![\"\"](\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/\u0130zmir-Basmane-360x201.png\")
<\/p>\n<\/p>\n
Basmane \u0130zmir\u2019in en eski yerle\u015fim merkezlerinden biri. Bu semtin kaderi, 1866\u2019da a\u00e7\u0131lan Basmane Gar\u0131\u2019yla k\u00f6kten de\u011fi\u015fti. Anadolu\u2019dan \u0130zmir\u2019e ayak basanlar\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ilk yer olan Basmane g\u00fcn\u00fcm\u00fczde m\u00fcltecilerin Avrupa\u2019ya ula\u015fmak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 transit bir merkeze d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/em><\/strong><\/p>\n Suriye\u2019de sava\u015fla birlikte, Basmane\u2019deki Suriyeli n\u00fcfusu g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr d\u00fczeyde artt\u0131. \u015eehirde son verilere g\u00f6re kay\u0131tl\u0131 144 bin Suriyeli bulunuyor. \u0130zmir\u2019de yo\u011fun olarak Basmane ve \u00e7evresine yerle\u015fmi\u015f durumdalar.<\/p>\n Basmane\u2019deki d\u00fckkanlar, bir s\u00fcre \u00f6ncesine kadar Arap\u00e7a tabelalar\u0131 ile kalabal\u0131\u011f\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu bir Suriye yerle\u015fimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndeydi. Valilik, ald\u0131\u011f\u0131 kararlarla Suriyelilerin d\u00fckkanlar\u0131n\u0131n tabelalar\u0131n\u0131 T\u00fcrk\u00e7eleriyle de\u011fi\u015ftirdi.<\/p>\n Basmane\u2019de insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n yo\u011fun olarak faaliyet g\u00f6sterdi\u011fine dair iddialar var. B\u00f6lge, Afrika ve di\u011fer Asya \u00fclkelerinden gelen m\u00fclteciler i\u00e7in de bir merkez konumunda. Basmane\u2019yi Avrupa\u2019ya ula\u015fmak i\u00e7in cazip k\u0131lan bir ba\u015fka \u00f6zelli\u011fi, \u0130zmir\u2019deki di\u011fer otellere oranla konaklaman\u0131n ucuz olmas\u0131.<\/p>\n Eski \u0130zmir evlerinin daha kolay para kazanmak i\u00e7in ucuz konaklama noktalar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi Basmane\u2019nin tarihine ve kimli\u011fine zarar verdi\u011fi gerek\u00e7esiyle uzmanlar taraf\u0131ndan s\u0131k\u00e7a ele\u015ftiriliyor.<\/p>\n Basmane\u2019deki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, ge\u00e7mi\u015fini ve bug\u00fcn\u00fcn\u00fc konunun uzmanlar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck.<\/p>\n \u00a0\u201cBir ay i\u00e7erisinde Basmane Ermenisiz ve Rumsuz kald\u0131\u201d<\/strong><\/p>\n Y\u00fczle\u015fme At\u00f6lyesi\u2019nden mimar Talat Ulusoy, \u015fu an m\u00fclteci toplanma ve da\u011f\u0131lma merkezi olarak bilinen; Afrika\u2019dan, Orta Do\u011fu ve Asya\u2019dan m\u00fcltecilerin bir durak noktas\u0131 olarak kulland\u0131\u011f\u0131 Basmane\u2019nin k\u00f6kl\u00fc bir ge\u00e7mi\u015finin oldu\u011funa vurgu yap\u0131yor.<\/p>\n Ulusoy bu tarihi semtin \u0130zmir i\u00e7in \u00f6nemini \u015fu s\u00f6zlerle anlat\u0131yor: \u201c\u00c7ok zor g\u00fcnler ya\u015fam\u0131\u015f bir semt Basmane. 13 Eyl\u00fcl 1922\u2019deki \u2018B\u00fcy\u00fck \u0130zmir Yang\u0131n\u0131\u2019 Basmane\u2019den ba\u015flad\u0131. Buras\u0131 Ermeni ve Rum mahallesiydi. Zaten Basmane ad\u0131 da Ermenilerin kurdu\u011fu basma fabrikas\u0131ndan geliyor. 9 Eyl\u00fcl 1922\u2019den, 9 Ekim 1922\u2019ye kadar bir ay i\u00e7inde Basmane Ermenisiz ve Rumsuz kald\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ermeni ve Rumlar\u0131n \u0130zmir\u2019i terk etmesi emredildi s\u0131k\u0131 y\u00f6netim bildirileriyle \u0130zmir\u2019e giren ordu taraf\u0131ndan.\u201d<\/p>\n 1940 y\u0131l\u0131 ortalar\u0131na kadar B\u00fcy\u00fck \u0130zmir Yang\u0131n\u0131n\u0131n molozlar\u0131 Ermeni ve Rum mahallesinde oldu\u011fu gibi kald\u0131. Daha sonra \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fcne \u0130zmirlilerin K\u00fclt\u00fcrpark ya da Fuar olarak bildi\u011fi ye\u015fil alan yap\u0131ld\u0131<\/p>\n Ulusoyr, \u201cK\u00fclt\u00fcrpark\u2019a kom\u015fu, meydana bakan, \u0130zmirlilerin utan\u00e7 \u00e7ukuru olarak bildi\u011fi alan ise Ermenilere ait Lusavori\u00e7 Hastanesi\u2019nin yeridir. Bu hastane \u0130zmir\u2019de \u00fcnl\u00fc bir hastanedir. M\u00fcsl\u00fcmanlara bakmas\u0131yla da \u00fcnl\u00fcd\u00fcr\u201d diyor.<\/p>\n Basmane hala bir durak olma \u00f6zelli\u011fini koruyor<\/strong><\/p>\n Basmane\u2019nin \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc yap\u0131s\u0131yla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerini\u00a0euronews T\u00fcrk\u00e7e<\/strong>\u2018ye anlatan ara\u015ft\u0131rmac\u0131 yazar \u0130lhan P\u0131nar, Basmane\u2019nin b\u00fcy\u00fck bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak buna ra\u011fmen \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc yap\u0131s\u0131n\u0131 ge\u00e7ici bir durak olma \u00f6zelli\u011fiyle birlikte s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n \u201cBug\u00fcn i\u00e7in ge\u00e7i\u015f ve konaklama merkezi olan Basmane asl\u0131nda Osmanl\u0131 d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi \u00e7ok milletli bir yap\u0131 \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131yordu. 1922 yang\u0131n\u0131 ve \u0130zmir\u2019in T\u00fcrkler taraf\u0131ndan geri al\u0131nmas\u0131ndan sonra buradaki demografik yap\u0131 de\u011fi\u015fti. Ermeniler kalmad\u0131. K\u0131smen Kemer K\u00f6pr\u00fc\u2019ye do\u011fru yerle\u015fmi\u015f olan Rumlar kalmad\u0131. Basmane 1922 sonras\u0131 kurulan Cumhuriyet d\u00f6nemiyle \u00e7ok milletli yap\u0131s\u0131n\u0131 kaybetmesine ra\u011fmen, \u00e7ok farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131lardan gelen, kentlerden, kasabalardan gelen insanlarla eski \u00e7e\u015fitlili\u011fini ve zenginli\u011fini olu\u015fturmasa da yine de kendi i\u00e7indeki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc sa\u011flad\u0131.\u201d<\/p>\n P\u0131nar\u2019a g\u00f6re \u201cBug\u00fcn var olan durum ise kente giri\u015f kap\u0131s\u0131 olma \u00f6zelli\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak Basmane, gelen m\u00fclteci ve g\u00f6\u00e7menlerin ba\u015fka bir noktaya ge\u00e7mek \u00fczere kulland\u0131klar\u0131 ge\u00e7ici bir istasyon, ge\u00e7ici bir bar\u0131nma merkezi olma \u00f6zelli\u011fini\u201d bug\u00fcn de hala s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n \u201cYerdeki bir \u015fekil define i\u015fareti olarak alg\u0131lan\u0131yor ve kaz\u0131l\u0131yor\u201d<\/strong><\/p>\n Kent G\u00f6zlemcisi ve yazar Orhan Be\u015fik\u00e7i ise Basmane\u2019nin i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n e\u015fsizli\u011fine de\u011finiyor:<\/p>\n \u201cDikkatli olmak gerekiyor. Eski \u0130zmir\u2019den g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kalan yadigarlar bu b\u00f6lgede. B\u00f6lgede g\u00f6\u00e7 olaylar\u0131n\u0131n artmas\u0131yla birlikte eski \u0130zmir evlerinin otele ve pansiyona d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyoruz. Bunlar\u0131 bir plan dahilinde yapmak m\u00fcmk\u00fcnken, biraz keyfi \u00e7al\u0131\u015fmalar oluyor. Bu keyfi \u00e7al\u0131\u015fmalardan da daha \u00e7ok oda kazanmak i\u00e7in eski \u0130zmir mimarisine m\u00fcdahaleler yap\u0131l\u0131yor ve \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bozuluyor.\u201d<\/p>\n Be\u015fik\u00e7i\u2019ye g\u00f6re \u0130zmirliler de Basmane\u2019nin kent i\u00e7in ne denli \u00f6nemli oldu\u011funun fark\u0131nda de\u011fil:<\/p>\n \u201cAsl\u0131nda bu b\u00f6lgedeki k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n fark\u0131na b\u0131rak\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan gelen g\u00f6\u00e7menleri, \u0130zmirliler de hen\u00fcz vak\u0131f de\u011fil. B\u00f6lgenin tam bir envanterinin yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. B\u00f6lgede bir zamanlar defineciler cirit at\u0131yordu. Define aletlerinin en \u00e7ok sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer Basmane idi. Ama \u00fcz\u00fcl\u00fcyoruz tarih tahrip oluyor. \u00d6zellikle kaderine terk edilmi\u015f eski \u0130zmir evleri definecilerin deneme tahtas\u0131 oluyor. O evlerdeki yerdeki bir \u015fekil define i\u015fareti olarak alg\u0131lan\u0131yor ve kaz\u0131l\u0131yor. O kaz\u0131lardan son g\u00fcnlerde eski \u0130zmir mezarl\u0131klar\u0131 ve t\u00fcrbeleri de etkilendi. \u015eu an b\u00f6lgede y\u00fczy\u0131llarca \u0130zmirlilerin dua etti\u011fi t\u00fcrbelerin tahrip edildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyorum. Kentlilik k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve bilinci nas\u0131l insanlara anlat\u0131lmal\u0131, daha kendi dilimizi konu\u015fan insanlara bunlar\u0131 anlatamazken d\u0131\u015far\u0131dan gelen insanlara nas\u0131l anlataca\u011f\u0131z? \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar da art\u0131k eski \u0130zmir evlerinde ya\u015f\u0131yor. Onlar da define \u00f6yk\u00fclerini \u00f6\u011frendiler. Onlar da zarar vermeye ba\u015flad\u0131lar. Eski \u0130zmir evlerinde bulunan objeler de \u00e7ok k\u0131ymetli objeler. Dikkat ederseniz b\u00fct\u00fcn kap\u0131lar pencereler ferfoje tekni\u011fiyle yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zel kelep\u00e7elidir. Kaynak yoktur. Hepsi sanatkar i\u015fidir. Fark\u0131na var\u0131yoruz ama maalesef onlar s\u00f6k\u00fclerek hurda depolar\u0131na sat\u0131l\u0131yorlar.\u201d<\/p>\n