![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Alin-Ozinyan-360x208.jpeg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Ay\u015feg\u00fcl KARAK\u00dcLHANCI<\/strong><\/p>\n ARTI GER\u00c7EK \u2013 Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f (Artsakh-‘Akunq’ web sitesi), Azerbaycan ve Ermenistan aras\u0131nda, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131ndan bu yana 4 bin 400 kilometrekarelik sorunlu bir alan. Azerbaycan ve Ermenistan, 1922\u2019de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi\u2019ne (SSCB) kat\u0131l\u0131nca Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f da Moskova taraf\u0131ndan verilen bir kararla 1923\u2019te Azerbaycan Cumhuriyeti\u2019ne ba\u011fl\u0131 \u00f6zerk bir b\u00f6lge stat\u00fcs\u00fc kazand\u0131. Ermenistan taraf\u0131ndan hi\u00e7bir zaman bu stat\u00fcs\u00fc kabul g\u00f6rmedi. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131yla Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f sorunu da tekrar su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131.<\/strong><\/em><\/p>\n 10 Aral\u0131k 1991\u2019de Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f Meclisi referanduma giderek Azerbaycan\u2019dan ayr\u0131lmak istedi\u011fini duyurdu. Referandumu, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ard\u0131ndan n\u00fcfusunun sadece y\u00fczde 20\u2019sini olu\u015fturan Azeriler boykot etti. Ard\u0131ndan \u00e7at\u0131\u015fmalar yo\u011funluk kazand\u0131.1994\u2019te sona eren sava\u015fta 30 bin ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti.<\/p>\n May\u0131s 1994\u2019te ate\u015fkesi sa\u011flayan Bi\u015fkek Protokol\u00fc imzaland\u0131\u011f\u0131nda sava\u015f resmen sona ermemi\u015f ve ihtilafl\u0131 b\u00f6lgeler \u00fczerinde anla\u015fma sa\u011flanmam\u0131\u015ft\u0131. Bu durum 26 y\u0131ld\u0131r h\u00e2l\u00e2 ge\u00e7erlili\u011fini koruyor. 1994\u2019te sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in Avrupa G\u00fcvenlik ve \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 (AG\u0130T) \u00f6nderli\u011finde Minsk Grubu olu\u015fturuldu. Fransa, Rusya ve ABD\u2019nin ba\u015fkanl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 gruba T\u00fcrkiye, Almanya, \u0130talya, Belarus, \u0130sve\u00e7 ve Finlandiya da \u00fcye. Te\u015fkilat, on y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcren m\u00fczakereler sonucunda, 29 Kas\u0131m 2007\u2019de iki taraf\u0131n da olumlu yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir plan ortaya koydu. Madrid Prensipleri olarak adland\u0131r\u0131lan plana g\u00f6re Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f \u00e7evresindeki rayonlar\u0131n Azerbaycan\u2019a teslim edilmesi; Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019a ara stat\u00fc verilip nihai stat\u00fc i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ba\u015flanmas\u0131; Ermenistan ile Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f aras\u0131ndaki koridorun a\u00e7\u0131lmas\u0131; yerlerinden edilmi\u015f ki\u015filerin topraklar\u0131na d\u00f6nmesi, AG\u0130T taraf\u0131ndan b\u00f6lgeye bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fc g\u00f6nderilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Ancak 2007\u2019den bu yana cephe hatt\u0131nda zaman zaman \u00e7at\u0131\u015fmalar devam etti. Ate\u015fkes ihl\u00e2llerinden iki taraf birbirini sorumlu tuttu. \u0130ki taraf bug\u00fcne kadar anla\u015fmaya varmad\u0131.<\/p>\n Haziran 2010, Haziran 2012, Ocak 2014, Ocak 2015 ve Nisan 2016\u2019da \u00f6l\u00fcmc\u00fcl \u00e7at\u0131\u015fmalar ya\u015fand\u0131. Her seferinde birka\u00e7 g\u00fcn s\u00fcren ve gerilimi t\u0131rmand\u0131ran \u00e7at\u0131\u015fmalar sonras\u0131, 20 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir devam eden stat\u00fckoya d\u00f6n\u00fcld\u00fc. Temmuz 2020\u2019de daha \u00f6nce hi\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015famayan Azerbaycan-Ermenistan s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n Tovuz b\u00f6lgesinde, a\u011f\u0131r silahlar\u0131n da kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar meydana geldi. Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f b\u00f6lgesinde 27 Eyl\u00fcl\u2019den bu yana yeniden sava\u015f ba\u015flad\u0131.<\/p>\n Sava\u015f\u0131n arka plan\u0131n\u0131, Azerbaycan ve Ermenistan aras\u0131ndaki bu sava\u015fta T\u00fcrkiye\u2019nin, Rusya\u2019n\u0131n ve uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7lerin rol\u00fcn\u00fc, diaspora ve Ermenistan halk\u0131n\u0131n tutumunu Ermenistan\u2019da ya\u015fayan gazeteci Alin Ozinian ile Art\u0131 Ger\u00e7ek i\u00e7in konu\u015ftuk:<\/p>\n En k\u0131sa cevap T\u00fcrkiye diyebilirim. D\u0131\u015f politikan\u0131n tamamen i\u00e7 politika y\u00f6n\u00fcnde geli\u015fmesi, bir i\u00e7 politika arac\u0131 haline gelmesi ve T\u00fcrkiye\u2019nin sald\u0131rganla\u015fmas\u0131n\u0131n bir sonucu olarak Azerbaycan\u2019\u0131 Ermenistan\u2019a kar\u015f\u0131 sava\u015fa k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131n\u0131n sonucunda bug\u00fcn bunlar\u0131 ya\u015f\u0131yoruz. T\u00fcrkiye de bu tutumunu zaten gizlemiyor, T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan son raddeye varan bir m\u00fcdahil olma durumu var. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda da bir sava\u015f k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 var. Taraf olabilirsiniz ama taraf olurken bar\u0131\u015fa da taraf olabilirsiniz, masada \u00e7\u00f6z\u00fcme de taraf olabilirsiniz. Ama T\u00fcrkiye sava\u015fa taraf oluyor, sava\u015f \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 istiyor. Bu sava\u015f\u0131 istemesinin bir anlam\u0131 da T\u00fcrkiye\u2019nin Kafkasya\u2019ya siyasi olarak girmek istemesi. Yani Do\u011fu Akdeniz\u2019de bir cephe a\u00e7t\u0131, Ortado\u011fu\u2019ya girdi, \u015fimdi de kendisine bir de Kafkasya cephesi a\u00e7\u0131yor. Ama bu do\u011fru bir hesap de\u011fil. Buras\u0131 Suriye de\u011fil, Libya de\u011fil, buras\u0131 ba\u015fka bir alan.<\/p>\n Neye iddia, neye kan\u0131t diyebiliriz? Mesela Ruslar ellerinde kan\u0131t var diyorlar. D\u00fcn Rusya\u2019n\u0131n olduk\u00e7a \u00f6nemli, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olan gazetesi Kommersant\u2018ta bu konuda bir makale yay\u0131nland\u0131. Sadece Suriye\u2019den de\u011fil, Pakistan\u2019dan ve Afganistan\u2019da cihat\u00e7\u0131lar\u0131n b\u00f6lgeye geldi\u011fini yazd\u0131. Daha sava\u015f patlak vermeden iki g\u00fcn \u00f6nce Suriye G\u00f6zlemevi\u2019nin raporlar\u0131 vard\u0131. T\u00fcrkiye tabii ki bu raporlar\u0131 kan\u0131t olarak kabul etmiyor. B\u00f6yle bakacak olursak kan\u0131tlar var: \u0130sim listeleri var, hangi fraksiyonlardan kimin geldi\u011fi var, maa\u015flar var. Biz gazeteci olarak biliyoruz, T\u00fcrkiye\u2019de alternatif T\u00fcrk\u00e7e yay\u0131n yapan gazeteler bu durumla ilgili bir kan\u0131t sundu\u011funda bu tam kan\u0131t say\u0131lmalayabilir ama art\u0131k Washington Post, The Guardian, France24 bunun haberini yap\u0131yor, cihat\u00e7\u0131larla konu\u015fuyorsa bu ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir kan\u0131tt\u0131r. Beni en deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcren cihat\u00e7\u0131lar\u0131n da bu durumu gizlememesi, anlatmas\u0131, maa\u015flar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeleri, neden bu b\u00f6lgeye geldiklerini anlatmalar\u0131. Yani Ermenistan var diyor, Ruslar var diyorlar, yabanc\u0131 bas\u0131n durmadan haber yap\u0131yor. Macron elimizde kan\u0131tlar var dedi. Avrupa oldu\u011funa inan\u0131yor. Bunlar \u00f6zellikle bug\u00fcn sava\u015f ortam\u0131nda \u00e7ok bl\u00f6f yapacak g\u00fc\u00e7ler de\u011filler.<\/p>\n T\u00fcrkiye Azerbaycan\u2019a askeri yard\u0131m g\u00f6nderiyor, ter\u00f6rist gruplarla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Gence Havaalan\u0131\u2019nda F-16\u2019lar duruyor. Hala \u015funu bilmiyoruz Bayraktarlar\u2019\u0131n \u0130HA\u2019lar\u0131n\u0131n ve S\u0130HA\u2019lar\u0131n\u0131n resmi olarak Azerbaycan\u2019a sat\u0131l\u0131p sat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyoruz. Bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman resmi envanterde yok ama durmadan T\u00fcrk \u0130HA\u2019s\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Ermenistan\u2019\u0131n elinde d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclen \u0130HA\u2019lar var. Ermenistan ba\u015fbakan\u0131 Pa\u015finyan konu\u015furken T\u00fcrkiye ve Azerbaycan\u2019la olan sava\u015f\u0131m\u0131z diyor.<\/p>\n Asl\u0131nda Azerbaycan\u2019\u0131n tam olarak b\u00f6yle bir \u015fey isteyip istemedi\u011fini bilmiyoruz. \u2018Bizi de masaya ald\u0131r\u2019 T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan Azerbaycan\u2019a s\u00f6yleniyor. Azerbaycan\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye ihtiyac\u0131 var m\u0131d\u0131r, yok mudur o ayr\u0131 bir konu. T\u00fcrkiye masada olsa Azerbaycan\u2019\u0131n eli g\u00fc\u00e7lenir. Ama Moskova\u2019ya gidiyorlar ate\u015fkes anla\u015fmas\u0131 imzal\u0131yorlar arkas\u0131ndan \u00c7avu\u015fo\u011flu arayarak Aliyev\u2019i T\u00fcrkiye\u2019yi de masaya al\u0131n diyor. Bu T\u00fcrkiye\u2019nin arzusu. Ama hem sahada hem masada olabilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Lavrov\u2019da \u00e7ok net cevap vererek konsept bellidir dedi. O konunun tart\u0131\u015f\u0131lmayaca\u011f\u0131 hemen ayn\u0131 g\u00fcn cevaba kavu\u015ftu.<\/p>\n \u2018RUSYA NE T\u00dcRK\u0130YE\u2019N\u0130N NE DE AZERBAYCAN\u2019IN KARABA\u011e\u2019A DOKUNMASINA \u0130Z\u0130N VERMEZ\u2019<\/strong><\/p>\n Bu T\u00fcrkiye bas\u0131n\u0131nda ve analistler taraf\u0131ndan \u00e7ok dinlendirilen bir konu ve y\u00fczde y\u00fcz buna inan\u0131l\u0131yor. Putin Pa\u015finyan\u2019\u0131 istemiyor, Pa\u015finyan\u2019\u0131n burnunu s\u00fcrtmek istiyor vs. onun i\u00e7in sava\u015f bu \u015fekilde seyrediyor. Putin, Pa\u015finyan\u2019\u0131n burnunu s\u00fcrtmek istese sava\u015fa g\u00f6z yummas\u0131na gerek yok, elinin alt\u0131nda \u00e7ok yol var. \u0130kincisi Pa\u015finyan yerine Sarkisyan\u2019da olsa, Ko\u00e7eryan da olsa bu sava\u015f bu \u015fekilde geli\u015fecekti. \u00c7\u00fcnk\u00fc Karaba\u011f topraklar\u0131nda Rusya\u2019n\u0131n yapabilece\u011fi bir \u015fey yok. Asl\u0131nda \u015fu durumda var ama yok. Karaba\u011f\u2019\u0131n etraf\u0131nda 7 rayon var, bir de Karaba\u011f var. Bu 7 rayon Karaba\u011f sava\u015f\u0131 s\u00fcresince Karaba\u011f tampon b\u00f6lge olabilsin diye i\u015fgal edilmi\u015f bir b\u00f6lge. Bu rayonlar\u0131n durumu farkl\u0131 Karaba\u011f\u2019\u0131n durumu farkl\u0131d\u0131r. Rusya 7 b\u00f6lgede ufak tefek bir \u015feyler olmas\u0131na, iki tepe veya iki k\u00f6y al\u0131nmas\u0131na g\u00f6z yumabilir. Ama ne zaman ki Azerbaycan Karaba\u011f\u2019a do\u011fru gelmeye ba\u015flar, i\u015fte o zaman i\u015fler de\u011fi\u015fir. Rusya hi\u00e7bir zaman ne T\u00fcrkiye\u2019nin ne de Azerbaycan\u2019\u0131n Karaba\u011f Cumhuriyeti\u2019ne dokunmas\u0131na Ermenileri \u00e7ok sevdi\u011fi i\u00e7in de\u011fil, b\u00fct\u00fcn Kafkaslar\u0131n dengesi oraya ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in izin vermeyecektir. T\u00fcrkiye\u2019 e Azerbaycan da ilk g\u00fcnlerden beri Ermeni g\u00fcc\u00fc \u00e7\u0131kmadan sava\u015f durmaz diyordu ama \u015fimdi bu s\u00f6ylem de\u011fi\u015fti. Bu kadar senedir T\u00fcrkiye h\u00fck\u00fcmeti de uzmanlar\u0131 da Ermenistan\u2019\u0131 ve diasporay\u0131 anlayamad\u0131. \u015eu anda Pa\u015finyan\u2019\u0131n g\u00fc\u00e7 kaybetti\u011fine dair bir g\u00f6r\u00fc\u015f var. Ama tam tersine Pa\u015finyan\u2019\u0131n etraf\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir konsolidasyon var ve Pa\u015finyan g\u00fc\u00e7 kazand\u0131. Eminim Pa\u015finyan buradan daha da g\u00fc\u00e7lenerek \u00e7\u0131kacak. Mesela d\u00fcn Pa\u015finyan\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fma d\u00fckk\u00e2nlarda, sokaklarda, taksilerde seferberlik gibi dinlendi. Rusya\u2019n\u0131n Pa\u015finyan\u2019la olan ili\u015fkisine gelecek olursak \u00fclkeler g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00fclkeleri severler, g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00fclkelere yard\u0131m ederler, bu uluslararas\u0131 ili\u015fkiler kural\u0131d\u0131r.<\/p>\n T\u00fcrkiye Karaba\u011f\u2019\u0131 ve Ermenistan\u2019\u0131 anlamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yanl\u0131\u015f hesap yapt\u0131. 30 y\u0131ld\u0131r Karaba\u011f m\u00fccadelesini anlamam\u0131\u015f ve onu k\u0131rmay\u0131 kolay zannetmi\u015f. Ayr\u0131ca T\u00fcrkiye b\u00f6lgede Rusya\u2019n\u0131n ne anlama geldi\u011fini de anlamam\u0131\u015f. Buras\u0131 Rusya\u2019n\u0131n arka bah\u00e7esidir. Rusya\u2019n\u0131n siyasi, ekonomik, \u015fan \u015f\u00f6hret olarak burada hala g\u00f6r\u00fcnmeyen bir emperyas\u0131 var. Pa\u015finyan, Ermenistan\u2019\u0131n 30 y\u0131ll\u0131k tarihinde g\u00f6r\u00fcp g\u00f6rebilece\u011finiz en \u015feffaf, en demokratik liderdir. Pa\u015finyan, demokrasi ile ger\u00e7ekten se\u00e7ilerek gelen ilk lider. Bunun hakk\u0131n\u0131 her g\u00fcn halka a\u00e7\u0131klama yaparak, \u00f6len asker say\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayarak, sava\u015f\u0131n nedenlerini anlatarak veriyor. E\u011fer Karaba\u011f sorunu masada \u00e7\u00f6z\u00fclecekse bir pazarl\u0131k yap\u0131lacak. Belki de bu 7 rayonun belli bir k\u0131sm\u0131 Karaba\u011f\u2019\u0131n tan\u0131nmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Azerbaycan\u2019a verilecek. Lavrov plan\u0131 da bu, g\u00fcvenlik b\u00f6lgesi olarak kullan\u0131lan kimi yerlerin Azerbaycan\u2019a verilmesi tart\u0131\u015f\u0131lacak. Bunu T\u00fcrkiye\u2019deki analistler Pa\u015finyan toprak kaybedecek ve b\u00f6ylelikle de halk\u0131n g\u00f6z\u00fcnden d\u00fc\u015fecek diye yorumluyorlar. \u015eunun alt\u0131n\u0131 \u00e7izelim: 7 rayon ba\u015f\u0131ndan beri masada Karaba\u011f\u2019\u0131n tan\u0131nmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda pazarl\u0131k pay\u0131 i\u00e7in tutuluyor. Y\u00fczde yirmisi mi verilir, doksan\u0131 m\u0131 o art\u0131k pazarl\u0131k yapacaklar\u0131n yetene\u011fine kalm\u0131\u015f. Ben eminim ki o pazarl\u0131k yap\u0131laca\u011f\u0131 zaman Pa\u015finyan halkoyuna ba\u015fvuracak, kendi ba\u015f\u0131na karar vermeyecek. Halka \u201cm\u00fczakerelerde y\u00fczde altm\u0131\u015f\u0131 \u00f6nerildi ne diyorsunuz\u201d diyecek. Halk da \u015fapkas\u0131n\u0131 \u00f6n\u00fcne koyup Karaba\u011f\u2019\u0131n tan\u0131nmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda o y\u00fczde altm\u0131\u015f verilsin belki diyecek. Hep s\u00f6ylenildi\u011fi gibi Pa\u015finyan toprak kaybediyor gibi bir \u015fey yok. Pa\u015finyan karar\u0131 siz vereceksiniz diyor. T\u00fcrkiye bunun fark\u0131nda de\u011fil! Pa\u015finyan y\u00fczde yetmi\u015f yedi oy alm\u0131\u015ft\u0131 \u015fu an bir se\u00e7im olsa Pa\u015finyan belki y\u00fczde seksen yedi oy alacak. Ermenistan sava\u015f\u0131n 19\u2019ncu g\u00fcn\u00fcn\u00fcn sonunda g\u00fc\u00e7lenmi\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n Azerbaycan silahlanma durumuna bakacak olursak b\u00f6lgedeki en iyi ordusu olan \u00fclke. Askeri g\u00fcc\u00fc Ermenistan\u2019\u0131n \u00e7ok \u00fczerindedir. Ama bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman 19\u2019ncu g\u00fcn\u00fcn sonunda iki k\u00f6y iki tepe d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015fey alabilmi\u015f de\u011fil. Demek, Azerbaycan ordusu bir mitmi\u015f, bir efsaneymi\u015f. 19 g\u00fcn sava\u015f\u0131ld\u0131 iki taraftan da kay\u0131plar var. Ama g\u00fc\u00e7l\u00fc ordusu olan Azerbaycan\u2019\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck fakir \u201cKaraba\u011f konusunda\u201d daha ileri gidebilmesi gerekiyordu. Kendileri de bu durumun fark\u0131ndalar. Demek ki ordusu istedikleri k\u0131vama gelmemi\u015f, demek ki ordusu kendi hayallerindeki askeri yeterlili\u011fe sahip de\u011fil. \u015eunu eklemem gerekir, 1994\u2019te Karaba\u011f sava\u015f ate\u015fkesi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman Azerbaycan 7 rayonu kaybetmi\u015fti. Bu rayonlar\u0131 kaybettikten sonra masaya oturmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi yirmi alt\u0131 sene sonra g\u00fc\u00e7lenip tekrar sava\u015fa ba\u015flad\u0131. Kafas\u0131ndaki \u015fey tekrar kaybettiklerini geri almakt\u0131. Ama \u015fu anda sava\u015f\u0131n gidi\u015fat\u0131ndan b\u00f6yle bir \u015fey g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. Hayalinin ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. Bence T\u00fcrkiye\u2019nin de hayalleri y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n \u2018T\u00dcRK\u0130YE\u2019N\u0130N BU D\u0130PLOMAT\u0130K HATASI RUSYA\u2019YI G\u00dc\u00c7LEND\u0130R\u0130R\u2019<\/strong><\/p>\n Buras\u0131 Libya da de\u011fil, Suriye de de\u011fil. Orada belirli i\u015fbirlikleri de yap\u0131labilir zaman zaman kar\u015f\u0131 ka\u015f\u0131ya da gelebilirler. Ama bu b\u00f6lge Rusya\u2019n\u0131n arka bah\u00e7esidir. Buraya T\u00fcrkiye giremez. Rusya bunu politik olarak, askeri olarak kendi ad\u0131na ve \u015fan\u0131na yak\u0131\u015ft\u0131rmaz. Bu \u00c7arl\u0131k d\u00f6neminde de b\u00f6yleydi, Sovyetler d\u00f6neminde de b\u00f6yleydi. Rus politikas\u0131 farkl\u0131 bir politikad\u0131r. Putin \u00f6yle Erdo\u011fan gibi esip g\u00fcrlemez. Lavrov\u2019un s\u00f6ylemlerine bakacak olursak durumu T\u00fcrkiye\u2019ye \u00e7ok daha diplomatik \u015fekilde, hakaret etmeden, \u00e7ok fazla y\u00fckselmeden anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bu i\u015fin sonucunda Rusya Kafkaslarda daha g\u00fc\u00e7lenir. Ermenistan\u2019da da daha g\u00fc\u00e7lenir, Azerbaycan\u2019da da daha g\u00fc\u00e7lenir hatta NATO sevdal\u0131s\u0131 G\u00fcrcistan\u2019da bile daha g\u00fc\u00e7lenir. G\u00fcrcistan\u2019\u0131n da akl\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019yle ne kadar da askeri olarak birlikte e\u011fitim yapsa da, ili\u015fkileri iyi olsada T\u00fcrkiye\u2019nin bir tehdit oldu\u011fu ge\u00e7er. Bir par\u00e7a bile olsa Rusya\u2019ya yana\u015fmaya ba\u015flar. T\u00fcrkiye\u2019nin bu diplomatik hatas\u0131 tamamiyle b\u00f6lgede Rusya\u2019y\u0131 g\u00fc\u00e7lendirir.<\/p>\n Ne yaz\u0131k ki ac\u0131 verici bir \u015fey ama gerek Azerbaycan muhalefeti olsun, gerek Azerbaycan\u2019\u0131n genel olarak halk\u0131 olsun d\u0131\u015f d\u00fcnya ile ili\u015fkileri yok. Azerbaycan\u2019da 19 g\u00fcnd\u00fcr internet yok. Sava\u015f\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcnden interneti kapatt\u0131lar. Aliyev rejimi ile halk aras\u0131nda bu derece bir duvar var. \u0130nsanlar ne olup bitti\u011fini bilmiyorlar. Bu Aliyev i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir sorun olabilir. Aliyev devrilir yerine ba\u015fka biri gelir demek istemiyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fclkede se\u00e7im yap\u0131lm\u0131yor. Aliyev\u2019den sonra yerine ge\u00e7ecek devlet ba\u015fkan\u0131 e\u015fi Mihriban Aliyeva olacak. Karar verilmi\u015f durumda. Se\u00e7im olsa bile \u015feklen bir se\u00e7im yap\u0131lacak ve e\u015fi gelecek. Ben, bu sava\u015f Aliyev\u2019i siyasi anlamda zay\u0131flat\u0131r ve muhalifler g\u00fc\u00e7lenir diyemem \u00e7\u00fcnk\u00fc sistem ona uygun de\u011fil. Ama insanlardaki Aliyev nefreti y\u00fckselir. \u00c7ok say\u0131da insan kayb\u0131 var. \u0130nsanlar Aliyev rejimi kay\u0131p say\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamasa bile durumu g\u00f6r\u00fcyorlar. Ne kadar saklanabilir ki? Ermenistan h\u00fck\u00fcmeti Azerbaycan muhalefeti ile de\u011fil i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde olmas\u0131 temas halinde olmas\u0131 bile olas\u0131 de\u011fil. Ne yaz\u0131k ki otuz senedir bask\u0131c\u0131 rejimden dolay\u0131 Azerbaycan\u2019da Ermeni konusu muhalefet ve h\u00fck\u00fcmet aras\u0131ndaki en ortak olabildikleri konu. Belki rejimin d\u0131\u015far\u0131 att\u0131\u011f\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan Azerbaycanl\u0131lar aras\u0131nda birka\u00e7 ki\u015fi konuya sava\u015f olmas\u0131n, insanlar \u00f6lmesin gibi yakla\u015fabilir. Ama Karaba\u011f\u2019\u0131n kaderini tayin hakk\u0131 vard\u0131r diyen kimseyi Azerbaycan\u2019da bulamazs\u0131n\u0131z. Ne \u00f6yle bir ortam ne de \u00f6yle bir fikrin geli\u015fmesini sa\u011flayacak bir y\u00f6netim var. Ermeni konusunda T\u00fcrkiye\u2019de oldu\u011fu gibi Azerbaycan muhalefeti de h\u00fck\u00fcmeti de yekpare. Hatta T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7ok daha ayr\u0131k ses var tabi Azerbaycan\u2019da o da yok!<\/p>\n \u00d6ncelikle \u015funu s\u00f6ylemek gerekir. Sava\u015f\u0131n bug\u00fcn 19\u2019ncu g\u00fcn\u00fc ama bu sava\u015f 59 g\u00fcn de s\u00fcrse masada \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. Bunun alt\u0131n\u0131 herkes \u00e7iziyor. Masada \u00e7\u00f6z\u00fclecekse de ABD ve Rusya\u2019n\u0131n yan\u0131nda oturan bir Fransa var, i\u015fte Avrupa bu kadar. Macron\u2019un T\u00fcrkiye h\u00fck\u00fcmetine ald\u0131\u011f\u0131 tavr\u0131 Do\u011fu Akdeniz konusunda g\u00f6r\u00fcyoruz, Avrupa\u2019n\u0131n en sert tavr\u0131n\u0131 o al\u0131yor. \u0130kincisi Avrupa\u2019da b\u00fcy\u00fck bir Ermeni diasporas\u0131 var. Bu sava\u015f hem Karaba\u011fl\u0131lar\u0131n hem Ermenistanl\u0131lar\u0131n hem de diaspora Ermenilerinin \u00e7ok birlik olduklar\u0131 bir konu. Herkes elinden geleni yap\u0131yor. Avrupa\u2019da bir fark\u0131ndal\u0131k yaratmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. B\u00f6yle bir misyonlar\u0131 var. Bence Avrupa\u2019n\u0131n bu i\u015fe bak\u0131\u015f\u0131 da bellidir. Sorunu sorunun taraflar\u0131 \u00e7\u00f6zecek. Uluslararas\u0131 bask\u0131 tabii ki \u00f6nemlidir. Ama bence yeterli bir uluslararas\u0131 bask\u0131 da var. T\u00fcrkiye\u2019de de insanlar yeterince bilgilendirilemiyor. Bir tek bu konuda da de\u011fil mesela ge\u00e7en g\u00fcn \u00c7avu\u015fo\u011flu\u2019nun \u0130sve\u00e7 D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 ile yapt\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda sadece \u00c7avu\u015fo\u011flu\u2019nun konu\u015ftu\u011fu k\u0131s\u0131mlar\u0131 duyduk. \u0130sve\u00e7li bakan\u0131n verdi\u011fi cevaplar\u0131 kimse okuyamad\u0131. \u0130nsanlar ne olup bitti\u011fine h\u00e2kim de de\u011fil. Rusya taraf\u0131ndan yeterince bask\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye\u2019ye gerekli cevaplar\u0131n verildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ayn\u0131 \u015fekilde ABD ve Avrupa taraf\u0131nda da bu b\u00f6yle geli\u015fti. S\u0131rf Karaba\u011f konusunda de\u011fil, Do\u011fu Akdeniz konusunda da ABD\u2019nin \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Anlamak isteyene ABD\u2019nin a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00e7ok \u015fey s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n \u2018HER \u00d6LEN ASKERLE ERMEN\u0130 HALKININ B\u0130R YANI EKS\u0130L\u0130YOR\u2019<\/strong><\/p>\n Son iki g\u00fcnd\u00fcr sava\u015f yo\u011fun \u015fekilde devam ediyor. D\u00fcn Pa\u015finyan\u2019da konu\u015fmas\u0131nda \u201cSonuna kadar sava\u015faca\u011f\u0131z\u201d dedi. Ermenistan\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 asker kay\u0131p say\u0131s\u0131 500\u2019d\u00fc. Ermenistan n\u00fcfusu i\u00e7in bu b\u00fcy\u00fck bir rakam. \u00c7ok romantikle\u015fmeden \u015funu s\u00f6ylemeliyim, her \u00f6len askerle Ermeni halk\u0131n\u0131n bir yan\u0131 eksiliyor. Bu kolay bir \u015fey de\u011fil, gencecik insanlar \u00f6l\u00fcyor. Ama di\u011fer taftan kar\u015f\u0131 taraf\u0131n fikrinin bozuk oldu\u011funu halk anlad\u0131. \u0130lerlemeye ba\u015flarlarsa nereye kadar ilerleyecekleri bilinmiyor. Soyk\u0131r\u0131mdan sonra hala baz\u0131 \u015feylerin kabul edilmeyi\u015fi hala ink\u00e2r beraberinde bizi tamamen yok edebilirler korkusunu da getiriyor. Bu \u00e7ok romantik bir tav\u0131r de\u011fil. Ger\u00e7ekten ortada b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvenlik sorunu var. Kar\u015f\u0131 taraf ikna edilene kadar siz bu sava\u015f\u0131 kazamazs\u0131n\u0131z. Kar\u015f\u0131 taraf \u2018siz bizim varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 tehdit edemezsiniz\u2019 fikrine getirilene kadar Ermenistan taraf\u0131 sava\u015fmaya devam edecek. Rusya gelsin bizi kurtars\u0131n falan de\u011fil bu durum. Ermeniler sonuna kadar gidece\u011fiz diyorlar.<\/p>\n Ate\u015fkes iyidir, her t\u00fcrl\u00fc ate\u015fkes iyidir. Ama ate\u015fkes bar\u0131\u015f demek de\u011fildir. 30 senedir de ate\u015fkes vard\u0131. Ama sorunu \u00e7\u00f6zd\u00fck demek de\u011fildi. \u00c7\u00f6z\u00fcm nedir sorusuna cevab\u0131m yok. Ama Ne Karaba\u011f\u2019\u0131n ne Ermenistan\u2019\u0131n Karaba\u011f\u2019\u0131 Azerbaycan\u2019a hediye etmek gibi bir fikri de yok. E\u011fer Azerbaycan asker g\u00fcc\u00fcyle, silahla Karaba\u011f\u2019\u0131 i\u015fgal etmeyi kafas\u0131na koymu\u015fsa o i\u015fgal edecek, Ermenistan\u2019da geri p\u00fcsk\u00fcrtecek. Kimsenin verelim de kurtulal\u0131m, kazanamay\u0131z gibi bir fikri yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc Karaba\u011f\u2019dan sonra s\u0131ran\u0131n Ermenistan\u2019a gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar.<\/p>\n \u0130nsanlar\u0131n morali iyi, bir yere al\u0131\u015fveri\u015fe gidildi\u011fine normalde g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcz denilip d\u00fckk\u00e2ndan \u00e7\u0131k\u0131l\u0131r, art\u0131k \u201ckazanaca\u011f\u0131z\u201d diyorlar. Rahats\u0131zl\u0131k ve belirsizlik tabii ki var. Ermenistan ve Karaba\u011f halk\u0131 \u201cVarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 korumak i\u00e7in sava\u015fmak zorunday\u0131z\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. \u201cKar\u015f\u0131 taraf sava\u015ft\u0131k\u00e7a biz de sava\u015faca\u011f\u0131z\u201d diyorlar. Bu art\u0131k olmak olmamak sava\u015f\u0131 haline gelmi\u015f durumda. 100 y\u0131l \u00f6nce senin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit eden bir \u00fclke bug\u00fcn yine senin varl\u0131\u011f\u0131na tehdit olu\u015fturuyor. Halk da bu tehdide \u201cYok ben varl\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fim, amac\u0131na ula\u015famayacaks\u0131n\u201d tepkisi veriyor.<\/p>\n T\u00fcrkiye bunun fark\u0131nda de\u011fill ama sadece Karaba\u011f ve Ermenistan\u2019da de\u011fil diasporadakiler de meseleye ayn\u0131 hassasiyetle yakla\u015f\u0131yor. Diaspora diye g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc tek Kim Kardashian. Elbette diasporadaki insanlar\u0131n ak\u0131llar\u0131, y\u00fcrekleri burada. Buras\u0131yla o insanlar\u0131n ba\u011flar\u0131 var. Ellerinden gelen dayan\u0131\u015fmay\u0131 yap\u0131yorlar. Karaba\u011f\u2019\u0131n ba\u015fkenti Stepanakert g\u00fcnlerdir bombalan\u0131yor, buras\u0131 bir Halep\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015fmek \u00fczere, insanlar s\u0131\u011f\u0131naklardan \u00e7\u0131kam\u0131yorlar. Bir taraftan da sava\u015f bittikten sonra Stepanakert tekrar yap\u0131ls\u0131n diye \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir para toplan\u0131yor. Diasporadaki Ermenilerden ki\u015fi ba\u015f\u0131 bir milyon dolar verenler var. Ermenistan\u2019da sava\u015f\u0131 kaybettik diye bir durum yok. Bir taraftan sava\u015f\u0131l\u0131yor,bir taraftan da ba\u015fkent yeniden in\u015fas\u0131 i\u00e7in para toplan\u0131yor. Bunu bu kadar detayl\u0131 anlatmam\u0131n sebebi de burada var olan durumun T\u00fcrkiye\u2019de anla\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n https:\/\/artigercek.com\/haberler\/turkiye-2021\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ay\u015feg\u00fcl KARAK\u00dcLHANCI ARTI GER\u00c7EK \u2013 Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f (Artsakh-‘Akunq’ web sitesi), Azerbaycan ve Ermenistan aras\u0131nda, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131ndan bu yana 4 bin 400 kilometrekarelik sorunlu bir alan. Azerbaycan ve Ermenistan, 1922\u2019de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi\u2019ne (SSCB) kat\u0131l\u0131nca Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f da Moskova taraf\u0131ndan verilen bir kararla 1923\u2019te Azerbaycan Cumhuriyeti\u2019ne ba\u011fl\u0131 \u00f6zerk bir b\u00f6lge stat\u00fcs\u00fc kazand\u0131. Ermenistan taraf\u0131ndan […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":59611,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,71,75],"tags":[],"class_list":["post-59610","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-mulakatlar","category-turkiye-azerbaycan"],"yoast_head":"\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n