{"id":60167,"date":"2020-11-16T04:09:16","date_gmt":"2020-11-16T09:09:16","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167"},"modified":"2020-11-25T08:33:55","modified_gmt":"2020-11-25T13:33:55","slug":"dersim-ve-tarihle-yuzlesmek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167","title":{"rendered":"Dersim ve tarihle y\u00fczle\u015fmek"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-60168\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Dersim-360x203.jpg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"203\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/11\/Dersim-360x203.jpg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/11\/Dersim-560x316.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/11\/Dersim-260x147.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/11\/Dersim-160x90.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/11\/Dersim.jpg 660w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p><em><strong>\u0130nk\u00e2r ve kabul edilmeyen her su\u00e7, onun potansiyel olarak yeniden i\u015flenece\u011fi anlam\u0131na gelir. Devlet katliam\u0131 kabul etmezse, \u201cben bunu yeniden yapabilirim\u201d, demektedir. Tarihte i\u015flenmi\u015f bir su\u00e7u kabul etmezseniz, potansiyel olarak onu yeniden i\u015fleyebilirsiniz. Dersim insan\u0131n\u0131n bug\u00fcn bile h\u00e2l\u00e2 b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvensizlik i\u00e7inde ya\u015f\u0131yor olmas\u0131n\u0131n ana nedeni budur.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Taner Ak\u00e7am*<\/strong><\/p>\n<p>15 Kas\u0131m 1937 Seyit R\u0131za ve di\u011fer Dersim ileri gelenlerinin idam edili\u015flerinin tarihi. Onlar\u0131n idam\u0131, 37\/38 Dersim Katliam\u0131\u2019n\u0131n \u00f6nemli bir simgesi. Bug\u00fcn, Seyit R\u0131za ve di\u011fer idam edilenlerin mezar yerleri h\u00e2l\u00e2 bilinmiyor. Dersim idamlar\u0131ndan hareketle, T\u00fcrkiye\u2019de tarihle y\u00fczle\u015fme sorunlar\u0131 \u00fczerine yedi tez ileri s\u00fcrmek istedim.<\/p>\n<p><strong>Tez bir<\/strong>: Tarihte ya\u015fanm\u0131\u015f ac\u0131 bir olay \u00fczerine konu\u015fmak gerekmez, bir yaray\u0131 ka\u015f\u0131man\u0131n hem bir anlam\u0131 yoktur hem de kimseye faydas\u0131 olmaz.<\/p>\n<p>Bu tez do\u011fru mu? Ger\u00e7ekten, konu\u015faca\u011f\u0131z da ne olacak? Unutal\u0131m ve gelece\u011fe bakal\u0131m, diyemez miyiz? Cevap, evet, yaralar\u0131 ka\u015f\u0131man\u0131n manas\u0131 yok elbette diyebiliriz. Ama zaten 80 y\u0131ld\u0131r bunu demiyor muyuz? O halde, \u015fu soruyu sormak laz\u0131m: 80 y\u0131ld\u0131r \u201cyaralar\u0131 ka\u015f\u0131mayal\u0131m\u201d demek i\u015fe yarad\u0131 m\u0131? Bence yaramad\u0131. E\u011fer bir i\u015fe yarasayd\u0131, bug\u00fcn bu toplant\u0131y\u0131 yapmam\u0131za gerek kalmazd\u0131. O halde soru: Tarih \u00fczerine konu\u015fmak yara ka\u015f\u0131mak m\u0131d\u0131r? Cevap: Hay\u0131r de\u011fildir; yara ka\u015f\u0131mak, kavga etmektir, konu\u015fmak ise kavga etmek de\u011fildir, konu\u015fmak yara sarmak, ders \u00e7\u0131karmakt\u0131r. Tarih \u00fczerine konu\u015fmak yara \u00fczerine merhem s\u00fcrmektir; kapanmayan bir yaray\u0131 iyile\u015ftirmektir. Konu\u015fmazsan\u0131z, iyile\u015fmezsiniz.<\/p>\n<p><strong>Tez iki:<\/strong>\u00a0Yara nedir? Ve nas\u0131l iyile\u015ftirilir?<\/p>\n<p>Cevap: Yara, demokrasi ve insan haklar\u0131n\u0131n yoklu\u011fudur. Yara, insana sayg\u0131n\u0131n yoklu\u011fudur. Yara, ac\u0131n\u0131n yas\u0131n\u0131 bile tutamam\u0131\u015f olmakt\u0131r. Ac\u0131n\u0131z\u0131n yas\u0131n\u0131 tutamazsan\u0131z, hastalan\u0131rs\u0131n\u0131z. Sadece siz de\u011fil, sizinle ili\u015fkide olan herkes hastalan\u0131r. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de insana sayg\u0131 duyan demokratik bir rejimin olmamas\u0131n\u0131n en temel nedenlerinden birisi ba\u015fta Dersim, Cumhuriyet \u00f6ncesi ve Cumhuriyet d\u00f6nemi ya\u015fanm\u0131\u015f ac\u0131lar \u00fczerine konu\u015fulmuyor olunmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Tez \u00fc\u00e7:<\/strong>\u00a0Tarih \u00fczerine niye konu\u015fmal\u0131y\u0131z?<\/p>\n<p>D\u00f6rt \u00f6nemli nedenden dolay\u0131 tarihle y\u00fczle\u015fmek \u015fartt\u0131r.\u00a0<strong>Birinci neden<\/strong>, e\u011fer tarihinizle y\u00fczle\u015fmezseniz, \u00fclkenize demokrasi getiremezsiniz. Bu \u00fclkede demokrasi yoklu\u011funu Tayyip Erdo\u011fan\u2019da aramak kadar yanl\u0131\u015f bir d\u00fc\u015f\u00fcnce olamaz. Erdo\u011fan gitse bile demokrasi gelmez. Bu \u00fclkede demokrasi olmamas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli nedeni, ba\u015fta Dersim, tarihte ya\u015fanm\u0131\u015f katliamlar \u00fczerine konu\u015fulmuyor olmas\u0131d\u0131r. Kim ki Dersim \u00fczerine konu\u015fman\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rter, bu \u00fclkede demokrasi istemiyor, demektir.\u00a0<strong>\u0130kinci neden<\/strong>, e\u011fer tarihinizle y\u00fczle\u015femezseniz, insan haklar\u0131na sayg\u0131 duyan bir rejim kuramazs\u0131n\u0131z. \u0130nsana ve insan onuruna sayg\u0131 duymay\u0131 \u00f6\u011frenemezsiniz. Her kitlesel katliam bir insan hakk\u0131 ihlalidir, ya\u015fama hakk\u0131na bir sald\u0131r\u0131d\u0131r. E\u011fer siz ge\u00e7mi\u015fteki insan haklar\u0131 ihlallerine tav\u0131r almazsan\u0131z, bug\u00fcn insan onuruna sayg\u0131 duyan bir rejim kuramazsan\u0131z. Genel kural \u015fudur: Katliam yapabilmek i\u00e7in, \u00f6ld\u00fcr\u00fclen grup mensuplar\u0131n\u0131n insan olmad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek, onlar\u0131n insanl\u0131k onurunu ayaklar alt\u0131na almak zorundas\u0131n\u0131z. Yoksa \u00f6ld\u00fcremezsiniz. Naziler, Yahudileri insan v\u00fccudundaki mikrop-bakteri olarak tan\u0131mlad\u0131lar. \u0130ttihat ve Terakki Partisi, Ermenileri, Rumlar\u0131 ve S\u00fcryanileri v\u00fccuttaki hastal\u0131kl\u0131 t\u00fcm\u00f6r olarak tan\u0131mlad\u0131. Ruanda\u2019da Hutular, Tutsileri hamamb\u00f6cekleri olarak tan\u0131mlad\u0131lar. Mikrobu-bakteriyi v\u00fccuttan temizlemek, t\u00fcm\u00f6r\u00fc kesip atmak, hamamb\u00f6ce\u011fini ezmek kolayd\u0131r.<\/p>\n<p>Kurbanlar\u0131n\u0131zdan insanl\u0131\u011f\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman onlar\u0131 kolay \u00f6ld\u00fcr\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Ama ge\u00e7mi\u015fte \u00f6ld\u00fcrd\u00fcklerinizin insan olduklar\u0131n\u0131 kabul etmedik\u00e7e, onlar\u0131n onurlar\u0131na y\u00f6nelik a\u00e7\u0131k sald\u0131r\u0131y\u0131 d\u00fczeltmedik\u00e7e, insan onuruna sayg\u0131 duyan bir rejim kuramazs\u0131n\u0131z. Bu nedenle, Seyit R\u0131za\u2019n\u0131n mezar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131, t\u00f6relere uygun yeniden g\u00f6m\u00fclmesi, T\u00fcrkiye\u2019de insan haklar\u0131na sayg\u0131 duyan bir rejim kurman\u0131n ana \u015fart\u0131d\u0131r. Tarihle y\u00fczle\u015fmenin\u00a0<strong>\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6nemli nedeni<\/strong>, bunun toplumsal bar\u0131\u015f ve huzur i\u00e7in bir \u00f6n \u015fart olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Her b\u00fcy\u00fck katliam, b\u00fcy\u00fck ku\u015fku ve g\u00fcvensizlik yarat\u0131r. E\u011fer ge\u00e7mi\u015f cinayetlerle y\u00fczle\u015fmezseniz, toplumun ba\u011fr\u0131na yerle\u015fmi\u015f bu ku\u015fkuyu ve g\u00fcvensizli\u011fi ortadan kald\u0131ramazs\u0131n\u0131z. Ku\u015fku ve g\u00fcvensizli\u011fin oldu\u011fu yerde \u00f6tekine sayg\u0131 de\u011fil, nefret ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k olur. Ge\u00e7mi\u015f cinayeti i\u015fleyenler, bug\u00fcn imha ettikleri insanlardan geride kalanlar\u0131, h\u00e2l\u00e2 ayn\u0131 su\u00e7lar\u0131 i\u015flemeye yatk\u0131n ki\u015filer olarak g\u00f6rmeye devam ederler. Onlara g\u00f6re, Ermeni ge\u00e7mi\u015fte vatan haini idi, bug\u00fcn de vatan hainli\u011fine devam edecektir. Onun i\u00e7in Ermeni\u2019ye kar\u015f\u0131 nefret duygusu yaymakta bir mahsur yoktur. Dersimli ge\u00e7mi\u015fte e\u015fk\u0131ya idi, o halde bug\u00fcn de e\u015fk\u0131yal\u0131\u011f\u0131na devam edebilirler. Bu nedenle Dersim\u2019in da\u011flar\u0131n\u0131 bombalamakta, ormanlar\u0131n\u0131 yakmakta bir mahsur yoktur.<\/p>\n<p>E\u011fer tarih \u00fczerine a\u00e7\u0131k olarak konu\u015fmaz \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rterseniz, kurban edilen grubun mensuplar\u0131 ba\u015flar\u0131na ayn\u0131 \u015feyin tekrar gelece\u011finden korkarlar. Ve ayn\u0131 g\u00fcvensizlik ve korku ile ya\u015famaya devam ederler. Bu da tarihle y\u00fczle\u015fmenin\u00a0<strong>d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00f6nemli nedenidir.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nk\u00e2r ve kabul edilmeyen her su\u00e7, onun potansiyel olarak yeniden i\u015flenece\u011fi anlam\u0131na gelir. Devlet katliam\u0131 kabul etmezse, \u201cben bunu yeniden yapabilirim\u201d, demektedir. Tarihte i\u015flenmi\u015f bir su\u00e7u kabul etmezseniz, potansiyel olarak onu yeniden i\u015fleyebilirsiniz. Dersim insan\u0131n\u0131n bug\u00fcn bile h\u00e2l\u00e2 b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvensizlik i\u00e7inde ya\u015f\u0131yor olmas\u0131n\u0131n ana nedeni budur. Dersim insan\u0131n\u0131n huzura ve g\u00fcvene kavu\u015fabilmesinin yolu, ona kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f su\u00e7lar\u0131 kabul etmekten ge\u00e7er.<\/p>\n<p>O halde ne yapmak gerekir? E\u011fer T\u00fcrkiye\u2019de demokrasi istiyorsak, insan haklar\u0131na sayg\u0131 duyan bir rejim istiyorsak, toplumsal bar\u0131\u015f-huzur istiyorsak, \u00fclkedeki ku\u015fku ve g\u00fcvensizlik ortam\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmak istiyorsak Dersim \u00fczerine konu\u015fmak zorunday\u0131z. Dersim \u00fczerine konu\u015fmad\u0131k\u00e7a bunlar\u0131n hi\u00e7birisi olmaz.<\/p>\n<p><strong>Tez d\u00f6rt<\/strong>: Dersim katliam\u0131n\u0131 Cumhuriyet Halk Partisi \u00f6rg\u00fctlemi\u015f ve hayata ge\u00e7irmi\u015ftir; bu c\u00fcmle bu a\u00e7\u0131kl\u0131kta s\u00f6ylemedik\u00e7e bu \u00fclkeye demokrasi ve bar\u0131\u015f gelmez. Cumhuriyet Halk Partisi\u2019nin Dersim insan\u0131na \u00f6z\u00fcr borcu vard\u0131r. Bu c\u00fcmle bu a\u00e7\u0131kl\u0131kta s\u00f6ylenmedik\u00e7e bu \u00fclkede ku\u015fku ortadan kalkmaz, g\u00fcven tesis edilemez. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de bir\u00e7ok insan, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak CHP\u2019ye oy verdi\u011fi i\u00e7in, Dersim insan\u0131na \u201ccellad\u0131na a\u015f\u0131k olma\u201d ele\u015ftirisi yap\u0131yor. Bence Dersim insan\u0131n\u0131n \u201ccellad\u0131na a\u015f\u0131k oldu\u011fu\u201d tezi do\u011fru de\u011fildir. Hatta sa\u00e7mad\u0131r. Dersim insan\u0131, \u00fczerine a\u00e7\u0131k olarak konu\u015fulmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ba\u015f\u0131na benzeri bir felaketin gelebilece\u011finden korkuyor. A\u015fk de\u011fil korku s\u00f6zkonusudur. Dersim insan\u0131 devletten korkmaktad\u0131r. Devlet de Dersim insan\u0131ndan ku\u015fku duymaktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019deki demokrasinin en temel problemi, devletle vatanda\u015f\u0131 aras\u0131nda kurulmu\u015f korku ve g\u00fcvensizlik \u00e7emberidir. Dersim bunun en sembolik \u00f6rne\u011fidir. Bu \u00e7emberin k\u0131r\u0131lmas\u0131 demokrasinin \u00f6n \u015fart\u0131d\u0131r. Ve korku-g\u00fcvensizlik \u00e7emberini k\u0131racak ilk ad\u0131m, CHP\u2019nin Dersim insan\u0131ndan \u00f6z\u00fcr dilemesi ile at\u0131labilir.<\/p>\n<p><strong>Tez be\u015f<\/strong>: Dersim T\u00fcrkiye tarihinin onlarca karanl\u0131k olay\u0131ndan birisidir. Di\u011fer karanl\u0131k olaylar bilinmeden, di\u011fer karanl\u0131k olaylarla birlikte ele al\u0131nmadan ne Dersim\u2019i anlayabiliriz ne de Dersim\u2019i anlatabiliriz. \u00d6rne\u011fin, asimilasyon bir\u00e7ok soyk\u0131r\u0131mda son derece \u00f6nemli bir silaht\u0131r. Amerika\u2019da Yerliler, Avusturalya\u2019da Aborjinler, Nazi Almanya\u2019s\u0131nda Slavlar imhan\u0131n \u00f6tesinde asimilasyona da tabi tutuldular. Katliamlardan hayatta kalan \u00e7ocuklar ailelerinden kopart\u0131ld\u0131. Zorla yetimhanelere, yat\u0131l\u0131 okullara dolduruldular ve egemen \u00fclkenin diline, dinine g\u00f6re e\u011fitildiler. Yani bu insanlar\u0131n ana dilleri, k\u00fclt\u00fcrleri imha edildi. T\u00fcrkiye\u2019de de Ermeni\u2019nin ve Dersimlinin ba\u015f\u0131na ayn\u0131 \u015feyler geldi. Fiziki olarak imhan\u0131n \u00f6tesinde, Dersim\u2019in toplanan \u00e7ocuklar\u0131 k\u00fclt\u00fcrel imhaya tabi tutuldular. Dilleri ve k\u00fclt\u00fcrleri yok edildi. S\u0131d\u0131ka Avar bu k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m\u0131n sembolik \u00f6\u011fretmenlerinden birisidir ve ama T\u00fcrkiye\u2019nin CHP\u2019lisi, solcusu uzun y\u0131llar S\u0131d\u0131ka Avar\u2019\u0131 ideal T\u00fcrk \u00f6\u011fretmeni olarak g\u00f6klere \u00e7\u0131kard\u0131. S\u0131d\u0131ka Avar\u2019\u0131n Dersimlilere yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 Halide Edip Ermenilere yapt\u0131. Bug\u00fcn Halide Edip h\u00e2l\u00e2 modern T\u00fcrk kad\u0131n\u0131n\u0131n sembolik ismi say\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Tez alt\u0131:<\/strong>\u00a0E\u011fer size yap\u0131lanlar \u00fczerine konu\u015fmazsan\u0131z, ba\u015f\u0131na gelenler hakikat olmaktan \u00e7\u0131kar; \u201cas\u0131ls\u0131z iddia\u201d say\u0131l\u0131r. Bug\u00fcn Dersim insan\u0131 h\u00e2l\u00e2 ba\u015f\u0131na gelenin bir katliam oldu\u011funu anlatabilmi\u015f de\u011fildir. Bug\u00fcn, ba\u015fta Cumhuriyet Halk Partisi, h\u00e2l\u00e2 t\u00fcm T\u00fcrkiye, Dersim\u2019de ya\u015fananlar\u0131 bir ayaklanma, bir ba\u015fkald\u0131r\u0131 olarak g\u00f6rmektedir. Bu bak\u0131\u015fa g\u00f6re, Dersim, feodal gericilik yuvas\u0131 idi; Atat\u00fcrk rejimi ise ilerici, devrimci ve modern idi. Dersim\u2019de ya\u015fanan feodal gericili\u011fin ezilmesiydi; bu da normaldi. Bu nedenle, Dersimlinin \u201cben katledildim\u201d demesine inan\u0131lm\u0131yor ve ku\u015fku duyuluyor. E\u011fer Dersimlinin ya\u015fad\u0131klar\u0131, hakikat say\u0131lmay\u0131p, kabul edilmiyorsa, Dersimlinin anlatt\u0131klar\u0131 sadece bir g\u00f6r\u00fc\u015f d\u00fczeyine d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcp itibars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yorsa; hakikati y\u00fcksek sesle hayk\u0131rmaktan ba\u015fka \u00e7are yoktur. Unutmayal\u0131m, Ermeni\u2019ye yap\u0131lan, \u201cas\u0131ls\u0131z soyk\u0131r\u0131m iddias\u0131\u201d ile Dersimliye yap\u0131lan \u201cas\u0131ls\u0131z katliam iddias\u0131\u201d aras\u0131nda hi\u00e7bir fark yoktur.<\/p>\n<p><strong>Tez yedi<\/strong>: Bize yeni bir tarih anlat\u0131m\u0131 laz\u0131m, ba\u015fta Dersim, ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanm\u0131\u015f katliamlar\u0131n merkezde oldu\u011fu bir tarih anlat\u0131m\u0131 laz\u0131m. Ezberledi\u011fimiz tarih anlay\u0131\u015f\u0131 ile art\u0131k bug\u00fcn\u00fc ve yar\u0131n\u0131 kuramay\u0131z. Yeni tarih anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n merkezinde, ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanm\u0131\u015f ac\u0131lar olmal\u0131d\u0131r. Ya\u015fanm\u0131\u015f ac\u0131lar insanlar\u0131 birle\u015ftirir. Ya\u015fanm\u0131\u015f ac\u0131 \u00fczerine konu\u015fmak, yas tutmak bizleri bir arada tutar. Ge\u00e7mi\u015fin ac\u0131s\u0131, yar\u0131n\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7imentosu olur. E\u011fer bu topraklarda karde\u015f\u00e7e, bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famak istiyorsak, ya\u015fanm\u0131\u015f ac\u0131lar\u0131 konu\u015fmak ve o ac\u0131lar\u0131n yas\u0131n\u0131 tutmay\u0131 \u00f6\u011frenmek zorunday\u0131z. \u0130ntikamc\u0131 olmaman\u0131n, nefret duymaman\u0131n yolu, ac\u0131lar\u0131n k\u0131ymetini bilmekten ge\u00e7er. Bu nedenle, Dersim\u2019de imha edilenin k\u0131ymetini bilmek, sayg\u0131 duymak, T\u00fcrkiye demokrasisinin olmazsa olmaz \u015fart\u0131d\u0131r. Dersim soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 i\u00e7in u\u011fra\u015f vermek; Seyit R\u0131za ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n naa\u015flar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131n\u0131 istemek, bilinen toplu mezar yerlerinin a\u00e7\u0131larak, insanlar\u0131n nihai istirahatlar\u0131n\u0131 sa\u011flayacaklar\u0131 bi\u00e7imde t\u00f6relere uygun tarzda defnedilmelerini sa\u011flamak ve t\u00fcm Dersim kurbanlar\u0131 i\u00e7in an\u0131t ve m\u00fcze kurulmas\u0131, bu \u00fclkedeki toplumsal iyile\u015fmenin ana \u015fart\u0131d\u0131r. Bu \u00fclkeye, rahat\u0131n ve huzurun gelmesinin, ku\u015fku ve g\u00fcvensizli\u011fin ortadan kalkmas\u0131n\u0131n ana \u015fartt\u0131r.<\/p>\n<p>Tarihinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ac\u0131y\u0131 kuraca\u011f\u0131 yar\u0131n\u0131n \u00e7imentosu yapmay\u0131 ba\u015faramayan toplumlar maalesef yok olmaya mahkumdurlar.<\/p>\n<p><em>*Prof. Dr.\u00a0Clark \u00dcniversitesi Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi<\/em><\/p>\n<p><em><strong><a href=\"https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/dersim-ve-tarihle-yuzlesmek-haber-1504578\">https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/dersim-ve-tarihle-yuzlesmek-haber-1504578<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nk\u00e2r ve kabul edilmeyen her su\u00e7, onun potansiyel olarak yeniden i\u015flenece\u011fi anlam\u0131na gelir. Devlet katliam\u0131 kabul etmezse, \u201cben bunu yeniden yapabilirim\u201d, demektedir. Tarihte i\u015flenmi\u015f bir su\u00e7u kabul etmezseniz, potansiyel olarak onu yeniden i\u015fleyebilirsiniz. Dersim insan\u0131n\u0131n bug\u00fcn bile h\u00e2l\u00e2 b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvensizlik i\u00e7inde ya\u015f\u0131yor olmas\u0131n\u0131n ana nedeni budur. Taner Ak\u00e7am* 15 Kas\u0131m 1937 Seyit R\u0131za ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":60168,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,20],"tags":[],"class_list":["post-60167","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Dersim ve tarihle y\u00fczle\u015fmek - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dersim ve tarihle y\u00fczle\u015fmek - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0130nk\u00e2r ve kabul edilmeyen her su\u00e7, onun potansiyel olarak yeniden i\u015flenece\u011fi anlam\u0131na gelir. Devlet katliam\u0131 kabul etmezse, \u201cben bunu yeniden yapabilirim\u201d, demektedir. Tarihte i\u015flenmi\u015f bir su\u00e7u kabul etmezseniz, potansiyel olarak onu yeniden i\u015fleyebilirsiniz. Dersim insan\u0131n\u0131n bug\u00fcn bile h\u00e2l\u00e2 b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvensizlik i\u00e7inde ya\u015f\u0131yor olmas\u0131n\u0131n ana nedeni budur. Taner Ak\u00e7am* 15 Kas\u0131m 1937 Seyit R\u0131za ve [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-11-16T09:09:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-11-25T13:33:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/11\/Dersim.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"372\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=60167#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=60167\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Dersim ve tarihle y\u00fczle\u015fmek\",\"datePublished\":\"2020-11-16T09:09:16+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-25T13:33:55+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=60167\"},\"wordCount\":1940,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=60167#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2020\\\/11\\\/Dersim.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Makaleler\",\"Tarih Sayfalar\u0131\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=60167#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=60167\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=60167\",\"name\":\"Dersim ve tarihle y\u00fczle\u015fmek - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=60167#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=60167#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2020\\\/11\\\/Dersim.jpg\",\"datePublished\":\"2020-11-16T09:09:16+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-25T13:33:55+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=60167#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=60167\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=60167#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2020\\\/11\\\/Dersim.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2020\\\/11\\\/Dersim.jpg\",\"width\":660,\"height\":372},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=60167#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dersim ve tarihle y\u00fczle\u015fmek\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dersim ve tarihle y\u00fczle\u015fmek - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Dersim ve tarihle y\u00fczle\u015fmek - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"\u0130nk\u00e2r ve kabul edilmeyen her su\u00e7, onun potansiyel olarak yeniden i\u015flenece\u011fi anlam\u0131na gelir. Devlet katliam\u0131 kabul etmezse, \u201cben bunu yeniden yapabilirim\u201d, demektedir. Tarihte i\u015flenmi\u015f bir su\u00e7u kabul etmezseniz, potansiyel olarak onu yeniden i\u015fleyebilirsiniz. Dersim insan\u0131n\u0131n bug\u00fcn bile h\u00e2l\u00e2 b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvensizlik i\u00e7inde ya\u015f\u0131yor olmas\u0131n\u0131n ana nedeni budur. Taner Ak\u00e7am* 15 Kas\u0131m 1937 Seyit R\u0131za ve [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2020-11-16T09:09:16+00:00","article_modified_time":"2020-11-25T13:33:55+00:00","og_image":[{"width":660,"height":372,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/11\/Dersim.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Dersim ve tarihle y\u00fczle\u015fmek","datePublished":"2020-11-16T09:09:16+00:00","dateModified":"2020-11-25T13:33:55+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167"},"wordCount":1940,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/11\/Dersim.jpg","articleSection":["Haberler","Makaleler","Tarih Sayfalar\u0131"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167","name":"Dersim ve tarihle y\u00fczle\u015fmek - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/11\/Dersim.jpg","datePublished":"2020-11-16T09:09:16+00:00","dateModified":"2020-11-25T13:33:55+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/11\/Dersim.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/11\/Dersim.jpg","width":660,"height":372},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=60167#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Dersim ve tarihle y\u00fczle\u015fmek"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60167","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60167"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60167\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60343,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60167\/revisions\/60343"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/60168"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}