![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Parajanov-360x247.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u201cEdit\u00f6rlerin Notu:\u00a0A\u011fustos ay\u0131n\u0131n 2. haftas\u0131nda Twitter\u2019da ba\u015flayan ve platform sahibi Ermeniler taraf\u0131ndan kamuoyuna, as\u0131l ekseni \u2018M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermeniler\u2019in cemaatten d\u0131\u015flanmas\u0131ym\u0131\u015f\u2019 gibi yans\u0131t\u0131lan tart\u0131\u015fmaya Azad Alik sayfalar\u0131nda devam ediyoruz. Doktora sonras\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131\u00a0Duisburg-Essen \u00dcniversitesi\u2019nde s\u00fcrd\u00fcren Aras Erg\u00fcne\u015f bu tart\u0131\u015fmaya felsefenin imkanlar\u0131 i\u00e7inden bak\u0131yor.<\/strong><\/em><\/p>\n Aras Erg\u00fcne\u015f*<\/strong><\/p>\n Bir hafta \u00f6nce sosyal medyada cereyan eden Ermeni Kimli\u011fini kullanmaya kimlerin yetkili oldugu tart\u0131\u015fmas\u0131, sonras\u0131nda tart\u0131\u015fmaya dair\u00a0Rober Kopta\u015f<\/a>,\u00a0Arno Kalayc\u0131<\/a>,\u00a0Salpi \u00d6zg\u00fcr<\/a>\u00a0ve\u00a0Jbid Arsenyan<\/a>\u2018in yaz\u0131lar\u0131 ile devam etti. Kopta\u015f ve Kalayc\u0131 yaz\u0131lar\u0131nda zorla M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lan Ermenilerin torunlar\u0131n\u0131 Ermeni kimli\u011fini kullanmakla su\u00e7laman\u0131n ve bu yolla Ermeni kimli\u011finin e\u015fik bek\u00e7ili\u011fini yapman\u0131n failin dilini sahiplenmek oldu\u011funu ifade ettiler. Sosyal medyadaki tart\u0131\u015fman\u0131n ba\u015flat\u0131c\u0131lar\u0131ndan olan \u00d6zg\u00fcr ise, kar\u015f\u0131t bir pozisyondan, \u00f6zellikle sosyal medyada Ermeni kimli\u011finin, onu aksesuar gibi kullananlar taraf\u0131ndan nesnele\u015ftirildi\u011fine dair bir ele\u015ftiri getirdi.<\/p>\n Ben bu yaz\u0131da Ermeni kimli\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131na dair bir tart\u0131\u015fmaya girmeyece\u011fim. Kimliklerin tarihsel, co\u011frafi, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel deneyimler ekseninde \u015fekillendi\u011fini, bu deneyimler neticesinde \u00e7o\u011fulla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Yani M\u00fcsl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Ermenilerin, kendi kimliklerini kazanma ser\u00fcvenleri ile T\u00fcrkiyeli Ermenilerinki kesi\u015fim noktalar\u0131na sahip olsalar bile bir ve ayn\u0131 olmak zorunda de\u011filler. Bu bak\u0131mdan her kimlik, kendine has tarihsel-toplumsal deneyimler b\u00fct\u00fcn\u00fc olarak m\u00fcstakil bir varl\u0131\u011fa sahip olabilir. Bu yaz\u0131n\u0131n oda\u011f\u0131, sosyal medyadaki tart\u0131\u015fmalar\u0131n da alt\u0131nda yatan ba\u015fat motivasyonlardan biri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm, Ermeni kimli\u011finin ve bu kimli\u011fi \u00e7er\u00e7eveleyen ma\u011fduriyet s\u00f6yleminin Gayriermeniler i\u00e7in kullan\u0131\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olacak.<\/p>\n Pek \u00fcnl\u00fc Sloven filozof Slavoj Zizek politik ele\u015ftirilerine rab\u0131tal\u0131 olarak anlatt\u0131\u011f\u0131 hikayelerden birinde bir Yahudi cemaatinin dini rit\u00fcelinden bahseder: Hikaye odur ki, cemaatin tanr\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi fanili\u011fini, Tanr\u0131\u2019n\u0131n ise azametini vurgulad\u0131\u011f\u0131 bu t\u00f6rende \u00f6nce Haham s\u00f6z al\u0131r, \u201cTanr\u0131m\u201d der, \u201cben kulun olarak bir hi\u00e7im\u201d. Ard\u0131ndan cemaatin \u00f6nde gelen zengin bir i\u015f adam\u0131 s\u00f6z al\u0131r: \u201cy\u0131llarca maddi d\u00fcnyaya kendimi kapt\u0131rd\u0131m, oysa ben bir hi\u00e7im\u201d diye yineler. Sonra s\u00f6z\u00fc cemaatin yoksul bir mensubu al\u0131r ve yine benzer c\u00fcmlelerle Tanr\u0131\u2019n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda ben bir hi\u00e7im diye yineler. Bu s\u0131rada zengin i\u015f adam\u0131, yan\u0131nda oturan haham\u0131 d\u00fcrter ve \u201cbu adam\u0131n burada ne i\u015fi var, ne hakla o da bir hi\u00e7 oldu\u011funu iddia edebiliyor\u201d diye sorar. Zizek\u2019in \u00e7ok\u00e7a anlatt\u0131\u011f\u0131 bu hikaye esasen filozofun g\u00fcn\u00fcm\u00fcz liberal-sol entelekt\u00fcelizmin kimlik siyasetine bak\u0131\u015f\u0131na dair bir ele\u015ftirisidir.[1]<\/sup><\/p>\n Buna g\u00f6re, hakim ve evrensel kabul g\u00f6ren kimliklerin d\u0131\u015f\u0131na itilmi\u015f, tarihsel olarak adaletsizli\u011fe u\u011fram\u0131\u015f ma\u011fdur kimliklerin sahiplenilmesi, liberal-sol kimlik siyasetinin temelini olu\u015fturur. Ancak Zizek burada bir noktaya i\u015faret eder; imtiyazl\u0131 kimlik sahibi beyaz-erkek-liberal-sol akademisyen kendi imtiyazl\u0131 kimli\u011finin savunusunu yapmas\u0131n\u0131n sosyal sermayesi gere\u011fi m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131ndan, ma\u011fduriyet atfetti\u011fi kimlik \u00fczerinden yani \u201cbir hi\u00e7lik\u201d \u00fczerinden kendine yeniden bir kimlik in\u015fa eder. Kendi su\u00e7lulu\u011funa vurgu yaparak, ma\u011fduriyet atfetti\u011fi kimlik in\u015fa etti\u011fi bu yeni kimlik ona ahlaki \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve siyasi do\u011fruluk payelerini kazand\u0131r\u0131r. Zizek, ma\u011fdur ile yak\u0131nl\u0131k olarak g\u00f6r\u00fclen bu \u201cben de bir hi\u00e7im\u201d pozisyonunun ki\u015fiye sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 politik me\u015fruti pozisyonun yan\u0131nda Lacanc\u0131 terminoloji ile s\u00f6ylersek, psikolojik olarak da ki\u015finin sosyal olarak tan\u0131nma arzusunu (\u2018Lustegewinn\u2019) besledi\u011fini \u00f6ne s\u00fcrer. \u0130\u00e7ine d\u00fc\u015f\u00fclen ahlaki krizin, ma\u011fduru \u00f6nce tan\u0131mlay\u0131p ard\u0131ndan onunla dayan\u0131\u015farak a\u015f\u0131lmas\u0131 ile ahlaki[2]<\/sup>\u00a0\u00fcst\u00fcnl\u00fck yeniden tesis edilmi\u015f olur. \u0130mtiyazl\u0131 liberal-sol entelekt\u00fcelizmin kendi \u00f6zele\u015ftirisi ve \u00f6zr\u00fcn\u00fcn ya da ma\u011fdur kabul etti\u011fi kimlikle girdi\u011fi bu mah\u00e7up g\u00f6r\u00fcnen ili\u015fkinin ard\u0131nda asla onun imtiyazl\u0131 sosyal konumunu sarsacak radikal bir fiile rastlamak m\u00fcmk\u00fcn olmaz. Yani bir ba\u015fka deyi\u015fle, T\u00fcrkiyeli liberal-sol entelekt\u00fcel kendi ahlaki krizini a\u015fmak ve sosyal sermayesini yeniden tahkim etmek i\u00e7in birtak\u0131m imtiyazlar\u0131ndan vazge\u00e7ip gayrimakbul kimlikle dayan\u0131\u015fmaya girse dahi tarihsel adaletsizli\u011fin y\u00fczy\u0131ld\u0131r sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 (Ermeni kom\u015fular ve dostlarla b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f olman\u0131n kimi sosyal ortamlarda bir \u015fehirlilik g\u00f6stergesi ya da Anadolu\u2019nun k\u00fclt\u00fcrel zenginli\u011fi olarak sunulmas\u0131 gibi)\u00a0 kurumsal\/sosyal avantajlardan vazge\u00e7mek onun i\u00e7in asla bir g\u00fcndem de\u011fildir.<\/p>\n Ermeni Kimli\u011fi ve Sol-Liberal Entelekt\u00fcelizmin Ahlaki Krizi<\/strong><\/p>\n Yukar\u0131da anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u00e7er\u00e7eveyi T\u00fcrkiyeli Ermeniler ile onlara siyaseten ya da ahlaken eklemlenen liberal-sol \u00e7evreler \u00fczerinden okumaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m. T\u00fcrkiye\u2019nin genel kamuoyu i\u00e7in T\u00fcrkiyeli Ermenilerin ya\u015fayan, somut varl\u0131klar olarak anla\u015f\u0131lmalar\u0131, Hrant Dink\u2019in 2007 y\u0131l\u0131ndaki katli ve sonras\u0131nda cenazesinde y\u00fczbinlerin \u2018Hepimiz Ermeniyiz\u2019 slogan\u0131 ile kilometrelerce y\u00fcr\u00fcmesi ile m\u00fcmk\u00fcn oldu. Cenazenin ard\u0131ndan T\u00fcrkiye Ermeni toplumu, daha \u00f6nce e\u015fine benzerine tan\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 bir ilgiye mazhar olmaya ba\u015flad\u0131. Bu dayan\u0131\u015fmac\u0131 ilginin olumlu yan\u0131, Soyk\u0131r\u0131m sonras\u0131nda devam eden ayr\u0131mc\u0131 ve d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 uygulamalar\u0131n giderek i\u00e7e kapal\u0131 bir hale getirdigi T\u00fcrkiyeli Ermeni toplumunun, Hrant Dink\u2019in katlinden sonra beklendi\u011fi \u00fczere daha da i\u00e7ine kapanmak yerine toplumun geneli ile bir araya gelebilmesini sa\u011flamas\u0131yd\u0131. Ancak Turkiyeli Ermenilere platform olan bu dayan\u0131\u015fmac\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131n \u00f6teki y\u00fcz\u00fcnde; T\u00fcrkiyeli Ermeni kimli\u011fini ma\u011fduriyet s\u00f6ylemi ile donduran ve ma\u011fdur kimli\u011fe kar\u015f\u0131 ahlaki sorumlulu\u011funu ya da \u00e7ok kabul g\u00f6ren ve sevilen bi\u00e7imiyle \u2018vicdan muhasebesini` her f\u0131rsatta, Ermeni toplumuna sa\u011flanan her platformda dile getiren bir entelekt\u00fcelizm bi\u00e7imi t\u00fcredi. 2008 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiyeli entelekt\u00fceller taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan ve Ermenilerden \u2018B\u00fcy\u00fck Felaket\u2019te ya\u015fananlardan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00f6z\u00fcr dileyen imza metni, bahsettigim \u2018vicdan\u2019 s\u00f6yleminin en somut ifadesi olarak menfi ya da kar\u015f\u0131t, kamuoyunda bir hayli ses getirdi. \u2018Vicdan\u2019 belli ki T\u00fcrkiyeli Ermenilerin soyk\u0131r\u0131mdan bu yana ya\u015famak zorunda kald\u0131klar\u0131 sistematik adaletsizlikler kar\u015f\u0131s\u0131nda duyarl\u0131 olan kesimlerin hem bireysel hem de kolektif olarak ahlaki pozisyonlarini ifade edebilmeleri i\u00e7in kullan\u0131\u015fl\u0131 bir terim olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Ancak, ger\u00e7ekle\u015fmesi beklenen \u2018kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 diyalog\u2019, \u2018uzla\u015fma\u2019 ya da sa\u011falt\u0131lmak istenen \u2018tarihsel travma\u2019; tarihsel sorumluluk, onar\u0131c\u0131 adalet gibi \u00f6z\u00fcr kampanyas\u0131n\u0131 somutla\u015ft\u0131ran evrensel kategoriler ile birlikte ele al\u0131nmaktansa, bunlar\u0131n yerine tikelli\u011fe hapsolmu\u015f ve bir o kadar metafizik bir \u2018vicdan\u2019 ile s\u0131n\u0131rland\u0131. Bu se\u00e7im, T\u00fcrkiyeli liberal-sol entelekt\u00fcelin kimlik siyaseti ile kendi ahlaki krizini a\u015fmas\u0131, ahlaki ve sosyal \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u2018hi\u00e7lik\u2019 pozisyonundan yeniden kurmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir i\u015flev g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n Pekiyi ama T\u00fcrkiyeli Ermeniler a\u00e7\u0131s\u0131ndan burada rahats\u0131z edici olan nedir? Ya da ge\u00e7ti\u011fimiz hafta sonu Ermenili\u011fin sahiplenilmesi ile ilgili y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fman\u0131n yukar\u0131da ifade edilenlerle nas\u0131l bir ili\u015fkisi olabilir? T\u00fcrkiyeli liberal-sol entelekt\u00fcellerin kendi ahlaki ar\u0131nmalar\u0131 ad\u0131na Ermeni kimli\u011fini kendi yak\u0131nl\u0131k kurduklar\u0131 \u00e7er\u00e7evede yaln\u0131zca ma\u011fdur bir kimli\u011fe indirgemeleri, liberal-sol entelekt\u00fcellerin evrensel ile ili\u015fki kurmas\u0131n\u0131 (Ermeniler \u00fczerine akademik, k\u00fclt\u00fcrel \u00fcretim ya da uluslararas\u0131 unvan) sa\u011flarken, T\u00fcrkiyeli Ermenileri de kendileri i\u00e7in \u00e7izilen otantik kimli\u011fin s\u0131n\u0131rlar\u0131na hapsolurlar. T\u00fcrkiyeli Ermeniler icin, imtiyazli \u00f6tekinin ahlaki krizini a\u015fmas\u0131 u\u011fruna nesnele\u015ftirilmenin ikinci tehlikesi, \u2018vicdan\u2019a dayanan \u00f6zr\u00fcn hi\u00e7bir bi\u00e7imde tarihsel adaletsizliklere dair somut bir perspektif sunmamas\u0131d\u0131r. Bir bo\u015f g\u00f6steren olarak \u2018vicdan\u2019, soyk\u0131r\u0131m\u0131n failli\u011fi sorununu g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131larken, faillerden \u00e7ok tarihsel adaletsizli\u011fin ahlaki y\u00fck\u00fcne i\u015faret eder. Bunu yaparken de, ataerkil toplumsalla\u015fman\u0131n duygular d\u00fcnyas\u0131n\u0131 kad\u0131nlara hasretmesi nedeniyle, hep ninelerin hikayesi \u2018vicdan\u0131n sesi\u2019 olarak fa\u015f edilir. Kopta\u015f\u2019\u0131n yaz\u0131s\u0131nda M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Margosyan\u2019a dair anlatt\u0131\u011f\u0131 ki\u015fisel anekdot bu bak\u0131mdan \u00e7ok yerinde bir itiraza i\u015faret ediyor. Margosyan\u2019\u0131n kendisi ile devaml\u0131 Ermeni nineleri \u00fczerinden diyalo\u011fa ge\u00e7enlere, \u2018\u201cHep ninelerinizden bahsediyorsunuz, biraz da dedelerinizden bahsetseniz ya!\u201d demesi, yaz\u0131da da belirtildi\u011fi gibi, M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermenilere, Ermeni kimli\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 g\u00f6stermekten ziyade, sahici bir y\u00fczle\u015fme ve \u00f6z\u00fcr i\u00e7in vicdandan \u00e7ok daha fazlas\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011funu ifade eder. Hannah Arendt Eichmann yarg\u0131lamalar\u0131na dair g\u00f6r\u00fc\u015flerini kaleme ald\u0131\u011f\u0131 K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn S\u0131radanl\u0131\u011f\u0131\u2019nda, Nazilerin \u00f6l\u00fcm makinesinin \u00e7arklar\u0131ndan biri olan Eichmann\u2019\u0131n katliamlar s\u0131ras\u0131nda ne vicdan\u0131n\u0131n sesine kula\u011f\u0131n\u0131 t\u0131kad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ne de \u00f6zel bir canilikle bunlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f oldu\u011funu s\u00f6yler. Eichmann vicdanen \u00e7ok rahatt\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc onun vicdan\u0131n\u0131n kendinden gayet emin sesi g\u00fcc\u00fcn\u00fc toplumsal me\u015fruiyetinden al\u0131r. K\u0131saca toplumsal iktidara g\u00f6re \u015fekil alan bireyin \u2018vicdan\u2019\u0131, iddia edilenin aksine toplumsal diyalog i\u00e7in pek kullan\u0131\u015fl\u0131 g\u00f6r\u00fclen apolitik bir anahtar bile olamaz. Tarihsel adaletsizli\u011fin y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifletebilecek yasalar\u0131 in\u015fa edebilece\u011finiz \u00a0\u00a0somut bir zemin i\u00e7in \u2018vicdan\u2019dan \u00e7ok daha fazlas\u0131na ihtiyac\u0131n\u0131z vard\u0131r.<\/p>\n S\u00f6m\u00fcrgecilik deneyiminin s\u00f6m\u00fcr\u00fclen ve s\u00f6m\u00fcren \u00fczerindeki psikopatolojik etkilerini serimleyen b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Franz Fanon\u2019un b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc yaln\u0131zca y\u00f6nteminde de\u011fildir, onu bizler i\u00e7in daha de\u011ferli k\u0131lan Siyah S\u00f6m\u00fcrgenin Beyaz S\u00f6m\u00fcrgeci ile girdi\u011fi ili\u015fkiyi donuk ve \u00f6zc\u00fc hakl\u0131-haks\u0131z kategorilerinin \u00f6tesinde, Siyah\u0131n Beyazla\u015fma arzusunun politik izd\u00fc\u015f\u00fcmleri bi\u00e7iminde ele alabilmesidir. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z co\u011frafyan\u0131n tarihsel-toplumsal ser\u00fcveni, s\u00f6m\u00fcrgecilik ve sonras\u0131 \u00fczerine \u00fcretilen literat\u00fcr\u00fcn tarihsel ger\u00e7ekli\u011finden farkl\u0131d\u0131r. Ancak yine de\u00a0 baz\u0131 analizler Ermeni kimli\u011fi \u00fczerine y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fmaya dair ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 olabilir. Fanon siyah\u0131n daima beyaz efendinin konumunu arzulad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle onu taklit etti\u011fini s\u00f6yler. Siyah\u0131n, Beyaza duydu\u011fu nefretten beslenen bu arzunun muhatab\u0131 asl\u0131nda Beyaz olan olsa da, beyaz\u0131n hiyerar\u015fik \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kabul eden Siyah, \u00f6fkesini kendi benzerine y\u00f6neltir. Ermeni kimli\u011fini kullanmaya kimlerin yetkili oldu\u011funa dair kopan tart\u0131\u015fmada da tutulan pozisyonlar ve y\u00f6nelen nefretin Fanon\u2019un \u00e7izdi\u011fi \u00e7er\u00e7eveye iki a\u00e7\u0131dan da uygun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u0130lk a\u00e7\u0131da Ermeni kimli\u011finin nesnele\u015ftirilmesinden rahats\u0131z olanlar ve onlar\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmay\u0131 geni\u015fletenler var. Onlar\u0131n tepki g\u00f6sterdikleri tekil \u00f6rnekteki fail ger\u00e7ekten kurgusal bir Ermeni kimli\u011fi \u00fczerinden kendisine siyasi\/sosyal konum dev\u015firiyor olsa bile, i\u00e7ine girmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermeni kimli\u011fi imtiyazl\u0131 kesimlerin i\u00e7ine girip, o kimlikle ya\u015famak istemeyecekleri kadar k\u0131r\u0131lgan bir kimliktir.\u00a0\u00a0 Zaten her biri yeteri kadar k\u0131r\u0131lgan olan bu kimliklerin, sosyal medya cang\u0131l\u0131nda tart\u0131\u015fmaya sonradan dahil olanlarca birbirlerini d\u0131\u015flayan kimlikler olarak sunulmalar\u0131, asl\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019deki kimlik politikalar\u0131n\u0131n bi\u00e7imine dair genel bir ele\u015ftiri olma potansiyeli ta\u015f\u0131yan bu konuyu,\u00a0imtiyazl\u0131 ama \u2018vicdanl\u0131\u2019 efendinin \u0131srarla g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir kavgaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. \u00a0 \u00a0\u0130kinci a\u00e7\u0131da ise Kopta\u015f\u2019\u0131n sosyal medyadaki tart\u0131\u015fma \u00fczerine Ermenili\u011fin makbul ve gayri-makbul pozisyonlar\u0131 i\u00e7in \u00e7izmi\u015f oldu\u011fu \u00e7er\u00e7eve var. T\u00fcrkiyeli Ermeni kimli\u011fi, o kimli\u011fin i\u00e7ine do\u011fanlar taraf\u0131ndan hi\u00e7bir zaman tekil bir kimlik de\u011fildi, t\u0131pk\u0131 i\u00e7ine do\u011fulan di\u011fer kimlikler gibi. Yani bir Ermeni; solcu da olabilir sa\u011fc\u0131 da, mizojen de olabilir feminist de, liberal de olabilir muhafazakar da, dindar da olur ateist de. Elbette kimi Ermeniler i\u00e7in Ermeni kimli\u011fi sayd\u0131\u011f\u0131m di\u011fer kimliklerin \u00f6n\u00fcnde gelebilir, ancak hi\u00e7 az\u0131msanmayacak bir kesim i\u00e7in de Ermenilik i\u00e7ine girilen di\u011fer kimliklerin yan\u0131nda do\u011fu\u015ftan getirilen bir kimliktir. Ancak egemenin Ermeni kimli\u011fine bakarken g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fey yukar\u0131da ifade etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u00e7e\u015fitlilik de\u011fildir. Ermeniye bakan egemen g\u00f6zler, onda bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck g\u00f6rmek ister. Kopta\u015f\u2019\u0131n makbul olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u2018gusto\u2019 Ermeni, T\u00fcrkiye\u2019deki belirli bir egemen s\u0131n\u0131f\u0131n Ermeni\u2019de g\u00f6rmeyi istedi\u011fi \u015feydir. Elbette Ermenilerin bir k\u0131sm\u0131, egemen ile yak\u0131nl\u0131k kurabilmek ad\u0131na kendilerine \u00e7izilen bu kimli\u011fin i\u00e7ini doldurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olabilirler. Ancak Ermenilere bi\u00e7ilen kimlik yaln\u0131zca bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Ermeni kimli\u011fi ile ma\u011fduriyet anlat\u0131s\u0131 \u00fczerinden ili\u015fki kuran liberal-sol kesimlerin de t\u0131pk\u0131 di\u011fer egemen s\u0131n\u0131flar gibi Ermenilere dair bi\u00e7ti\u011fi bir rol vard\u0131r. Liberal-sol entelekt\u00fcelizm kendi siyasi pozisyonunu tahkim edebilmek i\u00e7in Ermeni kimli\u011fini her daim, ma\u011fdur, ahlakl\u0131 ve kahraman olarak tasvir eder. Yani Kopta\u015f\u2019\u0131n yaz\u0131s\u0131nda gayrimakbul olarak imledi\u011fi Ermenilik kimli\u011fi, liberal-sol kimlik siyasetinin \u00fcretildi\u011fi mahfillerde bir hayli makbuldur. Bu kurgusal kimli\u011fin ahlaki pozisyonunu, di\u011fer Ermenilik bi\u00e7imlerinin \u00fczerinde g\u00f6rmek, kimlik dayatmas\u0131na dair nefretin, bu performans\u0131 sizden talep eden efendiye de\u011fil de kendinden olana y\u00f6neltilmesidir.<\/p>\n T\u00fcrkiyeli Ermenilerin ve M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermenilerin t\u0131pk\u0131 di\u011fer k\u0131r\u0131lgan kimlikler gibi, kimlik politikalar\u0131n\u0131n kendilerine dayatt\u0131\u011f\u0131 kimlikleri performe etmek d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcmlere ihtiya\u00e7lar\u0131 var. T\u00fcrkiyeli Ermeni\u2019nin kendisine dayat\u0131lan makbul \u2018gusto\u2019luk ya da gayrimakbul kahramanl\u0131k kimliklerinin \u00f6tesinde, toplumun geneli gibi kimli\u011fini \u2018normal\u2019 ko\u015fullarda, rahatl\u0131kla ve \u00e7aba harcamadan ya\u015fayabilmesi i\u00e7in \u2018vicdan\u2019a de\u011fil tarihsel adaletsizli\u011fin tazminine y\u00f6nelik somut politikalara ihtiyac\u0131 var.<\/p>\n *Doktora Sonras\u0131 Ara\u015ft\u0131rmac\u0131, Duisburg-Essen \u00dcniversitesi, Almanya<\/em><\/p>\n Foto: Sergei Parajanov \u2013 The Last Supper (1988)<\/em><\/p>\n [1]<\/sup>\u00a0https:\/\/thephilosophicalsalon.com\/they-are-both-worse\/<\/a><\/em><\/p>\n\n![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/hyetert.org\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/varujan_boghosian_house_of_blocks.jpg?resize=347%2C405&ssl=1\")