{"id":58891,"date":"2020-09-15T02:46:18","date_gmt":"2020-09-15T07:46:18","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891"},"modified":"2020-09-15T02:46:23","modified_gmt":"2020-09-15T07:46:23","slug":"diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891","title":{"rendered":"Diyarbak\u0131r Vilayeti\u2019nin Soyk\u0131r\u0131m \u00d6ncesi (1914) Sosyo \u2013 Ekonomik \u00d6zeti ve Soyk\u0131r\u0131m \u2013 II"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-58892\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Diyarbak\u0131r-360x214.jpg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"214\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/09\/Diyarbak\u0131r-360x214.jpg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/09\/Diyarbak\u0131r-560x333.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/09\/Diyarbak\u0131r-260x155.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/09\/Diyarbak\u0131r-160x95.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/09\/Diyarbak\u0131r.jpg 693w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p><strong>Sait \u00c7ET\u0130NO\u011eLU<\/strong><\/p>\n<p><em>\u00abBu yurdu yaln\u0131z Ermeniler de\u011fil Geldaniler,<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>\u00a0Asuriler de istiyorlar.<\/em><\/p>\n<p><em>Bunlar\u0131n hepsine yurt vermek laz\u0131m gelirse bize yurt kalmaz.<\/em><\/p>\n<p><em>Bizden o kadar \u00e7ok fazla yurt istiyorlar.\u00bb<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/em><\/p>\n<p><strong>Tanr\u0131n\u0131n bir l\u00fctfu olarak Sava\u015f!<\/strong><\/p>\n<p>Resmi tarih, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Sava\u015fa bilin\u00e7li olarak de\u011fil, tesad\u00fcfen tekrarlar, buna g\u00f6re de bir senaryo haz\u0131rlar: Alman gemilerinin Sivastopol\u2019u bombalamas\u0131 ile Osmanl\u0131n\u0131n Almanlar taraf\u0131ndan fiilen sava\u015fa sokulmu\u015ftur. Amiralin cebindeki Osmanl\u0131 komutan\u0131n\u0131n bombalama emrinden s\u00f6z edilmez.\u00a0 Almanlar Sava\u015fta yenildi\u011finden Osmanl\u0131 da yenilmi\u015f say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r!<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-54686 alignright\" src=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sait-cetinoglu-200x300.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 153px) 100vw, 153px\" srcset=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sait-cetinoglu-200x300.jpg 200w, http:\/\/www.kuzgunportal.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sait-cetinoglu-683x1024.jpg 683w, http:\/\/www.kuzgunportal.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sait-cetinoglu-768x1152.jpg 768w, http:\/\/www.kuzgunportal.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sait-cetinoglu-696x1044.jpg 696w, http:\/\/www.kuzgunportal.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sait-cetinoglu-280x420.jpg 280w, http:\/\/www.kuzgunportal.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sait-cetinoglu.jpg 800w\" alt=\"\" width=\"153\" height=\"230\" \/>Sava\u015ftaki saf tercihleriyle sava\u015fa bilin\u00e7li olarak kat\u0131larak imparatorluk i\u00e7indeki sorunlar\u0131n pek \u00e7o\u011funu \u00e7\u00f6\u00adzeceklerine inand\u0131klar\u0131 gibi, d\u0131\u015fa do\u011fru yay\u0131lma tahayy\u00fcllerini de ger\u00e7ekle\u015ftireceklerini hesapl\u0131yorlard\u0131. Sava\u015f\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan \u00fc\u00e7 g\u00fcn sonra, \u0130TC\u2019nin \u00f6nemli simas\u0131 H\u00fcseyin Cahit Yal\u00e7\u0131n \u00a0\u0130TC resmi yay\u0131n organ\u0131ndaki \u201cBekle\u00adnen G\u00fcn\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00a0makalesinde, \u00a0bu sevinci dile getirir.<\/p>\n<p>H\u00fcseyin Cahit i\u00e7in Sava\u015f, ile gelen, umulmad\u0131k bir l\u00fctuf ve beklenen g\u00fcn\u00fcn sevincidir: \u201csava\u015f\u0131n, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz sonunun gelmekte oldu\u00ad\u011fu, T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na konmu\u015f talih ku\u015fu oldu\u011funu\u2026\u00a0beklenen g\u00fcn\u00fcn nihayet geldi\u011fini\u2026 T\u00fcrklerin daha \u00f6nceden yapamad\u0131k\u00adlar\u0131\u2026 tarih\u00ee hesab\u0131 g\u00f6receklerini\u2026\u201d yazarak, T\u00fcrklerin, \u201ctarihin hen\u00fcz yazmad\u0131\u011f\u0131 intikam ve deh\u015feti ya\u015fatacaklar[\u0131]\u201d<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>\u00a0f\u0131rsat\u0131 yakald\u0131klar\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izer.<\/p>\n<p>Sava\u015f\u0131n sonunda g\u00f6zalt\u0131na al\u0131narak Malta\u2019ya g\u00f6nderilen H\u00fcseyin Cahit, \u0130TC\u2019nin Sava\u015f i\u00e7inde \u00e7\u00f6zece\u011fi\u00a0<em>sorun<\/em>lar\u0131n ba\u015f\u0131nda Ermeni Sorununun geldi\u011fini \u00a0ifade etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>H\u00fcseyin Cahit\u2019e kulak kabart\u0131rsak.<\/p>\n<p>Daha Sava\u015f\u0131n ba\u015f\u0131nda buna dair bir ajandan\u0131n oldu\u011funu anl\u0131yoruz.<\/p>\n<p><em>Sava\u015f i\u00e7inde \u00fclkenin i\u00e7 ve d\u0131\u015f siyasas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck etki yaratm\u0131\u015f olan i\u015flerden biri de Ermeni sorunudur. \u00dclkenin sava\u015f i\u00e7inde \u00f6nemli bir Ermeni sorunuyla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, ilk kez, \u00c7anakkale\u2019ye gitti\u011fimiz zaman, Enver\u2019in a\u011fz\u0131ndan i\u015fitmi\u015ftim.<\/em><\/p>\n<p><em>Kafkas cephesindeki olaylardan s\u00f6z etti\u011fi s\u0131rada Ermenilerin aldatmalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden ordunun \u00e7ekti\u011fi zorlu\u011fu, u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ziyanlar\u0131 ve d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc tehlikeyi anlat\u0131yordu.<\/em><\/p>\n<p><em>Ba\u015fkald\u0131ran Ermeni \u00e7eteleri, T\u00fcrk ordusunu arkadan vurmak i\u00e7in erzak kollar\u0131na sald\u0131r\u0131yorlar, yaral\u0131lar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcyorlar, d\u00fc\u015fmana casusluk yap\u0131yorlar, s\u00f6z\u00fcn k\u0131sas\u0131, T\u00fcrk ordusu i\u00e7in bir felaket yarat\u0131yorlard\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>Enver, bu tehlikenin \u00f6n\u00fcn\u00fc almak i\u00e7in, Do\u011fu illerindeki b\u00fct\u00fcn Ermenileri yerlerinden kald\u0131rarak ba\u015fka yanlara g\u00f6ndermek gere\u011fine inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu. Bu giri\u015fimin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve zorlu\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131nda duraksad\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, zihnimde kal\u0131p da y\u00f6neltemedi\u011fim bir soruyu kar\u015f\u0131lamak ister gibi a\u00e7\u0131klama yapt\u0131: \u2018Bununla birlikte\u2019 dedi, \u00fclkede \u00e7al\u0131\u015facak kol gereklidir. Bu Ermenilere bir \u015fey yap\u0131lmayarak, zarar vermeyecekleri yerlerde yerle\u015ftirilmeleri sa\u011flanacakt\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00c7anakkale\u2019den \u0130stanbul\u2019a d\u00f6nd\u00fckten sonra, Ermeni sorunu ve Ermeni tehlikesiyle ilgili bir \u015fey i\u015fitmemi\u015f oldu\u011fum i\u00e7in, Enver\u2019in bu s\u00f6zleri akl\u0131mdan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.\u00a0<\/em>\u00a0Ancak sonras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilenler masum bir yer de\u011fi\u015ftirme de\u011fildir.<\/p>\n<p><em>Bir g\u00fcn, D\u00fcyun-\u0131 Umumiye\u2019de bulundu\u011fum s\u0131rada, ziyaretime Naz\u0131m geldi. Doktor Naz\u0131m de\u011fil, ondan ay\u0131rmak i\u00e7in K\u00fc\u00e7\u00fck Naz\u0131m dedi\u011fimiz, D\u00fcyun-\u0131 Umumiye memurlar\u0131ndan Naz\u0131m. Kendisi g\u00f6revle Anadolu\u2019ya gitmi\u015fti. \u015eimdi \u0130stanbul\u2019a d\u00f6n\u00fcnce beni g\u00f6rmeye gelmi\u015fti.<\/em><\/p>\n<p><em>Bir iki s\u00f6zden sonra: \u2018Aman Cahit\u2019 dedi; \u2018bilsen Anadolu\u2019da neler oluyor! Ermeni sorunu m\u00fcthi\u015f \u2026\u2019 Cevap bekleyerek y\u00fcz\u00fcne bakt\u0131m. O bilgiler verdi. Naz\u0131m\u2019\u0131n abartmayaca\u011f\u0131na inanmakla birlikte anlatt\u0131\u011f\u0131 hikayeler ve kendi g\u00f6zlemleri beni \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131\u2026 Naz\u0131m\u2019\u0131n anlatt\u0131klar\u0131yla Enver\u2019in Ermenilere hi\u00e7 bir zarar gelmeden \u00fclkeye yararl\u0131 bir bi\u00e7imde \u00e7al\u0131\u015fabilecekleri yerlere g\u00f6nderilmeleri gere\u011fi \u00fczerinde s\u00f6yledi\u011fi \u015feyler birbirine uymuyordu.<\/em><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>\u00a0Olanlar\u0131 s\u0131ralamaya Cahit\u2019in dili bile varmaz, Soyk\u0131r\u0131m\u0131 bu kadar\u0131yla ge\u00e7i\u015ftirir.<\/p>\n<p>\u0130ttihat\u00e7\u0131lar i\u00e7in Sava\u015f bir L\u00fctuftur.<\/p>\n<p>Sava\u015f s\u00fcrecinde Soyk\u0131r\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirerek hem sava\u015f\u0131 finanse ederken, Ermenilerin birikimlerine m\u00fclklerine de el koyarak, sava\u015f\u0131n sonunda homojen bir n\u00fcfus hayallerini ger\u00e7ekle\u015ftirirler.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Soyk\u0131r\u0131m\u0131n en kanl\u0131 ge\u00e7ti\u011fi vilayetlerden, ba\u015f\u0131nda Diyarbak\u0131r vilayeti gelmektedir. Hem Ermeni n\u00fcfusun fazlal\u0131\u011f\u0131 hemde tehcir denilen \u00f6l\u00fcm yolculu\u011funun var\u0131\u015f noktalar\u0131ndan biri olarak mezbaha vilayetlerin ba\u015f\u0131nda gelmektedir.<\/p>\n<p>Diyarbak\u0131r\u2019da Ermenilerin ekonomik g\u00fcc\u00fc M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00f6zlerini kama\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda, olu\u015fan husumetin de \u00f6nemli nedenlerinden biridir. \u0130slam\u0131n k\u0131l\u0131c\u0131 olarak sahneye \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131ndan itibaran her f\u0131rsatta bu zenginli\u011fe uzanmaya \u00e7al\u0131\u015fan M\u00fcsl\u00fcmanlar, Hamidi d\u00f6nemden itibaren bunu sistematikle\u015ftirirler.<\/p>\n<p>1894 y\u0131l\u0131nda Fransa konsolos yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak atanan Gustave Meyrier, Diyarbak\u0131r\u2019da H\u0131ristiyanlara kar\u015f\u0131 ilk tacizler \u015fubat 1895\u2019de ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eder. Meyrier, tan\u0131k oldu\u011fu ve nakletti\u011fi H\u0131ristiyan nefretinin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n, olaylar\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131n\u0131n nedeni oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek, bu husumetin Ermeni meselesi \u00e7er\u00e7evesini de a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ekler:<\/p>\n<p>\u201cBu gidi\u015fat \u0131rk fark\u0131 g\u00f6stermeden t\u00fcm H\u0131ristiyanlara uygulan\u0131yor, Ermeni, Kildani, S\u00fcryani, Rum farketmiyordu\u2026 Dine kar\u015f\u0131 bir nefrete dayanmaktad\u0131r. Ac\u0131mas\u0131z olmas\u0131n\u0131n nedeni ise, bir kesimin g\u00fcc\u00fc ile bir di\u011ferinin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Hatta Ermeni meselesinin d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc Ermeniler en fazla k\u00f6t\u00fc muameleye tabi tutuluyorlar ise, en kalabal\u0131k grup olduklar\u0131 i\u00e7indir.\u201d<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a><\/p>\n<p>Birinci b\u00f6l\u00fcmde verdi\u011fimiz ekonomik tablo\u00a0 1895\u2019te de farkl\u0131 de\u011fildir. Katliamlarda can kayb\u0131 yan\u0131nda, ekonomik kay\u0131plar, toprak kay\u0131plar\u0131 ve yerinden edilmeler e\u015flik etmi\u015ftir.<\/p>\n<ol>\n<li>Me\u015frutiyet d\u00f6neminde en \u00f6nemli ihtilaf meselelerinden biri de bu yerinden edilmeler ve el koymalar\u0131n tazmin edilmesi gelmektedir. Ermenilerin ekonomik g\u00fc\u00e7lerinin k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n sistemati\u011fe bindirilmesi sonu gelmez ac\u0131lar\u0131n nedenidir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Soyk\u0131r\u0131m \u00f6ncesindeki k\u0131r\u0131lma noktalar\u0131 ve \u015fiddetin artt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlere i\u015faret edersek, bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda 1914 Diyarbak\u0131r Hububat Pazar\u0131 yang\u0131n\u0131 gelir. En iyi belgelenmi\u015f ve en b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131ma neden olmu\u015f yang\u0131nlar\u00addan birisidir.<\/p>\n<p>Yang\u0131n yeri, olaydan iki sene sonras\u0131nda bile temizlenememi\u015f; bu durum hem lojistik hem de halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131\u00ads\u0131ndan ciddi sorunlar yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu kaydedilmektedir. Bu yang\u0131nda devlet g\u00f6revlilerinin ihmal, suistimal, hatta kas\u00adti olmas\u0131 ihtimali, h\u00fck\u00fcmet\u00e7e sorgulanm\u0131\u015f; vilayete Dahili\u00adye Nezareti\u2019nden g\u00f6nderilen 3.9.1914 tarihli telgrafta, yang\u0131\u00adn\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 Hububat Pazar\u0131\u2019ndaki gece bek\u00e7ilerinin vazifeleri\u00adni yapmamalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden yang\u0131n\u0131n yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131, mallar\u0131n\u0131 kurtar\u00admak i\u00e7in M\u00fcsl\u00fcmanlara kolayl\u0131k g\u00f6sterildi\u011fi halde H\u0131ristiyan ma\u011faza sahiplerine m\u00fcsaade olunmad\u0131\u011f\u0131, polis komiseri Memduh Bey\u2019in bilhassa Ermenilerin mallar\u0131n\u0131 emniyete almalar\u0131\u00adn\u0131 men etti\u011fi ve K\u00fcrdlerle M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Ermeni ma\u011fazalar\u0131\u00adn\u0131 ya\u011fma etmelerine m\u00fcsaade olundu\u011fu ve nizami ordu asker\u00adlerinin de buna i\u015ftirak ettikleri halde zabitleri taraf\u0131ndan engel olunmad\u0131\u011f\u0131 bildirildi\u011finden yang\u0131n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f bi\u00e7imi ile devam et\u00adti\u011fi esnada ihbar olunan ahvalin vuku bulup bulmad\u0131\u011f\u0131na tah\u00adkikat\u0131 istenmi\u015fti.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><sup>[6]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Tahkikat\u0131n sonucu Osmanl\u0131 ar\u015fivinde bulunamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Peki ne olmu\u015ftu? Vali Celal Bey\u2019in beklenmedik tayini ve veda t\u00f6\u00adreni s\u0131ras\u0131nda s\u00f6yledikleri, asl\u0131nda olacaklar\u0131n i\u015faretidir. 17 A\u011fustos\u2019ta veda ziyeretinde bulunan Ermeni temsilcilerine \u00abistismar\u00bbdan s\u00f6z eden Vali 18 A\u011fustos\u2019ta Diyarbak\u0131r\u2019dan \u00a0ayr\u0131l\u0131r. 19 A\u011fustos gece yar\u0131s\u0131 yang\u0131n ba\u015flar.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a><\/p>\n<p>Tepoyan Diyarbak\u0131r Yang\u0131n\u0131\u2019n\u0131 ayr\u0131nt\u0131land\u0131rarak ya\u015fanan y\u0131k\u0131m\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermi\u015ftir\u00a0:<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a><\/p>\n<p>1914 y\u0131l\u0131n\u0131n A\u011fustos ay\u0131n\u0131n 18. G\u00fcn\u00fc Gece yar\u0131s\u0131, Diyarbekir Bu\u011fday pazar\u0131nda ba\u015flayan ve be\u015f saat i\u00e7inde her tarafa yay\u0131lan yang\u0131nda: 1080 D\u00fckkan, 13 B\u00fcy\u00fck Ma\u011faza, 3 Han ve 14 Direk hane yanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yang\u0131n sonucu, (350.000) Alt\u0131n Lira de\u011ferine mal yand\u0131\u011f\u0131, resmen belediye taraf\u0131ndan tespit edilmi\u015ftir.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a><\/p>\n<p>Fakat gayri resmi, inan\u0131l\u0131r kan\u0131tlara dayan\u0131larak anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki, maddi zarar\u0131n de\u011feri bu rakamdan fazlad\u0131r. Ayr\u0131ca, kesinlikle anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki: Polis Komiseri Gevranizade Memduh beyin emriyle, \u00c7ar\u015f\u0131 Bek\u00e7ileri taraf\u0131ndan birka\u00e7 yere d\u00f6k\u00fclen Petrol\u2019\u00fcn tutu\u015fturulmas\u0131 sonucu bu yang\u0131n \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bundan dolay\u0131 k\u0131sa bir zamanda, bu kadar \u00e7ok say\u0131da ticarethane ve i\u015f yerleri yanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Yang\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra, Komiser Memduh beyin, emrindeki polislerle yang\u0131n alan\u0131n\u0131 sard\u0131\u011f\u0131n\u0131, yang\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcrmeye gelen Ermeni d\u00fckkan sahiplerini yakla\u015ft\u0131rmad\u0131\u011f\u0131, mal a\u015f\u0131rmaya gelen \u00e7apulculara engel olmad\u0131\u011f\u0131 nazar\u0131 dikkati \u00e7ekicidir.<\/p>\n<p>Bu yang\u0131n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda komiser Memduh beyin su\u00e7lulu\u011fu o derece kesinlikle anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki, cezaland\u0131r\u0131lmaktan kurtar\u0131lmam\u0131\u015f, Adana\u2019ya g\u00f6nderilerek bu facian\u0131n \u00f6rtbas edilmesine \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Diyarbak\u0131r\u2019daki Ermeni zenginli\u011fine bir ba\u015fka toplu taarruz da seferberlikte birlikte y\u00fcklenen\u00a0 tekalif-i harbiye y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130ngltere Konsolos yard\u0131mc\u0131s\u0131 Tomas M\u0131g\u0131rdi\u00e7yan 1919 y\u0131l\u0131nda Kahire\u2019de yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 An\u0131lar\u0131nda<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>\u00a0bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc vergi (!)nin zalimane uygulamas\u0131n\u0131 tasvir eder:<\/p>\n<p>\u00abTekalif-i Harbiye toplayabilmek i\u00e7in hemen bir heyet kurulur.\u00a0<em>Ahz ve Sevki Asker<\/em>\u00a0adl\u0131 askeri heyetin yan\u0131nda yer al\u0131r. Bu kurulu\u015fun y\u00f6neticileri \u0130ttihat Komitesi Diyarbak\u0131r \u015eubesi sorumlular\u0131 m\u00fcd\u00fcr Attar Hakk\u0131 efendi [Tekiner] ve \u0130ttihat murahhas\u0131 Cercis A\u011fazade K\u00f6r Yusuf bey [G\u00f6ksu], ikisi de Diyarbak\u0131r\u2019l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Tekalif kurumunun vilayetin her k\u00f6\u015fesinde \u015fubelerini a\u00e7t\u0131lar. Bu kurumun amac\u0131 askere destek ad\u0131 alt\u0131nda t\u00fcm Ermenilerin ticari varl\u0131klar\u0131na el koymakt\u0131.\u00bb<\/p>\n<p>Uygulama M\u0131g\u0131rdi\u00e7yan\u2019\u0131n yarg\u0131s\u0131n\u0131 do\u011frulamaktad\u0131r. Ermenilerin her \u00e7e\u015fit mallar\u0131na el konulmu\u015ftur:<\/p>\n<p>\u00abMallar\u0131n cinsinde hi\u00e7bir ayr\u0131m yap\u0131lmaz. Y\u00fcnl\u00fc, pamuklu kuma\u015f ve haz\u0131r giysiler, demir ve bak\u0131r e\u015fyalar ve aletler, \u015feker, \u00e7ay, kahve, kibrit, her \u00e7e\u015fit ya\u011f ve gaz, bu\u011fday, arpa, yulaf, pirin\u00e7, pamuk, at, deve, iyi cins at, kat\u0131r, e\u015fek, inek, kara \u00f6k\u00fcz, ke\u00e7i, \u00f6k\u00fcz, koyun, hal\u0131lar, kilimler, yorgan, yatak cinsinden her \u015feyi sava\u015f ihtiyac\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda el koyup toplad\u0131lar.<\/p>\n<p>Birka\u00e7 ay i\u00e7erisinde Ermeni d\u00fckkan ve i\u015fyerleri bu\u011fday ve arpa silolar\u0131, kuyular\u0131, b\u00fcy\u00fck ba\u015f ve k\u00fc\u00e7\u00fck ba\u015f hayvan ah\u0131rlar\u0131 vilayetin merkezi ve k\u00f6ylerde toplanarak bo\u015falt\u0131ld\u0131. Toplanan her \u015fey \u0130ttihat ve Terakki Komite ve h\u00fck\u00fcmetin depolar\u0131na dolduruldu. Depolar\u0131n ba\u015flar\u0131na da kendi adamlar\u0131n\u0131 atad\u0131lar. Toplanan mallara kar\u015f\u0131l\u0131k \u0130ttihad\u0131n tan\u0131nmam\u0131\u015f ki\u015filerinin imzas\u0131n\u0131n bulundu\u011fu ve sava\u015ftan sonra sahiplerine geri verilece\u011fi s\u00f6z\u00fc verilmi\u015f teslim evraklar\u0131 verilmekteydi.<\/p>\n<p>Bu esnada Ermeni sanatkar ve zanaatkarlar da hi\u00e7bir \u00fccret verilmeksizin haks\u0131zca \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaktayd\u0131lar, orduevleri, depolar ve fabrikalarda siyasi ve askeri y\u00f6neticiler hesab\u0131na \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yorlard\u0131.\u00bb<\/p>\n<p>M\u0131g\u0131rd\u0131\u00e7yan, yap\u0131lan haks\u0131z uygulamalar\u0131 dile getirmek i\u00e7in komisyon ba\u015fkan\u0131na giderek, \u015fikayetlerini bildirir: \u00ab1914 senesi Eyl\u00fcl ay\u0131n\u0131n 10. \u00a0g\u00fcn\u00fc, Diyarbekir Tekalif-i Harbiye Komisyonu Dairesine ziyarete gittim. Komisyon Reisi Cercis zade (K\u00f6r) Yusuf efendi ile \u00a0konu\u015fmam\u0131z s\u0131ras\u0131nda dedim ki:<\/p>\n<p>\u2013 Diyarbekir Vilayetinde Ya\u015fayanlar\u0131n \u00dc\u00e7te\/ikisi M\u00fcsl\u00fcman. \u00dc\u00e7te\/biri H\u0131ristiyan\u2019d\u0131r. Tekalif-i Harbiye y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn de bu nispete g\u00f6re halka sal\u0131nmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Lakin komisyonunuzun haz\u0131rladi\u011fi hesap cetveline bak\u0131l\u0131nca, Tek\u00e2lif-i Harbiye\u2019nin Alt\u0131da\/Be\u015f\u2019i H\u0131ristiyanlara, Alt\u0131da\/biri M\u00fcsl\u00fcmanlara y\u00fcklenildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>Komisyon Reisi Yusuf Efendi \u015f\u00f6yle cevaplad\u0131:<\/p>\n<p>Fakat, Ermeniler zengindirler. \u015eehrin ve Vilayetin \u00e7ar\u015f\u0131lar\u0131ndaki d\u00fckkanlar\u0131n \u00e7o\u011fu onlar\u0131nd\u0131r. B\u00fct\u00fcn ticaret ve sanayi onlar\u0131n elindedir. \u00c7ok paralar\u0131 vard\u0131r, \u00e7ok vermeleri laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Yusuf Efendinin s\u00f6ylediklerine kar\u015f\u0131l\u0131k ben \u015funu s\u00f6yledim: \u015eehir i\u00e7inde ve \u00e7evresinde ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 k\u00f6y ve arazi sahibi olduklar\u0131n\u0131; han ve d\u00fckkanlar\u0131 bulundu\u011funu: Ermenilerle ortak ticaret yapt\u0131klar\u0131ndan, onlar kadar kazand\u0131klar\u0131n\u0131; Ermenilerden fazla haz\u0131r nakit paralar\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledim.<\/p>\n<p>\u015eehrin zengin M\u00fcsl\u00fcman e\u015fraflar\u0131ndan bir ka\u00e7\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 misal g\u00f6sterdim. Bunlar\u0131n hem say\u0131ca, hem servet\u00e7e Ermenilerden \u00e7ok fazla zengin olduklar\u0131n\u0131; hem de haz\u0131r para sahibi olduklar\u0131n\u0131 anlat\u0131m. \u00dcstelik bir ay kadar evvel Diyarbekir \u015fehri i\u00e7inde \u00e7\u0131kan yang\u0131n sonucu, Ermenilerin d\u00fckkanlar\u0131 ve i\u015f yerleri yand\u0131\u011f\u0131n\u0131, bundan dolay\u0131 \u015fimdi\u00a0 Ermeni zenginleri bile fakir hale d\u00fc\u015ft\u00fcklerini bildirdim.<\/p>\n<p>Ve konu\u015fman\u0131n sonuna \u015fu s\u00f6zleri ekledim:<\/p>\n<p>\u2013 Her i\u015fte adalet ve do\u011fruluk laz\u0131md\u0131r. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar Osmanl\u0131 halk\u0131\u2019na m\u00fcsavi muamele yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. E\u011fer Ermeniler ezdirilirse, (Alt\u0131n do\u011furan yavrular\u0131n\u0131) T\u00fcrkler \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f olacaklard\u0131r. Son s\u00f6zlerime Yusuf efendi cevap vermedi, Sustu\u2026..\u00bb<\/p>\n<p>M\u0131g\u0131rdi\u00e7yan\u2019\u0131n s\u00f6zlerine Cercisa\u011fazade cevap vermez.<\/p>\n<p>S\u00f6ylediklerinin do\u011frulu\u011funu kabul edip, etmedi\u011fini belli etmez. Lakin haz\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 cedvellerde yaz\u0131l\u0131 rakamlarda de\u011fi\u015fiklik yapmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re ve sonralar\u0131 yap\u0131lan i\u015flemlere bak\u0131l\u0131nca, ne ricalar\u0131n, ne de M\u0131g\u0131rdi\u00e7yan\u2019\u0131n s\u00f6yledi\u011fi ger\u00e7eklerin tesiri olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Tepoyan\u2019a g\u00f6re \u0130stanbul\u2019daki \u0130ttihat ve Terakki Genel Merkezinden g\u00f6nderilen a\u00e7\u0131k emre uyularak: Diyarbekir \u015fehir i\u00e7i ve \u00e7evresindeki Ermenilerden (Tekalif-i Harbiye) ad\u0131 alt\u0131nda (15,000,000 G\u00fcm\u00fc\u015f kuru\u015f) yani; (150,000) Osmanl\u0131 Alt\u0131n\u0131 toplat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Zaten her yerde oldu\u011fu gibi, Diyarbak\u0131r\u2019da Soyk\u0131r\u0131m planl\u0131 ve programl\u0131 bir ajandan\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Sava\u015fla birlikte Ermenilere kar\u015f\u0131 \u015fiddet sarmal\u0131 t\u0131rmanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bunun bir par\u00e7as\u0131 olarak\u00a0 \u0130TC daha Sava\u015f\u0131n ilk g\u00fcnlerinde muhaliflere ve muhalif olabileceklere bask\u0131lar\u0131n\u0131 artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Bu politikan\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak 6 Eyl\u00fcl 1914 tarihinde yerel Ermeni \u00f6nderlerinin\u00a0 yak\u0131ndan g\u00f6zetimi ve denetimin sa\u011flanmas\u0131 talimat\u0131 verilmi\u015ftir.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a><\/p>\n<p>Talat 26 Aral\u0131k 1914 g\u00fcnl\u00fc talimat\u0131yla, \u201ct\u00fcm Erme\u00adni polis memur ve amirlerinin, Ermeni kamu g\u00f6revlilerinin i\u015f\u00adlerine son verilmesini ve buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n da s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6n\u00adderilmesini\u2019\u2019<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>\u00a0emretmi\u015ftir. Bu talimat \u00ab\u0130TC\u2019nin Ermenilerin Osmanl\u0131lara sadakatine dair ku\u015fkular\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u015fareti.\u00bb<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a>\u00a0olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda gelece\u011fin bir habercisi gibidir.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Diyarbak\u0131r H\u0131ristiyanlar\u0131n\u0131n sonunun as\u0131l ba\u015flang\u0131c\u0131,\u00a0<em>yumu\u015fak<\/em>\u00a0bulunan vali Hamit Bey\u2019in (Kapanc\u0131) merkeze al\u0131narak, yerine \u0130ttihad ve Terakki Cemiyeti\u00a0 ile Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa\u2019n\u0131n cisimle\u015fmi\u015f hali Dr. Mehmed Re\u015fid\u2019in\u00a0 vali olarak tayin edilmesiyle ba\u015flar.<\/p>\n<p>28 Mart 1915\u2019te, Doktor Mehmed Re\u015fid, Diyarbekir valisi olarak g\u00f6reve ba\u015flad\u0131. Dr\u00a0 Re\u015fid, denetimli olarak sal\u0131verilen mahk\u00fbmlar\u0131 da katt\u0131\u011f\u0131, 30 ila 50 \u00c7erkez\u2019den olu\u015fan bir seyyar m\u00fcf\u00adreze birli\u011fini de beraberinde getirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Re\u015fid\u00a0 s\u0131radan bir vilayet valisinden farkl\u0131 ve daha b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcc\u00fcn sahibidir. Ermeni milliyet\u00e7ili\u011fi tehlike\u00adsini zihninde bir saplant\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren Mehmed Re\u015fid, \u00abErmeni meselesi\u00adnin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc\u00bbne adanm\u0131\u015f, bir milis grubunu da i\u00e7ine katt\u0131\u011f\u0131 bir komite kur\u00admu\u015f ve soru\u015fturmalara giri\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Dr. Re\u015fit Diyarbak\u0131r yang\u0131n\u0131n\u0131n faili olup Adana\u2019ya g\u00f6nderilen Memduh\u2019u [G\u00fcran]<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a>\u00a0da geri \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Dr. Re\u015fid\u2019in gelir gelmez organize etti\u011fi, Mektup\u00e7u Bedri, Jandarma komutan\u0131 R\u00fc\u015ft\u00fc, e\u015fraftan Yasinzade \u015eevki [Ekinci],<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>\u00a0\u00a0Pirin\u00e7\u00e7zade Fevzi, M\u00fcft\u00fczade \u015eeref beylerden olu\u015fan bir soru\u015fturma komisyonu olu\u015f\u00adturdu.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan\u00a0 da Ermenileri taciz ve katliamlar\u0131 organize etmek i\u00e7in kendi ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda bir\u00a0<em>Meclis-i ali<\/em>\u00a0olu\u015fturur. Ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131lar\u0131 Feyzi ve \u00e7eteler kumandan\u0131 Cemilpa\u015fazade Mustafa\u2019d\u0131r. \u00dcyelerin ba\u015fl\u0131calar\u0131: Feyzi\u2019nin Ye\u011feni Pirin\u00e7\u00e7izade S\u0131dk\u0131 [Taranc\u0131], M\u00fcftizade \u015eeref [Ulu\u011f], Harputlu H\u00fcseyin, Yasinzade \u015eevki, Velibabazade Veli Necdet [S\u00fcnkitay], Z\u00fclfizade Adil [Ti\u011frel], Katipzade \u015eevket [Asena], Z\u00fclfizade Z\u00fclfi [Ti\u011frel], Cercis A\u011fazade Abd\u00fclkerim [Aksu], Direk\u00e7izade Tahir<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_edn1\" name=\"_ednref1\">[i]<\/a>, Ganizade Servet [Akkaynak], Cercis A\u011fazade K\u00f6r Yusuf [G\u00f6ksu], Attar Hakk\u0131 [Tekiner].<\/p>\n<p>Bu kadro ile\u00a0 \u0130TC kurucular\u0131<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a>, Patrik Zaven\u2019in listesindeki<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a>\u00a0Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n Soyk\u0131r\u0131m akt\u00f6rleri ile Diyarbak\u0131r M\u00fcdafaa-i Hukuk Cemiyeti \u00fcyeleri listesi<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a>\u00a0neredeyse bire bir \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n<p>Bu durumun Soyk\u0131r\u0131m ile Milli M\u00fccadele aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi de\u015fifre ettti\u011fini rahat\u00e7a s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<p>Bu ekibin merkezinde Merkez-i Umumi \u00fcyesi Mehmed Ziya (G\u00f6kalp) yer almaktad\u0131r. Ekibin neredeyse tamam\u0131 birbirleriyle akraba ve h\u0131s\u0131md\u0131r. Ziya, Feyzi\u2019nin ye\u011feni, M\u00fcft\u00fc \u0130brahim (Ulu\u011f) Arif Feyzi\u2019nin day\u0131s\u0131d\u0131r. \u015eevket Asena\u2019n\u0131n e\u015fi Ziya G\u00f6kalp\u2019\u0131n ablas\u0131, Feyzi ile S\u0131tk\u0131 ve \u00a0Cercis A\u011fazadeler de kuzen\u2026 listeyi uzatabiliriz.<\/p>\n<p>Dr Re\u015fid Nisan ay\u0131nda 600 Ermeni ileri gelenini ve zanatk\u00e2r\u0131n\u0131 tu\u00adtuklad\u0131. Diyarbekir\u2019in en b\u00fcy\u00fck H\u0131ristiyan siyasi elit tabakas\u0131n\u0131 hapse att\u0131ktan son\u00adra onlar\u0131n din\u00ee liderlerine sald\u0131rd\u0131. \u0130\u015fkenceye maruz b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 bu insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu katlettirdi. Art\u0131k vilayetteki t\u00fcm Ermenilerin su\u00e7lan\u00add\u0131\u011f\u0131 bir ortamda, katliamlar ger\u00e7ek bir soyk\u0131r\u0131m boyutuna vard\u0131; \u00e7ok say\u0131da kad\u0131n tecav\u00fcze u\u011frad\u0131 ve k\u00f6le olarak sat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Temmuz 1915\u2019te bir \u201cTerk Edilmi\u015f Mallar\u201d Komisyonu ku\u00adruldu. Kiliseler ve zengin H\u0131ristiyanlar\u0131n evleri; asker\u00ee hastanelere, cephane\u00adliklere, yetimhanelere ya da camilere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. Ermeni mallar\u0131n\u0131n ka\u00admula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ellerinden al\u0131nmas\u0131n\u0131, \u00e7ok ge\u00e7meden Ermenilerin tehci\u00adri izledi.<\/p>\n<p>Bu tablodan en \u00e7ok yararlananlar bakanl\u0131klar, askerler, burjuva s\u0131\u00adn\u0131f\u0131 ve Balkan Sava\u015flar\u0131\u2019nda m\u00fclteci olarak gelen \u201ckolonlar\u201d oldu. Arnavutlar ve Bo\u015fnaklar, Adana ve Mardin ovalar\u0131ndaki Ermeni ve S\u00fcryani k\u00f6yleri\u00adne yerle\u015ftirildi.<\/p>\n<p>Soyk\u0131r\u0131m sonras\u0131 bo\u015falan ova k\u00f6ylerini tekrar n\u00fcfusland\u0131rmak gerekiyordu. Mehmed Re\u015fid, Mart 1916\u2019da Ankara valili\u011fi g\u00f6revine ba\u015flamak i\u00e7in bu \u015fehirden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Diyarbekir vilayetinin H\u0131ristiyan n\u00fcfusunun b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 (toplam 157.000 kurban) ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f,<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a>ekonomi \u00e7\u00f6kertilmi\u015fti.<\/p>\n<p>Soyk\u0131r\u0131m s\u00fcreci, \u00e7o\u011funlu\u011fu H\u0131ristiyan olan i\u015f\u00e7i ve teknis\u00adyenlerini, karadut tar\u0131m\u0131n\u0131, ipek b\u00f6ce\u011fi yeti\u015ftiricili\u011fini ve ipek do\u00adkumac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi, \u00a0\u00f6zellikle maden i\u015fletmecili\u011fi ve bak\u0131r end\u00fcstrisi de b\u00fcy\u00fck zarar g\u00f6rd\u00fc.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a>\u00a0Ermenilerin ihrac\u0131yla, pamuklu kuma\u015f ve \u00e7anak-\u00e7\u00f6mlek\u00e7ilik \u00fcretimi b\u00f6lgede son buldu. Yerel iktisadi entelijensiyadan kalan son adam\u0131n da ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131yla, b\u00f6lgenin ekonomik geli\u015fimine d\u00f6n\u00fck her t\u00fcrl\u00fc potansiyel t\u00fckenmi\u015f oldu.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>\u0130TC\u2019nin bu boyutta bir Soyk\u0131r\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirecek g\u00fcc\u00fc yoktu. Ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in yerel g\u00fc\u00e7leri \u00f6rg\u00fctledi. Yerel g\u00fc\u00e7ler bu olguyu f\u0131rsata \u00e7evirerek ko\u015fullar\u0131n\u0131 \u0130ttihat\u00e7\u0131lara dikte ettirdiler. Bunun r\u00f6van\u015f\u0131 1925 sonras\u0131nda al\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Yaz\u0131n\u0131n son b\u00f6l\u00fcm\u00fc bu durumun irdelenmesine ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bir ba\u015fka \u00f6nemli olgu; Soyk\u0131r\u0131m s\u00fcrecinde T\u00fcrk milliyet\u00e7ileri ile K\u00fcrt milliyet\u00e7ileri aralar\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkileri g\u00f6rmezden gelerek, i\u015fbili\u011fi i\u00e7indeydiler. B\u00fc y\u00fczden tarihi b\u00f6l\u00fcnme 10 y\u0131l \u00a0sonras\u0131na denk gelir.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00f6z\u00fc Ermenilerin zenginli\u011finin \u00fczerinde oldu\u011funu s\u00f6ylersek abartm\u0131\u015f olmay\u0131z. Her s\u0131n\u0131f mensubu taraf\u0131ndan yap\u0131lan bunca talan\u0131n ard\u0131ndan, Tepoyan\u2019\u0131n aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re;\u00a0<em>tehcir<\/em>lerden sonra, \u00abErmeni T\u00fcccarlar\u0131n\u0131n ma\u011fazalar\u0131nda, d\u00fckkanlar\u0131nda ve depolar\u0131nda bulunan mallar\u0131 de H\u00fck\u00fcmet kuvvetlerin g\u00f6zetimi alt\u0131nda bo\u015falt\u0131l\u0131yordu. Bir k\u0131sm\u0131 Y\u00fcksek r\u00fctbelilerin evlerine g\u00f6nderiliyor; bir k\u0131sm\u0131 bunlar\u0131 ta\u015f\u0131tanlar taraf\u0131ndan a\u015f\u0131r\u0131l\u0131yor; gerisi kalan, Emval-i Metruke Anbar\u0131 diye adland\u0131r\u0131lan yere g\u00f6nderiliyordu. Bu i\u015fler Diyarbekir i\u00e7inde d\u00f6rt ay devam etti.\u00bb<\/p>\n<p>Diyarbekir\u2019deki H\u0131ristiyan n\u00fcfus 1915 sonbahar\u0131na kadar b\u00fc\u00ady\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde katledilmi\u015f, s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilmi\u015f ve say\u0131lar\u0131 \u00e7ok azalm\u0131\u015ft\u0131.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a>\u00a018 Eyl\u00fcl\u2019de Re\u015fid, Talat\u2019a g\u00f6nderdi\u011fi telgrafta \u015fun\u00adlar\u0131 bildiriyordu:\u00a0<em>\u015eehirden s\u00fcrg\u00fcn edilenlerin say\u0131s\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 yu\u00adkar\u0131 120.000\u2019i buldu<\/em>.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a><\/p>\n<p>Frans\u0131z Dominikan Peder Jacques Rhetore\u2019ye g\u00f6re, 1915-1916 y\u0131llar\u0131nda yap\u0131lan zul\u00fcm s\u0131ras\u0131nda 144.185 H\u0131ristiyan kaybolmu\u015ftu, bunlar\u0131n 58.000\u2019i Gregoryan Erme\u00adni, 11.500\u2019\u00fc Katolik Ermeni, 10.010\u2019u Kildani, 3.450\u2019si Ka\u00adtolik S\u00fcryani, 60.725\u2019i Yakubi S\u00fcryani ve 500\u2019\u00fc de Protestand\u0131.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a><\/p>\n<p>Daha y\u00fcksek bir say\u0131 Binba\u015f\u0131 Noel taraf\u0131ndan verilmek\u00adtedir, ona g\u00f6re, kurbanlar\u0131n say\u0131s\u0131 45.000\u2019i Gregoryan Ermeni, 6.000\u2019i Katolik Ermeni, 7.000\u2019i Kildani, 2.000\u2019i Katolik S\u00fcrya\u00adni, 96.000\u2019i Yakubi S\u00fcryani ve 1.200\u2019\u00fc de Protestan olmak \u00fczere toplam 157.000\u2019di.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn24\" name=\"_ftnref24\">[24]<\/a><\/p>\n<p>Ger\u00e7ek say\u0131lar ne olursa olsun, 1915 soy\u00adk\u0131r\u0131m zulm\u00fcnde, Diyarbekir\u2019deki H\u0131ristiyan n\u00fcfusun neredey\u00adse tamam\u0131 yok edilmi\u015fti.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn25\" name=\"_ftnref25\">[25]<\/a>\u00a0K\u00f6ylerin tamam\u0131, mahalleler, cemaat\u00adler, b\u00fcy\u00fck aileler yok edildi ya da yok olma noktas\u0131na getirildi.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn26\" name=\"_ftnref26\">[26]<\/a><\/p>\n<p>Diyarbak\u0131r ve yak\u0131n \u00e7evresindeki Katoliklerin katliamlar\u0131na dair Katolik Misyon Raporlar\u0131ndan bir se\u00e7ki EK-\u00a02 de verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Soyk\u0131r\u0131m s\u00fcrecinde incelenmeyen konulardan biri de s\u00fcre\u00e7te katledilen Rum n\u00fcfusun boyutlar\u0131d\u0131r. \u00dcng\u00f6r \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda bu duruma k\u0131saca da olsa de\u011finmi\u015f ve Silvan \u00f6zelinde bir \u00f6rnek vermi\u015ftir: \u00abAz say\u0131daki Ortodoks ve Katolik Rum da bu katliamlardan pay\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131. Katolik bir Rum vatanda\u015f\u0131n kar\u0131s\u0131 Alman Yar\u00add\u0131mc\u0131 Konsolos R\u00f6ssler\u2019e ba\u015fvurmu\u015f, kocas\u0131 Yorgi Obegi, k\u0131\u00adz\u0131 ve d\u00f6rt erkek karde\u015finden Diyarbekir\u2019deki M\u00fcsl\u00fcman bir ta\u00adn\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131n yan\u0131na saklanmaya gittiklerinden beri haber ala\u00admad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Ancak sonradan bunlar\u0131n yakalana\u00adrak s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderildi\u011fi, ama Diyarbekir\u2019in d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r \u00e7\u0131\u00adkar\u0131lmaz \u00fczerlerindeki de\u011ferli e\u015fyalar al\u0131n\u0131p \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fckleri an\u00adla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Rum Ortodoks papaz\u0131 sessizce ortadan kaybolmu\u015f ve muhtemelen \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Bir Osmanl\u0131 g\u00f6revli, Memduh Bey\u2019in papaz\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc itiraf etti\u011fini R\u00f6ssler\u2019e anlatm\u0131\u015ft\u0131r.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn27\" name=\"_ftnref27\">[27]<\/a>\u00a0Silvan b\u00f6lgesinde ya\u015fayan 583 Rum\u2019un 425\u2019i \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.\u00bb<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn28\" name=\"_ftnref28\">[28]<\/a><\/p>\n<p>Alman belgelerinde de Ermenilerin yan\u0131nda s\u00fcr\u00fclen di\u011fer H\u0131ristiyanlardan s\u00f6z edilmektedir. R\u00f6ssler\u2019in Bethmann-Hollweg\u2019e yollad\u0131\u011f\u0131 3 Eyl\u00fcl 1915 tarihli raporunda bu konuda olduk\u00e7a ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgiler bar\u0131nd\u0131r\u0131r. \u00abDo\u011fu Vilayetlerinden Ermeniler\u2019den ba\u015fka sadece Nasturiler de\u011fil, eski S\u00fcryaniler (Yakubiler), Katolik S\u00fcryaniler, di\u011fer H\u0131ristiyanlar da s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Uzun s\u00fcreden beri burada bu gibi H\u0131ristiyanlar\u0131n da \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6yleniyordu. Ben burada do\u011fmu\u015f, mesle\u011fi gere\u011fi \u00e7e\u015fitli halk katmanlar\u0131yla temas halinde olan, iyi g\u00f6zlemci bir Avrupal\u0131 tan\u0131d\u0131ktan bildiklerini bana yaz\u0131l\u0131 olarak vermesini rica ettim, onun verdi\u011fi notlar\u0131 da ekliyorum. Ayr\u0131ca buraya erkekleri olmaks\u0131z\u0131n gelen, Ermeni olmayan bir s\u00fcr\u00fc H\u0131ristiyan kad\u0131n var. Erkeklerin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir vakada kay\u0131plar Rum Katolik.\u00a0\u00bb<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn29\" name=\"_ftnref29\">[29]<\/a><\/p>\n<p>Tepoyan Diyarbak\u0131r\u2019da Soyk\u0131r\u0131m s\u00fcrecinde katledilen toplum \u00f6nderlerini sayarken, Mumciyan Karde\u015fler(S\u00fcryani Katolik), Mikayel Rumi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (S\u00fcryani Katolik), Bedros Hekimyan (Kildani) ve Fethullah Hekimyan (Kildani) yan\u0131nda, Yorgi Abac\u0131, Yusuf Kosti, ve Sarraf Vasil gibi Rum \u00f6nderlerin \u00a0isimlerini verir.<\/p>\n<p>Tepoyan\u2019\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bir ba\u015fka bak\u0131mdan da \u00f6nemlidir. Tepoyan\u00a0 ilk kez el konan kad\u0131nlar\u0131 isimleri yan\u0131nda\u00a0 el koyan failleri de listeler. Tepoyan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 esaretten ka\u00e7an kad\u0131nlar\u0131n anlat\u0131mlar\u0131yla da zenginle\u015ftirilmi\u015ftir. Kad\u0131nlara ve \u00e7ocuklara el kondu\u011funda miras\u0131na da el konulabilmektedir.<\/p>\n<p>12 Temmuz 1915 tarihli emirde\u00a0; \u201c<em>Ermenilerin nakil ve sevkleri esnas\u0131nda velisiz kalmas\u0131 muhtemel olan \u00e7ocuklar\u0131n<\/em>\u00a0bak\u0131m ve terbiyeleri\u201d i\u00e7in Ermeni ve ecnebi bulunmayan kura ve kazalardaki ileri gelen; itibarl\u0131 ve haysiyetli ki\u015filere da\u011f\u0131t\u0131lmalar\u0131n\u0131n uygun g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, mali durumu iyi olmayan M\u00fcsl\u00fcman ailelere otuz kuru\u015f ayl\u0131k ba\u011flanmas\u0131n\u0131n kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bildirilmektedir. Bu telgrafta da iki husus olduk\u00e7a \u00f6nemli. Birincisi, \u201cvelisiz kalmas\u0131 muhtemel\u201d ifadesidir. S\u00f6z\u00fc edilen yerlerin \u00e7o\u011funda s\u00fcrg\u00fcnler daha yeni ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130kincisi, bu telgraf\u0131n da okunduktan sonra imha edilmesi istenmi\u015ftir.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn30\" name=\"_ftnref30\">[30]<\/a>\u00a0 \u00ab\u00a0Ermeni \u00e7ocuklar\u0131 yanlar\u0131na alanlar veya bir k\u0131zla evlenenler, bu \u015fah\u0131slar\u0131n miras\u00e7\u0131lar\u0131 olarak kabul edilecek ve Ermeni \u00e7ocuklar\u0131n miras\u0131 bu ki\u015filere kalacakt\u0131r. \u0130lgili emir 11 A\u011fustos 1915 tarihinde t\u00fcm Emval-i Met\u00adruke komisyon ba\u015fkanl\u0131klar\u0131na bildirilir.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn31\" name=\"_ftnref31\">[31]<\/a><\/p>\n<p>Ba\u015fta Emlak-\u0131 Metruke komisyonlar\u0131 g\u00f6revlileri olmak \u00fczere, yerel y\u00f6neticiler ve ileri gelenler aras\u0131nda, zengin Ermeni ailelerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ev\u00adlat edinme veya kocalan s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f kad\u0131nlar ve gen\u00e7 k\u0131zlarla evlenme yar\u0131\u015f\u0131 ba\u015flar. Harputlu bir k\u0131z\u0131n, mallar\u0131na el koyabilmek i\u00e7in, \u015fehrin ileri gelen bir T\u00fcrk\u2019\u00fc taraf\u0131ndan haremine dahil edilmesi; Erzurum konvoyunda bulunan baz\u0131 zengin Ermeni kad\u0131nlar\u0131n, mallar\u0131na hukuken el koyabilmek i\u00e7in zorla evlendirilmeleri, bu ya\u011fmaya verilebilecek \u00f6rneklerden sadece baz\u0131lar\u0131d\u0131r<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn32\" name=\"_ftnref32\">[32]<\/a><\/p>\n<p>23 Eyl\u00fcl 1931 g\u00fcnl\u00fc\u00a0<em>Diyarbekir Gazetesi<\/em>nin 3. sahifesinin 5. s\u00fctunundaki tapu dairesinin ilan\u0131nda, Fatih Pa\u015fa Mahallesi\u2019nde sat\u0131\u015fa konu olan gayrimenkulun sahibi, Acemiyan \u0130stepan\u2019n\u0131n kerimesi\/evlad\u0131 Nivart\u2019\u0131n, Fatma Zekiye yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn33\" name=\"_ftnref33\">[33]<\/a><\/p>\n<p>Dr. Re\u015fid\u2019ten sonra vali olarak atanan Re\u015fid\u2019in mektup\u00e7usu, Bedri Bey, Kas\u0131m 1916\u2019da Rum, Katolik, Protestan, S\u00fcryani ve Kildani H\u0131ristiyanlar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131n mallar\u0131 konusunda Dahiliye Nezareti\u2019ne dan\u0131\u015f\u00adt\u0131. Bu insanlar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise yerlerinde kalm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi bunlar veya alacakl\u0131lar\u0131 yetkililere ba\u015fvuruyordu.<\/p>\n<p>Bedri Bey, Ermeniler\u00adle ilgili emirleri bu vak\u2019alara da uygulay\u0131p uygulayamayaca\u011f\u0131n\u0131 soruyordu. Nezaret s\u00fcr\u00fclmemi\u015f gayrim\u00fcslimlerin mallar\u0131n\u0131n kendilerine ait oldu\u011funu be\u00adlirtti. Ancak, geride kalm\u0131\u015f Ermenilerin mallar\u0131yla, Ermenilerle birlikte s\u00fcr\u00fcl\u00adm\u00fc\u015f di\u011fer gayrim\u00fcslimlerin mallar\u0131 tasfiye edilmeliydi.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn34\" name=\"_ftnref34\">[34]<\/a>\u00a0Merkezim emrinde, \u00a0Diyarba\u00adk\u0131r vilayetindeki di\u011fer H\u0131ristiyan cemaatlerinin de, ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011filse bile, tehcir politikas\u0131na dahil edildi\u011fi kabul edilmektedir.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn35\" name=\"_ftnref35\">[35]<\/a><\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>El koymalar\u0131n<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn36\" name=\"_ftnref36\">[36]<\/a>\u00a0ve gasp\u0131n yan\u0131nda, zenginle\u015fmenin ve nemalanman\u0131n\u00a0 bir\u00e7ok boyutu vard\u0131r: M\u00fcft\u00fc \u0130brahim (Ulu\u011f) Din de\u011fi\u015ftirmelerden bir servet edindi. Lakin bu m\u00fchtediler birka\u00e7 hafta sonra \u00f6l\u00fcm konvoylar\u0131na kat\u0131ld\u0131lar.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn37\" name=\"_ftnref37\">[37]<\/a><\/p>\n<p>Soyk\u0131r\u0131mdan nemalanman\u0131n bir ba\u015fka boyutu da Ermenilerin g\u00fcveninin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u00dcng\u00f6r ve Polatel, Soyk\u0131r\u0131m incelemelerindeki Ergani b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Zakir Beg \u00f6rne\u011fini verirler; Zakir Beg ailesi, servetini Ermenilerin g\u00fcvenini k\u00f6t\u00fcye kullanarak Ermeniler \u00f6l\u00fcm yoluna kondu\u011funda, onlar\u0131n birikimlerine el koymu\u015ftur:\u00a0<em>Ekonomist Z\u00fclk\u00fcf Ayd\u0131n, Ergani b\u00f6lgesini detayl\u0131 olarak ara\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bir Diyarbekir k\u00f6y\u00fc hakk\u0131ndaki yaz\u0131s\u0131 bir K\u00fcrt ailesi olan Aydo\u011fanlar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 ve d\u00f6nemini izliyordu. Ayd\u0131n\u2019\u0131n detayl\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re, Aydo\u011fan ailesinin reisi, ticaret ve tefecilik alan\u0131nda i\u015ftigal eden en zengin e\u015fraftan biriydi. Zakir bey, ticaret ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc imalatla i\u015ftigal eden Ermeni se\u00e7kinleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131yd\u0131. 1915\u2019de \u2018zengin Ermenilerden baz\u0131lar\u0131, Zakir beyin \u015fahsi arkada\u015flar\u0131, d\u00f6nd\u00fcklerinde geri almak kayd\u0131yla mal\/m\u00fclklerini Zakir bey\u2019e emanet ettiler ama asla d\u00f6nemediler. Ticaretinin \u00f6z\u00fcn\u00fc kaybeden, ama epeyce de\u011ferli maden ve para biriktiren Zakir bey ailesini al\u0131p Ergani\u2019ye ta\u015f\u0131nd\u0131.\u00a0<\/em><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn38\" name=\"_ftnref38\">[38]<\/a><\/p>\n<p>Soyk\u0131r\u0131ma kitlesel deste\u011fe dair itiraf EK-4 te Savur\u2019lular\u0131n kitlesel olarak Aynvardo sald\u0131r\u0131s\u0131 \u00f6zelinde \u00f6rneklenmi\u015ftir.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn39\" name=\"_ftnref39\">[39]<\/a><\/p>\n<p>Diyarbekir\u2019de, Tirpanciyan\u2019\u0131n ipek fabrikas\u0131 M\u00fcft\u00fcz\u00e2de H\u00fcseyin (Ulu\u011f) ve Direk\u00e7iz\u00e2de Tahir (Direk\u00e7i) taraf\u0131ndan gasp edilmi\u015fti. Onlar\u0131n y\u00f6netimi alt\u0131nda ipek dokuma i\u015fyerleri kademeli olarak sanayile\u015ftirildi.<\/p>\n<p>H\u00fck\u00fcmet 1930\u2019da ipek \u00fcretimi i\u00e7in bir meslek okulu a\u00e7t\u0131, onlarca gen\u00e7 \u00e7\u0131rak yeti\u015ftirdi ve pratik ve finansal yard\u0131m sa\u011flayarak geli\u015ftirilmesini destekledi. H\u00fcseyin ve Tahir 1915\u2019te el koyduklar\u0131 ipek dokuma tezgahlarda \u015fal ve palto gibi her t\u00fcrl\u00fc tekstil \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc \u00fcrettiler.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn40\" name=\"_ftnref40\">[40]<\/a><\/p>\n<p>\u0130pek \u00fcreten Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n en zenginlerinden Tirpanciyan ailesinin soyundan biri ile g\u00fcn\u00fcm\u00fczde New York City\u2019de bir taksi s\u00fcrerken kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn41\" name=\"_ftnref41\">[41]<\/a>\u00a0Tirpanc\u0131yan ailesinin son fertlerinden Yervant Tirpancian, ailesi ile ilgili bilgiler verir: \u00abDedem Tirpanc\u0131yan Osmanl\u0131 Bankas\u0131n\u0131n binas\u0131n\u0131 yapt\u0131rm\u0131\u015f. Alt\u0131 ta\u015f, \u00fcst\u00fc portollerle yontma ta\u015f ge\u00e7irilmi\u015f. Banka i\u00e7in yapt\u0131rm\u0131\u015f ve bir nevi ortak. Ben Bankan\u0131n ufak bir hissesinin emval-i metruke oldu\u011fu i\u00e7in, bizim hissenin de izale-i suyu ile sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Hara\u00e7 mezat satt\u0131lar. T\u0131rpanciyan M\u0131g\u0131rd\u0131\u00e7 Efendinin evi e\u015fyalari ile o devirde \u0130ttihat ve Terakki mensubu Veli Necdet\u2019e verilmi\u015f. Evde e\u015fyalardan ba\u015fka, ticari e\u015fya\u2026 vs hari\u00e7 45 bin alt\u0131n nakit \u00e7\u0131km\u0131\u015f\u2026\u00a0Ziya G\u00f6kalp\u2019in de Tirpanciyanlara 1000 alt\u0131n borcu vard\u0131\u2026\u00bb<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn42\" name=\"_ftnref42\">[42]<\/a><\/p>\n<p>Soyk\u0131r\u0131m\u0131n sonucunda Diyarbak\u0131r\u2019da yerel M\u00fcsl\u00fcman se\u00e7kinler bir servet toplad\u0131. Bundan ba\u015fl\u0131ca faydalananlar aras\u0131nda Vali Re\u015fid Bey de var\u00add\u0131. Eyl\u00fcl 1915\u2019te mebus K\u00e2mil Bey, \u0130stanbul\u2019a gelerek valiyi ihbar etti. Me\u00adbus, Re\u015fid Bey\u2019in ba\u015fl\u0131ca motivasyonunun a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fck oldu\u011fundan ve bu ne\u00addenle katliamlar\u0131 di\u011fer gruplar\u0131 hedef alacak \u015fekilde geni\u015fletti\u011finden ku\u015fkula\u00adn\u0131yordu.<\/p>\n<p>Zengin Kildanileri \u00f6ld\u00fcrtm\u00fc\u015f ama bu cemaatin yoksul \u00fcyelerine dokunmam\u0131\u015ft\u0131. Hatta on M\u00fcsl\u00fcman fahi\u015feyi, servetleri nedeniyle \u00f6ld\u00fcrtm\u00fc\u015ft\u00fc. Valinin b\u00fcy\u00fck miktarda paraya ve de\u011ferli e\u015fyaya el koydu\u011funu iddia etti. Re\u00ad\u015fid Bey\u2019e y\u00f6nelik ele\u015ftiriler ve ku\u015fkular zaten art\u0131yordu.<\/p>\n<p>Ancak K\u00e2mil Bey\u2019in iddialar\u0131 tamamen memnuniyetle kar\u015f\u0131lanmad\u0131. \u0130TC \u00f6nderli\u011fi, mebusu tehdit etti. Adam \u00e7ok \u015fey biliyordu ve parti Diyarbak\u0131r vilayetindeki katliamla ilgili bilginin \u00f6rg\u00fct\u00fcn kontrol\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda yay\u0131labilece\u011finden korkuluyordu.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn43\" name=\"_ftnref43\">[43]<\/a><\/p>\n<p>Hilmar Kaiser, \u00dcng\u00f6r ve Polatel\u2019in Ermeni mallar\u0131n\u0131n gasp\u0131n\u0131 ili\u015fkin olarak; \u201cErmeni mallar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m\u0131, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019ndaki bu etkili aileleri [Diyarbak\u0131r e\u015fraf\u0131] memnun edecek \u015fe\u00adkilde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015fti, ama mallar\u0131n gasp\u0131yla soyk\u0131r\u0131m aras\u0131ndaki ili\u015fki \u0130ki y\u00f6nl\u00fc bir s\u00fcre\u00e7ti: j\u00f6nt\u00fcrk\u00a0<sub>\u00a0<\/sub>rejimi Ermeni mallar\u0131n\u0131 yerel se\u00e7kinlere, onlar\u0131n soyk\u0131r\u0131m\u0131 desteklemesi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da\u011f\u0131tt\u0131.<\/p>\n<p>Ba\u015fka\u00a0 bir deyi\u015fle bir kazan-kazan durumu s\u00f6z konusuydu. Rejim eski \u015fehir aristokrasisinin sadakatini, onlar\u0131n ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131na seslenerek ve b\u00f6ylece yeni bir burjuvazi yaratarak sat\u0131n ald\u0131.\u201d<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn44\" name=\"_ftnref44\">[44]<\/a>\u00a0Yarg\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar. \u00ab<em>Rejim eski \u015fehir aristokrasisinin sadakati\u00adni sat\u0131n ald\u0131\u2019\u00a0<\/em>iddias\u0131 hi\u00e7 de do\u011fru de\u011fildi. Yerel se\u00e7kinler kendi istediklerini kendileri alm\u0131\u015flard\u0131.\u00bb ve ekler. K\u0131sacas\u0131 sald\u0131rganlar, di\u011fer f\u0131rsat\u00e7\u0131lar, vatanda\u015flar veya memurlar, vi\u00adlayetin Ermeni mallar\u0131n\u0131 ya\u011fmalad\u0131lar\u2026<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn45\" name=\"_ftnref45\">[45]<\/a><\/p>\n<p>Bu olgu gelecek b\u00f6l\u00fcmde incelenecektir.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0Yani Kildaniler.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u00a0Mustafa Kemal,\u00a0<em>Eski\u015fehir \u2013 \u0130zmit Konu\u015fmalar\u0131 (1923),<\/em>\u00a0 Kaynak Y. 1998 s. 6.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u00a0<em>Tanin<\/em>\u00a014 Kas\u0131m 1914 akt. U\u011fur \u00dcmit \u00dcng\u00f6r,\u00a0<em>Modern T\u00fcrkiye\u2019nin \u0130n\u015fas\u0131<\/em>, \u00e7ev\u00a0 Ali \u0130hsan Dalg\u0131\u00e7, \u0130leti\u015fim 2016, s. 115-116.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>\u00a0H\u00fcseyin Cahit Yal\u00e7\u0131n,\u00a0<em>Siyasal An\u0131lar,<\/em>\u00a0T. \u0130\u015f Bankas\u0131 Y. 2000, s 313-314<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>\u00a0Gustave Meyrier\u2019e,\u00a0<em>Les Massacres de Diarbekir<\/em>, L\u00b4Inventaire, 2000, s. 53. Aktaran: Yves Ternon,\u00a0<em>Mardin 1915, Bir Y\u0131k\u0131m\u0131n Patolojik Anatomisi<\/em>, \u00c7ev: Naring\u00fcl Tateosyan, Belge, 2013, s. 175.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0 BOA.DH.\u015eFR 44\/234.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a>\u00a0Taylan\u00a0 Esin-Zeliha Et\u00f6z,\u00a0<em>1916 Ankara Yang\u0131n\u0131 Felaketin Mant\u0131\u011f\u0131<\/em>, \u0130leti\u015fim, 2015, s 64-65.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a>\u00a0A. Tepoyan,\u00a0<em>1915 Y\u0131l\u0131ndaki Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 Faili \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n 1919 Y\u0131l\u0131nda Yarg\u0131lan\u0131\u015f Tarihi (1878\u2019den 1918 y\u0131l\u0131na kadar Osmanl\u0131 Devleti ile Ermeni Milleti ili\u015fkileri ve \u00f6nemli olaylar),<\/em>\u00a07. Cilt (Yay\u0131na Haz\u0131rlanmaktad\u0131r)<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a>\u00a0Zarar (350.000) Lira Kabul edilse bile, bu 1980 y\u0131l\u0131ndaki Alt\u0131n Rayic de\u011ferine\u00a0 g\u00f6re hesaplan\u0131rsa\u2026 (350.000\u00d713.000= 4.550.000.000 Tl eder) Yani: D\u00f6rt Milyar, Be\u015f y\u00fcz elli Milyon TL. eder.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a>\u00a0Thomas M\u0131g\u0131rdi\u00e7yan\u2019\u0131n \u00abDiyarbak\u0131r\u2019da Katliamlar ve K\u00fcrtlerin Vah\u015feti\u00bb orjinal ba\u015fl\u0131kl\u0131 an\u0131lar\u0131, Ermenice\u2019den \u00e7eviri: Vartanu\u015f \u00c7erme. An\u0131lar \u00abErmenilerin Kaleminden K\u00fcrtle\u015fen Ermeniler\u00bb ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla, muhtemelen \u0130ngilizce\u2019den\u00a0 Kaya Ataberk \u00e7evirisiyle sans\u00fcrlenerek T&amp;K Yay\u0131nevince 2015 y\u0131l\u0131nda bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a>\u00a0BOA.DH.\u015eFR 44\/200 6 ).1914 Talat\u2019tan vilayetlere<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a>\u00a0BOA, DH.\u015eFR 48\/166, Talat\u2019tan Erzurum, Bitlis ve Van vilayetlerine, 26 Ara\u00adl\u0131k 1914.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a>\u00a0U\u011fur \u00dcmit \u00dcng\u00f6r,\u00a0<em>Modern T\u00fcrkiyenin \u0130n\u015fas\u0131<\/em>\u2026 s 120.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a>\u00a0Memduh G\u00fcran, Kemalist d\u00f6nemde de Emniyet te\u015fkilat\u0131nda komiserlik yapm\u0131\u015ft\u0131r. Kumara d\u00fc\u015fk\u00fcnd\u00fcr. Bir oyunda resti g\u00f6r\u00fcr ve kaybedince k\u0131z\u0131n\u0131 verdi\u011fi s\u00f6ylenir. K\u00f6r olmu\u015f ve 1930\u2019lar\u0131n sonunda ekme\u011fe muhta\u00e7, sefalet i\u00e7inde \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a>\u00a0\u015eevki Ekinci\u2019nin aya\u011f\u0131 at\u0131n\u0131n \u00fczengisinde kal\u0131r ve s\u00fcr\u00fcklenerek \u00f6l\u00fcr.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a>\u00a0\u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti\u2019nin Diyarbak\u0131r\u2019daki \u00f6rg\u00fctlenmesi erken bir tarihe rastlamaktad\u0131r. Zira \u0130ttih\u00e2d-\u0131 Osman\u00ee Cemiyeti\u2019nin kurucular\u0131ndan Dr. Abdullah Cevdet, 1894-1895\u2019te bir s\u00fcre Diyarbak\u0131r\u2019da meydana gelen kolera salg\u0131n\u0131 nedeniyle doktor olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken. Mehmet Ziya (G\u00f6kalp) Bey\u2019i bu Cemiyet\u2019e alarak \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti\u2019nin Diyarbak\u0131r \u015fubesinin tohumlar\u0131 at\u0131l\u0131r. Ziya G\u00f6kalp, \u0130stanbul\u2019a gidince \u0130ttihad-\u0131 Osman\u00ee Cemiyeti\u2019nin di\u011fer kurucu \u00fcyelerinden \u0130brahim Temo ve Diyarbak\u0131rl\u0131 Dr. \u0130shak S\u00fck\u00fbt\u00ee, onun cemiyete kesin kayd\u0131n\u0131 yaparlar. Bu y\u0131llarda Diyarbak\u0131r\u2019da baz\u0131 politik s\u00fcrg\u00fcnlerin var oldu\u011fu ve \u0130stanbul\u2019dan getirilen illegal bro\u015f\u00fcrlerin gizlice da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da bilinmektedir. 23 Temmuz 1908\u2019de \u0130kinci Me\u015frutiyet\u2019in ilan\u0131 Diyarbak\u0131r\u2019da b\u00fcy\u00fck bir heyecanla kar\u015f\u0131lan\u0131r. H\u00fcrriyet ad\u0131na g\u00f6steriler ve toplant\u0131lar yap\u0131l\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te Ziya G\u00f6kalp\u2019in baz\u0131 arkada\u015flar\u0131yla gizli olarak kurdu\u011fu cemiyet, birka\u00e7 g\u00fcn sonra \u201cOsmanl\u0131 \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti Diyarbekir \u015eubesi\u201d ad\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kar. Cemiyetin ilk mensuplar\u0131 \u015funlard\u0131r: Mehmet Ziya (G\u00f6kalp), Attarzade Hakk\u0131 (Tekiner), Erzurumlu Y\u00fczba\u015f\u0131 Mazhar, Reji M\u00fcd\u00fcr\u00fc Abbas Fad\u0131l, Mirik\u00e2tibizade Ahmet Cemil (Asena), Cerciszade Yusuf (G\u00f6ksu), Yasinzade \u015eevki (Ekinci), \u00d6zdemiro\u011flu Kemal \u015eakip, Mustafa Akif (T\u00fctenk), Velibabazade Veli Necdet (S\u00fcnkitay), M\u00fcft\u00fczade \u015eeref (Ulu\u011f), Lalizade Mustafa ve Y\u00fczba\u015f\u0131 E\u015fref. Bunlardan ilk be\u015f ki\u015fi y\u00f6netim kurulunu te\u015fkil etmi\u015flerdir. Cemiyetin ilk mesul murahhas\u0131 Ziya G\u00f6kalp\u2019tir. Onun Selanik\u2019e gitmesinden sonra Attarzade Hakk\u0131 Bey bu g\u00f6reve getirilmi\u015ftir. Hakk\u0131 Bey\u2019den sonra Yasinzade \u015eevki (Ekinci) Bey mesul murahhas olmu\u015ftur. (Oktay Bozan, Peyman Gazetesi Ba\u011flam\u0131nda \u0130ttihat ve Terakki Cemiyetinin Diyarbak\u0131r \u015eubesinin Faaliyetleri, Osmanl\u0131\u2019dan G\u00fcn\u00fcm\u00fcze Diyarbak\u0131r, ed. \u0130. \u00d6zco\u015far ve di\u011f. Ensar ne\u015friyat, 2018 i\u00e7inde s. 408-409.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a>\u00a0Sait \u00c7etino\u011flu,\u00a0<em>Patrik Zaven\u2019in Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 \u00d6rg\u00fctleyicilerinin listesi Exterminators<\/em>,\u00a0 P\u00e9ri Y. 2011.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a>\u00a0Zazaz\u00e2de Mustafa\u00a0 (Ba\u015fkan), Ganizade Re\u015fat (\u00dc\u00e7ok), Attarzade Hakk\u0131, Haf\u0131z \u00d6mer Efendiz\u00e2de Kemal, Ulemadan Hamdi, Beysanz\u00e2de Molla Ahmet, Tahir A\u011faz\u00e2de Nedim, K\u0131l\u0131\u00e7z\u00e2de Hayri, Muharremz\u00e2de Ali, Cercis A\u011faz\u00e2de Yusuf (G\u00f6ksu)), Hatip Sabir (Karaozan). M\u00fcft\u00fc Hac\u0131 \u0130brahim (Ulu\u011f), Piranl\u0131z\u00e2de Naz\u0131m (\u00d6nen), Nakib Bekir S\u0131tk\u0131 (Ocak) ve Cercisz\u00e2de Abdulgani (G\u00f6ksu).(Vedat G\u00fcldo\u011fan,\u00a0<em>Diyarbak\u0131r Tarihi<\/em>, Kripto, 2011, s 206<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a>\u00a0U\u011fur \u00dcmit \u00dcng\u00f6r, Mehmet Polatel,\u00a0<em>Confiscation and Destrucrion<\/em>,\u00a0<em>The Young Turk Seizure of Armenian Property<\/em>, Continuum, 2011, 149-150).<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a>\u00a0Michel Bruneau,\u00a0<em>K\u00fc\u00e7\u00fck Asya\u2019dan T\u00fcrkiye\u2019ye Az\u0131nl\u0131klar, Etni-Milli Homojenle\u015ftirme, Diasporalar<\/em>, \u00e7ev. Ayhan G\u00fcne\u015f, \u0130leti\u015fim, 2018, s. 290.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a>\u00a0Daha geni\u015f bilgi i\u00e7in bkz.,\u00a0<em>Resimli Tarih Mecmuas\u0131,\u00a0<\/em>\u201cBir Canl\u0131 Tarih Konu\u015fuyor\u201d C. 4, Say\u0131: 43, Temmuz, 1953, s. 2444-2445. EK-1<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a>\u00a0BOA, DH.EUM, 2. \u015eb. 68\/71, Re\u015fid\u2019ten Talat\u2019a 18 Eyl\u00fcl 1915.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a>\u00a0Rh\u00e9tor\u00e9,\u00a0<em>Les chr\u00e9tiens aux b\u00e9tes\u00a0!<\/em>\u00a0Les \u00e9ditions cerf, 2005, s. 136<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a>\u00a0Noel,\u00a0<em>Diary of Major E. Noel,<\/em>\u00a0s. 11. \u00dcng\u00f6r, Bu say\u0131lar\u0131n Rh\u00e9thor\u00e9\u2019nin listesinin\u00a0 1. B\u00f6l\u00fcm\u2019deki n\u00fcfus say\u0131lar\u0131yla (Rh\u00e9thor\u00e9 listesinde toplam H\u0131ristiyan n\u00fcfus olarak olarak 175.670 say\u0131s\u0131n\u0131 verir) kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Diyarbekir\u2019deki H\u0131ristiyan n\u00fcfusun % 87-95 ara\u00ads\u0131nda yok oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmakta oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izer. Ancak bu say\u0131lar\u0131n i\u00e7inde Rum n\u00fcfus bulunmamaktad\u0131r. Binba\u015f\u0131 Noel\u2019in G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn T\u00fcrk\u00e7e bask\u0131s\u0131 sans\u00fcrl\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a>\u00a0Diyarbak\u0131rdaki Soyk\u0131r\u0131m esnas\u0131nda katledilen H\u0131ristiyanlara dair bilgileri EK- 3 te verdi\u011fimiz 11 Haz\u00eer\u00e2n 1921 g\u00fcnl\u00fc\u00a0<em>Huyodo\u00a0<\/em>gazetesinde \u00f6zetlenmi\u015ftir.\u00a0<em>H\u0331<\/em><em>uyo\u1e0fo<\/em>, 1, no. 2 (11 Haz\u00eer\u00e2n 1921), 2-4.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a>\u00a0U\u011fur \u00dcmit \u00dcng\u00f6r,\u00a0<em>Modern T\u00fcrkiyenin \u0130n\u015fas\u0131, Do\u011fu Anadolu\u2019da Ulus, Devlet ve \u015eiddet (1913-1950)<\/em>, \u00e7ev Ali \u0130hsan Dalg\u0131\u00e7, \u0130leti\u015fim, 2016, s. 160-161.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a>\u00a0PAAA, RL4086, R\u00f6ssler\u2019den Bethmann-Hollweg\u2019e, 3 Eyl\u00fcl 1915, 2 numaral\u0131 ek. Memduh Bey\u2019in bir Ingiliz ve Rus\u2019u da \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc anla\u015f\u0131lmaklad\u0131r. \u00dcng\u00f6r, \u00f6ld\u00fcr\u00fc\u00adlen \u0130ngilizin b\u00fcy\u00fck bir ihtimalle misyoner Albert Atkinson oldu\u011funu s\u00f6yler. Talat daha son\u00adra Re\u015fid\u2019e bu ki\u015filerin nerede oldu\u011funu sormu\u015ftur. BOA, DH.\u015eFR, 56\/238 Ta\u00adlat\u2019tan, Re\u015fid\u2019e, 30 Ekim 1915.<\/p>\n<p>\u00abHalep\u2019te Tibi semtinde kay\u0131nbiraderi Fathallah Obegi\u2019nin yan\u0131nda ya\u015fayan Obegi isimli bir kad\u0131n var; bu kad\u0131n kocas\u0131 Yorgi Obegi ve kay\u0131n\u0131 Nuri Obegi ile birlikte Diyarbak\u0131r\u2019da ya\u015f\u0131yordu. D\u00f6rt erkek karde\u015fi de oradayd\u0131. Diyarbak\u0131r\u2019da katliamlar yeniden ba\u015flad\u0131ktan sonra Nuri Obegi ailesiyle birlikte arkada\u015f\u0131n\u0131n a\u011fas\u0131n\u0131n yan\u0131nda sakland\u0131. T\u00fcrk misafirperverli\u011finin Arap misafirperverli\u011fine benzeyip benzemedi\u011fi bilinmiyor, ama o zamandan beri ondan bir haber al\u0131namad\u0131. Hepsi Katolik Rum olan Yorgi Obegi, kar\u0131s\u0131, o\u011flu ve k\u0131z\u0131, kar\u0131s\u0131n\u0131n d\u00f6rt karde\u015fi s\u00fcrg\u00fcn edilenler aras\u0131ndayd\u0131. Diyarbak\u0131r\u2019dan \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz Yorgi Obegi ve d\u00f6rt gen\u00e7, aynen Ermeni erkekleri gibi, kar\u0131lar\u0131ndan ayr\u0131ld\u0131lar ve ba\u015fka bir istikamete g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcler. Kad\u0131n o zamandan beri kocas\u0131ndan ve karde\u015flerinden bir haber alamad\u0131. Yolda Bayan Obegi\u2019nin her iki \u00e7ocu\u011fu ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131. B\u00fcy\u00fck zahmetlerden sonra o\u011flunu yeniden buldu, ama sekiz ya\u015f\u0131ndaki k\u0131z\u0131n\u0131 bulamad\u0131. Diyarbak\u0131r\u2019da sadece Ermeniler yoktu. Di\u011fer din\u00ee cemaatlerin mensuplar\u0131 neredeler? Bu, Konsoloslu\u011fun oradaki temsilcisine sorulabilecek kolay bir soru. Diyarbak\u0131r\u2019da bulunan ve ismini vermek istemeyen H\u0131ristiyan bir Osmanl\u0131 Subay\u0131 bana bu \u015fehirde sadece tek bir Rum peder bulundu\u011funu anlatt\u0131; o nerede? \u00d6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. H\u0131ristiyan subay bana oradaki polis komiserinin Gabriel ad\u0131nda bir s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi\u011fini anlatt\u0131. Onun tahminine g\u00f6re biri \u0130ngiliz, di\u011feri Rus olan, Atkinson ve Paskal adl\u0131 iki ki\u015fi de iki ay \u00f6nce \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f. Polis komiseri ona, onlar\u0131 kendisinin \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatm\u0131\u015f\u00a0\u00bb<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a>\u00a0U\u011fur \u00dcmit \u00dcng\u00f6r,\u00a0<em>Modern T\u00fcrkiyenin \u0130n\u015fas\u0131<\/em>\u2026178-179.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a>\u00a0Wolfgang Gust,\u00a0<em>Alman Belgeleri,Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 1915-16<\/em>, Alman D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 siyasi Ar\u015fiv Belgeleri, \u00e7ev Zekiye Hasan\u00e7ebi \u2013 A. Takcan, Belge 2012, s 429<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a>\u00a012 Temmuz 1915, DH.\u015eFR., 54\/411, Taner Ak\u00e7am, Soyk\u0131r\u0131m\u0131n Yap\u0131sal Bir Unsuru Olarak Asimilasyon ve Zorla M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131rma, M\u00fcsl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Ermeniler Konferans Tebli\u011fleri, HDV yay\u0131nlar\u0131\u00a0 2013, s 142-<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a>\u00a0BOA\/DH.\u015eFR, no. 54-A\/382 Dahiliye Nezareti \u0130AMM\u2019den 11 A\u011fustos 1915<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref32\" name=\"_ftn32\">[32]<\/a>\u00a0Erzurum s\u00fcrg\u00fcn kafilesinden birtak\u0131m zengin Ermeni kad\u0131nlar\u0131, olays\u0131z ve \u201cyasal\u201d bir servet transferi i\u00e7in M\u00fcsl\u00fcmanlarla evlenmek zorunda b\u0131rak\u0131ld\u0131lar. Ba\u015fka bir vakada ise polis, s\u00fcrg\u00fcn edildi\u011fi yerden ka\u00e7arak Malatya\u2019ya ula\u015fmay\u0131 ve ABCFM hastanesine s\u0131\u011f\u0131nmay\u0131 ba\u015faran zengin bir Harputlu Ermeni kad\u0131n\u0131 yakalamak i\u00e7in ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir \u00e7aba sarf etti. Asl\u0131nda polis kad\u0131n ka\u00e7aklar\u0131 fazla umursam\u0131yordu, ancak bu vakada kad\u0131n\u0131n komisyona verilmeyip yerel ileri gelenler taraf\u0131ndan el konulan m\u00fclk\u00fcn\u00fc geri isteyebilme tehlikesi mevcuttu\u2026 Harputlu bir T\u00fcrk, haremine dahil etti\u011fi bir k\u0131za ait ve ABD\u2019ye g\u00f6nderilmi\u015f olan paray\u0131, s\u00f6z konusu ki\u015finin arzusu d\u0131\u015f\u0131nda geri istiyor, hatta bu maksatla valiyi [Sabit Sa\u011f\u0131r\u0131\u011flu] devreye sokuyordu.\u00a0 Hans-Lukas Kieser,\u00a0<em>Iskalanm\u0131\u015f Bar\u0131\u015f: Do\u011fu Vilayetlerinde Misyonerlik, Etnik Kimlik ve Devlet, 1839-1938,<\/em>\u00a0\u00e7ev. Atilla Dirim, \u0130leti\u015fim, 2005, s. 606-607<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref33\" name=\"_ftn33\">[33]<\/a>\u00a023 Eyl\u00fcl 1931 g\u00fcnl\u00fc\u00a0<em>Diyarbekir Gazetesi<\/em>\u00a0Hac\u0131 B\u00fczr\u00fck Mahallesinden Ahmet Cemil efendi o\u011flu \u0130hsan Efendinin 1200 liraya ald\u0131\u011f\u0131 Fatih Pa\u015fa mahallesinin cirik f\u00fcrunu soka\u011f\u0131ndaki 31-6471 eski 53-37 yeni rakam\u0131 ba? Numaral\u0131 hanenin Mart 927 tarihli ve 40 numaral\u0131 Tapu Kaydile senedinde satan\u0131n ismi acamiyan istipan kerimesi Nevart ve beyinin ibraz olunan h\u00fcviyet c\u00fczdan\u0131nda ismi Fatma Zikiye olarak mukarrer oldu\u011fu ve isim isim muhaneyetinin kendisinin bilihtida Fatma Zikiye nam\u0131n\u0131 almas\u0131ndan ileri geldi\u011fi n\u00fcfus idaresinden bildirilmesinden Tapu kay\u0131t ve senedinin tahsis olunaca\u011f\u0131ndan tashih isminden dolay\u0131 kendini mutezarr\u0131r ad edenlerin ilan tarihinden itibaren on g\u00fcn i\u00e7inde Tapu idaresine m\u00fcracaaat etmeleri veyahut taraflar\u0131ndan b?? Senet kefil g\u00f6ndermeleri ilan olunur.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref34\" name=\"_ftn34\">[34]<\/a>\u00a0DH.\u015eFR 537-94, Bedri\u2019den Dahiliye Nezareti\u2019ne, Diyarbak\u0131r, 18 Kas\u0131m 1916, No. 1075; DH.\u015eFR 70-79, \u015e\u00fckr\u00fc\u2019den Diyarbak\u0131r vilayetine, 23 Kas\u0131m 1916, \u0130AMM, \u0130sk\u00e2n \u015eubesi Umum\u00ee 1089.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref35\" name=\"_ftn35\">[35]<\/a>\u00a0Hilmar Kaiser,\u00a0<em>Diyarbak\u0131r\u2019da Ermeni K\u0131y\u0131m\u0131<\/em>, \u00e7ev Ay\u015fem G\u00fcr, 2015, s 262-263<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref36\" name=\"_ftn36\">[36]<\/a>\u00a0El konulan mallar ile ilgil daha geni\u015f bil ve listeler, Sair \u00c7etino\u011flu, Diyarbak\u0131rda Ermeni Mallar\u0131n\u0131 Kim Ald\u0131\u00a0? Diyarbak\u0131r ve \u00c7evresi Toplumsal ve Ekonomik Tarihi Konferans\u0131, HDV yay\u0131nlar\u0131, 2013, s368-406, Sait \u00c7etino\u011flu, Ergani\u2019de Soyk\u0131r\u0131m ve Ermeni Mallar\u0131n\u0131n Payla\u015f\u0131m\u0131,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.academia.edu\/41813127\/Erganide_soykirim_ve_Ermeni_mallarinin_paylasimi\">https:\/\/www.academia.edu\/41813127\/Erganide_soykirim_ve_Ermeni_mallarinin_paylasimi<\/a>\u00a0(7.09.2020)<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref37\" name=\"_ftn37\">[37]<\/a>\u00a0Raymond Kevorkian,\u00a0<em>Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131<\/em>, \u00c7ev. Ay\u015fe ta\u015fkent Ekmek\u00e7i, \u0130leti\u015fim, 2015, s. 512.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref38\" name=\"_ftn38\">[38]<\/a>\u00a0U\u011fur \u00dcmit \u00dcng\u00f6r, Mehmet Polatel<em>, Confiscation and Destrucrion<\/em>\u2026 s 150-151<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref39\" name=\"_ftn39\">[39]<\/a>\u00a0Savur, Zeki Teoman Halkevi Ba\u015fkan\u0131,\u00a0 C.H.P. Halkevi yay\u0131n: 2 1944 s 6-7<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref40\" name=\"_ftn40\">[40]<\/a>\u00a0U\u011fur \u00dcmit \u00dcng\u00f6r and Mehmet Polatel,\u00a0<em>Confiscation and Destruction<\/em>\u2026 s 160<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref41\" name=\"_ftn41\">[41]<\/a>\u00a0Personal communication by Richard G. Hovannisian, Los Angeles, 18 April 2010. U\u011fur \u00dcmit \u00dcng\u00f6r and Mehmet Polatel,\u00a0<em>Confiscation and Destruction<\/em>\u2026 s 164<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref42\" name=\"_ftn42\">[42]<\/a>\u00a0Yervant Tirpanciyan ile yap\u0131lan m\u00fclakat (\u00f6zel ar\u015fiv) Yervant Tirpanciyan m\u00fclakat\u0131nda, Veli Necdet\u2019in dedesinin \u0130talyan oldu\u011funu M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011fa d\u00f6nerek Veli ad\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 eklemi\u015ftir.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref43\" name=\"_ftn43\">[43]<\/a>\u00a0Hilmar Kaiser,\u00a0<em>Diyarbak\u0131r\u2019da Ermeni K\u0131y\u0131m\u0131<\/em>\u2026 s 267<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref44\" name=\"_ftn44\">[44]<\/a>\u00a0U\u011fur \u00dcmit \u00dcng\u00f6r and Mehmet Polatel,\u00a0<em>Confiscation and Destruction<\/em>\u2026 s. 167.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref45\" name=\"_ftn45\">[45]<\/a>\u00a0Hilmar Kaiser,\u00a0<em>Diyarbak\u0131r\u2019da Ermeni K\u0131y\u0131m\u0131<\/em>\u2026 s. 269.<\/p>\n<p>\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014<\/p>\n<p><strong>EK-1:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Katliamlar ve Y\u0131k\u0131mlar<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Frans\u0131zca\u2019dan aktaran<\/p>\n<p>Ardach\u00e8s khodjasarian<\/p>\n<p>D\u00fczelti ve Notlama<\/p>\n<p><strong>Jan Be\u1e6f-\u015eawoce<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sayg\u0131de\u011fer Babilistan Kildani Patri\u011fi,<\/p>\n<p>bize sava\u015f s\u0131ras\u0131nda,<\/p>\n<p>kendi Piskoposluk B\u00f6lgelerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 afetlere,<\/p>\n<p>genel bir bak\u0131\u015f sunman\u0131n onurunu veriyor.<\/p>\n<p>Mezopotamya ve Kafkasya ordular\u0131n\u0131n<\/p>\n<p>bildirgelerini okurken, haritada arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir\u00e7ok ad\u0131 buluyoruz;<\/p>\n<p>ancak bu yeni ayr\u0131nt\u0131lar, okurlar\u0131 \u00e7ok duyguland\u0131racak.<\/p>\n<p><strong>Babilistan Kildani Patri\u011fi<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kadasetli Yusuf-Emanuel Tuma\u2019n\u0131n<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/strong><\/p>\n<p><strong>Mektubu<\/strong><\/p>\n<p>Musul, 2 Aral\u0131k 1918<\/p>\n<p>Son olarak, Fransa ve m\u00fcttefiklerinin zaferleri sayesinde, nefes almaya ba\u015fl\u0131yoruz ve d\u00f6rt y\u0131l i\u00e7inde, ilk kez kendimizi tehlikeden uzak buluyoruz. \u0130leti\u015fim kurmaktan \u00f6zg\u00fcr\u00fcz ve \u015f\u00fcphesiz, sevgili dostlar\u0131m\u0131z ve hay\u0131rseverlerimizle, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda mutsuz \u00fclkelerimizin \u00fcz\u00fcc\u00fc durumu hakk\u0131nda do\u011fru haberleri almaktan endi\u015fe duyuyorlar.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn, Allaha \u015f\u00fck\u00fcr kendimizi bar\u0131\u015f, huzur ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00e7a\u011f\u0131nda buluyoruz. Konu\u015fabiliyor ve durumumuzu hakl\u0131 oldu\u011fumuzu,\u00a0 teselli almak ve ayn\u0131 zamanda derin yaralar\u0131m\u0131z\u0131 iyile\u015ftirmek, harap olanlar\u0131 y\u00fckseltmek ve restore etmek ve nihayet talihsiz zul\u00fcm kurbanlar\u0131na adalet getirmek i\u00e7in detayl\u0131 olarak anlatabiliyoruz.<\/p>\n<p><strong>Musul Patrikli\u011fine Ba\u011fl\u0131 Piskoposluk B\u00f6lgesi,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kerk\u00fck, Zaho ve Akra Piskoposluk B\u00f6lgeleri<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00f6netimin \u00f6zel korumas\u0131yla ve t\u00fcm beklentilere kar\u015f\u0131n katliamlardan kurtulmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Ama bu mutlu sonuca varmak i\u00e7in, Musul\u2019un her iki valisi, S\u00fcleyman Nazif ve Haydar beylere, defalarca \u0131srarl\u0131, nezaket ziyaretleri yapmak zorunda kald\u0131m, haklar\u0131n\u0131 vermeli, vilayetin H\u0131ristiyanlar\u0131 hakk\u0131nda yard\u0131mseverlikleri \u00f6vg\u00fcye de\u011fer.<\/p>\n<p>Bu Piskoposluk B\u00f6lgeleri k\u0131y\u0131mdan kurtulmay\u0131 ba\u015fard\u0131, ancak, ne yaz\u0131k ki k\u00f6t\u00fc niyetli insanlar\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131na katlanmak zorunda kald\u0131lar.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca bu \u00fclkeyi rahats\u0131z eden ve denedi\u011fimiz her \u015feye ra\u011fmen korkun\u00e7 bir y\u0131k\u0131ma neden olan k\u0131tl\u0131ktan muzdarip oldular. K\u0131s\u0131tl\u0131 t\u00fcm kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 isteyerek feda ettik, kredi almak i\u00e7in her tarafa elimizi uzatt\u0131k; talihsiz a\u00e7l\u0131k kurbanlar\u0131na yard\u0131m etmek i\u00e7in patrikhane mobilyalar\u0131n\u0131, hatta kutsal e\u015fyalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 satmak zorunda kald\u0131k; ama herkes i\u00e7in yeterli olamad\u0131k g\u00f6zya\u015flar\u0131 ile binlerce \u00e7ocu\u011fumuzun yenik d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fck!<\/p>\n<p><strong>Diyarbekir ve Mardin Piskoposluk B\u00f6lgeleri<\/strong><\/p>\n<p>Harabeden k\u0131smen kurtulabildi: k\u00f6y ahalileri ruhbanlar\u0131yla birlikte katledildiler, mallar\u0131 harap oldu, ya\u015famda kalabilenlere her t\u00fcrl\u00fc \u015fiddet ve zul\u00fcm uyguland\u0131.<\/p>\n<p>Diyarbekir ve Mardin kentlerinde kalan n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 \u00f6ld\u00fc ve kurbanlar\u0131n m\u00fclk\u00fc ya\u011fmaland\u0131. Piskoposlu\u011fun iki piskoposu, ruhbanlar\u0131 ve topluluk, inan\u00e7lar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden s\u00fcrekli sefalet ve \u015fiddet ya\u015fad\u0131lar.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Siirt Piskoposluk B\u00f6lgesi<\/strong><\/p>\n<p>Ciddi \u015fekilde y\u0131k\u0131ld\u0131 ve harap oldu. 35 y\u0131ld\u0131r katolikli\u011fe d\u00f6nen Piskopos Tomas ile birlikte 12 ruhban ve yakla\u015f\u0131k 4.000 ki\u015fi tarif edilemez ter\u00f6r ve azaptan sonra katledildi; kiliseler, manast\u0131rlar, piskoposlukevi, okullar ve hay\u0131r kurumlar\u0131 tahrip edildi ve tamamen ya\u011fmaland\u0131. Katliamlardan ka\u00e7an H\u0131ristiyanlar, \u00f6zellikle gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131n ve kad\u0131nlar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 bir b\u00f6lgeden di\u011ferine s\u00fcr\u00fcld\u00fc; en ac\u0131mas\u0131z ve i\u011fren\u00e7 azaplara maruz kald\u0131lar<\/p>\n<p>Bu talihsiz insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu, maruz kald\u0131klar\u0131 tarif edilemez zul\u00fcmler sonucunda \u00f6ld\u00fc; di\u011ferleri hala barbarlar taraf\u0131ndan tutuluyor; sadece birka\u00e7\u0131 Musul ve Mardin gibi \u00f6nemli merkezlere ula\u015fabildi.<\/p>\n<p><strong>Cizre Piskoposluk B\u00f6lgesi<\/strong><\/p>\n<p>Siirt\u2019le ayn\u0131 kaderi payla\u015ft\u0131; k\u0131y\u0131mda piskopos, 10 ruhban\u0131 ve ona ba\u011fl\u0131 \u00e7evre k\u00f6y ve kentin yakla\u015f\u0131k 5.000 h\u0131ristiyan\u0131; kiliselerin, piskoposlukevi, i\u015fyerlerinin, ta\u015f\u0131n\u0131r ve ta\u015f\u0131nmaz mallar\u0131n ya\u011fmalanmas\u0131 ve imhas\u0131.<\/p>\n<p>Ya\u015famlar\u0131n\u0131 kurtarabilenler \u00e7ocuklar, k\u0131zlar ve kad\u0131nlar; k\u00f6le olarak g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc ve en k\u00f6t\u00fc zul\u00fcmleri g\u00f6rd\u00fc. Az say\u0131da ki\u015fi Musul\u2019a ula\u015fabildi.<\/p>\n<p>Bu kurtulanlar\u0131 a\u00e7\u0131k kollarla kar\u015f\u0131lad\u0131k ve onlara g\u00fcc\u00fcm\u00fcz dahilinde t\u00fcm ilgi, bak\u0131m\u0131 sa\u011flad\u0131k. Ne yaz\u0131k ki, iyi niyetimize ve babal\u0131k yard\u0131mlar\u0131m\u0131za ra\u011fmen, ge\u00e7en y\u0131lki k\u0131tl\u0131k y\u00fcz\u00fcnden yok edildiler; bu k\u0131tl\u0131k, tan\u0131k olan herkesi titretti.<\/p>\n<p>Maalesef bir\u00e7o\u011funun H\u0131ristiyan inanc\u0131ndan vazge\u00e7ip \u0130slam\u2019\u0131 benimsedikleri de unutulmamal\u0131d\u0131r; baz\u0131lar\u0131 yeni bir katliam korkusuyla, di\u011ferleri zorbal\u0131kla.<\/p>\n<p><strong>Van, Gevar, Diza ve Yukar\u0131 Berwari<\/strong><\/p>\n<p>B\u00f6lgelerinde sekreteriyle piskopos kurtulabildi, ancak piskoposlukevi ve \u015fapeli harap edildi ve ate\u015fe verildi; Diza\u2019deki kilise ve\u00a0 piskoposlukevi ayn\u0131 kaderi payla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca, bu b\u00f6lgelerdeki Katoliklerin \u00e7o\u011fu ruhbanlar\u0131m\u0131zla birlikte \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnden de eminiz.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>\u0130ran\u2019daki \u00fc\u00e7 Piskoposlu\u011fumuzdan: Urmiye, Hosrova ve Sena, \u015fu ana kadar kesin bir bilgimiz yok; bize ula\u015fan raporlardan, \u00fc\u00e7 piskoposun ya\u015famda oldu\u011fu, ancak topluluktan \u00e7ok say\u0131da can verdikleri, mallar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve ya\u011fmaland\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte sava\u015ftan kaynaklanan felaketlere genel bir bak\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Art\u0131k tehlike d\u0131\u015f\u0131nday\u0131z; ama ne kadar enerji harcamam\u0131z gerekecek, talihsiz ya\u015famda kalanlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in, ne kadar fedakarl\u0131k yapmak zorunda kalaca\u011f\u0131z?<\/p>\n<p>Onlar\u0131 kendi \u00fclkelerine geri getirebilmek, kiliseleri, piskoposlukevlerini ve her t\u00fcrl\u00fc kurulu\u015fu, y\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131p havarilik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 bu canlar aras\u0131nda devam edebilmek i\u00e7in!<\/p>\n<p><strong>Babilistan Kildani Patri\u011fi\u00a0<\/strong><strong>Yusuf Emanuel Tuma II<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Babilistan Kildani Patri\u011fi<\/p>\n<p>Monseny\u00f6r Yusuf Emanuel Tuma II<\/p>\n<p>Cizre ve Siirt sancaklar\u0131ndaki katliama dair<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/p>\n<p>Mezopotamyadaki Frans\u0131z konsolosu M. Roux\u2019a 29 Ocak 1919.<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Bitlis Vilayetinde<\/strong><\/p>\n<p><strong>Siirt Kildani Ba\u015fpiskoposlu\u01e7u<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d6ld\u00fcr\u00fclen ruhban say\u0131s\u0131: 1 piskopos, 12 peder ve yakla\u015f\u0131k 4.000 inan\u00e7l\u0131<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"123\"><strong>Harap edilen<\/strong><strong>yerler<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kasaba ya da k\u00f6y<\/strong><\/td>\n<td width=\"177\"><strong>Katliamlar<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>\u00a0uygulayanlar<\/strong><\/td>\n<td width=\"192\"><strong>Rehberlik edenler<\/strong><\/td>\n<td width=\"85\"><strong>Y<\/strong><strong>\u0131k\u0131lan<\/strong><strong>Kiliseler<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Siirt<\/td>\n<td width=\"177\">Halenze reisiHacc\u0131 Barxo\u00b4nun evlatlar\u0131<\/p>\n<p>Fisken reis<\/p>\n<p>\u015eeyh Muhammed<\/td>\n<td width=\"192\">Nazmi Bey, jandarma komandan\u0131Muhammed A\u01e7an\u0131n evlatlar\u0131<\/td>\n<td width=\"85\">1 kilise1 manast\u0131r<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Mar Ya\u2018qub<\/td>\n<td width=\"177\">\u015eeyh MuhammedFarsaf reisi<\/td>\n<td width=\"192\">Abd\u00fclrezzak,Hacc\u0131 Abd\u00fcllah<\/td>\n<td width=\"85\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Ketmus<\/td>\n<td width=\"177\">Cuwankiye reisi S\u0131lo\u00b4nun evlatlar\u0131 ve bunlar\u0131n \u00e7etesi<\/td>\n<td width=\"192\">Hamid EfendiHacc\u0131 Mustafa Hetro<\/td>\n<td width=\"85\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">\u1e2aadide<\/td>\n<td width=\"177\">Kelhoc, Blorisve Kersiya\u00b4dan \u00d6mer \u015eahin<\/td>\n<td width=\"192\">\u015eeyh MuhammedAhmed \u015eekerci<\/td>\n<td width=\"85\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Gidyanes<\/td>\n<td width=\"177\">Cenguwir reisiHacc\u0131 Tahir\u00b4in evlatlar\u0131<\/td>\n<td width=\"192\">Ke\u00e7ki ailesiAbd\u00fclmevla<\/td>\n<td width=\"85\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">T\u0131l-M\u0131\u015far<\/td>\n<td width=\"177\">Muhammed Resulve onun evlatlar\u0131<\/td>\n<td width=\"192\">K\u00f6y muhtar\u0131 Sa\u2018id HasanHacc\u0131 Yasin<\/td>\n<td width=\"85\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Mar-Gurya<\/td>\n<td width=\"177\">Kara-Daran a\u01e7alar\u0131<\/td>\n<td width=\"192\">Sa\u2018id HaydarHasan Muhame<\/td>\n<td width=\"85\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Der-\u015e\u0131m\u015f<\/td>\n<td width=\"177\">\u015eeyh X\u0131d\u0131rve onun evlatlar\u0131<\/td>\n<td width=\"192\">Hamke familjen<\/td>\n<td width=\"85\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Bingof<\/td>\n<td width=\"177\">\u00d6mer A\u01e7an\u0131n evlatlar\u0131<\/td>\n<td width=\"192\">Mamo ailesiHacc\u0131 \u0130sa Hamo<\/td>\n<td width=\"85\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Sada\u01e7<\/td>\n<td width=\"177\">Gundi a\u01e7alar\u0131na\u015eeyh Fatiq Qasim Abd\u00fcl-Kerim<\/td>\n<td width=\"192\">Hacc\u0131 Abd\u00fclkerim ailesi<\/td>\n<td width=\"85\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">B\u0131rke<\/td>\n<td width=\"177\">\u0130skan, Fero ve \u00d6mer\u00b4in evlatlar\u0131<\/td>\n<td width=\"192\">Hacc\u0131 Abd\u00fclrahim\u00b4in evlatlar\u0131<\/td>\n<td width=\"85\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Bekend<\/td>\n<td width=\"177\">\u00d6mer ve \u0130skan\u00b4\u0131n evlatlar\u0131<\/td>\n<td width=\"192\">Hacc\u0131 Xalaf ailesiHacc\u0131 Musa<\/td>\n<td width=\"85\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Piros<\/td>\n<td width=\"177\">Aro\u00b4nun a\u01e7alar\u0131ve bunlar\u0131n \u00e7etesi<\/td>\n<td width=\"192\"><\/td>\n<td width=\"85\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Dentas<\/td>\n<td width=\"177\">Aro\u00b4nun a\u01e7alar\u0131ve bunlar\u0131n \u00e7etesi<\/td>\n<td width=\"192\"><\/td>\n<td width=\"85\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">\u2018Eliloke<\/td>\n<td width=\"177\">Aro\u00b4nun a\u01e7alar\u0131ve bunlar\u0131n \u00e7etesi<\/td>\n<td width=\"192\"><\/td>\n<td width=\"85\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Yukar\u0131 Artevina<\/td>\n<td width=\"177\">Aro\u00b4nun a\u01e7alar\u0131ve bunlar\u0131n \u00e7etesi<\/td>\n<td width=\"192\"><\/td>\n<td width=\"85\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">A\u015fa\u01e7\u0131 Artevina<\/td>\n<td width=\"177\">Aro\u00b4nun a\u01e7alar\u0131ve bunlar\u0131n \u00e7etesi<\/td>\n<td width=\"192\"><\/td>\n<td width=\"85\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Dehok<\/td>\n<td width=\"177\">Bataviya\u00b4n\u0131n a\u01e7alar\u0131<\/td>\n<td width=\"192\"><\/td>\n<td width=\"85\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Gura-t\u0131l<\/td>\n<td width=\"177\">Garisa ve Domani a\u01e7alar\u0131<\/td>\n<td width=\"192\"><\/td>\n<td width=\"85\">2<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Toplam Kilise<\/td>\n<td width=\"177\"><\/td>\n<td width=\"192\"><\/td>\n<td width=\"85\">21<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 notlar<\/p>\n<p><u>Mar Ya\u2019qub Manast\u0131r\u0131 Do\u01e7u ile ilgili en eski elyaz\u0131tlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren de\u011ferli bir k\u00fct\u00fcphanesi vard\u0131.<\/u><\/p>\n<p><strong>Diyarbak\u0131r Vilayetinde<\/strong><\/p>\n<p><strong>Cizre Kildani Ba\u015fpiskoposlu\u01e7u<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6ld\u00fcr\u00fclen ruhban say\u0131s\u0131: 1 piskopos, 10 peder ve yakla\u015f\u0131k 5.000 inanl\u0131<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"123\"><strong>Harap edilen<\/strong><strong>yerler<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kasaba ya da k\u00f6y<\/strong><\/td>\n<td width=\"170\"><strong>Katliamlar<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>\u00a0uygulayanlar<\/strong><\/td>\n<td width=\"217\"><strong>Rehberlik edenler<\/strong><\/td>\n<td width=\"66\"><strong>Y<\/strong><strong>\u0131k\u0131lan<\/strong><strong>\u00a0Kiliseler<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Cizre<\/td>\n<td width=\"170\">\u015e\u0131rnak ve Silopi A\u01e7alar\u0131Bazamer, Xapsiya<\/td>\n<td width=\"217\">M\u00fcft\u00fcFeyzi Bey,<\/p>\n<p>Diyarbekir Milletvekili<\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Taqiyan<\/td>\n<td width=\"170\">Esene\u00b4den S\u00fcleymanve K\u00f6\u00e7erler\u00b4den \u0130smail<\/td>\n<td width=\"217\">Hacc\u0131 Na\u2018im A\u01e7a<\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Gurige-Badro<\/td>\n<td width=\"170\">\u015e\u0131rnak ve Silopi A\u01e7alar\u0131ve bunlar\u0131n \u00e7etesi<\/td>\n<td width=\"217\">Hacc\u0131 Zoraf, Muhammed Arabe<\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Wahsad<\/td>\n<td width=\"170\">\u015e\u0131rnak ve Silopi A\u01e7alar\u0131ve bunlar\u0131n \u00e7etesi<\/td>\n<td width=\"217\">Hacc\u0131 Seyfeddin<\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Marze<\/td>\n<td width=\"170\">Esene a\u015fireti<\/td>\n<td width=\"217\">Sa\u2018id Necmeddin<\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">T\u0131l-Dare<\/td>\n<td width=\"170\">Esene a\u015fireti<\/td>\n<td width=\"217\">Sa\u2018id \u2018Abd\u00fclhamid<\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">B\u0131rke<\/td>\n<td width=\"170\">Esene a\u015fireti<\/td>\n<td width=\"217\">\u015eeyh Muhammed Emin\u00b4inevlatlar\u0131<\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Bara-Betha<\/td>\n<td width=\"170\">Esene a\u015fireti<\/td>\n<td width=\"217\">Sa\u2018id Hindi, Yusuf Efendi<\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">\u2018Emerin<\/td>\n<td width=\"170\">Esene a\u015fireti<\/td>\n<td width=\"217\">Muhammed-Xani\u00b4nin evlatlar\u0131<\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Jari\u1e96a<\/td>\n<td width=\"170\">Mamman a\u015fireti<\/td>\n<td width=\"217\">Re\u015fid\u00b4in evlatlar\u0131,Ahmed Nazo<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a><\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Xandaq<\/td>\n<td width=\"170\">Mamman a\u015fireti<\/td>\n<td width=\"217\">Muhammed Emin Goro<\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Jded<\/td>\n<td width=\"170\">Mamman a\u015fireti<\/td>\n<td width=\"217\">Abd\u00fclmanaf, Musa Efendi<\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Mansuriye<\/td>\n<td width=\"170\">Batuwan a\u015fireti<\/td>\n<td width=\"217\">Re\u015fid\u00b4in o\u01e7lu Sevi<\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Yukar\u0131 Dera<\/td>\n<td width=\"170\">Batuwan a\u015fireti<\/td>\n<td width=\"217\">Hacc\u0131 Abd\u00fclhamid, Hacc\u0131 Sefo<\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">A\u015fa\u01e7\u0131 Dera<\/td>\n<td width=\"170\">Batuwan a\u015fireti<\/td>\n<td width=\"217\">Haccac \u2018Abde,Sa\u2018id Muhammed<\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Nahervan<\/td>\n<td width=\"170\">Batuwan a\u015fireti<\/td>\n<td width=\"217\">Sa\u2018id \u2018Abd\u00fclselam<\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Baspin<\/td>\n<td width=\"170\">Batuwan a\u015fireti<\/td>\n<td width=\"217\">Hacc\u0131 Hasan Fattah<\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Harbol<\/td>\n<td width=\"170\">\u015e\u0131rnak A\u01e7alar\u0131<\/td>\n<td width=\"217\"><\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Tel-Q\u0131bbin<\/td>\n<td width=\"170\">\u015e\u0131rnak ve Silopi A\u01e7alar\u0131<\/td>\n<td width=\"217\"><\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Pe\u015f-Xabur<\/td>\n<td width=\"170\">Miran a\u015fireti<\/td>\n<td width=\"217\"><\/td>\n<td width=\"66\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">Toplam Kilise<\/td>\n<td width=\"170\"><\/td>\n<td width=\"217\"><\/td>\n<td width=\"66\">20<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 notlar [ayn\u0131s\u0131 yukar\u0131da]<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0Massacres et Destructions,<em>\u00a0Les Missions Catholiques<\/em>, N\u00b0 2591, 31 Ocak 1919, Lyon, s. 49-50.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u00a0Patrik Yusuf-Emanuel Tuma (1852-1947).<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u00a0Kaynak: Serie Levanten 1918-1929, kategori T\u00fcrkiye, Cild. 127, fos 79.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>\u00a0MAE Serie Levant 1918-1940 51. Cilt.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>\u00a0Mardinli Muhallemi, Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa\u00b4ya ba\u01e7l\u0131 milis lideri. Mardin\u00b4de \u0130ttihada ba\u01e7l\u0131 Cemiyet Kul\u00fcb\u00fc \u00fcyesi.<\/p>\n<p>\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014<\/p>\n<p><strong>EK-2:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Diy\u00e2rbekir k\u0131t\u00e2li<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/strong><\/p>\n<p>\u015eemm\u00e2s T\u00fbm\u00e2 Yonan Necc\u00e2r<\/p>\n<p>Ger\u015f\u00fcnice\u00b4den aktaran<\/p>\n<p><em>Benjamin Trigona-Harany<\/em><\/p>\n<p>Edit\u00f6r<\/p>\n<p><em>Jan Be\u1e6f-\u015eawoce<\/em><\/p>\n<p><strong>1<\/strong><\/p>\n<p>\u02c1At\u00eedeki (Ac\u0131nacak h\u00e2llerimiz \u00e7ok, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz hi\u00e7 yok) serlevhal\u0131 bir mukaddime ile (Diy\u00e2rbekir k\u0131t\u00e2li) unv\u00e2nl\u0131 bir t\u00e2r\u00eeh\u00e7e, Diy\u00e2rbekir\u2019den Amerika\u2019ya yeni gelen T\u00fbm\u00e2 efendi Necc\u00e2r n\u00e2m hamiyetli bir gen\u00e7 taraf\u0131ndan id\u00e2remize g\u00f6nderilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Esn\u00e2-y\u0131 harbda Diy\u00e2rbekir\u2019de vuk\u00fb\u02c1 bulan f\u00e2ci\u02c1alar\u0131 r\u00e2y-\u0131 ay\u00fcn<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>\u00a0g\u00f6rm\u00fc\u015f oldu\u011fundan ileride Diy\u00e2rbekir k\u0131t\u00e2li hakk\u0131nda mevs\u00fbk ve mu\u02c1temed t\u00e2r\u00eeh yazanlar\u0131m\u0131z \u015fu gencin if\u00e2d\u00e2t sah\u00eehalar\u0131n\u0131 bir merci-i ittih\u00e2d eylemeleri maksad\u0131yla burac\u0131kta derc olunur.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Ac\u0131nacak h\u00e2llerimiz \u00e7ok, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz hi\u00e7 yok<\/strong><\/p>\n<p>Epeyi bir m\u00fcddet olunuyor ki Beth-Nahrin cer\u00eedesini okuyorum. Olmu\u015f ge\u00e7mi\u015f olan \u015feylerin \u00fczerinde olduk\u00e7a konu\u015fuluyor. \u02c1Acaba Diy\u00e2rbekir k\u0131t\u00e2linin \u00fczerinde ni\u00e7in birimiz konu\u015fmuyoruz? Ermen\u00eeler<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>\u00a0bu vuk\u00fb\u02c1\u00e2t\u0131n \u00fczerine bir \u00e7ok kit\u00e2blar tel\u00eef etmi\u015fler. Bizim cer\u00eedemizin bir k\u00f6\u015fesinde bile bu hus\u00fbslarda bir \u015fey bulundurmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z neden ileri geliyor anlayabilir misiniz? Bizim n\u00fcf\u00fbsumuzun z\u00e2yi\u02c1\u00e2t\u0131 onlardan az m\u0131d\u0131r? Velev az bile olmu\u015f olsa onlar\u0131 cer\u00eedelerimizde il\u00e2n etmek l\u00e2z\u0131m de\u011fil midir? \u0130htim\u00e2l denilir ki c\u00fcmlemizin i\u015fitmi\u015f oldu\u011fumuz bir vak\u02c1ay\u0131 bir daha cer\u00eedelere vermek ne l\u00e2z\u0131m?<\/p>\n<p>\u02c1Acaba bu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz fikri d\u00eeger milletler de d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorlar m\u0131? Bu b\u00e2bda t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc kit\u00e2blar\u0131 tel\u00eeflerinden maksad nedir? Bunlar\u0131n evl\u00e2d ve ahf\u00e2dlar\u0131 milletlerinin ba\u015f\u0131na gelen vuk\u00fb\u02c1\u00e2ttan haberd\u00e2r olmalar\u0131 de\u011fil midir? Ama bizimkiler ma\u02c1atteess\u00fcf bundan yi\u011firmi alt\u0131 sene evvel<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>\u00a0peder ve akrab\u00e2lar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015flar\u0131na gelen vuk\u00fb\u02c1\u00e2t\u0131 tasv\u00eer eden bir varakan\u0131n bile mevc\u00fbd olmad\u0131\u011f\u0131ndan o hus\u00fbsta muhtasar t\u00e2r\u00eehe m\u00e2lik de\u011filiz.<\/p>\n<p>Bizden sonra gelenlere bir hediye mak\u00e2m\u0131nda cer\u00eedemizin bir k\u00f6\u015fesinde \u00f6yle h\u00e2diseleri yaz\u0131p b\u0131rakmakl\u0131\u011f\u0131m\u0131z fen\u00e2 m\u0131 olur? Ebn\u00e2-y\u0131 be\u015ferin ba\u015flar\u0131na gelen vuk\u00fb\u02c1\u00e2t\u0131 vaktinde yaz\u0131p haleflerine b\u0131rakmam\u0131\u015f olsayd\u0131lar bug\u00fcn t\u00e2r\u00eeh denilen ilm d\u00fcny\u00e2da bulunmaz idi.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Diy\u00e2rbekir k\u0131t\u00e2li<\/strong><\/p>\n<p>1914 senesinde um\u00fbm h\u00fck\u00fbmetler seferberli\u011fe m\u00fcb\u00e2\u015feret eyledikleri gibi Osm\u00e2nl\u0131 h\u00fck\u00fbmeti dahi ayn\u0131 senede \u015fehr-i A\u011fustos\u2019un ikinci g\u00fcn\u00fcnde seferberli\u011fe i\u015ftir\u00e2k etti\u011fine d\u00e2ir il\u00e2n edildi. Mezk\u00fbr g\u00fcnde bir s\u00fcr\u00fc \u015feyhler boyunlar\u0131na birer davul asarak h\u00fck\u00fbmet taraf\u0131ndan tell\u00e2l gibi \u00e7\u00e2r\u015f\u00fblar\u0131 gezip onsekiz ya\u015f\u0131ndan k\u0131rkbe\u015f ya\u015f\u0131na kadar olanlar h\u00fck\u00fbmet emriyle \u02c1um\u00fbm eh\u00e2l\u00eeden asker toplanaca\u011f\u0131ndan herkes saraya<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>\u00a0gidip ismini kayd ettirmesini ve onlar\u0131n tabur-tabur l\u00fcz\u00fbm eden cebhelere askerlik vaz\u00eefesiyle g\u00f6nderileceklerini ve \u015f\u00e2yed \u00fc\u00e7 g\u00fcn etraf\u0131nda yaz\u0131lmayanlar kal\u0131rsa tutulduklar\u0131nda kur\u015funa dizileceklerine d\u00e2ir il\u00e2n edildi.<\/p>\n<p>Eh\u00e2l\u00ee kur\u015fun sesini i\u015fidince her nefer bir dak\u00eeka evvel gidip yazmaya cehd ve gayret eyledi. H\u00fck\u00fbmet n\u00fcf\u00fbslar\u0131n \u00e7oklu\u011fundan \u00fc\u00e7 g\u00fcnde yaz\u0131lacak efr\u00e2d\u0131n isimlerini ancak bir haftada yazma\u011fa k\u00e2dir olabildi. Yaz\u0131lan efr\u00e2ddan sanatk\u00e2rlar\u0131 ay\u0131rarak kit\u00e2bc\u0131larda Hasan Pa\u015fa H\u00e2n\u0131nda tek\u00e2l\u00eef-i harbiye [illegible] bir im\u00e2l\u00e2th\u00e2ne h\u00e2z\u0131rlama\u011fa az bir m\u00fcddet zarf\u0131nda muvaffak oldular. Mezk\u00fbr tek\u00e2l\u00eef-i harbiye riy\u00e2setine H\u00e2c\u0131 Cercis A\u011faz\u00e2de ittih\u00e2d reisi K\u00f6r<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>\u00a0Y\u00fbsuf efendi intih\u00e2b edildi, sanatk\u00e2r olmayanlar\u0131 ise iki \u00fc\u00e7 g\u00fcnde birer birer f\u0131rka h\u00e2z\u0131rlayarak Arz-\u0131 R\u00fbm<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>\u00a0cebhesine irs\u00e2l etmeye ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p>Arz-\u0131 R\u00fbm cebhesine giden askerler oran\u0131n hay\u00e2t\u0131n\u0131 yan\u00ee kar vey\u00e2 \u00e7amurunu so\u011fuk ve \u00e7amurunu ve bitini ve pisli\u011fini ve bundan ba\u015fka a\u00e7 ve susuzlu\u011funu ve hus\u00fbsuyla H\u0131ristiyan askerlerini sil\u00e2hlar\u0131ndan bil-tecr\u00eed k\u0131\u015fla h\u00e2riclar\u0131nda im\u00e2l-i \u015faka [yorucu] ve birer vas\u0131ta ile itl\u00e2f etmek gibi vah\u015f\u00ee mu\u00e2meleleri g\u00f6rd\u00fcklerinde \u015fehre avdet edip kur\u015funa dizilmelerini daha m\u00fcn\u00e2sib g\u00f6rerek oradan geriye avdet ettiler.<\/p>\n<p>Art\u0131k bunlardan baz\u0131lar\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fc\u011fe \u00e7\u0131k\u0131p baz\u0131lar\u0131 da fir\u00e2r ediyor baz\u0131lar\u0131 da ak\u00e7e yedirerek izin al\u0131yorlard\u0131. Hidmet-i askeriye ile gidenler oran\u0131n b\u00fct\u00fcn ahv\u00e2lini \u02c1um\u00fbm-\u0131 eh\u00e2liye nakledip \u015fehirde bulunan fir\u00e2r\u0131yla bu h\u00e2diseleri i\u015fittiklerinde evlerinden d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kmad\u0131klar\u0131ndan m\u00e2\u02c1ad\u00e2 kendi kendilerini gizleyecek mahaller ted\u00e2r\u00fck etme\u011fe ba\u015flad\u0131lar. Ted\u00e2r\u00fck ettikleri mahaller g\u00e2h duv\u00e2rlar g\u00e2h evler g\u00e2h z\u00eerzem\u00eenler<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>\u00a0g\u00e2h d\u00fckk\u00e2nlardan ib\u00e2ret olmakla h\u00e2s\u0131li herkes kendine m\u00fcn\u00e2sib g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc mahalde yaln\u0131z g\u00f6vdesini s\u0131\u011fd\u0131racak kadar bir yer ted\u00e2r\u00fck eylemi\u015f idi.<\/p>\n<p>Lakin polisler taraf\u0131ndan evlerden taharr\u00ee edilecekleri i\u015fittiklerinde herkes gizlendi\u011fi mahalden fir\u00e2r ediyordu. Bu esn\u00e2da Diy\u00e2rbekir v\u00e2l\u00eesi<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>\u00a0de\u011fi\u015fildi. V\u00e2l\u00eenin Diy\u00e2rbekir\u2019den hareket etti\u011fi gecenin yar\u0131s\u0131nda bu\u011fday pazar\u0131na yang\u0131n d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>H\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan g\u00fby\u00e2 yang\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcrmek i\u00e7in polisler irs\u00e2l edildi. Bu polislerin komiseri Goranl\u0131-z\u00e2de<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>\u00a0Memd\u00fbh Beg idi. M\u00fbm\u00e2ileyh yang\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcrme\u011fe de\u011fil ancak k\u00f6r\u00fcklemek ve bir de seyre gelmi\u015f idi. D\u00fckk\u00e2n s\u00e2hibleri elbiselerini giyinmeden fessiz \u00e7oraps\u0131z yal\u0131n ayak alelacele d\u00fckk\u00e2nlar\u0131na ko\u015fup m\u00e2llar\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rmak \u00fczere d\u00fckk\u00e2nlar\u0131n\u0131 a\u00e7mak istediklerinde onlara da m\u00e2ni oluyordu. Elh\u00e2s\u0131l yang\u0131n d\u00f6rt be\u015f s\u00e2\u02c1at zarf\u0131nda gide gide \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yang\u0131n\u0131n bal\u0131k\u00e7\u0131lar ba\u015f\u0131na kadar vus\u00fbl buldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce art\u0131k yang\u0131n\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi gayr-\u0131 k\u00e2bil oldu\u011funa itim\u00e2d ettik, g\u00e2h yang\u0131n\u0131n s\u00f6nd\u00fcrmesine g\u00e2h herkesin d\u00fckk\u00e2n\u0131ndaki m\u00e2l\u0131 evine g\u00f6t\u00fcrme\u011fe emir verdi. Art\u0131k Diy\u00e2rbekir\u2019den hareket eden v\u00e2l\u00eenin yang\u0131n\u0131n alevlerini g\u00f6rmedi\u011fine ve h\u00fck\u00fbmet bu meseleden haberd\u00e2r olmad\u0131\u011f\u0131na \u015f\u00fcbhe kalmam\u0131\u015f idi.<\/p>\n<p><strong>2<\/strong><\/p>\n<p>Diy\u00e2rbekir\u2019e yeni gelen v\u00e2l\u00ee<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a>\u00a0halefine rahmet okutturacak derecede H\u0131ristiyanlar hakk\u0131nda \u015fefakatsiz idi. V\u00e2l\u00eenin ilk emri H\u0131rist\u0131yan fir\u00e2r\u00eelerini s\u0131k s\u0131k toplatmak oldu. Demir yollar\u0131nda \u00f6tede beride env\u00e2-\u0131 i\u015fkencelerle \u00f6ld\u00fcr\u00fclen H\u0131ristiyanlar k\u00e2f\u00ee de\u011filmi\u015fler de yeni v\u00e2l\u00ee dahi resm\u00ee kas\u00e2bh\u00e2nelere k\u00e2file-k\u00e2file H\u0131ristiyan gen\u00e7lerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu. H\u00e2neleri esn\u00e2-y\u0131 taharr\u00eede n\u00e2m\u00fbs ve \u015fefakat tims\u00e2li olan polis ve milislerin mu\u02c1\u00e2mel\u00e2t-\u0131 ins\u00e2niyetk\u00e2relerini vasf i\u00e7in kalemim \u00e2cizdir.<\/p>\n<p>Karaba\u015f karyesindeki b\u00fct\u00fcn \u00c2s\u00fbr\u00ee gen\u00e7lerini asker imi\u015fler diye elleri ba\u011fl\u0131 olarak \u015fehre getirdiler bir m\u00fcddet habish\u00e2nede a\u00e7 ve susuz b\u0131rakt\u0131ktan sonra bir k\u0131sm\u0131n\u0131 \u015feyt\u00e2nlar\u0131n bile bilemedikleri m\u0131nt\u0131kalara g\u00f6nderdiler, bir k\u0131sm\u0131n\u0131 da Da\u011fkap\u0131s\u0131\u2019ndan d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kararak binlerce eh\u00e2l\u00eenin huz\u00fbrunda kur\u015funa dizdiler. Bunlardan baz\u0131lar\u0131n\u0131n es\u00e2m\u00eesi \u015funlard\u0131r: H\u0331ann\u00e2, Qawme, H\u0131d\u0131r\u015f\u00e2h, Na\u02c1\u00fbm, \u015eawme efendilerdir.<\/p>\n<p><strong>Gelelim tek\u00e2l\u00eef-i harbiye reisi K\u00f6r Y\u00fbsuf efendinin mu\u00e2melelerine<\/strong><\/p>\n<p>Bu her\u00eef H\u0131ristiyan zenginlerini bir bir \u00e7a\u011f\u0131rarak onlara hit\u00e2ben,\u00a0<em>o\u011flum h\u00fck\u00fbmete bin be\u015fy\u00fcz ar\u015f\u0131n bez vereceksin ve buna kar\u015f\u0131 sana bir ves\u00eeka verilir. Harb\u0131n hit\u00e2m\u0131nda sana paras\u0131 f\u00e2iziyle tediye edilecektir.<\/em>\u00a0Bunu s\u00f6yledikten sonra k\u00e2tibe \u201dyaz\u201d der.<\/p>\n<p>H\u0131ristiyan \u2013 Efendim benim 1500 ar\u015f\u0131n bez verme\u011fe iktid\u00e2r\u0131m yok, der.<\/p>\n<p>Reis K\u00e2tibe \u2013 \u00d6yle ise 1000 ar\u015f\u0131n yaz, der.<\/p>\n<p>H\u0131ristiyan \u2013 Efendim benim 500 ar\u015f\u0131n verme\u011fe iktid\u00e2r\u0131m yok iken nas\u0131l 1000 ar\u015f\u0131n yazd\u0131r\u0131yorsun?<\/p>\n<p>Reis K\u00e2tibe \u2013 \u00d6yle ise 2500 ar\u015f\u0131n gaze manusa ve \u00e7uha gibi kuma\u015flar yaz.<\/p>\n<p>K\u00e2tib derh\u00e2l deftere kayd eder. Art\u0131k b\u00ee\u00e7\u00e2re adam y\u00fck\u00fcn\u00fcn gide gide a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce \u015fa\u015fk\u0131n bir h\u00e2lde d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kar, tekr\u00e2r zev\u00e2ll\u0131y\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rarak her\u00eef\u00a0<em>bana\u00a0<\/em><em>yi\u011firmi d\u00f6rt s\u00e2atte bu m\u00e2l\u0131 tesl\u00eem etmeyecek olur isen fen\u00e2 h\u00e2lde cez\u00e2lanaca\u011f\u0131na em\u00een ol<\/em>, der.<\/p>\n<p>B\u00f6ylelikle art\u0131k her adam\u0131n sanaat\u0131na g\u00f6re bezz\u00e2zlardan bez, demircilerden m\u00eeh, k\u00f6yl\u00fclerden saman, k\u00f6m\u00fcrc\u00fclerden k\u00f6m\u00fcr, direk\u00e7ilerden tahta, k\u00f6y s\u00e2hiblerinden bu\u011fday, s\u00fcr\u00fc s\u00e2hiblerinden bil-ecn\u00e2s hayvan\u00e2t, el-h\u00e2s\u0131l her adam\u0131n sanaat\u0131na g\u00f6re bir cirme<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>\u00a0koymakla o m\u00e2llar\u0131n yi\u011firmi d\u00f6rt saat zarfta tahs\u00eeline \u015fartla emirler verildi. Art\u0131k tahs\u00eeld\u00e2rlar mahalleleri dola\u015f\u0131p baz\u0131 h\u00e2nelerden onar kuru\u015f para ve baz\u0131lar\u0131ndan kazan vey\u00e2 ta\u015ft<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a>\u00a0vey\u00e2 kilim toplayarak net\u00eecesinde her adam\u0131n m\u00e2l\u0131 kendine i\u00e2de edilece\u011fine d\u00e2ir s\u00e2hiblerine birer ves\u00eeka veriliyor idi.<\/p>\n<p>Ondan sonra ipek dolaplar\u0131 mahallerine gidip top\u00e7ular\u0131n ocaklar\u0131n\u0131 yakarak m\u00e2hz\u00e2nlar\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. Onlara da bir neferin imz\u00e2s\u0131yla ayn\u00ee ves\u00eeka veriliyor idi. Unutmayal\u0131m demeyi harb\u0131n nih\u00e2yette eh\u00e2l\u00ee h\u00fck\u00fbmete verdikleri bu m\u00e2llar\u0131 tediye alacaklar\u0131n\u0131 istird\u00e2d etmek \u00fczere kendilerine verilen ves\u00eekalar\u0131n imz\u00e2 s\u00e2hiblerini bulma\u011fa mecb\u00fbr idiler de\u011fil mi? Lakin n\u00e2m\u00fcmkin [ne m\u00fcmkin].<\/p>\n<p>Eh\u00e2l\u00eeden m\u00e2l e\u015fya para kapmak yolu hit\u00e2m bulduktan sonra art\u0131k askerlere elbise ve s\u00e2ire h\u00e2z\u0131rlamak l\u00e2z\u0131m oldu\u011fundan h\u00e2ne ba\u015f\u0131na her g\u00fcn 10-15 par\u00e7a diki\u015f tevz\u00ee etme\u011fe ba\u015flad\u0131lar. Zavall\u0131 eh\u00e2l\u00ee bu z\u00e2yiatlar\u0131<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a>\u00a0g\u00f6rd\u00fcklerinde \u00e7ana \u00e7al\u0131yordu.<\/p>\n<p>Evvel esn\u00e2da bedel-i asker\u00ee vermek isteyenlerin bedelleri kab\u00fbl olunaca\u011f\u0131 il\u00e2n edildi. Muktedir olanlar 43 liray\u0131 Osm\u00e2n\u00ee tediye etmekle bir seneye kadar askerlikten mu\u02c1\u00e2f tutulacaklar\u0131na d\u00e2ir (\u015fu\u02c1beden) onlara birer ves\u00eeka veriliyordu. Fukar\u00e2 k\u0131sm\u0131 ise bedel veremediklerinden, ve esb\u00e2b-\u0131 mezk\u00fbreden dolay\u0131 askerli\u011fe de gitmediklerinden v\u00e2d\u00b4\u00ee fir\u00e2rda kal\u0131yorlar idi. H\u00fck\u00fbmet bunlar\u0131 g\u00e2h il\u00e2n ve g\u00e2h dell\u00e2l v\u00e2s\u0131talar\u0131yla elde etmek \u00fczere defa\u02c1\u00e2tla taleb etmi\u015f ve verilen va\u02c1de hit\u00e2m\u0131na kadar gelmeyenler tutulduklar\u0131nda \u015fed\u00eeden cez\u00e2lanacaklar\u0131na d\u00e2ir tehd\u00eed\u00e2tta bulunmu\u015f ise de b\u00fct\u00fcn o il\u00e2nlar n\u00e2file idi. Z\u00eer\u00e2 fir\u00e2r\u00eelerin kav\u00ee bir \u00fcm\u00eed ile askerlik yapmayacaklar\u0131na d\u00e2ir kan\u00e2\u02c1at getiriyorlar idi. Art\u0131k eh\u00e2l\u00ee kaz\u00e2n\u0131n<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>\u00a0g\u00fcnden g\u00fcne yakla\u015fmakta oldu\u011funu his edince k\u00e2ffesini bir mey\u00fbsiyet burmu\u015f idi.<\/p>\n<p>\u0130\u015fbu fir\u00e2r\u00eeler kendi aralar\u0131nda\u00a0<em>\u015f\u00e2yed polis taraf\u0131ndan birimiz tutulacak olursa c\u00fcmlemiz m\u00fcd\u00e2fa\u02c1ada bulunal\u0131m<\/em>\u00a0diye kar\u00e2r verilmi\u015f ise de bu fikirlerini r\u00fces\u00e2-y\u0131 r\u00fbh\u00e2niyeye ve milletin zeng\u00eenlerine bey\u00e2n edince kab\u00fbl edilmeyerek bu y\u00fczden millet aras\u0131na tefrika<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a>\u00a0d\u00fc\u015ft\u00fc. Askerlik hidmetini \u00eef\u00e2dan imtin\u00e2 eden fak\u00eerlerin fikri bu idi ki sekiz g\u00fcnl\u00fck yolu karlar\u0131n, sular\u0131n, ya\u011fmurlar\u0131n, \u00e7amurlar\u0131n i\u00e7inde y\u00fcr\u00fcy\u00fcp Arz-\u0131 R\u00fbmun \u015fu m\u00fchlik yollar\u0131nda mahv olmaktan ve b\u00e2hus\u00fbs oraya vus\u00fbl\u00fcm\u00fczde a\u00e7l\u0131k ve so\u011fuk ve pislik ve bitler i\u00e7inde bo\u011fulup \u00f6lmektense burada \u00f6lmekli\u011fimiz daha m\u00fcn\u00e2sibdir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkler H\u0131ristiy\u00e2nlar\u0131n her bir s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 ne s\u00fbretle mahv edeceklerine z\u00e2ten \u00eec\u00e2b eden ted\u00e2b\u00eeri ittih\u00e2z etmi\u015fler, ve eh\u00e2l\u00eenin bir k\u0131sm\u0131 dahi bunlar\u0131n planlar\u0131na v\u00e2k\u0131f olmu\u015flar idi. Bin\u00e2en-aleyh esn\u00e2f t\u00e2k\u0131m\u0131 \u201cm\u00e2d\u00e2m ki biz bu s\u00fbretle mahv olaca\u011f\u0131z, b\u00e2r\u00ee elden geldik\u00e7e muk\u00e2belede bulunal\u0131m \u00e7\u00fcnki her nas\u0131l hareket etsek \u00f6l\u00fcm \u00f6l\u00fcmd\u00fcr\u201d fikirlerini reis-i r\u00fbh\u00e2n\u00eelere ve zeng\u00eenlere bey\u00e2n ettiler ise de \u201duyumu\u015f olan y\u0131lani uyand\u0131rmayal\u0131m\u201d diye onlar\u0131 ikn\u00e2 ediyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Lakin T\u00fcrk h\u00fck\u00fbmet [z\u00e2limesi?] H\u0131ristiy\u00e2nlar\u0131 mahv etmek \u00fczere kendi plan\u0131n\u0131 h\u00e2z\u0131r ettikten sonra v\u00e2l\u00ee, murahhaslar\u0131<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a>\u00a0huz\u00fbruna davet edip onlara hit\u00e2ben \u201cbilesiniz ki h\u00fck\u00fbmetin kolu uzundur, \u015fimdiye kadar dev\u00e2m etmi\u015f olsayd\u0131 milletlerinizden fir\u00e2r\u00ee olanlar\u0131 \u00e7oktan elde edebilece\u011fine \u015f\u00fcbhe yoktur. M\u00e2d\u00e2m ki bu fir\u00e2r\u00eeler Erzurum\u2019a gitmiyorlar b\u00e2r\u00ee demir yollar\u0131n tam\u00eeri i\u00e7in ta\u015f k\u0131rmak \u00fczere \u015fehirden iki s\u00e2at \u00f6teye gidip i\u015fletsinler, ve isterlerse haftada bir iki defa h\u00e2nelerine gelebilirler, ve \u00e2ileleri de bir iki gece yanlar\u0131na gidip kalabilirler. Buna hi\u00e7 bir kimse taraf\u0131ndan m\u00fcm\u00e2naat olunmaz.<\/p>\n<p>Tek bunlar h\u00fck\u00fbmetin g\u00f6z\u00fcne g\u00f6r\u00fcnmesinler, diye s\u00f6yledi\u011finde murahhaslar v\u00e2l\u00eenin i\u015fbu tekl\u00eefine k\u00e2ni olup eh\u00e2l\u00eeyi de ikn\u00e2 ettiler. Ve um\u00fbm fir\u00e2r\u00eeler bir iki g\u00fcn zarf\u0131nda toplan\u0131p yaz\u0131larak demir yoluna gittiler. Bu ameleler yak\u0131n mahallerde i\u015flerler iki haftada bir iki defa \u015fehre gelebilirler ve familyalar\u0131 dahi gidip onlarla g\u00f6r\u00fc\u015febilirler idi. Art\u0131k yollar im\u00e2r olunup ve elli ameleler ileriledik\u00e7e \u015fehirden sekiz s\u00e2atlik bir mes\u00e2fe uzakla\u015f\u0131p haftalarca h\u00e2nelerine gelemez oldular. \u015eehirden bir g\u00fcnl\u00fck mes\u00e2fe uzak olan (Kara Ba\u011f\u00e7e) n\u00e2m karyeye irs\u00e2l olunanlar her iki cihetten yekdigerini g\u00f6rmekle el-ved\u00e2 ettiler.<\/p>\n<p>\u00c2s\u00fbr\u00ee melletimizin bir \u00e7ok gen\u00e7lerini demir yoluna g\u00f6t\u00fcr\u00fcp oralarda itl\u00e2f<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a>\u00a0ettiler. Bunlardan (\u0160ifuro) cer\u00eedesi s\u00e2hibi Be\u015f\u00e2r Hilm\u00ee efendiyi ay\u0131rarak g\u00fby\u00e2 kendisini \u015fehirde istiyorlar diye bir t\u00e2k\u0131m ha\u015fer\u00e2ta tesl\u00eem ederek \u015fehre [getirirken] yolda kur\u015funa tutturup onu bir a\u011fac\u0131n alt\u0131nda defn ettiler. C\u00fcrm\u00fc nedir? sorulursa g\u00fby\u00e2\u00a0<em>h\u00e2nesinde sil\u00e2h sakl\u0131yormu\u015f<\/em>, h\u00e2lbuki zav\u00e2ll\u0131 b\u00fct\u00fcn hay\u00e2t\u0131nda sil\u00e2h\u0131n nas\u0131l a\u00e7\u0131l\u0131p kapanmas\u0131n\u0131 bile g\u00f6rmemi\u015f ve bilmemi\u015f idi.<\/p>\n<p>Lakin kurd, koyunu par\u00e7alamay\u0131 fikrine koyunca bin t\u00fcrl\u00fc bah\u00e2ne bulur. M\u00fbm\u00e2-ileyh Be\u015f\u00e2r efendinin ba\u015f\u0131na gelece\u011fi fel\u00e2keti kendine de ay\u00e2n oldu\u011fundan zikri millette b\u00e2k\u00ee kalmak \u00fczere (Gelin \u00c2s\u00fbr\u00eeler) kelimeleriyle ba\u015flayan yedi h\u00e2neden ib\u00e2ret bir med\u00eeha<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a>\u00a0tanz\u00eem eylemi\u015f idi, s\u0131ras\u0131 geldi\u011finde (H\u0331uyo\u1e0fo) cer\u00eedesinde ne\u015frolunur \u00fcm\u00eedindeyiz.<\/p>\n<p><strong>3<\/strong><\/p>\n<p>Demir yolunda g\u00f6t\u00fcr\u00fclen zav\u00e2ll\u0131 gen\u00e7leri de, bir g\u00fcn Da\u011f-Kap\u0131s\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131k\u0131p Ba\u011flar Tepesi\u2019nden demir yoluna giden yetmi\u015f nefer s\u00fcv\u00e2r\u00ee taraf\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcp elleri ba\u011flanarak (\u015eeyt\u00e2n Deresi) n\u00e2m m\u00fcdhi\u015f bir mahalle g\u00f6t\u00fcr\u00fcrler. B\u00ee\u00e7\u00e2reler ate\u015fe tutulacaklar\u0131n\u0131 anlarlar art\u0131k, oradaki manzara ne kadar fec\u00ee oldu\u011funu bey\u00e2n etmekten kalem \u00e2cizdir.<\/p>\n<p>Aman ya rabb\u00ee!<\/p>\n<p>O menh\u00fbs dereden \u00e7\u0131kan ac\u0131 ac\u0131 fery\u00e2dlar ve son fi\u011f\u00e2nlar da\u011flar\u0131 ta\u015flar\u0131 titretiyordu. Kimi o gadd\u00e2r T\u00fcrklere yalvar\u0131yor. Kimi du\u00e2 ediyor. Kimi \u201dAllah! Allah!\u201d ba\u011f\u0131r\u0131yor. Ve kimi a\u011flay\u0131p \u015f\u00eeven ediyor. Nih\u00e2yet m\u00eel\u00eesler z\u00e2b\u0131t\u0131 taraf\u0131ndan verilen i\u015f\u00e2ret \u00fczerine zav\u00e2ll\u0131lar\u0131 ate\u015fe tuttururlar. Onlar\u0131 iki s\u00e2\u02c1at m\u00fctem\u00e2diyen ate\u015fledikten sonra la\u015feleri [le\u015fleri] yerlere serilir, ve o korkun\u00e7 derede sular yerine kanlar giry\u00e2n eder. Ve bununla iktif\u00e2 etmeyerek, o kana susam\u0131\u015f c\u00e2nav\u00e2rlar, dereye inip cesedleri taharr\u00ee etmekle, hen\u00fcz nefes alanlar\u0131n ba\u015flar\u0131n\u0131 bedenlerinden ay\u0131rarak, \u015fehire avdet ederler. Bunlardan be\u015f ki\u015fi, ka\u00e7ma\u011fa muvaffak olurlar isede, bu fec\u00ee h\u00e2diseyi il\u00e2n ve i\u015fh\u00e2r etmemeleri \u00fczere bir ka\u00e7\u0131n\u0131 k\u00f6ylerde ve bir ka\u00e7\u0131n\u0131 ba\u011flarda bulup hay\u00e2tlar\u0131na h\u00e2time verirler.<\/p>\n<p>T\u00fcrkler \u015fehir d\u00e2hilinden b\u00f6yle bir kuvveti teb\u02c1\u00eed ettiklerinden art\u0131k kendilerine kar\u015f\u0131 isy\u00e2n edecek adamlar kalmad\u0131\u011f\u0131na em\u00een olarak Feyz\u00ee Beg\u2019in \u00e7izmi\u015f oldu\u011fu planlar\u0131n icr\u00e2s\u0131na ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p>Birinci vaz\u00eefeleri H\u0131ristiy\u00e2nlarda bulunan um\u00fbm eslihan\u0131n tesl\u00eem etmekleri hus\u00fbsunda il\u00e2n etmek oldu. Kimin yan\u0131nda sil\u00e2h varsa herkes mahallesi polis merkezine tesl\u00eem etmesine d\u00e2ir emirler \u00e7\u0131kt\u0131. Tay\u00een olunan m\u00fcddetin hit\u00e2m\u0131nda, her kimin yan\u0131nda sil\u00e2h bulunacak olursa, m\u00fcc\u00e2z\u00e2t edilece\u011fi \u015fed\u00eeden tenb\u00eeh olundu. Bin\u00e2enaleyh sil\u00e2hlar\u0131 olanlar c\u00fcmlesi getirip h\u00fck\u00fbmete tesl\u00eem ettiler.<\/p>\n<p>Lakin fel\u00e2ketin nih\u00e2yeti bununla gelmedi. Bir taraftan h\u00e2neleri gezip sil\u00e2hlar\u0131 toplamak \u00fczere m\u00fcte\u02c1addid hafiyyeler tay\u00een ederek, \u00e7oklar\u0131n\u0131 [H\u0131ristiyanlar\u0131] bu bah\u00e2ne ile h\u00e2nelerden ihr\u00e2c\u0131 ve t\u00fcrl\u00fc az\u00e2blarla onlar\u0131 ta\u02c1z\u00eeb ve ifn\u00e2 ettiler. Bil-\u00e2here cemiyetlere t\u00e2bi olanlar\u0131 derdest edip onlar\u0131 i\u015fkenceledikten sonra mahvettiler. Bunlardan yirmi be\u015fi kadar Harp\u00fbt \u00f6rfiyesine ers\u00e2l ettikden ve bir sene orada tevk\u00eef eyledikten sonra kimini as\u0131p kimini kur\u015funlad\u0131lar.<\/p>\n<p>Bil-\u00e2here \u015fehirde bulunan zenginleri derdest etme\u011fe ba\u015flad\u0131lar. On on-be\u015f g\u00fcn zarf\u0131nda b\u00fct\u00fcn zenginleri toplad\u0131lar. Keld\u00e2n\u00ee ve S\u00fcry\u00e2n\u00ee Katolik t\u00fccc\u00e2r ve muteber\u00e2n\u0131n is\u00e2m\u00eelerini k\u00e2milen bilmedi\u011fimizden bizim Ortodoks S\u00fcry\u00e2n\u00ee t\u00fccc\u00e2r ve mu\u02c1teber\u00e2n\u0131ndan toplananlar el yanak Tomas ve mahd\u00fbmu H\u0331ann\u00e2 ve M\u00fbmcu-z\u00e2de \u015femm\u00e2s H\u0331annu\u0161 ve mahd\u00fbmlar\u0131 Tomas ve \u02c1Abd\u00fclaz\u00eez ve damatlar\u0131 \u015eamuel H\u0331ilm\u00ee ve Ba\u1e96do Toma ve H\u0331annu\u0161 ve Ya\u02c1q\u00fbb ve Sa\u02c1\u00eed ve \u02c1Abd\u00fclker\u00eem ve Qosti X\u00fbr\u00ee ve Tom\u00e2s R\u00ebmm\u00e2ne muallim Ya\u02c1q\u00fbb Fehm\u00ee ve s\u00e2ire bu c\u00fcmh\u00fbrun [kitlenin] d\u00e2hilinde edilir. Habish\u00e2nede kald\u0131klar\u0131 m\u00fcddet\u00e7e bunlara yapt\u0131rmad\u0131klar\u0131 hidem\u00e2t \u015faka [yorucu] ve yapmad\u0131klar\u0131 hak\u00e2retler kalmad\u0131.<\/p>\n<p>El-h\u00e2s\u0131l bir Cumaertesi g\u00fcn\u00fc bunlardan ka\u00e7 y\u00fcz ki\u015finin Musul\u00b4a nefi<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a>\u00a0olunacaklar\u0131na d\u00e2ir haber verdiler. Her kesin \u00e2ilesi taraf\u0131ndan yol h\u00e2z\u0131rl\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Pazartesi seher vaktinde onlar\u0131 \u015fehirden \u00e7\u0131kar\u0131p k\u00f6pr\u00fc ba\u015f\u0131na g\u00f6t\u00fcrerek her biri \u00e7oluk \u00e7ocuk ve familyalar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcp hel\u00e2lla\u015fd\u0131ktan sonra kay\u0131klara indirdiler. M\u00fcteb\u00e2k\u00eelerini de habish\u00e2nelerde t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc az\u00e2blarla \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler. D\u00eeger k\u0131sm\u0131n\u0131 da evvelki k\u00e2fileden d\u00f6rt g\u00fcn sonra geceleyin habish\u00e2neden \u00e7\u0131kar\u0131p bir semt-i mech\u00fble g\u00f6nderdiler.<\/p>\n<p>H\u0131ristiy\u00e2nlar hakk\u0131nda bu mu\u00e2mel\u00e2t-\u0131 vah\u015fiyenin icr\u00e2s\u0131 emri geldi\u011finde, \u015fehir T\u00fcrkleri aras\u0131nda elli ya\u015f\u0131ndaki adamlara tenb\u00eeh oldu ki H\u0131ristiy\u00e2nlar\u0131n mahv\u0131n\u0131 ve etl\u00e2f\u0131n\u0131 isteyenler \u201cmil\u00ees-i asker\u00ee yaz\u0131ls\u0131n\u201d diye bir emir \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Bunun \u00fczerine mezk\u00fbr T\u00fcrklerden \u015fehir d\u00e2hilinde \u00fc\u00e7 y\u00fcz ki\u015fiden m\u00fcrekkeb bir mil\u00ees taburu te\u015fk\u00eel ettiler. \u0130\u015fte \u02c1um\u00fbm Diy\u00e2rbekir eh\u00e2l\u00eesinin k\u00e2til-i m\u00fccrimleri bu taburda mens\u00fbb olanlar idi.<\/p>\n<p>\u0130mdi kelek ile gidenlerle g\u00fby\u00e2 muh\u00e2faza ve Musul\u00b4a \u00eers\u00e2l etmeleri i\u00e7in yi\u011firmi nefer mil\u00ees-i askerlerinden terf\u00eek ettiler. Birinci g\u00fcn yollar\u0131nda do\u011fruca dev\u00e2m ederler. \u0130kinci g\u00fcn \u00f6yle vakti Raman<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a>\u00a0a\u015f\u00e2irine yak\u0131n bir mahalle v\u00e2s\u0131l olduklar\u0131nda mezk\u00fbr a\u015f\u00e2irin eh\u00e2l\u00eesi yolcular\u0131n yakla\u015fmalar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinde kay\u0131klara iki kur\u015fun atmakla onlardan ikisini yaralarlar. Mil\u00eesler derh\u00e2l m\u00fcd\u00e2faaya yeltenir gibi kar\u015f\u0131ya \u00e7\u0131k\u0131p epeyi e\u011flendikten sonra avdet ederler. Ve \u201ce\u015fkiy\u00e2dan \u00fc\u00e7 ki\u015fi \u00f6ld\u00fcrd\u00fck ve m\u00fcteb\u00e2k\u00eesini ka\u00e7\u0131rd\u0131k\u201d derler.<\/p>\n<p>Bunun \u00fczerine mil\u00eeslerin z\u00e2b\u0131t\u0131 Re\u015f\u00eed Beg<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a>\u00a0bu k\u00e2filenin e\u015fr\u00e2flar\u0131ndan \u00fc\u00e7 ki\u015fi yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rarak onlara hit\u00e2ben\u00a0<em>\u201cbu bo\u011faz\u0131 ge\u00e7me\u011fi \u00e7ok tehlikeli g\u00f6r\u00fcyorum bunun i\u00e7in karaya \u00e7\u0131kmakl\u0131\u011f\u0131m l\u00e2z\u0131m gelir. \u0130mdi um\u00fbm efr\u00e2d\u0131n\u0131za s\u00f6yleyiniz, nezdinizdeki olan paralar\u0131n c\u00fcmlesini toplay\u0131p bu \u00e7antaya doldurunuz. Herkes paras\u0131n\u0131 tan\u0131mak i\u00e7in bir ni\u015f\u00e2n tay\u00een etsin ve \u00e7antay\u0131 b\u00fcy\u00fck kay\u0131\u011fa koyal\u0131m. \u00c7\u00fcnki kuvvetimizin ekser\u00eesi orada bulundu\u011fundan \u015fu em\u00e2netler mahf\u00fbz kal\u0131r. T\u00e2 ki bu bo\u011faz\u0131 ge\u00e7inceye kadar tekr\u00e2r her adam\u0131n paras\u0131 kendisine i\u00e2de edilir.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Ba\u02c1de mezk\u00fbr \u00fc\u00e7 z\u00e2t um\u00fbm eh\u00e2l\u00eede bulunan para, s\u00e2\u02c1atleri toplay\u0131p \u00e7antaya doldururlar. Yek\u00fbn para alt\u0131 bin liraya b\u00e2li\u011f olur. bundan sonar be\u015f dak\u00eeka yollar\u0131na dev\u00e2m eder etmez a\u015f\u00e2irler yeniden h\u00fcc\u00fbm etmek \u00fczere g\u00f6r\u00fcn\u00fcrler. Re\u015f\u00eed Beg bu h\u00e2li g\u00f6r\u00fcnce karaya \u00e7\u0131kmak ve o gece bir k\u00f6yde kalma emir eder ve her h\u00e2neye alt\u0131\u015fer ki\u015fi tevz\u00ee\u02c1 olunaca\u011f\u0131 s\u00f6yler ve ma\u02c1iyyetinde olunanlara i\u015f\u00e2ret eder ki bunlar\u0131n yollarda ka\u00e7mamalar\u0131 i\u00e7in ba\u011flas\u0131nlar.<\/p>\n<p>Onlarda bu emri inf\u00e2z i\u00e7in zav\u00e2ll\u0131 yolcular\u0131n alt\u0131\u015fer-alt\u0131\u015fer ellerini ba\u011flayarak c\u00fcmlesini karaya \u00e7\u0131kar\u0131rlar ve k\u00f6ye do\u011fru y\u00fcr\u00fcd\u00fcklerinde Re\u015f\u00eed Beg a\u015fa\u02c1irlere i\u015f\u00e2retini verir vermez onlar\u0131 d\u00f6rt etr\u00e2ftan \u00e7\u0131kar\u0131rlar ve elleri ba\u011fl\u0131 bulunan eh\u00e2l\u00eeyi a\u015f\u00e2\u02c1ir ve mil\u00eeslerin ih\u00e2tas\u0131yla dereye indirirler ve yukar\u0131da zikir etti\u011fimiz gibi demir yoluna g\u00f6t\u00fcr\u00fclen eh\u00e2l\u00eenin haklar\u0131na temsil ettikleri fig\u00e2nlar\u0131n ayn\u0131 burada ik\u00e2\u00b4<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn23\" name=\"_ftnref23\"><strong>[23]<\/strong><\/a>\u00a0[d\u00fc\u015fer] ederler ve son nefer kal\u0131ncaya kadar birer birer kur\u015funa tutturup pek fec\u00ee bir s\u00fbrette hay\u00e2tlar\u0131na h\u00e2time verdikten sonra mil\u00eesler \u015fehire avdet ederler.<\/p>\n<p><strong>4<\/strong><\/p>\n<p>[Be\u015finci n\u00fcshadan m\u00e2b\u02c1ad]<\/p>\n<p>\u02c1Um\u00fbm bu h\u00e2ller \u015fehir d\u00e2hilinde vuk\u00fb\u02c1 bulduktan sonra S\u00fcry\u00e2n\u00ee milletine \u02c1afv gelmi\u015f diye meyd\u00e2na bir \u015f\u00e2yi\u02c1a \u00e7\u0131kard\u0131lar, \u02c1afv emrinin bu kadar gecikmesinin de sebebi Diy\u00e2rbekir v\u00e2l\u00eesinin milletimize etmi\u015f oldu\u011fu son ihs\u00e2n idi. Gelen \u02c1afv emrini milletimize tebl\u00ee\u011f i\u00e7in evvel vakt murahhas vek\u00eeli X\u00fbr\u00ee<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn24\" name=\"_ftnref24\">[24]<\/a>\u00a0Be\u015f\u00e2re efendiyi sar\u00e2ya davet ederek kendisine hit\u00e2ben \u201d<em>\u0130\u015fte siz h\u00fck\u00fbmete kar\u015f\u0131 s\u00e2d\u0131k bulundu\u011funuzdan dolay\u0131 merkez id\u00e2reden size \u02c1afv gelmi\u015ftir. Ve i\u015fbu emri nih\u00e2yete kadar icr\u00e2ya h\u00e2z\u0131r\u0131z. Milletinizi d\u00eeger milletlerden ay\u0131rmak i\u00e7in her kimin n\u00fcf\u00fbsu kilisenizin k\u00f6t\u00fc\u011f\u00fcnde varsa bir \u015feh\u00e2detn\u00e2me yazd\u0131rs\u0131n ve onu ke\u015f\u00ee\u015f ve muhtar imz\u00e2lad\u0131ktan sonra n\u00fcf\u00fbs d\u00e2iresine g\u00f6t\u00fcr\u00fcp k\u00fcnyelerini yoklatmakla S\u00fcry\u00e2n\u00ee oldu\u011fu isb\u00e2t olunursa ona S\u00fcry\u00e2n\u00ee n\u00fcf\u00fbs tezkeresi verilecektir ve n\u00fcf\u00fbs tezkereleri olmayanlar ise m\u00fctebak\u00ee milletlerle ber\u00e2ber s\u00fcrg\u00fcn olacaklard\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Ke\u015f\u00ee\u015f efendi h\u00fck\u00fbmetten tavsiye olunan emirleri ayn\u00ee eh\u00e2l\u00eeye gelip nakletti. \u0130mdi her bir nefs S\u00fcry\u00e2n\u00ee oldu\u011funu n\u00fcf\u00fbs d\u00e2iresinde isb\u00e2t ederek mu\u00e2mele-i l\u00e2z\u0131ma haklar\u0131nda icr\u00e2 ve onlara n\u00fcf\u00fbs k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 verildi.<\/p>\n<p>Bin\u00e2en aleyh h\u00fck\u00fbmetin milletimize \u015fu nimetine yan\u00ee b\u00fcy\u00fcklerimizi mu\u02c1teberlerimizi i\u015fe yarayanlar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6t\u00fcrd\u00fckten sonra \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bu \u02c1afv emrine bey\u00e2n-\u0131 te\u015fekk\u00fcr etmek \u00fczere kalan her zenginden bir ka\u00e7 lira toplamakla be\u015f y\u00fcz lira ayn-\u0131 Osm\u00e2nl\u0131 lir\u00e2s\u0131na b\u00e2l\u0131\u011f olup onu h\u00fck\u00fbmete takd\u00eem ettiler.<\/p>\n<p>Bundan sonra h\u00fck\u00fbmet m\u00fcteb\u00e2k\u00ee milletlerin h\u00e2nelerini yoklay\u0131p her bir h\u00e2nenin n\u00fcf\u00fbslerini ayr\u0131ca yazd\u0131ktan sonra evlerine birer mil\u00ees-i asker\u00ee [taraf\u0131ndan] vaaz olunup\u00a0<em>sab\u00e2hlay\u0131n m\u00fcrekkebler gelecek e\u015fy\u00e2n\u0131z\u0131 y\u00fckleyip de Haleb\u2019e s\u00fcrg\u00fcn gidece\u011finize emr gelmi\u015f<\/em>\u00a0diye tavsiye ediyorlard\u0131.<\/p>\n<p>\u0130btid\u00e2 yevmiye sekiz on \u2013 h\u00e2ne s\u00fcrg\u00fcn ediyorlard\u0131, lakin ba\u02c1de art\u0131rarak beher g\u00fcnde 70 ve 80 h\u00e2ne irs\u00e2l ettiklerini eh\u00e2l\u00ee g\u00f6r\u00fcnce evvel vakt meseleyi anlad\u0131lar.<\/p>\n<p>H\u00fck\u00fbmetten \u00f6yle bir emir var idi ki \u02c1afv olunmu\u015f milletlerin h\u00e2nelerinde bir Ermen\u00ee saklayacak olsalar kendileri dahi onlar ile ber\u00e2ber gideceklerdir. Bin\u00e2enaleyh milletimizden baz\u0131lar\u0131 k\u0131zlar\u0131n\u0131 vey\u00e2 eni\u015ftelerini vey\u00e2 akrab\u00e2 ve kom\u015fular\u0131n\u0131 saklayanlar\u0131n ekser\u00eesini toplay\u0131p onlarla terf\u00eek ettiler.<\/p>\n<p>H\u00fck\u00fbmet art\u0131k \u00e7ok adam kalmad\u0131\u011f\u0131na em\u00een olarak ve baz\u0131 tek t\u00fck sa\u011f kalanlar da mech\u00fbl yerlerde saklan\u0131p g\u00f6ze g\u00f6r\u00fcnmedikerinden kalan c\u00fcz\u00ee bir k\u0131sm\u0131n\u0131 da cebren \u0130sl\u00e2m ettirdiler.<\/p>\n<p>Diy\u00e2rbekir\u2019de S\u00fcry\u00e2n\u00ee milletimizden belli ba\u015fl\u0131 z\u00e2yi\u02c1 n\u00fcf\u00fbslar\u0131 \u015funlarda (400) ki\u015fi demir yollar\u0131nda itl\u00e2f edildiler (37) h\u00e2ne dahi \u00e2ileleri ber\u00e2ber cih\u00e2t-\u0131 muhtelifeye sevk ve itl\u00e2f olunanlard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu v\u00e2k\u0131\u02c1alardan sonra etr\u00e2ftaki K\u00fcrd a\u015f\u00e2\u02c1irleri her gece H\u0131ristiy\u00e2n k\u00f6ylerine h\u00fcc\u00fbm edip m\u00e2llar\u0131n\u0131 m\u00fclklerini ya\u011fm\u00e2, c\u00e2nlar\u0131n\u0131 mahv ve itl\u00e2f etme\u011fe ba\u015flad\u0131lar. A\u015f\u00e2\u02c1ir mezk\u00fbre ibtid\u00e2 m\u00e2l ve s\u00fcr\u00fcleri g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. M\u00e2llar\u0131 ya\u011fm\u00e2 edip eh\u00e2l\u00eeyi \u00f6ld\u00fcrmediklerinden h\u00fck\u00fbmet onlara kar\u015f\u0131 itiraz edip hatt\u00e2 yeniden m\u00e2l getirmek i\u00e7in k\u00f6ylere gitmelerini men\u02c1 etti. H\u00fck\u00fbmetin bu men\u02c1i \u00fczerine art\u0131k K\u00fcrdler eh\u00e2l\u00eeyi \u00f6ld\u00fcrme\u011fe ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p>K\u00f6\u015fe [ve bucaklarda<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn25\" name=\"_ftnref25\">[25]<\/a>] kalan vey\u00e2h\u00fbd l\u00e2\u015feler alt\u0131nda saklanarak geceleyin ka\u00e7\u0131p \u015fehre gelen o\u011ful ve \u00e7ocuklar\u0131 h\u00fck\u00fbmet tekr\u00e2r k\u00f6ylerine irc\u00e2\u02c1 i\u00e7in emir \u00e7\u0131kar\u0131yordu. Zav\u00e2ll\u0131lar\u00a0<em>korkuyoruz<\/em>\u00a0diye gitmediklerinden onlar\u0131n g\u00fby\u00e2 muh\u00e2fazalar\u0131n\u0131 tem\u00een etmek i\u00e7in her k\u00f6y\u00fcn eh\u00e2l\u00eesiyle iki candarma [=jandarma] terf\u00eek ile tekr\u00e2r k\u00f6ylerine irc\u00e2\u02c1 ediyorlard\u0131. Geceleyin a\u015f\u00e2\u02c1ir h\u00fcc\u00fbm ettiklerinde candarmalar taraf\u0131ndan d\u00f6rt be\u015f kur\u015fun keyf i\u00e7in hav\u00e2ya atarak ve d\u00fc\u015fmenin\u00a0<em>[=d\u00fc\u015fman\u0131n] \u00e7ok oldu\u011fundan m\u00fcd\u00e2fa\u02c1a edemiyoruz<\/em>\u00a0diyerek gayr\u00ee \u00e7ekilirlerdi. \u0130\u015fte k\u00f6ylerde sa\u011f kalanlar\u0131 da bu s\u00fbretle mahvettiler.<\/p>\n<p>Yollar tehlikeli oldu\u011fundan Diy\u00e2rbekir h\u00e2rc\u0131nda ne vuk\u00fb\u02c1 buldu\u011funa d\u00e2ir hi\u00e7 ma\u02c1l\u00fbm\u00e2t alam\u0131yor idik ve her k\u00f6yden iki \u00fc\u00e7 nefs kurtulmu\u015f olsa bile \u015fehre kadar sel\u00e2metle gelmeleri imk\u00e2n h\u00e2rc\u0131nda idi.<\/p>\n<p>Bu s\u00fct\u00fbnlar Diy\u00e2rbekir ve etr\u00e2f\u0131ndaki bulunan \u02c1um\u00fbm \u00c2s\u00fbr\u00ee k\u00f6ylerinin u\u011frad\u0131klar\u0131 fel\u00e2ketlerden yek\u00e2n yek\u00e2n bahs etmek i\u00e7in pek dard\u0131r. Onu bu harb cehennemi de \u02c1um\u00fbm \u00c2s\u00fbr\u00ee unsurunun u\u011frad\u0131\u011f\u0131 bel\u00e2lar\u0131 zabt eyleyen muktedir bir m\u00fcverrihimizin in\u015fallah ileride yazaca\u011f\u0131 mafsal-i t\u00e2r\u00eehe terk edip yal\u0131n\u0131z Diy\u00e2rbekir de\u011fil belki b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye f\u00e2ci\u02c1alar\u0131n\u0131n sed\u00e2s\u0131n\u0131 i\u015fitmi\u015f olan o bed-baht Ka\u02c1bi<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn26\" name=\"_ftnref26\">[26]<\/a>\u00a0karyesinin<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn27\" name=\"_ftnref27\">[27]<\/a>\u00a0f\u00e2cialar\u0131ndan bir nabza nakletmekle s\u00f6z\u00fcm\u00fcze hit\u00e2m verelim.<\/p>\n<p>S\u00fcry\u00e2n\u00ee milletimize \u02c1afv emri var oldu\u011fu h\u00e2lde ve mezk\u00fbr k\u00f6y\u00fcn eh\u00e2l\u00eesi \u02c1um\u00fbmen \u00c2s\u00fbr\u00ee olduklar\u0131n\u0131 bildikleri h\u00e2lde yine o karye \u00fc\u00e7 defa k\u0131t\u00e2llere u\u011frad\u0131.<\/p>\n<p>Bir gece nefs\u00fc\u2019l-leylde<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn28\" name=\"_ftnref28\">[28]<\/a>\u00a0epensiz T\u00fcrkler bu k\u00f6ye h\u00fcc\u00fbm ederek h\u00e2nelerden e\u015fy\u00e2lar\u0131 d\u0131\u015far\u0131lardan s\u00fcr\u00fclerini g\u00f6t\u00fcrmekle iki nefeste \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler. Karye k\u00e2hini Qas M\u00fbs\u00ee efendi geceleyin eh\u00e2l\u00eeyi al\u0131p \u015fehre geldi. H\u00fck\u00fbmet k\u00f6yl\u00fclerin \u015fehre geldiklerini i\u015fitti\u011finde ke\u015f\u00ee\u015fi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p ona hit\u00e2ben\u00a0<em>eh\u00e2l\u00eeyi al\u0131p mahalenize avdet ediniz. A\u015f\u00e2\u02c1irleri tutturmak i\u00e7in candarmalar irs\u00e2l edece\u011fimi va\u02c1ad ederim, em\u00een olunuz bundan sonra k\u00f6y\u00fcn\u00fcze zerre kadar bir zarar dokunmayacakt\u0131r.<\/em>\u00a0Ke\u015f\u00ee\u015f ise art\u0131k eh\u00e2l\u00eeyi al\u0131p k\u00f6ye avdet etti. \u00dc\u00e7 d\u00f6rt gece kadar bir sad\u00e2 \u00e7\u0131kmad\u0131 ama be\u015finci gecede etr\u00e2ftan a\u015f\u00e2\u02c1irlerin f\u0131rt\u0131nalar gibi k\u00f6ye h\u00fcc\u00fbm ettiklerini g\u00f6r\u00fcrler ve evvel gece k\u00f6yde bulunan erkeklerin c\u00fcmlesini ba\u011flay\u0131p mezk\u00fbr k\u00f6y\u00fcn buranh\u00e2nleleri [buzhaneleri]<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn29\" name=\"_ftnref29\">[29]<\/a>\u00a0alt\u0131nda s\u0131ra s\u0131ra dizerler.<\/p>\n<p>Mezk\u00fbr karyede bir \u00e7ok seneler muallimlik ve \u015femm\u00e2sl\u0131k vaz\u00eefelerini kem\u00e2l hul\u00fbs ile icr\u00e2 eyleyen g\u00e2yet d\u00eend\u00e2r ve Allah\u2019tan korkar \u015femm\u00e2s Quryaqos n\u00e2m z\u00e2t ba\u011fl\u0131 olanlar\u0131n ba\u015f taraf\u0131nda durmu\u015f oldu\u011fundan en evvel m\u00fbm\u00e2 ileyh\u00ee \u00f6ld\u00fcrme\u011fe h\u00e2z\u0131rlan\u0131rlarken cell\u00e2dlara,\u00a0<em>size bir ric\u00e2m vard\u0131r<\/em>\u00a0diye ne oldu\u011funu su\u00e2l ettiklerinde,\u00a0<em>nih\u00e2yet beni \u00f6ld\u00fcreceksiniz de\u011fil mi? Ric\u00e2 ederim b\u0131rak\u0131n\u0131z bir nam\u00e2z k\u0131lay\u0131m d\u00eeger ba\u015ftan arkada\u015flar\u0131m\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcp bana vus\u00fbl buluncaya kadar ben nam\u00e2z\u0131m\u0131 bitirmi\u015f olurum, sonra beni de \u00f6ld\u00fcr\u00fcn\u00fcz<\/em>\u00a0demi\u015ftir.<\/p>\n<p>Cell\u00e2dlar m\u00fbm\u00e2 ileyh \u015femm\u00e2s\u0131 b\u0131rak\u0131p d\u00eeger ba\u015ftan eh\u00e2l\u00eeyi birer t\u00fcrl\u00fc az\u00e2blarla katledip \u015femm\u00e2s Quryaqos\u2019a ula\u015f\u0131ncaya kadar zav\u00e2ll\u0131y\u0131 tel\u02c1\u00eem-i r\u00fbh etmi\u015f g\u00f6rd\u00fcler. Z\u00e2limler \u015fu \u02c1uc\u00fbbeyi g\u00f6rd\u00fcklerinde ta\u02c1acc\u00fcb ettiler ise de ondan sonra karyenin muht\u00e2r\u0131 \u015femm\u00e2s Gevergis\u2019i kar\u015f\u0131lar\u0131nda ury\u00e2n durdurup ve her iki koltu\u011funa birer candarma durmakla (Em\u00een Gaz\u00e2l)<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn30\" name=\"_ftnref30\">[30]<\/a>\u00a0n\u00e2m h\u0131rs\u0131z ve hayd\u00fbd bir al\u00e7ak her eline birer h\u0131n\u00e7ar<a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftn31\" name=\"_ftnref31\">[31]<\/a>\u00a0al\u0131p b\u00ee\u00e7\u00e2renin arka taraf\u0131na ge\u00e7mi\u015f ve ona hit\u00e2ben bakal\u0131m ka\u00e7 defa h\u0131n\u00e7arlar\u0131m\u0131n [vuru\u015flar\u0131na] dayanacaks\u0131n.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu zav\u00e2ll\u0131n\u0131n hay\u00e2t\u0131n\u0131 da bu yolda itl\u00e2f ettiler. Karye ke\u015f\u00ee\u015flerini de kalem ile ta\u02c1bir olunmayacak bir s\u00fbret-i \u015fen\u00ee\u02c1ede katlettiler. Art\u0131k her bir ferdin ne s\u00fbretle katledildiklerine iri iri yazmak kalb-i ins\u00e2n\u00eenin dayanamayaca\u011f\u0131ndan i\u015fbu mak\u00e2le mahz\u00fbneye hit\u00e2m vermeyi m\u00fcnasib g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0<em>H\u0331<\/em><em>uyo\u1e0fo<\/em>, 1, no. 2 (11 Haz\u00eer\u00e2n 1921), 2-4.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u00a0G\u00f6zleriyle.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u00a0\u201d\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sah\u00eef\u00e2ya naklolunmu\u015f\u201d notu orijin yaz\u0131da yer almakta.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>\u00a01895 Soyk\u0131r\u0131m\u0131na g\u00f6nderme yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>\u00a0H\u00fck\u00fcmet kona\u011f\u0131na.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a>\u00a0K\u00f6r Yusuf, tek g\u00f6zl\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a>\u00a0Erzurum.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a>\u00a0Karanl\u0131k zemin katlar\u0131nda.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a>\u00a0Hamit Bey, 1915\u2019te g\u00f6revinden al\u0131nd\u0131 ve yerine \u00c7erkez Dr. Mehmed Re\u015fit Bey ge\u00e7ti.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a>\u00a0Gevranl\u0131-zade korkun\u00e7 Memduh Bey.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a>\u00a0Dr. Mehmed Re\u015fid Bey, (1873-1919).<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a>\u00a0Hacim.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a>\u00a0Le\u01e7en.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a>\u00a0Darl\u0131k, zorluk, s\u0131k\u0131nt\u0131.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a>\u00a0Tehlikenin.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a>\u00a0Ayr\u0131lma, b\u00f6l\u00fcnme.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a>\u00a0H\u0131ristiyan liderlerin.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a>\u00a0K\u0131y\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a>\u00a0\u00d6vg\u00fc \u015fiir ya da ezgi.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a>\u00a0Irak\u00b4taki Musul kentine s\u00fcr\u00fclme.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a>\u00a0Turabdin\u00b4de Dicle nehri \u00fczerindeki Hasankeyf\u00b4e yak\u0131n kalan bir K\u00fcrt a\u015fireti. Soyk\u0131r\u0131mda bir \u00e7ok Ermeni ve S\u00fcryaninin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinde ve mal-m\u00fclk\u00fcne el koymas\u0131nda rol ald\u0131. See. Gaunt, David, Donef Racho, Be\u1e6f-\u015eawoce Jan,\u00a0<em>Massacres, Resistance, Protectors: Muslim-Christian Relations in Eastern Anatolia during World War I<\/em>\u00a0(Piscataway, New Jersey: Gorgias Press 2006).<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a>\u00a0Re\u015f\u00eed Beg, \u00c7erkez bir milis lideriydi.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a>\u00a0Bu s\u00f6zc\u00fck genellikle k\u00f6t\u00fc i\u015fler i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r,\u00a0<em>meydana getirme, yapma, yapt\u0131rma<\/em>.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a>\u00a0S\u00fcryanice ve Arap\u00e7a bir s\u00f6zc\u00fck, T\u00fcrk\u00e7esi Ba\u015fpapaz.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a>\u00a0\u00dccra yerler.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a>\u00a0Ka\u02c1bi\u00b4nin g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ad\u0131 Ekinciler.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a>\u00a0Arap\u00e7a bir s\u00f6zc\u00fck, T\u00fcrk\u00e7esi k\u00f6y\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a>\u00a0Arap\u00e7a bir s\u00f6zc\u00fck, T\u00fcrk\u00e7esi ayn\u0131 gecede.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a>\u00a0Bu k\u00f6yde buz \u00fcretimi yapan haneler vard\u0131.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a>\u00a0K\u00fcrt\u00e7esi Emine \u01e6azale (ya da Xazale), Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa\u00b4ya ba\u01e7l\u0131 K\u00fcrt a\u015firet milis lideri.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a>\u00a0K\u00fcrt\u00e7e \u00fczerinden s\u00f6ylem, yani han\u00e7er.<\/p>\n<p>\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2013<\/p>\n<p><strong>EK-3:<\/strong><\/p>\n<p>SAVURLULAR AYINVERT OLAYINA NASIL YET\u0130\u015eT\u0130LER<\/p>\n<p>Y\u0131l : Birinci Te\u015frin 1916..<\/p>\n<p>Ruslar Bitlisi ge\u00e7mi\u015f, Baykan il\u00e7esinin Ziyaret k\u00f6y\u00fcne gelmi\u015flerdi. Memleketin her yan\u0131nda bir kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k vard\u0131. Bilhassa Do\u011fu Anadoludaki az\u0131nl\u0131klar azm\u0131\u015flar, yol kesi\u00adyorlar, adam \u00d6ld\u00fcr\u00fcyorlar, h\u00fck\u00fcmeti dinlemiyorlard\u0131. Savurlular Bitlis kesimindeki orduya yiyecek yolluyordu. O zaman il\u00e7ebay vekili H\u00e2kim \u0130smail Hakk\u0131, Uray Ba\u015fkan\u0131 Milis Komutan\u0131 Abd\u00fcll\u00e2tif \u00d6zbek.<\/p>\n<p>Midyattaki S\u00fcryaniler Ruslar\u0131n yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u015fitince Midyat h\u00fck\u00fcmetini tan\u0131m\u0131yor, kentin dolay\u0131n\u0131 sar\u0131yor, n\u00fcfus i\u015fyar\u0131 \u015eerifi, e\u015fini, k\u0131z\u0131n\u0131 kesiyorlar. Midyat il\u00e7ebay\u0131 B. Nuri, Savurdan yard\u0131m istiyor. \u0130l\u00e7ebay tell\u00e2l \u00e7a\u011f\u0131rtarak halk\u0131 h\u00fck\u00fcmet kona\u011f\u0131 \u00f6n\u00fcne toplad\u0131. Ac\u0131 bir dil ile olay\u0131 anlat\u0131yor. Bir saat i\u00e7inde\u00a0<u>B. H\u00a0<\/u><u>amdullah \u00d6kmenle\u00a0<\/u>\u00a0B. Seli\u00admin emrine 40\u00fc sil\u00e2hl\u0131 topland\u0131. Bu Savur \u011f\u00fcc\u00fc tam saat 15 de yola \u00e7\u0131karak 9 saat sonra Midyata vard\u0131. Giderken \u00d6mergan, Ra\u015fidi, Harisi Erbil, Tok ve di\u011fer k\u00f6ylere ha\u00adber veriliyordu. Oralardan da eli sil\u00e2h tutan ko\u015fuyordu. Mardinden, Ta\u015fl\u0131lar, Mu\u015fkinler de yard\u0131ma gelmi\u015flerdi. \u015eafakla g\u00f6n\u00fcll\u00fclerimiz kente d\u0131\u015far\u0131dan sald\u0131rd\u0131lar. S\u00fcrya\u00adniler ya\u011fmur gibi mermi ya\u011fd\u0131r\u0131yorlard\u0131. \u00d6lenler \u00f6l\u00fcyor, kalanlar yine sald\u0131r\u0131yorlard\u0131. Alt\u0131 g\u00fcn yi\u011fit\u00e7e d\u00f6\u011f\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc. Ve d\u00fc\u015fman Midyat\u0131 b\u0131rakarak Ay\u0131nvert k\u00f6y\u00fcne ka\u00e7t\u0131. Orada di\u011fer k\u00f6ylerden gelen S\u00fcryanilerle birle\u015ftiler. Ye\u00adniden kar\u015f\u0131 koydular. Hatt\u00e2 iki kez yarma yaparak g\u00f6\u00adn\u00fcll\u00fcler komutan\u0131 Hamdullah \u00d6kmenin \u00e7ad\u0131r\u0131na girmek istedilerse de hepsi \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. B\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Ay\u0131nvert kilisesine s\u0131\u011f\u0131nd\u0131. Bu k\u00f6yde sava\u015f iki ay s\u00fcrd\u00fc. Bizi korkutmak i\u00e7in \u2013 Rus day\u0131 geliyor, bakal\u0131m ne yapacaks\u0131\u00adn\u0131z \u2013 diye ba\u011f\u0131r\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>Bu zamana kadar Savur il\u00e7esinden 300 yi\u011fit \u015fehit d\u00fc\u015f\u00adm\u00fc\u015ft\u00fcr. Uzun s\u00fcren bu bo\u011fu\u015fmay\u0131 sonlamak i\u00e7in Diyarbak\u0131rdan albay As\u0131m komutas\u0131nda bir alay gelince halk\u0131n \u00fczerinden y\u00fck ye\u011fnile\u015fti. Gidenlerin \u00e7o\u011fu geri d\u00f6nd\u00fc. D\u00f6nmiyenlerden 600 kadar yi\u011fit Hamdullah \u00d6kmenin ko\u00admutas\u0131nda albay As\u0131mla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. S\u00fcryaniler bitkin bir hale gelmi\u015flerdi. Albay As\u0131m az\u0131l\u0131lara teslim olmalar\u0131 i\u00e7in haber yollad\u0131 Bizden Ay\u0131nkafl\u0131 Fethullah Ayd\u0131n kendile\u00adrine bir \u015fey yap\u0131lm\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. S\u00fcryanilerden 4-5 ki\u015fi geli. \u0130ki \u015fartlar\u0131 vard\u0131:\u00a0\u00a0 \u00a01.Asker olmamak.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li>Vergi vermemek.<\/li>\n<\/ol>\n<p>O g\u00fcn i\u00e7in birinci \u015fart onayland\u0131. Vergi vermeyi de onlar kabul ettiler. Sil\u00e2hlar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 verdiler [bo\u00ad\u011fu\u015fma sona erdi. Bu sava\u015fta H\u0131rbe Taolu Ha\u015fini o\u011flu Ah\u00admet, karde\u015fi Aliko, Ra\u015fidili Osman ve Cumhur, Diriveranl\u0131 Halil, Omerganl\u0131 Ahmet, Erbilli bir gen\u00e7 arkada\u015fla\u00adr\u0131ndan daha \u00fcst\u00fcn bir ba\u015far\u0131 \u011f\u00f6stermi\u015flerdir. Bu s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00fcnlerde Savur do\u011fuya ve bat\u0131ya ge\u00e7en askerlerin ge\u00e7idi olmu\u015ftu. 300 \u2013 1000 ki\u015fiden a\u015fa\u011f\u0131 olm\u0131yan bu kafilelere yiyecek, giyecek veriyordu. Yap\u0131lan \u00f6zverileri Diyarbak\u0131r Kor Komutan\u0131 Mustafa Kemal ve Harbiye Naz\u0131r\u0131 Enver iyi kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131ndan Abd\u00fcl\u00e2tif Ozbeke bu inlerin hat\u0131ras\u0131 olarak harp madalyas\u0131 vermi\u015flerdir. (sh 6-7)<\/p>\n<p>CHP<\/p>\n<p>Savur Halkevi<\/p>\n<p>Yay\u0131n:2<\/p>\n<p>SAVUR 1944<\/p>\n<p>Zeki Teoman<\/p>\n<p>Halkevi Ba\u015fkan\u0131<\/p>\n<p><em><strong>http:\/\/www.kuzgunportal.com\/2020\/sait-cetinoglu-diyarbakir-vilayetinin-soykirim-oncesi-1914-sosyo-ekonomik-ozeti-ve-soykirim-ii-59623\/?fbclid=IwAR3-CuBgdIHIYxkSkfihkQ5-fHsvN5Td-T1VCuWe77ex1CeaKgjmGn9aFuM\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sait \u00c7ET\u0130NO\u011eLU \u00abBu yurdu yaln\u0131z Ermeniler de\u011fil Geldaniler,[1]\u00a0Asuriler de istiyorlar. Bunlar\u0131n hepsine yurt vermek laz\u0131m gelirse bize yurt kalmaz. Bizden o kadar \u00e7ok fazla yurt istiyorlar.\u00bb[2] Tanr\u0131n\u0131n bir l\u00fctfu olarak Sava\u015f! Resmi tarih, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Sava\u015fa bilin\u00e7li olarak de\u011fil, tesad\u00fcfen tekrarlar, buna g\u00f6re de bir senaryo haz\u0131rlar: Alman gemilerinin Sivastopol\u2019u bombalamas\u0131 ile Osmanl\u0131n\u0131n Almanlar taraf\u0131ndan fiilen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":58892,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,20],"tags":[],"class_list":["post-58891","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Diyarbak\u0131r Vilayeti\u2019nin Soyk\u0131r\u0131m \u00d6ncesi (1914) Sosyo \u2013 Ekonomik \u00d6zeti ve Soyk\u0131r\u0131m \u2013 II - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Diyarbak\u0131r Vilayeti\u2019nin Soyk\u0131r\u0131m \u00d6ncesi (1914) Sosyo \u2013 Ekonomik \u00d6zeti ve Soyk\u0131r\u0131m \u2013 II - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sait \u00c7ET\u0130NO\u011eLU \u00abBu yurdu yaln\u0131z Ermeniler de\u011fil Geldaniler,[1]\u00a0Asuriler de istiyorlar. Bunlar\u0131n hepsine yurt vermek laz\u0131m gelirse bize yurt kalmaz. Bizden o kadar \u00e7ok fazla yurt istiyorlar.\u00bb[2] Tanr\u0131n\u0131n bir l\u00fctfu olarak Sava\u015f! Resmi tarih, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Sava\u015fa bilin\u00e7li olarak de\u011fil, tesad\u00fcfen tekrarlar, buna g\u00f6re de bir senaryo haz\u0131rlar: Alman gemilerinin Sivastopol\u2019u bombalamas\u0131 ile Osmanl\u0131n\u0131n Almanlar taraf\u0131ndan fiilen [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-09-15T07:46:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-09-15T07:46:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/09\/Diyarbak\u0131r.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"693\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"412\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"75 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=58891#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=58891\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Diyarbak\u0131r Vilayeti\u2019nin Soyk\u0131r\u0131m \u00d6ncesi (1914) Sosyo \u2013 Ekonomik \u00d6zeti ve Soyk\u0131r\u0131m \u2013 II\",\"datePublished\":\"2020-09-15T07:46:18+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-15T07:46:23+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=58891\"},\"wordCount\":14970,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=58891#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2020\\\/09\\\/Diyarbak\u0131r.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Makaleler\",\"Tarih Sayfalar\u0131\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=58891#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=58891\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=58891\",\"name\":\"Diyarbak\u0131r Vilayeti\u2019nin Soyk\u0131r\u0131m \u00d6ncesi (1914) Sosyo \u2013 Ekonomik \u00d6zeti ve Soyk\u0131r\u0131m \u2013 II - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=58891#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=58891#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2020\\\/09\\\/Diyarbak\u0131r.jpg\",\"datePublished\":\"2020-09-15T07:46:18+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-15T07:46:23+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=58891#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=58891\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=58891#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2020\\\/09\\\/Diyarbak\u0131r.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2020\\\/09\\\/Diyarbak\u0131r.jpg\",\"width\":693,\"height\":412},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=58891#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Diyarbak\u0131r Vilayeti\u2019nin Soyk\u0131r\u0131m \u00d6ncesi (1914) Sosyo \u2013 Ekonomik \u00d6zeti ve Soyk\u0131r\u0131m \u2013 II\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Diyarbak\u0131r Vilayeti\u2019nin Soyk\u0131r\u0131m \u00d6ncesi (1914) Sosyo \u2013 Ekonomik \u00d6zeti ve Soyk\u0131r\u0131m \u2013 II - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Diyarbak\u0131r Vilayeti\u2019nin Soyk\u0131r\u0131m \u00d6ncesi (1914) Sosyo \u2013 Ekonomik \u00d6zeti ve Soyk\u0131r\u0131m \u2013 II - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Sait \u00c7ET\u0130NO\u011eLU \u00abBu yurdu yaln\u0131z Ermeniler de\u011fil Geldaniler,[1]\u00a0Asuriler de istiyorlar. Bunlar\u0131n hepsine yurt vermek laz\u0131m gelirse bize yurt kalmaz. Bizden o kadar \u00e7ok fazla yurt istiyorlar.\u00bb[2] Tanr\u0131n\u0131n bir l\u00fctfu olarak Sava\u015f! Resmi tarih, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Sava\u015fa bilin\u00e7li olarak de\u011fil, tesad\u00fcfen tekrarlar, buna g\u00f6re de bir senaryo haz\u0131rlar: Alman gemilerinin Sivastopol\u2019u bombalamas\u0131 ile Osmanl\u0131n\u0131n Almanlar taraf\u0131ndan fiilen [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2020-09-15T07:46:18+00:00","article_modified_time":"2020-09-15T07:46:23+00:00","og_image":[{"width":693,"height":412,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/09\/Diyarbak\u0131r.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"75 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Diyarbak\u0131r Vilayeti\u2019nin Soyk\u0131r\u0131m \u00d6ncesi (1914) Sosyo \u2013 Ekonomik \u00d6zeti ve Soyk\u0131r\u0131m \u2013 II","datePublished":"2020-09-15T07:46:18+00:00","dateModified":"2020-09-15T07:46:23+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891"},"wordCount":14970,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/09\/Diyarbak\u0131r.jpg","articleSection":["Haberler","Makaleler","Tarih Sayfalar\u0131"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891","name":"Diyarbak\u0131r Vilayeti\u2019nin Soyk\u0131r\u0131m \u00d6ncesi (1914) Sosyo \u2013 Ekonomik \u00d6zeti ve Soyk\u0131r\u0131m \u2013 II - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/09\/Diyarbak\u0131r.jpg","datePublished":"2020-09-15T07:46:18+00:00","dateModified":"2020-09-15T07:46:23+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/09\/Diyarbak\u0131r.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/09\/Diyarbak\u0131r.jpg","width":693,"height":412},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=58891#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Diyarbak\u0131r Vilayeti\u2019nin Soyk\u0131r\u0131m \u00d6ncesi (1914) Sosyo \u2013 Ekonomik \u00d6zeti ve Soyk\u0131r\u0131m \u2013 II"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58891","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=58891"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58891\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58893,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58891\/revisions\/58893"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/58892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=58891"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=58891"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=58891"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}