, T\u00fcrkiye\u2019de 15 dil yok olma tehlikesi alt\u0131nda.<\/p>\n Bu dillerden birisi de Karadeniz b\u00f6lgesinde konu\u015fulan Romeika ya da bilinen ad\u0131yla Pontus Rumcas\u0131. 1923 T\u00fcrkiye-Yunanistan n\u00fcfus m\u00fcb\u00e2delesine de\u011fin Sakarya ile Batum aras\u0131nda ya\u015fayan Rumlar taraf\u0131ndan konu\u015fulan dil, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sadece Trabzon ve Rize\u2019ye ba\u011fl\u0131 70 civar\u0131nda k\u00f6y\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra, Yunanistan\u2019a g\u00f6nderilen Ortodoks H\u0131ristiyan m\u00fcbadillerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kentlerde konu\u015fuluyor. UNESCO\u2019nun ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na g\u00f6re; Romeika sadece 780 bin ki\u015fi taraf\u0131ndan konu\u015fulan \u201cKesinlikle tehlikede olan\u201d diller aras\u0131nda.<\/p>\n Romeika e\u011fitimi veren Trabzon Tonyal\u0131 Mehmet G\u00fcnayd\u0131n MA\u2019dan Tolga G\u00fcney\u2019in sorular\u0131n\u0131 cevaplad\u0131.<\/p>\n Rumca ile b\u00fcy\u00fcd\u00fck T\u00fcrk\u00e7e\u2019yi okulda \u00f6\u011frendik<\/strong><\/p>\n Tek bir amac\u0131n\u0131n Romeika\u2019n\u0131n ya\u015famas\u0131 oldu\u011funu dile getiren G\u00fcnayd\u0131n, \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc bu dil benim y\u00f6remin ana dilidir. Biz k\u00fc\u00e7\u00fckken Rumca ile b\u00fcy\u00fcd\u00fck, T\u00fcrk\u00e7e\u2019yi okullarda \u00f6\u011frendik. Ben annemin babam\u0131n bizimle konu\u015ftu\u011fu, rahat anla\u015ft\u0131\u011f\u0131 dil niye yok olup gitsin diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm\u201d dedi. \u0130nternete daha \u00f6nce de Romeika ile ilgili videolar y\u00fckledi\u011fini belirten G\u00fcnayd\u0131n, takip\u00e7ilerinden gelen \u201cdil \u00f6\u011frenmek istiyoruz\u201d mesajlar\u0131 \u00fczerine ders vermeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. Bu videolar sonras\u0131 yeni insanlar ile tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran G\u00fcnayd\u0131n, gelen yorumlar\u0131n y\u00fczde 99\u2019unun olumlu y\u00f6nde oldu\u011funu kaydetti. \u0130nsanlar\u0131n Romeika \u00f6\u011frenmeye ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131n\u0131 belirten G\u00fcnayd\u0131n, kendisinin bildi\u011fi Tonya\u2019da konu\u015fulan Romeika\u2019y\u0131 \u00f6\u011fretti\u011fini dile getirdi.<\/p>\n Antik Yunanlardan kalma eski bir dil<\/strong><\/p>\n Yunanca ile Romeika\u2019n\u0131n asl\u0131nda tek bir dil oldu\u011funu vurgulayan G\u00fcnayd\u0131n, \u201cElenika yani Yunanca g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kullan\u0131lan dil, Romeika ise ilk Rumlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 Antik Yunanlardan kalma en eski dildir. Yunanca buradan t\u00fcremi\u015ftir. Romeika da t\u0131pt\u0131 T\u00fcrk\u00e7e gibi bir dildir. T\u00fcrk\u00e7e nas\u0131l farkl\u0131 b\u00f6lgelerde, farkl\u0131 konu\u015fma tarzlar\u0131 ile konu\u015fuluyorsa, Romeika da \u00f6yledir. Trabzon\u2019un \u00c7aykara, S\u00fcrmene ve Tonya il\u00e7elerinin her birinde kelimeler farkl\u0131la\u015fm\u0131\u015f. Ayn\u0131 anlama gelen farkl\u0131 kelimeler kullan\u0131l\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla bir ilin i\u00e7erisinde bile farkl\u0131 \u015fivelerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labiliyor\u201d diye belirtti.<\/p>\n Rumca konu\u015fmak d\u0131\u015flanma sebebi<\/strong><\/p>\n Romeika\u2019n\u0131n unutulmas\u0131n\u0131n bir\u00e7ok nedeni oldu\u011funa de\u011finen G\u00fcnayd\u0131n, bunun en \u00f6nemli nedeninin d\u0131\u015flanma oldu\u011funu s\u00f6yledi. \u201cRumca, Romeika konu\u015fmak ya da \u2018Rum gibi olmak\u2019 d\u0131\u015flanmay\u0131 gerektiriyor\u201d diyen G\u00fcnayd\u0131n, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201c\u0130nsanlar\u0131 dillerinden dolay\u0131 yad\u0131rgamak, dillerinin konu\u015fulmas\u0131n\u0131 engellemek kadar can s\u0131k\u0131c\u0131 bir \u015fey yoktur. Rumlara kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nyarg\u0131 var. Benim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m y\u00f6rede bile o \u00f6nyarg\u0131 var. Ge\u00e7ti\u011fimiz yerel se\u00e7imlerde bile bunun \u00f6rneklerini g\u00f6rd\u00fck. Bir insan Rumca ya da K\u00fcrt\u00e7e bildi\u011fi i\u00e7in d\u0131\u015flanmamas\u0131 laz\u0131m. \u0130nsanlar buras\u0131 Yunanistan, buras\u0131 G\u00fcrcistan diye s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirlemi\u015f fakat t\u00fcm d\u00fcnya b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131nd\u0131r.\u201d<\/p>\n Gen\u00e7ler anadillerini konu\u015fmuyor<\/strong><\/p>\n Dilin unutulmas\u0131ndaki di\u011fer bir nedenin gen\u00e7 neslin konu\u015fmamas\u0131 oldu\u011funa i\u015faret eden G\u00fcnayd\u0131n, kendi \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n bile dili bilip anlamas\u0131na ra\u011fmen konu\u015fmad\u0131klar\u0131na dikkat \u00e7ekti. Karadeniz b\u00f6lgesinde \u00f6len insanlar\u0131n bildi\u011fi Romeika kelimelerin, insanlarla birlikte \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eden G\u00fcnayd\u0131n, \u201cOnlar bin kelime biliyorsa, ben 100 kelime biliyorum. Benden sonra 10 kelime bilinecek, daha sonra dil tamamen yok olacak. \u0130nsanlar Romeikay\u0131 ne anlayacak ne de konu\u015fabilecekler. Hangi dil olursa olsun, diller \u00f6lmesin. Bir dil y\u00fcz y\u0131llar sonucunda geli\u015fiyor. Fakat insanlar onu konu\u015fmad\u0131ktan sonra ne yaz\u0131k ki o dil \u00f6l\u00fcyor\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Alfabe bilinmiyor<\/strong><\/p>\n Dilin unutulmas\u0131ndaki di\u011fer etkenin yaz\u0131l\u0131 bir dil olarak kullan\u0131lmamas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6zlerine ekleyen G\u00fcnayd\u0131n, Karadeniz y\u00f6resinde Romeika\u2019n\u0131n konu\u015fuldu\u011funu fakat yaz\u0131ya d\u00f6k\u00fclmedi\u011fini aktard\u0131. Bunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in videolar\u0131nda Yunan alfabesini de i\u015flemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden G\u00fcnayd\u0131n, Yunan alfabesinde Latin alfabesinde olmayan bir\u00e7ok harf oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti. Bunun sonucunda kelimelerin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131nda sorun ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 dile getiren G\u00fcnayd\u0131n, bunun i\u00e7in Romeikas\u0131n\u0131 geli\u015ftirmek isteyen insanlar\u0131n kesinlikle Yunan alfabesini \u00f6\u011frenmesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n Ayn\u0131 d\u0131\u015flama Yunansitan\u2019da da<\/strong><\/p>\n Bunlara benzer sorunlar\u0131 Yunanistan\u2019da ya\u015fayan Karadenizli Rumlar\u0131n da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran G\u00fcnayd\u0131n, \u201cYunanistan\u2019a ya da di\u011fer \u00fclkelere g\u00f6\u00e7en Rumlar ile de irtibat halindeyim. Yunanistan\u2019da ya\u015fayan Rumlar kendilerinin de zorluklar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Elenika konu\u015fan Yunanlar Karadeniz\u2019den giden Rumlar\u0131 \u2018siz Karadeniz Rum\u2019usunuz ger\u00e7ek Yunan de\u011filsiniz\u2019 diye d\u0131\u015fl\u0131yorlar. Burada ya\u015fayan Rumlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 ile \u00e7ok rahat anla\u015f\u0131rken, anla\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kesimde oluyor. Onlarda dillerinin ya Elenika ya da Rusya\u2019da ya\u015fayanlar i\u00e7in Rus\u00e7a ile i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mesinden kaynakl\u0131 ya\u015fan\u0131yor\u201d diye belirtti.<\/p>\n