![\"\"](\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/B\u00fcy\u00fckada-Rum-Yetimhanesi-360x189.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
100 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir \u0130stanbul haf\u0131zas\u0131n\u0131 muhafaza eden B\u00fcy\u00fckada Rum Yetimhanesi, 1964 y\u0131l\u0131nda apar topar bo\u015fat\u0131larak kimsesizli\u011fe terk edildi.<\/em><\/strong><\/p>\n Avrupa\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck, d\u00fcnyan\u0131n ikinci b\u00fcy\u00fck ah\u015fap binas\u0131 ge\u00e7en zaman i\u00e7inde viran hale geldi.<\/p>\n Yetimlerin yuvas\u0131 olan B\u00fcy\u00fckada Rum Yetimhanesi, 55 y\u0131ld\u0131r \u00f6ks\u00fcz b\u0131rak\u0131ld\u0131.<\/p>\n 1897 y\u0131l\u0131nda \u015eark Ekspresini i\u015fleten Frans\u0131z firma taraf\u0131ndan d\u00f6nemin en \u00fcnl\u00fc mimarlar\u0131ndan Alexandre Vallaury\u2019e yapt\u0131r\u0131lan ah\u015fap bina, casino-otel olarak tasarlansa da Osmanl\u0131 Devleti\u2019nden ruhsat alamad\u0131 ve 1903 y\u0131l\u0131na kadar i\u015flevsiz kald\u0131.<\/p>\n 1894\u2019teki \u0130stanbul depreminde yetimhanesi hasar alan Rum tebaa yeni bir bina aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7indeyken Patrik III. \u0130oakim yetimhane i\u00e7in en uygun adresin B\u00fcy\u00fckada\u2019daki Hristos Manast\u0131r\u0131\u2019n\u0131n yak\u0131n\u0131ndaki bo\u015f otel binas\u0131n\u0131n oldu\u011funu s\u00f6yledi ve tarihe ad\u0131 \u2018yetimlerin annesi\u2019 olarak ge\u00e7ecek olan Eleni Zarifis\u2019in kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ald\u0131.<\/p>\n Otelin sat\u0131n al\u0131nmas\u0131 ve tadilat\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan 21 May\u0131s 1903 y\u0131l\u0131nda II. Abd\u00fclhamid\u2019in de kat\u0131l\u0131m\u0131yla yeni yetimhane a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n 1915 gelindi\u011finde I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ko\u015fullar\u0131nda \u0130ttihat ve Terakki h\u00fck\u00fcmeti yetimhaneye el koydu.<\/p>\n \u00d6nce Kuleli Askeri Okulu \u00f6\u011frencilerinin yerle\u015ftirildi\u011fi yetimhaneye, daha sonra T\u00fcrkiye\u2019nin sava\u015f m\u00fcttefiki Alman askerleri yerle\u015ftirildi.<\/p>\n En sonunda ise i\u015fgal kuvvetleri taraf\u0131ndan yollanan Rus g\u00f6\u00e7menler k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7in binay\u0131 kulland\u0131.<\/p>\n Bu s\u00fcre\u00e7te bina bak\u0131ms\u0131z kal\u0131rken, sava\u015f \u015fartlar\u0131 Rus g\u00f6\u00e7menlere \u0131s\u0131nabilmek i\u00e7in yetimhanenin d\u00f6\u015femelerini s\u00f6k\u00fcp, sobada yakt\u0131rmaya kadar vard\u0131rd\u0131.<\/p>\n Sava\u015f sonras\u0131 yetimhaneye geri d\u00f6nen \u00e7ocuklar i\u00e7in durum hi\u00e7 i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 de\u011fildi.<\/p>\n Tahribat b\u00fcy\u00fckt\u00fc, ancak ne Rum tebaan\u0131n ne de saray\u0131n tadilat i\u00e7in gerekli imkan\u0131 sa\u011flayacak maddi g\u00fcc\u00fc vard\u0131.<\/p>\n Mecburen bina bu haliyle kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131, ta ki 1964\u2019e kadar.<\/p>\n K\u0131br\u0131s\u2019ta ya\u015fananlar \u0130stanbul\u2019da Rumlar\u0131n s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmesi, banka hesaplar\u0131na, m\u00fclklerine el konmas\u0131na neden olurken, yetimhanenin de sonu oldu.<\/p>\n Ayn\u0131 y\u0131l\u0131n 20 Nisan\u2019\u0131n da gelen talimatnameyle yetimhanenin bo\u015falt\u0131lmas\u0131 talep edildi.<\/p>\n Resmi kay\u0131tlara g\u00f6re 5 bin 744 \u00e7ocu\u011fun evi olan yetimhanenin kap\u0131s\u0131na bir daha geri d\u00f6n\u00fclmemek \u00fczere m\u00fch\u00fcr vuruldu.<\/p>\n Tam 12 y\u0131l sonra 19 A\u011fustos 1977\u2019de yetimhanenin kapat\u0131lma karar\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n Bu s\u00fcre\u00e7te tapusu vak\u0131flara ge\u00e7en yetimhane i\u00e7in 46 y\u0131l sonra 2010\u2019da Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi, tapunun \u0130stanbul Rum Patrikhanesi\u2019ne iade edilmesi i\u00e7in karar verdi.<\/p>\n Yar\u0131m asr\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir \u00fczerine bir \u00e7ivi bile \u00e7ak\u0131lmayan yetimhane bug\u00fcn metruk halde.<\/p>\n Vallaury\u2019nin kalem kalem \u00e7izdi\u011fi bu ah\u015fap bina bir k\u0131\u015f daha ge\u00e7irir mi me\u00e7hul.<\/p>\n Ancak aciliyetle tarihi binan\u0131n izlerinin kaybolmadan korunmaya ihtiyac\u0131 var.<\/p>\n \u201cBaz\u0131 \u015feyler unutuluyor, baz\u0131 \u015feyler unutulam\u0131yor\u201d<\/p>\n Yetimhanenin son tan\u0131klar\u0131 aras\u0131nda yer alan Vitlen Magoulas, 1945-1951 seneleri aras\u0131nda yetimhanede kald\u0131.<\/p>\n Yunan tebaal\u0131 olan babas\u0131 1943 y\u0131l\u0131nda Yunanistan\u2019\u0131n Almanya ile sava\u015fa girmesi sonucunda askere \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131.<\/p>\n Aileye bakan dedesinin i\u015fleri, Varl\u0131k Vergisi nedeniyle bozulunca, \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda kalan Vitlen Magoulas\u2019\u0131n annesi iki k\u0131z\u0131n\u0131 yetimhaneye verdi.<\/p>\n O s\u00fcreci \u201cAnnem \u00e7al\u0131\u015fmak zorundayd\u0131\u201d diye anlatan Magoulas, \u201c\u0130ki tane k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuktuk. Bakacak kimsesi yoktu annemin. Hayat\u0131nda hi\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131\u015f. \u0130\u015fe gitmek zorunda kald\u0131. Bizi de yetimhaneye koydu\u201d dedi.<\/p>\n O zaman yetimhanenin \u015fartlar\u0131n\u0131n iyi oldu\u011funu s\u00f6yleyen Magoulas, orada ge\u00e7en g\u00fcnlerini anlatt\u0131:<\/p>\n 500 tane \u00e7ocuk vard\u0131. Hepimiz karde\u015f gibiydik, \u00e7ok iyi bak\u0131yorlard\u0131. Hocalar\u0131m\u0131z da \u00e7ok iyiydi. Et\u00fct vard\u0131, ak\u015famlar\u0131 2 saat ders \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorduk.<\/p>\n O zaman daha kalabal\u0131kt\u0131k. Cemiyetlerimiz bize yard\u0131m ediyordu. Her g\u00fcn ikindide baklava pasta yerdik. Hep bir yerlerden gelirdi.<\/p>\n Haftada iki g\u00fcn doktor kontrol\u00fcm\u00fcz vard\u0131. Doktorumuzun yana\u011f\u0131nda bir ben vard\u0131, ad\u0131 Bay Spiro\u2019ydu. Bal\u0131k ya\u011f\u0131 i\u00e7irirlerdi bize zorla (g\u00fcl\u00fcyor).<\/p>\n Birbirimizi sevmeyi, birbirimizi saymay\u0131 orada \u00f6\u011frendik.<\/p>\n D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn 81\u2019e girdim ben, baz\u0131 \u015feyler unutuluyor, baz\u0131 \u015feyler de unutulmuyor.<\/p>\n Yetimhanede ge\u00e7en g\u00fcnlerini bu s\u00f6zlerle anlat\u0131yor Madam Mogoulas.<\/p>\n Hat\u0131ras\u0131nda kalan ac\u0131 bir olay\u0131 ise \u015f\u00f6yle dile getiriyor:<\/p>\n Bir bek\u00e7imiz vard\u0131. Dimitri Bey, kap\u0131da dururdu. Rus Ortodokstu kendisi. O zaman art\u0131k 6. S\u0131n\u0131fa gidiyorduk. Yetimhanede ortaokul olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131ya iniyorduk. 5-6 \u00e7ocuktuk.<\/p>\n Bir sabah okula inmek i\u00e7in \u00e7\u0131kt\u0131, ama Bay Dimitri bize kap\u0131y\u0131 a\u00e7mad\u0131. Her sabah kap\u0131y\u0131 o a\u00e7ard\u0131. Biz de uyuyor sand\u0131k. \u00c7ok ya\u015fl\u0131yd\u0131, rahats\u0131z etmeyelim dedik. Kendimiz a\u00e7t\u0131k b\u00fcy\u00fck kap\u0131y\u0131, okula gittik.<\/p>\n D\u00f6n\u00fc\u015fte g\u00f6rd\u00fck ki polis kayn\u0131yor. Adam\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fler. Yetimhanenin a\u015fa\u011f\u0131s\u0131nda tarlalar vard\u0131, oradaki i\u015f\u00e7iler gelip konu\u015furmu\u015f Bay Dimitri\u2019yle.<\/p>\n O da anlat\u0131rm\u0131\u015f ihtiyar, Rusya\u2019da \u00e7ok zengindik, alt\u0131nlar\u0131m\u0131z vard\u0131 diye. Bunlar da alt\u0131n\u0131 var diye \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler adam\u0131.<\/p>\n Adam\u0131n kafas\u0131n\u0131 sobaya sokmu\u015flar, alt\u0131nlar\u0131 bize ver diyerek. Sonra tabi yakalad\u0131lar onlar\u0131. O da \u00e7enesinden \u00e7ekmi\u015f zavall\u0131.<\/p>\n Magoulas hat\u0131ralar\u0131yla dolu yetimhanenin \u015fimdiki durumunu \u201cO bina y\u0131k\u0131l\u0131yor \u015fimdi, \u00e7ok \u00fcz\u00fcl\u00fcyorum\u201d diye anlat\u0131yor.<\/p>\n \u201c\u00c7ocuklar\u0131mla \u00e7ok g\u00fczel g\u00fcnler ya\u015fad\u0131m\u201d<\/p>\n 1955-1961 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda B\u00fcy\u00fckada Rum Yetimhanesi\u2019nde \u00f6\u011fretmenlik yapan Yannis Kalamaris Fener Lisesi\u2019nden mezun olduktan sonra ilk deneyimini burada ya\u015fad\u0131.<\/p>\n Y\u00fczlerce \u00e7ocu\u011fu mezun eden Kalamaris \u201cOnlar\u0131n s\u0131rt\u0131ndan yetim kelimesini att\u0131k\u201d diyor.<\/p>\n Kalamaris, yan\u0131nda getirdi\u011fi \u00e7antas\u0131n\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 dosyalar ve foto\u011fraflarla yetimhanedeki g\u00fcnlerini anlatt\u0131:<\/p>\n 1955\u2019te 196 tane \u00f6\u011frencim, 1956\u2019da 192, 1957\u2019de 181, 1958\u2019de 181, 1959-61 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 157 \u00f6\u011frencim vard\u0131. 1903 ile 1956 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 5 bin 748 \u00e7ocuk yeti\u015fti.<\/p>\n Yetimhanenin mutfak k\u0131sm\u0131 Fransa\u2019dan gelmi\u015fti. Kuzu \u00e7evirme makinesi vard\u0131. 3 tane kuzu \u00e7eviriyordu. Pi\u015fti\u011fi zamanda hop duruyordu.<\/p>\n O zaman \u00e7ocuklar i\u00e7in ekonomik durumu iyi olan insanlar\u0131m\u0131z kuzu g\u00f6nderiyordu.<\/p>\n 1964 y\u0131l\u0131nda bo\u015falt\u0131lan yetimhane i\u00e7in eski bir gazeteleri \u00e7\u0131kartan Kalamaris, haberleri ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 okurken duyguland\u0131:<\/p>\n Buras\u0131 yetimhane de\u011fil, \u00fclkeye adam yeti\u015ftiren okul. \u00c7ocuk c\u0131v\u0131lt\u0131lar\u0131 i\u00e7inde verdik, ya\u015fanmayacak \u015fekilde ald\u0131k.<\/p>\n \u201cTertemizdi yetimhanemiz\u201d diye anlatan Kalamaris, \u00e7ocuklar\u0131ndan da \u00f6vg\u00fcyle bahsediyor:<\/p>\n K\u0131zlar\u0131m\u0131z yataklar\u0131 toplard\u0131. Yard\u0131mc\u0131lar vard\u0131, ama k\u0131zlar\u0131m\u0131z da yapard\u0131. Bir g\u00fcn basket sahas\u0131 yap\u0131yoruz. Futbol saham\u0131z vard\u0131, ancak basket saham\u0131z yoktu.<\/p>\n Bir \u00f6\u011frencim var. Elleriyle toprak ta\u015f\u0131yor. Sonra bana diyor ki, \u2018\u00d6\u011fretmenim ben de toprak ta\u015f\u0131yorum. Ben de oynayacak m\u0131y\u0131m?\u2019, \u2018Tabi ki oynayacaks\u0131n\u2019 dedim.<\/p>\n Adal\u0131lar\u0131n hafta sonlar\u0131 yetimhaneye \u00e7ocuklar\u0131 e\u011flendirmeye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131ndan bahseden Kalamaris, \u201cBunlar\u0131n aras\u0131nda Lefter K\u00fc\u00e7\u00fckandonyanis, Kasapo\u011flu da vard\u0131. Adan\u0131n futbol tak\u0131m\u0131 da gelirdi\u201d dedi.<\/p>\n Kalamaris 1958 y\u0131l\u0131nda yetimhanenin revirinin Kiryakos Pamuko\u011flu taraf\u0131ndan okula \u00e7evrildi\u011fini s\u00f6yledi:<\/p>\n \u00c7ocuklar\u0131m\u0131za evden \u00e7\u0131k\u0131p okula gitme havas\u0131 verelim diye yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n \u00c7ocuklar \u00e7ok heyecanlan\u0131yordu: \u2018\u00d6\u011fretmenim ben \u00e7antam\u0131 ald\u0131m, okula gidiyorum.\u2019<\/p>\n Bek\u00e7i Erol Bayta\u015f, 50 y\u0131ll\u0131k \u00f6mr\u00fcn\u00fc B\u00fcy\u00fckada Rum Yetimhanesi\u2019nde ge\u00e7irdi.<\/p>\n Tarihi binan\u0131n bah\u00e7esindeki kul\u00fcbede do\u011fdu, bo\u015f yetimhanenin i\u00e7inde saklamba\u00e7 oynayarak \u00e7ocuklu\u011funu ge\u00e7irdi.<\/p>\n 1985\u2019te babas\u0131n\u0131n vefat etmesiyle g\u00f6revi devralan Erol Bayta\u015f, 30 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcre boyunca yetimhaneyi korudu.<\/p>\n Bayta\u015f ailesi ilk olarak 1965\u2019te yani kapand\u0131ktan 1 y\u0131l sonra yetimhaneye geldi.<\/p>\n 1966\u2019da do\u011fan Bayta\u015f, 18 ya\u015f\u0131ndan beri korudu\u011fu yetimhaneden bu senenin ekim ay\u0131nda ayr\u0131ld\u0131.<\/p>\n Ancak \u00e7ok uza\u011fa gidemedi. Emeklili\u011fini yetimhaneye kom\u015fu olan Hristos Manast\u0131r\u0131\u2019nda ge\u00e7iriyor.<\/p>\n Bayta\u015f yetimhanedeki y\u0131llar\u0131n\u0131 \u201cBen buraya g\u00f6n\u00fcl verdim\u201d diyerek anlat\u0131yor:<\/p>\n Bu bir ev, benim evim. Evim oldu\u011fu i\u00e7in buray\u0131 koruyabildim. Burada kalmak istedim.<\/p>\n \u201cEvimi ne hale getirdiler!\u201d<\/p>\n Y\u00fczlerce insan\u0131n s\u00fcrekli kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleyen Bayta\u015f, en son \u0130zmir\u2019den gelen bir misafiri a\u011f\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131:<\/p>\n Hava hafif \u00e7iseliyor. Kap\u0131ya biri geldi. \u2018Buraya girmek istiyorum\u2019 dedi.<\/p>\n \u2018Giremezsiniz, \u00f6zel m\u00fclk ve tehlike arz ediyor\u2019 dedim.<\/p>\n \u2018Ben burada okudum\u2019 deyince \u2018tabi ki girersiniz\u2019 dedim.<\/p>\n Yetimhaneyi gezdi ve bana dedi ki, \u2018Evimi ne hale getirdiler.\u2019<\/p>\n Her zaman bir \u00fcmit vard\u0131. Ben \u00e7ocukken bile binay\u0131 kurtaracaklar, belki yeniden canlanacak hayata ge\u00e7ecek, ama hi\u00e7bir zaman olmad\u0131.<\/p>\n Erol Bayta\u015f, bu b\u00fcy\u00fck ah\u015fap bina i\u00e7in umutlar\u0131n\u0131 yitirmi\u015f durumda.<\/p>\n Europa Nostra\u2019n\u0131n giri\u015fimlerini son \u00e7are olarak g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n Binan\u0131n, kap\u0131s\u0131na y\u0131llarca kilit vuruldu\u011funa dikkat \u00e7eken Bayta\u015f, \u00e7ocukken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir an\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:<\/p>\n Zab\u0131talar geldi bir g\u00fcn. Babam evde de\u011fildi. Binan\u0131n \u00e7ok fazla kap\u0131s\u0131 vard\u0131, bir bakt\u0131m her kap\u0131y\u0131 m\u00fch\u00fcrl\u00fcyorlar.<\/p>\n \u2018Neden m\u00fch\u00fcrl\u00fcyorsunuz?\u2019 diye sorunca \u2018Sen kar\u0131\u015fma\u2019 dediler. Zaten binay\u0131 kapatm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z, bah\u00e7eye giri\u015f yok.<\/p>\n O zaman anlam verememi\u015ftim. Demek ki binay\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctmek i\u00e7inmi\u015f.<\/p>\n Binada ilk \u00e7\u00f6kmelerin \u00e7at\u0131da ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Bayta\u015f, \u201cKiremitler zamanla kay\u0131yor, bak\u0131m olmay\u0131nca. Oradan damlamalar ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. O d\u00f6nem patrikhaneye bildirdim. Ancak \u2018Maalesef hi\u00e7bir \u015fey yapamay\u0131z. \u00c7ivi bile \u00e7akmam\u0131za m\u00fcsaade etmiyorlar\u2019 dediler. Sonra da yava\u015f yava\u015f, son d\u00f6nemlerde de h\u0131zlanarak \u00e7at\u0131da \u00e7\u00f6kmeler ba\u015flad\u0131. Art\u0131k su alt katlara kadar iniyor\u201d diye anlat\u0131yor.<\/p>\n Bayta\u015f, \u201c\u0130nsanlar buray\u0131 g\u00f6rmeden masa ba\u015f\u0131nda kararlar ald\u0131. Bina b\u00f6yle \u00e7\u00fcr\u00fcd\u00fc. Bu bir milli servetti, k\u00fclt\u00fcrd\u00fc. Maalesef bunu g\u00f6z g\u00f6re g\u00f6re hep birlikte yok ettik\u201d diye sitem ediyor.<\/p>\n \u201cBu yap\u0131y\u0131 geleneksel teknolojilerle yapamazs\u0131n\u0131z\u201d<\/p>\n Uzun y\u0131llard\u0131r yetimhaneyle ilgilenen Mimar Korhan G\u00fcm\u00fc\u015f, binan\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in \u00e7e\u015fitli giri\u015fimlerde bulundu.<\/p>\n \u0130lk olarak 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda tarihi yap\u0131yla tan\u0131\u015fan G\u00fcm\u00fc\u015f, yetimhaneyi ilk g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc an\u0131 \u201cO saatlerde hen\u00fcz basit bir onar\u0131mla kurtar\u0131labilecek haldeydi. \u00c7at\u0131s\u0131 tamir edilebilirdi, cephesinde hen\u00fcz b\u00fcy\u00fck tahribatlar olmam\u0131\u015ft\u0131\u201d diye anlatt\u0131.<\/p>\n Ah\u015fap yap\u0131lar\u0131n s\u00fcrekli bak\u0131ma muhta\u00e7 oldu\u011funa dikkat \u00e7eken G\u00fcm\u00fc\u015f, binan\u0131n y\u0131llara meydan okuyan dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan bahsetti:<\/p>\n Bu yap\u0131n\u0131n \u00f6zelli\u011fi geleneksel bir ah\u015fap yap\u0131 olmamas\u0131. E\u011fer geleneksel bir ah\u015fap yap\u0131 olsayd\u0131 bu kadar dayanamazd\u0131.<\/p>\n Asl\u0131nda bir m\u00fchendislik hizmeti alarak, mimari projesi yap\u0131larak i\u00e7indeki t\u0131pk\u0131 \u00e7elik ya da betonarme yap\u0131da oldu\u011fu gibi sa\u011flam bir ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 sistemi kurulmu\u015f bir yap\u0131.<\/p>\n Bunu geleneksel teknolojilerle yapamazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n G\u00fcm\u00fc\u015f, T\u00fcrkiye\u2019deki koruma metotlar\u0131n\u0131n da s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyerek, \u201cD\u00fcnyada hi\u00e7bir \u00f6rne\u011fi olmayan koruma metoduyla yakla\u015f\u0131yoruz. Bir kere yukar\u0131dan insanlar\u0131 kontrol etmeye dayanan buna kar\u015f\u0131l\u0131k da \u00f6znelerin yani onar\u0131mlar\u0131 yapacak olan sahiplerinin haklar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmeyen nesnele\u015ftirici bir koruma anlay\u0131\u015f\u0131 var T\u00fcrkiye\u2019de. Devlet sizin ad\u0131n\u0131za size y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getiriyor. Halbuki te\u015fvik etmesi laz\u0131m. B\u00f6yle bir \u00f6rnek i\u00e7in mutlaka bir kamu deste\u011finin olmas\u0131 laz\u0131m\u201d diye anlatt\u0131.<\/p>\n \u201cBu haliyle bile gelece\u011fe ta\u015f\u0131nmas\u0131 ilgin\u00e7 bir mimarl\u0131k \u00f6rne\u011fi\u201d<\/p>\n Tarihi yetimhanenin salonunun B\u00fcy\u00fckada i\u00e7in \u00f6nem arz etti\u011fine vurgu yapan G\u00fcm\u00fc\u015f, binan\u0131n bu haliyle de korunabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesinde:<\/p>\n B\u00fcy\u00fckada\u2019da \u00e7ok ihtiya\u00e7 var bu salona; konferanslar, konserler d\u00fczenlenebilir.<\/p>\n Ayr\u0131ca buras\u0131 i\u00e7in patrikhanenin bir \u00e7evre enstit\u00fcs\u00fc kurma ve diyalog merkezi kurma \u00f6nerisi var. B\u00f6yle bir \u00f6neri asl\u0131nda sadece \u0130stanbul\u2019a de\u011fil, T\u00fcrkiye\u2019ye \u00e7ok \u015fey kazand\u0131rabilir.<\/p>\n B\u00f6yle bir i\u015fleve i\u00e7in yap\u0131 hemen y\u00fcksek teknoloji yang\u0131n \u00f6nlemleri alarak, sa\u011flamla\u015ft\u0131rma \u00f6nlemleri al\u0131narak, dokusunu, belge \u00f6zelliklerini yok etmeden konserve ederek kullan\u0131ma a\u00e7\u0131labilir.<\/p>\n D\u00fcnyada bir\u00e7ok \u00f6rne\u011fi var. Yap\u0131y\u0131 y\u0131karak s\u00f6kerek yapmak \u015fart de\u011fil. Bu haliyle bile gelece\u011fe ta\u015f\u0131nmas\u0131 ilgin\u00e7 bir mimarl\u0131k \u00f6rne\u011fi olabilir.<\/p>\n Europa Nostra Tehlike Alt\u0131ndaki Eserler listesine girme s\u00fcrecini anlatan G\u00fcm\u00fc\u015f, \u201cSivil bir giri\u015fim bir araya geldi 2015 y\u0131l\u0131nda ve uluslararas\u0131 bir ba\u015fvurunun faydal\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. 2018 y\u0131l\u0131nda Avrupa Miras Y\u0131l\u0131 ilan edildi ve 2017 y\u0131l\u0131nda ba\u015fvuru yap\u0131ld\u0131 ki bu konuda en sayg\u0131n en tan\u0131nm\u0131\u015f uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlerden birinin deste\u011fi al\u0131nabilsin diye. 85 adaydan ilk 12\u2019ye girdi \u00f6nce. Sonra da ilk 7\u2019ye girdi\u201d dedi.<\/p>\n Yetimhanenin \u00e7at\u0131s\u0131nda olu\u015fan delikler her ge\u00e7en g\u00fcn ba\u015fka b\u00fcy\u00fck tahribatlara yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n Ya\u011fmurun ya\u011fmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnler yetimhanenin \u015fansl\u0131 oldu\u011fu g\u00fcnler olarak say\u0131l\u0131yor. Acilen yap\u0131n\u0131n \u00e7at\u0131s\u0131n\u0131n kapanmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n G\u00fcm\u00fc\u015f, bunun 20 y\u0131l \u00f6nce g\u00fcndeme geldi\u011fini dile getirdi:<\/p>\n