{"id":55564,"date":"2019-11-06T03:29:48","date_gmt":"2019-11-06T08:29:48","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564"},"modified":"2019-11-06T03:29:48","modified_gmt":"2019-11-06T08:29:48","slug":"kayseri-dokuma-fabrikasi-ve-1930larda-turkiye-sovyetler-iliskileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564","title":{"rendered":"Kayseri Dokuma Fabrikas\u0131 ve 1930&#8217;larda T\u00fcrkiye Sovyetler ili\u015fkileri"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-55565\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Anush-Hovahannisyan.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/11\/Anush-Hovahannisyan.jpg 300w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/11\/Anush-Hovahannisyan-260x173.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/11\/Anush-Hovahannisyan-160x107.jpg 160w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazar\/40\/pakrat-estukyan\"><strong>Pakrat Estukyan<\/strong><\/a><strong>\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Ermenistan&#8217;da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren T\u00fcrkolog Anush Hovhannisyan Hrant Dink Vakf\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen ve \u015ei\u015fli Kaymakaml\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yasaklanan \u201cKayseri ve \u00c7evresi, Toplumsal, K\u00fclt\u00fcrel ve Ekonomik Tarihi\u201d konferans\u0131n\u0131n konu\u015fmac\u0131lar\u0131ndan biriydi. Hovhannisyan ile konferans\u0131n yasaklanmas\u0131n\u0131 ve yapmak istedi\u011fi ama yapamad\u0131\u011f\u0131 sunumu konu\u015ftuk.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130lk soru olarak sunum yapaca\u011f\u0131n\u0131z konferans\u0131n engellenmesi konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz dinlemek isterim.<\/strong><br \/>\nBu konuda ilk hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hen\u00fcz Yerevan\u2019dayken konferans\u0131n Kayseri yerine \u0130stanbul\u2019da yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenerek ya\u015fad\u0131m. T\u00fcrkolog olarak Osmanl\u0131 ve Cumhuriyet T\u00fcrkiyesi tarihi uzman\u0131y\u0131m. Ge\u00e7mi\u015fte \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131mla ilintili olarak Bat\u0131 Ermenistan ve Kilikya b\u00f6lgelerinde bulundum ama Kayseri\u2019yi g\u00f6rmeyi \u00f6nemsiyordum.<br \/>\nKayseri\u2019de yasaklanmas\u0131 haberini ald\u0131\u011f\u0131mda bunun b\u00f6lgesel y\u00f6neticilerin karar\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm. Orta d\u00fczeydeki y\u00f6neticilerin yetkilerini kan\u0131tlama, dikkatli ve uyan\u0131k olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6sterme kayg\u0131s\u0131yla b\u00f6yle kararlar almalar\u0131na Sovyet deneyiminden a\u015finay\u0131m. \u0130stanbul\u2019a geldi\u011fimde yasaklanma karar\u0131n\u0131 ilk kez meslekta\u015f\u0131m Ayhan\u2019dan (Aktar) duydum. Onun \u015fakac\u0131 karakterini bildi\u011fim i\u00e7in ilk ba\u015fta yine bir \u015faka yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131\u015ft\u0131m ama ne yaz\u0131k ki do\u011fruydu.<br \/>\n\u00dclke ger\u00e7ekli\u011fini bilen bir tarih\u00e7i olarak olan\u0131 anlayabiliyor ama mant\u0131kl\u0131 bir a\u00e7\u0131klama bulmakta zorlan\u0131yorum. Mehter mar\u015f\u0131 ritmini, yani bir ad\u0131m ileri iki ad\u0131m geri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f tarz\u0131n\u0131 bilirim. Bug\u00fcnlerde \u00fclkeye egemen olan militarist ruh haliyle b\u00fct\u00fcnle\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015fan toplumda, Kayseri\u2019nin yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fine dair bilgiler sevimsiz alg\u0131lanabilir. Nihayetinde h\u00fck\u00fcmetler istedikleri etkinli\u011fi yasaklama g\u00fcc\u00fcne sahipler ama insanlar\u0131n akl\u0131n\u0131 da yasaklamak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? \u00d6zellikle teknolojinin ola\u011fan\u00fcst\u00fc ileti\u015fim imk\u00e2nlar\u0131 sundu\u011fu bir \u00e7a\u011fda \u00f6zg\u00fcr akl\u0131n ifadesini yasaklamak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?\u00a0Konferans\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmemesine \u00e7ok \u00fczg\u00fcn\u00fcm. Eminim, konferans boyunca \u00e7ok ilgin\u00e7 sunumlar i\u015fitme \u015fans\u0131m\u0131z olacakt\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u015eiddetle merak etti\u011fim ise konferans sunumunuz. Neler anlatacakt\u0131n\u0131z?<\/strong><br \/>\nKayseri tarihinde Ermenilerin rol\u00fcne dair pek \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sunulaca\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131ndayd\u0131m. Dolay\u0131s\u0131yla yayg\u0131n olarak bilinmeyen, daha \u00f6zel bir konu se\u00e7tim. Ermenice, Osmanl\u0131ca, T\u00fcrk\u00e7e ve \u0130ngilizcenin yan\u0131 s\u0131ra Rus\u00e7aya da h\u00e2kim oldu\u011fum i\u00e7in bu konferansa Rus ar\u015fivlerinden derlenmi\u015f bir konuyla kat\u0131lmak istedim. 1934-35 y\u0131llar\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin kredisiyle ger\u00e7ekle\u015ftirilen Kayseri Dokuma Fabrikas\u0131\u2019n\u0131n (S\u00fcmerbank Kayseri Bez Fabrikas\u0131) hik\u00e2yesini inceledim. O y\u0131llarda Sovyetler Birli\u011fi yoksullukla ba\u015f etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Kiliselerin m\u00fclklerine el konmu\u015ftu. Hatta bireylerin zenginli\u011fi de \u00fclkenin end\u00fcstrisini geli\u015ftirme ad\u0131na ellerinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Bir slogan halinde kapitalist d\u00fcnyan\u0131n elde etti\u011fi teknolojiye ve \u00fcretim g\u00fcc\u00fcne ula\u015fmak ve a\u015fmak hedeflenmekteydi. Sanayile\u015fme seferberli\u011fi ilan edilmi\u015fti. Sovyet \u00fclkesi bu bor\u00e7 y\u00fck\u00fc alt\u0131ndayken Kemalist T\u00fcrkiye\u2019ye s\u0131f\u0131r faizle, \u00fcstelik bedelini de \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnle almak \u00fczere 8 milyon ABD Dolar\u0131 de\u011ferinde kredi a\u00e7mas\u0131n\u0131n arkas\u0131nda ne gibi etkenler vard\u0131? Bu sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 Sovyetler Birli\u011fi D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Ar\u015fivi\u2019ndeki belgelerde buldum. Sovyet y\u00f6netimi ad\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan Surits adl\u0131 \u015fahs\u0131n kendi te\u015fkilat\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 telgraf yaz\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir dosya buldum. O yaz\u0131\u015fmalarda yukar\u0131daki sorunun cevaplar\u0131 da vard\u0131. Ben, o sebepleri \u00fc\u00e7 ba\u015fl\u0131kta toplad\u0131m. Bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc b\u00fct\u00fcn\u00fcyle diplomatik gerek\u00e7elere dayan\u0131yordu. Sebeplerin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise ideolojikti zira Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde b\u00fct\u00fcn hayallerin arkas\u0131nda ideoloji vard\u0131. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc grup sebepler aras\u0131nda ise \u00e7ok hassas i\u00e7 dengelerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Baz\u0131 birimler, a\u00e7\u0131lan bu krediye kar\u015f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019den beklentilere sahipti. \u00d6ncelikle uluslararas\u0131 etkenlerden bahsetmeliyim. T\u00fcrkiye Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131nda bir anlamda ortak d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 olu\u015fan\u00a0 Mustafa Kemal- Lenin yak\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, y\u00fcz\u00fcn\u00fc yava\u015f yava\u015f Bat\u0131&#8217;ya \u00e7eviriyordu. Nihayetinde biliyoruz ki Kemalist hareketin hedefinde Bat\u0131 tipi bir medeniyet beklentisi vard\u0131. Bu g\u00f6zlem Sovyetler Birli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir hayli kayg\u0131 vericiydi zira havada ikinci bir d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n kokusu hissediliyordu. Yaz\u0131\u015fmalarda T\u00fcrkiye\u2019nin Bat\u0131 blo\u011funa, \u00f6zellikle \u0130ngiltere\u2019nin etki alan\u0131na yakla\u015fmas\u0131na engel olman\u0131n \u00f6nemi vurgulan\u0131yordu. Unutmayal\u0131m ki \u0130ngiltere bir yandan da Bo\u011fazlar konusunu s\u0131cak tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Oysa Bo\u011fazlar Ruslar a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00f6nemli sorunlardan birini temsil etmekteydi. Ayr\u0131ca \u00fclkenin ekonomik perspektifi de bir ikilemle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yayd\u0131. Hem piyasa ekonomisi g\u00fc\u00e7lendirilmek isteniyor hem de kamu yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n gere\u011fi vurgulan\u0131yordu. Milli iktisat ve karma ekonomi ifadeleriyle tan\u0131mlanan bu program k\u00fcresel krizden \u00f6t\u00fcr\u00fc uygulanamaz hale geldi. Kemalistler aray\u0131\u015f i\u00e7indeydiler ve \u00f6nlerindeki tek model Rus projesi de\u011fildi. O d\u00f6nemde Mussolini y\u00f6netimindeki fa\u015fist \u0130talya\u2019ya y\u00f6nelik et\u00fcdler de yap\u0131l\u0131yordu. Onlar da T\u00fcrkiye\u2019nin benimsedi\u011fi devlet\u00e7i modele e\u011fim g\u00f6stermekteydiler. Bu \u015fartlar alt\u0131nda T\u00fcrkiye devlet\u00e7i bir ekonomiyi benimsedi. Bu tarz ekonominin di\u011fer bir ad\u0131 da merkezi planlama ekonomisiydi. Nitekim T\u00fcrkiye be\u015f y\u0131ll\u0131k dilimler halinde kalk\u0131nma planlar\u0131n\u0131 tam da bu y\u0131llarda hayata ge\u00e7irdi. Bu planlama \u015fekli Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin ekonomi stratejilerine \u00e7ok benziyor.<br \/>\nT\u00fcm bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6nemli bir fakt\u00f6r daha var, \u00fcstelik o fakt\u00f6r konusunda \u00e7ok net verilere ula\u015fmak pek de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Konuyla ilgili yaz\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7o\u011fu gizli, dolay\u0131s\u0131yla neyin nas\u0131l oldu\u011funu ancak \u00e7\u0131karsamalar yaparak de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcn. S\u00f6z konusu mesele Tro\u00e7ki\u2019yle ilgili.<\/p>\n<p><strong>O y\u0131llarda \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn davet edildi\u011fi, Sovyetler Birli\u011fi Savunma Bakan\u0131 Voro\u015filov\u2019un evinde \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc, R\u00fc\u015ft\u00fc Aras, Stalin, D\u0131\u015f\u0131\u015fleri Bakan\u0131 Litvin ve ba\u015fka \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gizli bir toplant\u0131 d\u00fczenlendi. Fabrika yat\u0131r\u0131m\u0131 o toplant\u0131da karara ba\u011fland\u0131. Ayr\u0131ca bir dizi ki\u015fisel ricalar da konu\u015fuldu. Bu bulu\u015fmadan hemen sonra Tro\u00e7ki\u2019nin evinde yang\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131 ve korkulan o belgeler de yanarak yok oldular.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Merak ettim \u015fimdi, Tro\u00e7ki&#8217;nin konuyla nas\u0131l bir ilgisi var?\u00a0<\/strong><br \/>\nStalin, Sovyet Devrimi\u2019nin \u00f6nemli fig\u00fcrlerinden Tro\u00e7ki\u2019den kurtulma \u00e7abas\u0131ndayd\u0131. Onu, iktidar\u0131n\u0131n rakibi olarak de\u011ferlendirdi. Bu ba\u011flamda da bir dizi kumpaslar olu\u015fturdu. \u00d6nce \u00fcstlendi\u011fi g\u00f6revleri ald\u0131 elinden, ard\u0131ndan da Kazakistan\u2019\u0131n ba\u015fkenti Almati\u2019ye s\u00fcrg\u00fcn etti. Ancak Stalin\u2019in Tro\u00e7ki korkusu bununla yat\u0131\u015fmam\u0131\u015ft\u0131. Sonu\u00e7ta rakibi orada da taraftarlar edinebilir ve iktidar\u0131na bir tehdit olu\u015fturabilirdi. Bu \u015fartlar alt\u0131nda Kemalist rejimle anla\u015farak onun T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6nderilmesini sa\u011flad\u0131. Tro\u00e7ki\u2019nin 1929\u2019dan sonra \u0130stanbul B\u00fcy\u00fckada\u2019da kendisine tahsis edilen bir konakta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Tro\u00e7ki, s\u00fcrg\u00fcn \u015fartlar\u0131nda d\u0131\u015far\u0131ya yaz\u0131lar g\u00f6nderme, gazetelere makaleler yazma imk\u00e2n\u0131na sahip de\u011fildi ama gelirken yan\u0131nda bir hayli dok\u00fcman ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Bunlar toplant\u0131 tutanaklar\u0131yd\u0131 ve i\u00e7lerinde Stalin\u2019i ele\u015ftiren, onu zor durumda b\u0131rakan pek \u00e7ok ar\u015fiv belgeleri vard\u0131. Demin de dedi\u011fim gibi, bu konuda mutlak bir veri olmamakla birlikte, olaylar\u0131n \u00f6rg\u00fcs\u00fc s\u00f6z konusu belgelerin yok edilmesinin Stalin a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemini ortaya koyuyor. O y\u0131llarda \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn davet edildi\u011fi, Sovyetler Birli\u011fi Savunma Bakan\u0131 Voro\u015filov\u2019un evinde \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc, R\u00fc\u015ft\u00fc Aras, Stalin, D\u0131\u015f\u0131\u015fleri Bakan\u0131 Litvin ve ba\u015fka \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gizli bir toplant\u0131 d\u00fczenlendi. Fabrika yat\u0131r\u0131m\u0131 o toplant\u0131da karara ba\u011fland\u0131. Ayr\u0131ca bir dizi ki\u015fisel ricalar da konu\u015fuldu. Bu bulu\u015fmadan hemen sonra Tro\u00e7ki\u2019nin evinde yang\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131 ve korkulan o belgeler de yanarak yok oldular.<br \/>\nT\u00fcrkiye\u2019nin Ruslar\u0131n ilgisini kazanma \u00e7abalar\u0131 bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Konstr\u00fcktivizmin \u00f6nemli \u00f6rneklerinden biri say\u0131lan fabrikan\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f t\u00f6reninde Celal Bayar\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmay\u0131 d\u00f6nemin \u0130zvestia gazetesinde okumu\u015ftum. T\u00f6ren sonras\u0131 aralar\u0131nda Voro\u015filov\u2019un da bulundu\u011fu heyetle fabrikan\u0131 yemekhanesine ge\u00e7ilir. Mek\u00e2n T\u00fcrkiye ve Sovyetler Birli\u011fi bayraklar\u0131yla donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Duvarlarda Mustafa Kemal\u2019in ve Stalin\u2019in foto\u011fraflar\u0131 vard\u0131r. Burada kadeh kald\u0131r\u0131l\u0131r, Bayar T\u00fcrk- Rus dostlu\u011fu hakk\u0131nda konu\u015fma yapar ve Yolda\u015f Stalin ile Yolda\u015f Voro\u015filov \u015ferefine kadeh kald\u0131r\u0131r. Celal Bayar\u2019\u0131n siyasi \u00e7izgisini iyi bildi\u011fimden, bu tablo bana \u00e7ok ilgin\u00e7 gelmi\u015ftir.<br \/>\nKonferans ger\u00e7ekle\u015fseydi t\u00fcm bunlar\u0131 anlatacakt\u0131m. Ayr\u0131ca belirtece\u011fim bir husus daha var. Bu projenin hayata ge\u00e7mesi sadece ekonomik bir devrimin de\u011fil, ayn\u0131 zamanda toplumsal bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn de ba\u015flang\u0131c\u0131 olacakt\u0131. Zaman\u0131n haf\u0131zas\u0131n\u0131 anlayabilmek i\u00e7in tarafs\u0131z g\u00f6zlemlerin de \u00f6nemli olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Bu konuyu bir Amerikal\u0131dan ve daha sonra Almanya\u2019daki Nazi gen\u00e7lik hareketine kat\u0131lacak olan Alman bir kad\u0131n gazetecinin de\u011ferlendirmelerinden anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.\u00a0 Bu kad\u0131n ilerleyen y\u0131llarda Arjantin\u2019de ya\u015fama veda etti.<br \/>\n\u0130lgin\u00e7 bir sorun da i\u015f\u00e7i temininde ya\u015fanacakt\u0131. \u0130\u015f deneyimine sahip olan Ermeniler ve Rumlar kalmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, uzak k\u00f6ylerden getirilecek i\u015f\u00e7ilerin e\u011fitimi planland\u0131. Muhafazak\u00e2r ve geri kalm\u0131\u015f k\u00f6ylerde ya\u015fayan insanlar\u0131n end\u00fcstri i\u015f\u00e7isine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi \u00f6nemli bir sorundu. Tekstil sekt\u00f6r\u00fc yap\u0131s\u0131 gere\u011fi kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015fanlara gereksinim duymaktad\u0131r. Amerikal\u0131 kayna\u011f\u0131n anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re fabrika m\u00fcd\u00fcr\u00fcyle aralar\u0131nda ilgin\u00e7 bir konu\u015fma ge\u00e7er. Buna g\u00f6re m\u00fcd\u00fcr, k\u00f6ylerdeki k\u0131zlar\u0131n, anneleri hen\u00fcz onlar\u0131 muhafazak\u00e2r fikirlerle zehirlemeden kopar\u0131lmalar\u0131n\u0131 ve fabrikan\u0131n b\u00fcnyesindeki yurtlarda \u00f6zg\u00fcr kad\u0131nlar olarak e\u011fitilmelerini sal\u0131k vermektedir. Alman kad\u0131n gazetecinin de ayn\u0131 m\u00fcd\u00fcrle, Faz\u0131l Bey ile ilgin\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri var. Onun anlatt\u0131klar\u0131na g\u00f6re Faz\u0131l Bey, fabrika alan\u0131ndaki spor sahas\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermektedir: \u201cBenim derdim spor de\u011fil, spor yoluyla bu insanlar\u0131 \u00e7a\u011fda\u015fl\u0131\u011fa y\u00f6neltmek.\u201d B\u00f6ylece sportif formalar giyerek ba\u011fnazl\u0131ktan kurtulabileceklerini umuyordu.<br \/>\nSon tahlilde milliyet\u00e7i bir ideolojiye sahip olan Kemalistlerle milliyet\u00e7ili\u011fi reddeden, onun yerine enternasyonalizmi benimseyen Sovyet siyaset\u00e7ilerin ola\u011fan\u00fcst\u00fc uyumu \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 geliyor. Aralar\u0131ndaki benzerlikler, farkl\u0131l\u0131klardan \u00e7ok daha fazla. Otoriter, totaliter rejimlerin ideolojik farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen bu denli uyum i\u00e7inde olabilmeleri ayr\u0131ca ara\u015ft\u0131r\u0131lmaya de\u011fer bir konu.<\/p>\n<p><strong>Ke\u015fke bu sunumu konferans esnas\u0131nda dinleme \u015fans\u0131m\u0131z olsayd\u0131&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Sadece dinlemek de\u011fil, izlemek de diyebilirim, zira s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim a\u00e7\u0131l\u0131\u015f t\u00f6renine dair,\u00a0 k\u0131sa bir film de getirmi\u015ftim beraberimde.<\/p>\n<p><em><strong>FOTO: \u0130\u015fhan Erdin\u00e7<\/strong><\/em><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/23159\/kayseri-dokuma-fabrikasi-ve-1930-larda-turkiye-sovyetler-iliskileri\"><strong><em>http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/23159\/kayseri-dokuma-fabrikasi-ve-1930-larda-turkiye-sovyetler-iliskileri<\/em><\/strong><\/a><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pakrat Estukyan\u00a0 Ermenistan&#8217;da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren T\u00fcrkolog Anush Hovhannisyan Hrant Dink Vakf\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen ve \u015ei\u015fli Kaymakaml\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yasaklanan \u201cKayseri ve \u00c7evresi, Toplumsal, K\u00fclt\u00fcrel ve Ekonomik Tarihi\u201d konferans\u0131n\u0131n konu\u015fmac\u0131lar\u0131ndan biriydi. Hovhannisyan ile konferans\u0131n yasaklanmas\u0131n\u0131 ve yapmak istedi\u011fi ama yapamad\u0131\u011f\u0131 sunumu konu\u015ftuk. \u0130lk soru olarak sunum yapaca\u011f\u0131n\u0131z konferans\u0131n engellenmesi konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz dinlemek isterim. Bu konuda ilk hayal [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":55565,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,71],"tags":[],"class_list":["post-55564","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-mulakatlar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Kayseri Dokuma Fabrikas\u0131 ve 1930&#039;larda T\u00fcrkiye Sovyetler ili\u015fkileri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kayseri Dokuma Fabrikas\u0131 ve 1930&#039;larda T\u00fcrkiye Sovyetler ili\u015fkileri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pakrat Estukyan\u00a0 Ermenistan&#8217;da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren T\u00fcrkolog Anush Hovhannisyan Hrant Dink Vakf\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen ve \u015ei\u015fli Kaymakaml\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yasaklanan \u201cKayseri ve \u00c7evresi, Toplumsal, K\u00fclt\u00fcrel ve Ekonomik Tarihi\u201d konferans\u0131n\u0131n konu\u015fmac\u0131lar\u0131ndan biriydi. Hovhannisyan ile konferans\u0131n yasaklanmas\u0131n\u0131 ve yapmak istedi\u011fi ama yapamad\u0131\u011f\u0131 sunumu konu\u015ftuk. \u0130lk soru olarak sunum yapaca\u011f\u0131n\u0131z konferans\u0131n engellenmesi konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz dinlemek isterim. Bu konuda ilk hayal [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-11-06T08:29:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/11\/Anush-Hovahannisyan.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55564#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55564\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Kayseri Dokuma Fabrikas\u0131 ve 1930&#8217;larda T\u00fcrkiye Sovyetler ili\u015fkileri\",\"datePublished\":\"2019-11-06T08:29:48+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55564\"},\"wordCount\":1911,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55564#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/11\\\/Anush-Hovahannisyan.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"M\u00fclakatlar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55564#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55564\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55564\",\"name\":\"Kayseri Dokuma Fabrikas\u0131 ve 1930'larda T\u00fcrkiye Sovyetler ili\u015fkileri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55564#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55564#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/11\\\/Anush-Hovahannisyan.jpg\",\"datePublished\":\"2019-11-06T08:29:48+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55564#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55564\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55564#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/11\\\/Anush-Hovahannisyan.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/11\\\/Anush-Hovahannisyan.jpg\",\"width\":300,\"height\":200},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55564#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kayseri Dokuma Fabrikas\u0131 ve 1930&#8217;larda T\u00fcrkiye Sovyetler ili\u015fkileri\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kayseri Dokuma Fabrikas\u0131 ve 1930'larda T\u00fcrkiye Sovyetler ili\u015fkileri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Kayseri Dokuma Fabrikas\u0131 ve 1930'larda T\u00fcrkiye Sovyetler ili\u015fkileri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Pakrat Estukyan\u00a0 Ermenistan&#8217;da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren T\u00fcrkolog Anush Hovhannisyan Hrant Dink Vakf\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen ve \u015ei\u015fli Kaymakaml\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yasaklanan \u201cKayseri ve \u00c7evresi, Toplumsal, K\u00fclt\u00fcrel ve Ekonomik Tarihi\u201d konferans\u0131n\u0131n konu\u015fmac\u0131lar\u0131ndan biriydi. Hovhannisyan ile konferans\u0131n yasaklanmas\u0131n\u0131 ve yapmak istedi\u011fi ama yapamad\u0131\u011f\u0131 sunumu konu\u015ftuk. \u0130lk soru olarak sunum yapaca\u011f\u0131n\u0131z konferans\u0131n engellenmesi konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz dinlemek isterim. Bu konuda ilk hayal [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2019-11-06T08:29:48+00:00","og_image":[{"width":300,"height":200,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/11\/Anush-Hovahannisyan.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Kayseri Dokuma Fabrikas\u0131 ve 1930&#8217;larda T\u00fcrkiye Sovyetler ili\u015fkileri","datePublished":"2019-11-06T08:29:48+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564"},"wordCount":1911,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/11\/Anush-Hovahannisyan.jpg","articleSection":["Haberler","M\u00fclakatlar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564","name":"Kayseri Dokuma Fabrikas\u0131 ve 1930'larda T\u00fcrkiye Sovyetler ili\u015fkileri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/11\/Anush-Hovahannisyan.jpg","datePublished":"2019-11-06T08:29:48+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/11\/Anush-Hovahannisyan.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/11\/Anush-Hovahannisyan.jpg","width":300,"height":200},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55564#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kayseri Dokuma Fabrikas\u0131 ve 1930&#8217;larda T\u00fcrkiye Sovyetler ili\u015fkileri"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55564","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=55564"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55564\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55566,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55564\/revisions\/55566"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/55565"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=55564"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=55564"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=55564"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}