![\"\"](\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/Gor-Dergisi-270x270.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Hem\u015fin k\u00fclt\u00fcr sanat dergisi Gor\u2019un yeni say\u0131s\u0131 \u201cHem\u015finliler \u2019de yaylac\u0131l\u0131k\u201d temas\u0131 ile okurla bulu\u015ftu.<\/em><\/strong><\/p>\n Aralar\u0131nda m\u00fczisyen\u00a0Hikmet A\u00e7i\u00e7ek, Hem\u015fin ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131\u00a0Mahir \u00d6zkan\u00a0ve \u015fair\u00a0\u0130brahim Karaca\u2019n\u0131n da oldu\u011fu bir grup Hem\u015finli taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kart\u0131lan k\u00fclt\u00fcr sanat dergisi Gor\u2019un yeni say\u0131s\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Gor, Hem\u015fince’de “imece” anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n Kolektif bir emek<\/strong><\/p>\n Derginin temas\u0131 ile \u201cHem\u015finliler\u2019de yaylac\u0131l\u0131k.\u201d\u00a0Derginin en \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden biri de kolektif bir emekle yay\u0131na haz\u0131rlanmas\u0131.\u00a0 Derginin bu say\u0131s\u0131na Hikmet Ak\u00e7i\u00e7ek, Cemil Aksu, \u0130smail Aky\u0131ld\u0131z, Song\u00fcl Alper, Nursel \u00c7akmak Ataman, Temal\u2019i Bag\u2019i, Ramazan Balc\u0131o\u011flu, \u0130rfan \u00c7a\u011fatay, Mehmet Demrici, Mine Erdo\u011fan, Adnan gen\u00e7, Oya G\u00fcm\u00fc\u015fkaya, Armenag Haygunin, \u0130brahim Karaca, Evrim Kepenek, Mahir \u00d6zkan, Seda Turan, Yusuf Vayi\u00e7, Hovhannes Tumanyan, Asiye Yal\u00e7\u0131n ve Birkan Y\u00fcksel katk\u0131da bulundu.<\/p>\n Derginin “Merhaba” yaz\u0131s\u0131nda, okura, “E hayde ne duruyoruz, ‘\u00e7ikalum yaylalara..” diye sesleniliyor.<\/p>\n Hem\u015fin k\u00fclt\u00fcr yaz\u0131lar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda Hem\u015fince yaz\u0131lar\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 dergiyi \u015fu adreslerden bulabilirsiniz:<\/p>\n Lusnika Kafe-Kadik\u00f6y<\/em><\/p>\n Mephisto -Kadik\u00f6y<\/em><\/p>\n Mephisto – Beyo\u011flu<\/em><\/p>\n Scala Kitap\u00e7i – Hazzopulo Pasaj\u0131 Beyo\u011flu<\/em><\/p>\n Nostalji Kitap Kafe – Pangalt\u0131<\/em><\/p>\n Dergiden<\/strong><\/p>\n Gor’da gazeteci\u00a0Adnan Gen\u00e7<\/strong>‘in Hem\u015fin’in Zu\u011fa K\u00f6y\u00fcn’deki kad\u0131nlarla yapt\u0131\u011f\u0131 “yaylac\u0131l\u0131k” \u00fczerine s\u00f6yle\u015fiden “Yaylalara g\u00f6\u00e7, katar katar…” ba\u015fl\u0131l\u0131 yaz\u0131s\u0131na yans\u0131yanlar\u0131 payla\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n Konu yaylac\u0131l\u0131k olunca \u00f6zellikle Hem\u015fin’in y\u00fcksek k\u00f6ylerinden ortalama 50\/60 y\u0131l \u00f6nce yaylac\u0131l\u0131\u011fa ba\u015flayan kad\u0131nlarla konu\u015fmak istedim. \u00c7\u00fcnk\u00fc zaman\u0131nda her evden ortalama 15 kadar havvan ta\u015f\u0131n\u0131rken; \u015fimdi, sadece 2 evden 20 kadar hayvan gidebiliyor<\/p>\n G\u00f6\u00e7ebe hayvanc\u0131l\u0131k ve yaylac\u0131l\u0131k konusu, \u00f6zelli\u011finin do\u011fal bir getirisi olarak, co\u011frafyan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer pek \u00e7ok bilim dal\u0131n\u0131n da ara\u015ft\u0131rma alan\u0131 i\u00e7erisinde yer almaktad\u0131r.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin tarih bilimcileri, ge\u00e7mi\u015f zamanlarda kay\u0131tlara i\u015flenmi\u015f olan a\u015firetlerin listelenmesi, n\u00fcfus ve vergi miktarlar\u0131, a\u015firetlerin yerle\u015ftirilmeleri, s\u00fcrg\u00fcnleri gibi konularla ilgilenirken, dilbilimciler g\u00f6\u00e7ebe hayvanc\u0131l\u0131k ve yaylac\u0131l\u0131k yapanlann kulland\u0131klar\u0131 dil ve a\u011f\u0131z \u00f6zellikleri, ya\u015fam d\u00fczenlerine ili\u015fkin kavramlar gibi konulara de\u011finirler.<\/p>\n Genel olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde g\u00f6\u00e7ebe hayvanc\u0131l\u0131k ve yaylac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma konusu yapan bilim dallar\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131calar\u0131 co\u011frafya, tarih, ekonomi, antropoloji, mimarl\u0131k, sanat tarihi, sosyoloji, edebiyat, halkbilim, etnolojidir, Bunlarm ele ald\u0131klar\u0131 konular\u0131n ise sistem analizi, sosyal yap\u0131 analizi, ge\u00e7im kaynaklar\u0131, \u00fcretim ve ticaret, beslenme \u015fekilleri ve yemekler, hayvanc\u0131l\u0131k ekonomisi, mesken nitelikleri, n\u00fcfus hareketlili\u011fi, k\u00fclt\u00fcr yap\u0131lan ve farkl\u0131l\u0131ktan, aile kurumu, dokuma \u00e7e\u015fitleri, do\u011fum, \u00f6l\u00fcm, evlilik t\u00f6renleri, dil ve a\u011f\u0131z \u00f6zellikleri, ad verme, inan\u0131\u015flar, dua-beddua gibi gelenekler, halk oyunlar\u0131 vb. oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, (Akademisyen Hazan Azaklin\u0131n bitirme tezi giri\u015finden) Konu yaylac\u0131l\u0131k olunca \u00f6zellikle Hem\u015fin in y\u00fcksek k\u00f6ylerinden ortalama 50\/60 y\u0131l \u00f6nce yaylac\u0131l\u0131\u011fa ba\u015flayan kad\u0131nlarla konu\u015fmak istedim. \u00c7\u00fcnk\u00fc zaman\u0131nda her evden ortalama 15 kadar hayvan ta\u015f\u0131n\u0131rken; \u015fimdi, sadece 2 evden 20 kadar hayvan gidebiliyor.<\/p>\n K\u00f6ylerde b\u00fct\u00fcn bir y\u0131l ya\u015fayan kalmad\u0131 gibi, Hem\u015fin’in Zu\u011fa k\u00f6y\u00fcnden Pipu\u011fun Evden Mahmure Gen\u00e7, Kantar’\u0131n Evden Fatma Gen\u00e7 ve\u00a0Nazire Cihan ile konu\u015ftum. Fotograt \u00e7ekimlerinde ise k\u0131z karde\u015fim Mihrace Menderes ile \u00f6\u011fretmen karde\u015fim Arzu Cihan yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\n Genelde \u015fu somlar\u0131 sorarak genel bir yan\u0131t ald\u0131m ve topluca okuman\u0131z i\u00e7in d\u00fczenledim; Yaylac\u0131l\u0131k nedir; \u00e7ocuklar\u0131n veya kad\u0131nlar\u0131n yaylada olmalar\u0131n\u0131n sebebi nedir? Bir sosyal olgu olarak yazlar\u0131 hayvanlar\u0131 daha serin co\u011frafi ortamlara ta\u015f\u0131mak ve kimi k\u0131\u015fl\u0131k haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 orada yapmak m\u0131? Ki, \u00f6yle oldu\u011funu bilerek kimi somlar\u0131m\u0131 da ekliyorum.<\/p>\n Mevsimi, zaman\u0131 var m\u0131d\u0131r; ne kadar kal\u0131n\u0131r; ka\u00e7 hayvana kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr; gitme i\u015fi ka\u00e7 g\u00fcn (veya ne kadar zaman s\u00fcrer); eskiden yama\u00e7taki dar yollardan gidilirmi\u015f, zorluklar\u0131 nelerdir; oradaki bar\u0131nma i\u015flemi (hem insanlar hem de hayvanlar i\u00e7in) nas\u0131l oluyor; yiyecek i\u015fleri nas\u0131l s\u00fcr\u00fcyor ve hangi yaylalar\u0131 \u00e7\u0131kar Zu\u011fal\u0131lar; oralarda ye\u015fillik \u00fcretimi yok diye biliyorum; ihtiya\u00e7lar k\u00f6yden ta\u015f\u0131narak m\u0131 gideriliyor? \u0130lgin\u00e7 an\u0131lar neleridir; yaylaya gel-ge\u00e7 konuklar nprelprdpn eelir ve konaklamalar\u0131 s\u00f6z konusu\u00a0mudur; yaylada do\u011fum yapmak vaki midir; bebek bak\u0131m\u0131 yapmas\u0131 gereken anneler, yaylaya gider mi; oradaki g\u00fcnl\u00fck hayat nas\u0131l ge\u00e7er ve d\u00f6n\u00fc\u015fe ne zaman karar verilir; iklim olaylar\u0131 ve hava durumlar\u0131 nas\u0131ld\u0131r; yaylalar insanlarda huy de\u011fi\u015ftirir mi; rutin e\u011flenceler ve ev i\u00e7i vakit ge\u00e7irmek nas\u0131l olur ve ne zaman d\u00f6n\u00fcl\u00fcr? Yaylalara Nisan sonu veya May\u0131s ay\u0131nda gidilirdi; \u00e7\u00fcnk\u00fc kar \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda yollar a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olurdu. Temmuzun ortalar\u0131na kadar Gito’da kal\u0131n\u0131rd\u0131; sonra, yeniden g\u00f6\u00e7 edilip Ambarl\u0131ya (Zarevit’e) \u00e7\u0131ld\u0131rd\u0131. Bunun \u00f6nemli bir sebebi vard\u0131; hayvanlar\u0131m\u0131z\u0131n daha serine ve daha \u00e7ok ota ihtiyac\u0131 olurdu ve hep ta\u015f\u0131nmak bize zor gelmezdi. Ambarl\u0131dan Vartevor (Yayuk -Yay\u0131k-) \u015eenli\u011fini yapar ve yeniden Gido’ya d\u00f6neriz. Bu \u015fenliklerden k\u00f6ylerimizden de gelenler olurdu ve belki de n\u00fcfusumuz bini bulurdu. En g\u00fczel giysilerimizle gelirdik \u015fenli\u011fe… Gito’dan Ambarl\u0131ya giderken Heong, Gundiyon, Cocon \u00fczerinden yaylaya ula\u015f\u0131rd\u0131k\u2026 Bu arada Cocon’dan Horoz Yoku\u015funa vurulurken en g\u00fczel\u00a0giysiler giyilir ve silah at\u0131l\u0131rd\u0131\u2026 Her evin tabancas\u0131 ve t\u00fcfe\u011fi vard\u0131…<\/p>\n Bir de yukar\u0131 yaylada bir ay kalmam\u0131z\u0131n temel bir nedeni vard\u0131; 3 bin metre civar\u0131ndaki bu yaylam\u0131zda hem \u00e7ok sert r\u00fczg\u00e2r olurdu hem de \u00e7ok serin olurdu.<\/p>\n Dayanamaz ve a\u015fa\u011f\u0131 yaylaya inerdik. Gito’da Eyl\u00fcl ortalar\u0131na kadar kal\u0131rd\u0131k. \u015eimdi iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi nedeniyle kolay kolay ve zaman\u0131nda kar ya\u011fmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in daha uzun kald\u0131klar\u0131m duyuyoruz.<\/p>\n Yaylaya gidece\u011fimiz vakit; hayvanlar yap\u0131lan genel haz\u0131rl\u0131ktan g\u00f6\u00e7 yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 anlard\u0131 ve<\/p>\n g\u00fcne\u015fe \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda yayla y\u00f6n\u00fcne burunlar\u0131n\u0131 y\u00f6neltip derin derin solurlard\u0131. Hatta yol i\u00e7in sabah \u00f6nlerine ot (onlar\u0131 alaflard\u0131k) verirdik ama yemezlerdi bile. K\u00f6yden \u00e7\u0131kard\u0131k ve patika (kaban) yollardan zor ko\u015fullardan yaylaya y\u00fcr\u00fcrd\u00fck… K\u00fc\u00e7\u00fck duraklamalar\u0131m\u0131z vard\u0131; baz\u0131lar\u0131m\u0131z \u00c7at kahvesi, Mollaveis kahvesi, Gito’da kom\u015fular\u0131n evinde kal\u0131n\u0131rd\u0131. Sonra Kale yaylas\u0131na ula\u015f\u0131l\u0131yordu. \u00c7ayeli Arsevos’tan gelen kat\u0131rc\u0131lar olurdu. Yabanc\u0131 erkek olduklar\u0131 i\u00e7in tedirgin olurduk. Bu arada gitti\u011fimiz yaylar\u0131 da\u00a0topluca sayal\u0131m: Ambarl\u0131, Gito, Ca\u011fpeik, Kale, \u00c7i\u00e7ekli, Ba\u015fyayla… Gene bir k\u0131sm\u0131m\u0131z da; Evat, Hozon d\u00fcz\u00fc, \u015eortuhud, Uzunoluk,\u00a0Salahhur, Ehad’m Arkurluk (patika yolu), Badara merzesi, Gedelmo\u00e7, Badaran\u0131n Bezli (Bezgin) Gito ve sonras\u0131nda da as\u0131l yaylam\u0131z Gito’ya gelmi\u015f olurduk. Sabalun \u00e7ok erken saatlerinden yola \u00e7\u0131k\u0131p ak\u015fam\u00fcst\u00fc yaylaya var\u0131rd\u0131k.. Herkesin yiyece\u011fi, az\u0131\u011f\u0131 s\u0131rt\u0131nda olurdu ve y\u00fck\u00fcm\u00fcz\u00fc de kat\u0131rlar ta\u015f\u0131rd\u0131…<\/p>\n