![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Karabag-360x202.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
HOVSEP HAYREN\u0130<\/strong><\/p>\n \u00d6yle ya da b\u00f6yle, bilin\u00e7le ya da tesad\u00fcfen olsun, bir ger\u00e7eklik var alt\u0131n\u0131 \u00e7izmemiz gereken: Sultan Tayyip Erdo\u011fan y\u00fcz y\u0131l arayla ad\u0131m ad\u0131m kendi tarihinin kanl\u0131 izinde y\u00fcr\u00fcyor…<\/strong><\/em><\/p>\n Erdo\u011fan y\u00f6netimindeki T\u00fcrkiye’nin Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f sava\u015f\u0131na do\u011frudan m\u00fcdahil oldu\u011funu g\u00f6steren pek \u00e7ok kan\u0131t var. Sahadaki askeri kadrolar\u0131, F-16 ve S\u0130HA’lar\u0131, do\u011frudan hava kumandas\u0131, Suriye’den ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 cihat\u00e7\u0131lar ve her g\u00fcn verdi\u011fi a\u00e7\u0131k mesajlar\u0131yla bunu g\u00f6stermeye devam ediyor. Ama bir de bu sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 g\u00fcn\u00fcnde kendini g\u00f6steren \u00e7ok ilgin\u00e7 bir \u00e7ak\u0131\u015fma var ki, bunu sava\u015f\u0131n zamanlamas\u0131na ili\u015fkin Erdo\u011fan’\u0131n bilin\u00e7li tercihi olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve bir t\u00fcr \u015fifre gibi okumak da m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n Bu sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 g\u00fcn\u00fc ucu ucuna bundan bir \u00f6nceki Turanc\u0131 seferin 100\u2019\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131n\u0131n doldu\u011fu g\u00fcnd\u00fcr. 28 Eyl\u00fcl 1920’de Ankara h\u00fck\u00fcmeti emrindeki \u015eark Cephesi Ordusu Ermenistan seferini ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131. 27 Eyl\u00fcl 2020’de ise Ankara’n\u0131n \u00f6rt\u00fcl\u00fc kumandas\u0131 alt\u0131nda Azerbaycan ordusu Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f ve Ermenistan’a y\u00f6nelik sava\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n Yaln\u0131zca bir g\u00fcn farkla kendi ard\u0131l\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcnc\u00fc y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcne denk gelen olay ilk bak\u0131\u015fta sadece ilgin\u00e7 bir rastlant\u0131 san\u0131l\u0131r ve “tarihin garip bir tecellisi” denilip ge\u00e7ilebilir. Ama e\u011fer son y\u0131llarda Erdo\u011fan taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir dizi stratejik hamlenin yine b\u00f6yle kendi muhtevas\u0131yla do\u011frudan ilgili sembol g\u00fcnlere denk geldi\u011fini veya getirilmi\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorsak ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekir.<\/p>\n Bu y\u0131l i\u00e7inde T\u00fcrkiye’nin en hararetli i\u00e7 ve d\u0131\u015f politika konular\u0131ndan biri Ayasofya’n\u0131n yeniden camiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesiydi. Erdo\u011fan bunun i\u00e7in 24 Temmuz g\u00fcn\u00fcn\u00fc se\u00e7mi\u015fti. 1923 Lozan Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcne denk gelen o Cuma g\u00fcn\u00fc b\u00f6yle bir hamle i\u00e7in bi\u00e7ilmi\u015f kaftand\u0131. Bununla yakla\u015f\u0131k y\u00fcz y\u0131ld\u0131r devam eden Laik-\u0130slamc\u0131 \u00e7eki\u015fmesinde ikinci kamp\u0131n zaferi ilan edilecek, T\u00fcrkiye’yi \u0130slamc\u0131 ekseninden uzakla\u015ft\u0131ran o antla\u015fma ve kurulu\u015f s\u00fcrecinin r\u00f6van\u015f\u0131 al\u0131nacak, bir ad\u0131m sonras\u0131nda hilafeti diriltmeyi de hedefleyen yeni Osmanl\u0131c\u0131 yay\u0131lma siyasetinin daha dizginsiz bir rotaya girdi\u011fi m\u00fcjdelenecekti. Olay\u0131n bu karakterine dikkat \u00e7eken pek \u00e7ok yorumcu, bunun i\u00e7in se\u00e7ilen g\u00fcn\u00fcn \u00e7ok manidar oldu\u011funu belirtmi\u015f ve Erdo\u011fan’\u0131n bunu bilin\u00e7li yapt\u0131\u011f\u0131ndan kimsenin \u015f\u00fcphesi olmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Biraz daha geriye gidelim. Ge\u00e7en y\u0131l 9 Ekim 2019 g\u00fcn\u00fc T\u00fcrk ordusu Kuzey-do\u011fu Suriye’de PYD’nin denetimindeki fiili otonomi b\u00f6lgesi Rojava’ya y\u00f6nelik i\u015fgal harekat\u0131n\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131. Bu tarih de ilgin\u00e7 \u015fekilde K\u00fcrt sorunuyla ilgili \u00e7ok kritik daha eski bir olay\u0131n y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcne denk geliyordu. PKK’nin \u00f6nderi Abdullah \u00d6calan T\u00fcrkiye’nin verdi\u011fi \u00fcltimatom sonucu 9 Ekim 1998 g\u00fcn\u00fc Suriye’den \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bilindi\u011fi gibi bu olay k\u0131sa s\u00fcre sonra \u00d6calan’\u0131n T\u00fcrkiye’ye teslim edilmesini sa\u011flayan uluslararas\u0131 komplonun ba\u015flang\u0131\u00e7 g\u00fcn\u00fcyd\u00fc. B\u00f6yle bir g\u00fcn\u00fcn y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde bu kez Rojava’y\u0131 i\u015fgale giri\u015fmeleri tesad\u00fcf olamazd\u0131. Tarihteki \u00e7ak\u0131\u015fmay\u0131 fark eden K\u00fcrt g\u00f6zlemciler buna dikkat \u00e7ekerek Erdo\u011fan’\u0131n b\u00f6ylesi bir sembol g\u00fcn\u00fc \u00f6zellikle se\u00e7mi\u015f olmas\u0131 gerekti\u011fini belirttiler. Bu da mant\u0131kl\u0131 bir \u015feydi.<\/p>\n Bir y\u0131l daha geriye gidelim. Erdo\u011fan Suriye’nin kuzeyini i\u015fgal etmeye \u00f6ncelikle bat\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden giri\u015fmi\u015f ve 20 Ocak 2018 g\u00fcn\u00fc Efr\u00een seferini ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131. Bu da yakla\u015f\u0131k olarak y\u00fcz y\u0131l \u00f6nceki bir ba\u015fka geli\u015fmeyle \u00e7ak\u0131\u015f\u0131yordu. Efr\u00een sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n o s\u0131ralar alan\u0131 denetleyen Rusya’n\u0131n ye\u015fil \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131 gibi, y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce 1918’in \u015eubat’\u0131nda Erzincan’dan ba\u015flay\u0131p G\u00fcmr\u00fc’ye kadar uzanan T\u00fcrk sald\u0131r\u0131s\u0131 da Rus ordusunun cepheden \u00e7ekilmesi sayesinde m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015ftu. Bire bir ayn\u0131 \u015feyler de\u011filse bile, \u00f6nceki \u00f6rnekte Ermeni halk\u0131n\u0131n, sonrakinde K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n etkinlik kazand\u0131\u011f\u0131 alanlar Ruslar\u0131n g\u00f6z yummas\u0131 sonucu T\u00fcrk devletinin i\u015fgaline u\u011fram\u0131\u015f ve y\u00fcz y\u0131l arayla tarih bir nevi tekerr\u00fcr etmi\u015fti.<\/p>\n Tekrar bug\u00fcne gelirsek, 27 Eyl\u00fcl 2020 Pazar sabah\u0131 Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f’a a\u00e7\u0131lan sava\u015f\u0131n bir tek g\u00fcn farkla 28 Eyl\u00fcl 1920’de Ermenistan’a a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olan sava\u015f\u0131n y\u00fcz\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131na denk gelmesi ilgin\u00e7tir. Belki de Erdo\u011fan bu sald\u0131r\u0131n\u0131n tam 28 Eyl\u00fcl\u2019de ba\u015flat\u0131lmas\u0131n\u0131 istemi\u015fken planlamay\u0131 yapan kurmaylar\u0131 en beklenmedik anda sald\u0131rmak i\u00e7in bir g\u00fcn \u00f6ncesi Pazar sabah\u0131n\u0131 tercih ettiler. T\u00fcrkiye bu sava\u015f\u0131n perde arkas\u0131nda kalmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve Azerbaycan’\u0131 da sald\u0131r\u0131ya u\u011fram\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in Erdo\u011fan’\u0131n b\u00f6yle bir tarih se\u00e7imini belli eden mesajlar vermesi beklenemezdi.<\/p>\n \u015e\u00fcphesiz ki Erdo\u011fan’\u0131n kendi tarih bilgisiyle yapt\u0131\u011f\u0131 bir se\u00e7imden bahsetmek de abes olur. 1920 y\u0131l\u0131ndaki Ermenistan seferinin ba\u015flang\u0131\u00e7 tarihi \u00f6yle yayg\u0131n bilinen bir \u015fey de\u011fil. Durup dururken kimsenin akl\u0131na gelmez. Fakat \u00e7ok \u00f6nemli stratejik ad\u0131mlar\u0131 belirli sembol g\u00fcnlere denk getirme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 olan Erdo\u011fan’\u0131n, Kafkasya’da yeni bir sava\u015f a\u00e7mak i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k g\u00f6r\u00fcp f\u0131rsat kollarken, bir yandan da dan\u0131\u015fmanlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sembol bir g\u00fcn aray\u0131\u015f\u0131na girmi\u015f olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr…<\/p>\n Mant\u0131ksal fikir y\u00fcr\u00fctme d\u0131\u015f\u0131nda bu tezi kan\u0131tlama imkan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in mutlak bir iddia ileri s\u00fcremem. Yukar\u0131da verdi\u011fim \u00f6rneklerden belki bir tek Ayasofya hamlesinde Lozan ba\u011flant\u0131l\u0131 tarih se\u00e7imi bilin\u00e7li olup di\u011ferleri \u2013bu sonuncu dahil- hep bir tesad\u00fcf\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr, kim bilir? Ama e\u011fer \u00f6yleyse bu \u00fclkenin tarihinde pek \u00e7ok \u015feyin sadece tekerr\u00fcr etmekle kalmay\u0131p hayret verici bir takvim \u00e7ak\u0131\u015fmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve “bu nas\u0131l \u015fa\u015fmaz bir tecellidir?” demek gerekir.<\/p>\n \u00d6yle ya da b\u00f6yle, bilin\u00e7le ya da tesad\u00fcfen olsun, bir ger\u00e7eklik var alt\u0131n\u0131 \u00e7izmemiz gereken: Sultan Tayyip Erdo\u011fan y\u00fcz y\u0131l arayla ad\u0131m ad\u0131m kendi tarihinin kanl\u0131 izinde y\u00fcr\u00fcyor. Y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce bir yere kadar ba\u015far\u0131p nihayetine erdiremedikleri Do\u011fu Ermenistan’\u0131n fethini \u015fimdi bir kere de Azerbaycan taraf\u0131ndan ba\u015flayarak denemeye giri\u015fti. Bunu Turanc\u0131 fetih ve yay\u0131lman\u0131n son denemesi olarak niteleyebiliriz.<\/p>\n T\u00fcrkiye’nin sava\u015fa m\u00fcdahil oldu\u011funun a\u00e7\u0131k kan\u0131tlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda Ermenistan Ba\u015fbakan\u0131 Pa\u015finyan bunun y\u00fcz y\u0131l \u00f6nceki i\u015fgal siyasetine geri d\u00f6n\u00fc\u015f oldu\u011funu ve kendi i\u00e7inde Ermeni halk\u0131na y\u00f6nelik soyk\u0131r\u0131m\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme potansiyeli ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 defalarca vurgulad\u0131. Bu bir kuruntu ya da yersiz tehdit alg\u0131s\u0131 de\u011fildir. Y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce Kaz\u0131m Karabekir’in kumanda etti\u011fi iki ayl\u0131k i\u015fgal harekat\u0131 s\u00fcresince T\u00fcrk ordusunun eline ge\u00e7en Kars, Ardahan, G\u00fcmr\u00fc \u015fehirlerinde ve k\u0131rsal y\u00f6relerinde toplam olarak 100 binden fazla sivil insan kurban edilmi\u015fti. 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan \u00f6nce Rusya’ya ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle 1915 soyk\u0131r\u0131m\u0131ndan etkilenmeyen o b\u00f6lgenin Ermeni halk\u0131 1920 i\u015fgalinde soyk\u0131r\u0131ma u\u011frat\u0131ld\u0131. Sovyet Rusya’dan yard\u0131m g\u00f6rmek i\u00e7in sahte k\u0131z\u0131l kisveye b\u00fcr\u00fcnen Kemalistlerin bu sald\u0131r\u0131daki hedefi Do\u011fu Ermenistan’\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle i\u015fgal etmek ve Azerbaycan’la birle\u015fmekti. Ancak Kas\u0131m 1920 sonunda K\u0131z\u0131l Ordu m\u00fcdahalesiyle Ermenistan Sovyetle\u015fince daha ileri gidemediler ve en son i\u015fgal etmi\u015f olduklar\u0131 G\u00fcmr\u00fc’y\u00fc geri b\u0131rakmak zorunda kald\u0131lar.<\/p>\n T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’ni kuranlar Pontos’ta, Kilikya’da, \u0130zmir’de oldu\u011fu gibi, Do\u011fu Ermenistan’a ait bu b\u00f6lgede de Hristiyan halklara y\u00f6nelik soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp sonunda %99’u M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfuslu bir ulus devlet olmay\u0131 ba\u015fard\u0131lar. Ermeni halk\u0131n\u0131n belle\u011finde T\u00fcrk i\u015fgali soyk\u0131r\u0131mla e\u015fde\u011fer bir yer edindi. Yeni bir T\u00fcrk i\u015fgalinin de farkl\u0131 olmayaca\u011f\u0131 kanaati bundand\u0131r. T\u00fcrk devletinin inkarc\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi ve y\u00fcz y\u0131ld\u0131r de\u011fi\u015fmeyen karakteriyle bir su\u00e7 makinas\u0131 gibi \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etmesi de ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnmeye imkan b\u0131rakm\u0131yor.<\/p>\n Ortado\u011fu\u2019da izledi\u011fi \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc yay\u0131lma siyaseti yan\u0131nda ahtapot kollar\u0131n\u0131 Kafkasya’ya da uzatan Erdo\u011fan’\u0131n, do\u011fu istikametinde bu yay\u0131lmaya engel olu\u015fturan Ermenistan’\u0131 tehdit etti\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Azerbaycan’la a\u00e7t\u0131klar\u0131 son sava\u015f yaln\u0131z Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f’\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Ermenistan’\u0131 hedef alm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcm\u00fcn\u00fc olmasa da Ermenistan’\u0131n g\u00fcney b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u015fgal ederek Nahcivan\u2019\u0131 Azerbaycan’la birle\u015ftirmeye niyetlendiklerinin a\u00e7\u0131k belirtileri var. Bu c\u00fcreti g\u00f6sterebilir ya da g\u00f6steremezler, ayr\u0131 mesele. \u00d6nemli olan niyeti g\u00f6rmek ve ona g\u00f6re davranmakt\u0131r.<\/p>\n \u0130ki haftas\u0131 dolmak \u00fczereyken Rusya’n\u0131n nihayet araya girmesiyle yeniden ate\u015fkes ilan edilmesine ra\u011fmen, istedi\u011fi hedefe ula\u015famayan T\u00fcrk-Azeri ittifak\u0131n\u0131n fiili ihlal ve k\u0131\u015fk\u0131rtmalarla sava\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekten yana mesajlar verdi\u011fi bir ger\u00e7eklik var. Sava\u015fta \u0131srar ederlerse Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f ve Ermenistan’\u0131n da sava\u015fmaktan ba\u015fka se\u00e7ene\u011fi olamaz. Bar\u0131\u015f tek tarafl\u0131 istekle olacak bir \u015fey de\u011fildir. Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f’\u0131n Azerbaycan’a teslim edilmesini dayatan bir diplomasi ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi t\u0131kanmaya mahkumdur. Ancak Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f halk\u0131n\u0131n iradesini tan\u0131mak ve onun Ermenistan’la ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 kabul etmek \u015fart\u0131ylad\u0131r ki, Azerbaycan’\u0131n di\u011fer reyonlar\u0131 geri istemesi kabul g\u00f6rebilir. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 taviz yoluyla \u00e7\u00f6z\u00fcme gitmenin b\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131m d\u0131\u015f\u0131nda hayata ge\u00e7me \u015fans\u0131 olamaz. Bar\u0131\u015ftan yana olan herkesin bu ger\u00e7ekli\u011fi dikkate alarak konu\u015fmas\u0131 ve iki taraf i\u00e7in kabul edilebilir uzla\u015fma form\u00fcl\u00fc geli\u015ftirmeye destek olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n https:\/\/anfturkce.com\/guncel\/karabag-savasinda-zamanlama-kimin-isi-146949\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" HOVSEP HAYREN\u0130 \u00d6yle ya da b\u00f6yle, bilin\u00e7le ya da tesad\u00fcfen olsun, bir ger\u00e7eklik var alt\u0131n\u0131 \u00e7izmemiz gereken: Sultan Tayyip Erdo\u011fan y\u00fcz y\u0131l arayla ad\u0131m ad\u0131m kendi tarihinin kanl\u0131 izinde y\u00fcr\u00fcyor… Erdo\u011fan y\u00f6netimindeki T\u00fcrkiye’nin Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f sava\u015f\u0131na do\u011frudan m\u00fcdahil oldu\u011funu g\u00f6steren pek \u00e7ok kan\u0131t var. Sahadaki askeri kadrolar\u0131, F-16 ve S\u0130HA’lar\u0131, do\u011frudan hava kumandas\u0131, Suriye’den ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":59794,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,75],"tags":[],"class_list":["post-59793","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-turkiye-azerbaycan"],"yoast_head":"\n