{"id":55339,"date":"2019-10-22T03:03:44","date_gmt":"2019-10-22T08:03:44","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339"},"modified":"2019-10-22T03:03:44","modified_gmt":"2019-10-22T08:03:44","slug":"kutahyada-adim-adim-gomidas-vartabedin-izinde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339","title":{"rendered":"K\u00fctahya\u2019da ad\u0131m ad\u0131m Gomidas Vartabed\u2019in izinde"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-55340\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Gomidasin-evi-360x203.jpg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"203\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/Gomidasin-evi-360x203.jpg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/Gomidasin-evi-260x146.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/Gomidasin-evi-160x90.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/Gomidasin-evi.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazar\/248\/besse-kabak\"><strong>Besse Kabak<\/strong><\/a><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Ermenistan\u2019da ya\u015fayan Sofya Kalantaryan Gomidas Vartabed\u2019in 150. do\u011fum y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde \u00fcnl\u00fc m\u00fczikologun do\u011fdu\u011fu kent K\u00fctahya\u2019y\u0131 gezmek ister. \u00c7ok iyi bilmedi\u011fi bu co\u011frafyada ona Besse Kabak yard\u0131mc\u0131 olmaya karar verir. \u0130ki kad\u0131n birlikte K\u00fctahya\u2019ya do\u011fru yola \u00e7\u0131karlar. Ve olaylar geli\u015fir.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>\u2018K\u00fctahya\u2019da iki deli kad\u0131n&#8230;\u2019 Kendimizi b\u00f6yle tan\u0131mlamaktan hi\u00e7 \u00e7ekinmiyoruz. Zira do\u011fumunun 150. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde Gomidas&#8217;\u0131 hayata g\u00f6zlerini a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 K\u00fctahya\u2019da anmak, \u2018Gomidas\u2019\u0131n evi\u2019 olarak aktar\u0131lan foto\u011fraflardaki mekan\u0131 bulmak gibi ulvi say\u0131labilecek nedenlerle gelmi\u015f olsak da elimizde ne bu mekanlar\u0131n adresine dair bir bilgi ne de K\u00fctahya\u2019da dan\u0131\u015fabilece\u011fimiz bir dost bulunmaktayd\u0131.<br \/>\nK\u00fctahya\u2019daki ilk g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, bizi Dumlup\u0131nar \u00dcniversitesi\u2019ne g\u00f6t\u00fcrmekte olan taksi \u015fof\u00f6r\u00fc Murat beyin kendi aram\u0131zda ba\u015fka bir dilde konu\u015ftu\u011fumuzu fark ederek \u201cK\u00fctahya\u2019ya nereden geldiniz?\u201d diye sormas\u0131yla birlikte tesad\u00fcfler sarmal\u0131m\u0131z da olu\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131<br \/>\nTaksi \u015fof\u00f6r\u00fcne &#8220;Misafirimiz Ermenistan\u2019dan geldi, ben de \u0130stanbul\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrkiyeli bir Ermeniyim. Bu g\u00fczel \u015fehre, 150 y\u0131l \u00f6nce burada do\u011fmu\u015f olan b\u00fcy\u00fck Ermeni m\u00fczisyeni Gomidas\u2019\u0131n izlerini s\u00fcrmeye geldik&#8221; dedim.<br \/>\nD\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda isim yapm\u0131\u015f bir m\u00fczisyenin K\u00fctahya do\u011fumlu olmas\u0131na \u015fa\u015f\u0131ran \u015fof\u00f6r arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131n yak\u0131nlarda kapl\u0131calar oldu\u011fu s\u00f6ylemesi ise Digin Sofya&#8217;n\u0131n heyecanlanmas\u0131na neden olmu\u015ftu.<br \/>\nSofya\u2019n\u0131n \u201cBiliyor musun Gomidas 1912\u2019de K\u00fctahya\u2019ya geldi\u011finde arkada\u015f\u0131 Panos Terlemezyan\u2019la birlikte buradaki kapl\u0131caya gitmi\u015f. Hatta Terlemezyan, Gomidas&#8217;\u0131 a\u011fac\u0131n alt\u0131nda otururken resmetti\u011fi o tabloyu kapl\u0131cada \u00e7izmi\u015f&#8221; demesiyle birlikte \u00fcniversiteden sonraki dura\u011f\u0131m\u0131z\u0131n kapl\u0131ca olmas\u0131na karar veriyoruz.<\/p>\n<p><strong>\u0130lk durak Dumlup\u0131nar \u00dcniversitesi<\/strong><br \/>\nDumlup\u0131nar \u00dcniversitesi\u2019nin binalar\u0131 aras\u0131nda G\u00fczel Sanatlar kampusunu bularak binaya giriyoruz.\u00a0 Koridorlar\u0131nda \u00f6\u011frencilerin eme\u011fini yans\u0131tan sanat eserleri kar\u015f\u0131l\u0131yor bizleri. Akhtamar Adas\u0131ndaki Surp Ha\u00e7 kilisesinin maketini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde sanat\u0131n insanlar\u0131 birle\u015ftirmedeki etkin g\u00fcc\u00fcn\u00fc bir kez daha hissedebiliyoruz. Esas\u0131nda biz de bu mant\u0131k \u00e7er\u00e7evesinde d\u00fc\u015f\u00fcnerek K\u00fctahya\u2019daki ilk dura\u011f\u0131m\u0131z\u0131n Dumlup\u0131nar \u00dcniversitesi olmas\u0131 gerekti\u011fine karar vermi\u015ftik.<br \/>\n\u0130lk olarak g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz dekanl\u0131k sekreterine K\u00fctahya\u2019ya geli\u015f nedenimizi anlat\u0131yoruz. Sekreter han\u0131m\u0131n bizi G\u00fczel Sanatlar Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 Prof. Dr. Levent Mercin hoca ile tan\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131, odas\u0131ndaki samimi sohbetimiz sonras\u0131nda dekan Levent hocan\u0131n da bizi m\u00fczik hocalar\u0131yla tan\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131yla birlikte Gomidas\u2019\u0131n ruhuna yak\u0131\u015f\u0131r bir atmosfer olu\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Hocalarla birlikte k\u0131sa ve uzun vadede yap\u0131labilecek programlar \u00fczerinde daha detayl\u0131 konu\u015fabilmemiz i\u00e7in ders saatlerinin bitmesini beklememiz gerekince Digin Sofya\u2019yla birlikte kapl\u0131caya gitmeye karar veriyoruz.<br \/>\nAyn\u0131 g\u00fczerg\u00e2hta iki farkl\u0131 kapl\u0131ca bulunmas\u0131, Gomidas&#8217;\u0131n hangi kapl\u0131caya gitmi\u015f olabilece\u011fine dair ikilemde kalmam\u0131za neden olsa da, sonunda &#8220;Gomidas\u0131n kapl\u0131cas\u0131&#8217; olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerin Yoncal\u0131 kapl\u0131cas\u0131 olaca\u011f\u0131na kanaat getirerek yola koyuluyoruz.<\/p>\n<p><strong>Tekrar Dumlup\u0131nar, tekrar Kapl\u0131ca<\/strong><br \/>\nKapl\u0131ca gezisi sonras\u0131nda \u00fcniversitedeki \u00f6\u011fretim g\u00f6revinin yan\u0131 s\u0131ra ayn\u0131 zamanda ses sanat\u00e7\u0131s\u0131 da olan Handan han\u0131m ve e\u011fitimci kimli\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda saz sanat\u00e7\u0131s\u0131 ve koro \u015fefli\u011fi yapan Yusuf Ziya beyle yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fmede \u201cM\u00fczi\u011fe g\u00f6n\u00fcl veren insanlar olarak yar\u0131n uygun bir mek\u00e2nda bir araya gelip Gomidas\u2019\u0131 \u015fark\u0131larla, t\u00fcrk\u00fclerle anal\u0131m\u201d teklifinde bulunuyorum.\u00a0 Yusuf beyin bir sonraki g\u00fcn \u015fehir d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekti\u011finden b\u00f6ylesi bir anma program\u0131n\u0131n yapman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lsa da uzun vadede birlikte bir etkinli\u011fin yap\u0131labilece\u011fine kanaat getiriyoruz.<br \/>\nGomidas Vartabed vesilesiyle tan\u0131\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fumuz e\u011fitimci dostlar\u0131m\u0131zla yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z sohbet s\u0131ras\u0131nda s\u00f6z d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p bizim Gomidas Vartabed\u2019in ayak izlerini takip etme karar\u0131m\u0131z do\u011frultusunda kapl\u0131calara gitmemize geliyor. Yusuf bey \u201cHalk aras\u0131nda Yoncal\u0131 i\u00e7in \u015fifal\u0131k, Il\u0131ca kapl\u0131cas\u0131 i\u00e7in de sefal\u0131k denir. Siz hangisine gittiniz?\u201d diye sorunca, ben de \u201cK\u00fctahya&#8217;daki Ermenilerin yerle\u015fim alan\u0131na daha yak\u0131n konumda olmas\u0131 nedeniyle Gomidas Vartabed\u2019in Yoncal\u0131 kapl\u0131cas\u0131na gitmeyi tercih edece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek, Yoncal\u0131\u2019ya gitmeye karar verdik&#8221; diyorum. Ama Digin Sofya\u2019n\u0131n\u00a0 internetten Panos Telemezyan\u2019\u0131n \u00e7izdi\u011fi resmi g\u00f6stermesi \u00fczerine yanl\u0131\u015f kapl\u0131caya gitti\u011fimiz anla\u015f\u0131l\u0131yor.<br \/>\n\u00dcz\u00fcnt\u00fcm\u00fcz\u00fc g\u00f6ren Yusuf Bey bizleri\u00a0 kapl\u0131caya g\u00f6t\u00fcrmeyi teklif edince bir kez daha kapl\u0131caya gitmek \u00fczere yola koyuluyoruz.<br \/>\nIl\u0131ca kapl\u0131cas\u0131na vard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda mesire alanlar\u0131nda kurulan \u00e7ad\u0131rlar\u0131n yerini betonarme binalar\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. B\u00f6lgede bulunan esnaflardan bir arkada\u015f\u0131n Il\u0131ca kapl\u0131cas\u0131n\u0131n eski foto\u011fraflar\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi sayesinde kitapta aktar\u0131lan eski ya\u015fama dair tabloyu daha iyi alg\u0131layabiliyoruz. K\u00f6ylerden getirilen organik \u00fcr\u00fcnlerden tatt\u0131ktan sonra, Il\u0131can\u0131n hala varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirebilen en eski tesise giderek, bir zamanlar Gomidas Vartabed\u2019in de i\u00e7mi\u015f oldu\u011fu kapl\u0131can\u0131n \u015fifal\u0131 sular\u0131ndan i\u00e7erek, \u015fi\u015felerimizi o sularla dolduruyoruz.<\/p>\n<p><strong>Kalbim o y\u0131k\u0131k evler gibi<\/strong><br \/>\nSabah\u0131n erken saatinde uyanmas\u0131na ra\u011fmen hi\u00e7 ses \u00e7\u0131karmadan benim uyanmam\u0131 bekleyen Digin Sofya g\u00f6zlerimi a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez \u201cDznunt\u0131t \u015e\u0131norhavor\u201d (Do\u011fum g\u00fcn\u00fcn kutlu olsun) diyerek telefonuna kaydetti\u011fi Gomidas Vartabed\u2019in kendi sesiyle okudu\u011fu Anduni (Evsiz] \u015fark\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7almaya ba\u015fl\u0131yor \u201cKalbim o y\u0131k\u0131k evler gibi \/ Mertekler k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, s\u00fctunlar\u0131 yerinden oynam\u0131\u015f\u2026\u201d.<br \/>\n\u015eark\u0131y\u0131 dinlerken 1898\u2019de Adapazar\u0131\u2018nda do\u011fan Hrant Hrahan\u2019\u0131n an\u0131lar\u0131n\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum. K\u0131sa bir b\u00f6l\u00fcm payla\u015fay\u0131m izninizle:<br \/>\n\u201cAdapazar\u0131\u2019nda ya\u015famakta olan 20 bin Ermeni sab\u0131rs\u0131zl\u0131kla onun gelmesini bekliyorduk. 1913 y\u0131l\u0131n\u0131n bir bahar g\u00fcn\u00fcnde gelmi\u015fti \u015fehrimize. \u0130lk olarak bizim okulumuzu ziyaret etti.<br \/>\nBizler, hakk\u0131nda anlat\u0131mlar\u0131n efsaneye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bu m\u00fczik bilimcisini selamlayabilmek i\u00e7in sab\u0131rs\u0131zl\u0131kla beklerken, i\u00e7eriye bir grup \u015f\u0131k \u00f6\u011fretmen aras\u0131nda, yar\u0131 din adam\u0131 yar\u0131 sivil giyimli, bildi\u011fin s\u0131radan normal biri girdi. Hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frayan \u00f6\u011frenciler olarak \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k i\u00e7inde birbirimize \u2018Bu muydu o Gomidas?\u2019 diye soruyoruz.<br \/>\nEn nihayetinde konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131. \u2018Yavrular\u0131m, sizler as\u0131rlard\u0131r sahip oldu\u011fu k\u00fclt\u00fcrden hazineler elde edebilmi\u015f bir milletin evlatlar\u0131s\u0131n\u0131z. Ben buraya \u00f6zellikle bu de\u011ferleri sizlere tan\u0131tmaya, m\u00fcmk\u00fcn olursa burada bir de koro kurmak amac\u0131yla geldim. Sizin b\u00f6lgenizin \u015fark\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in birka\u00e7 hafta yan\u0131n\u0131zda kalaca\u011f\u0131m.<br \/>\n\u015eimdi sizler i\u00e7in keyif ve mutluluk duyarak okuyaca\u011f\u0131m bir \u015fark\u0131 seslendirmek istiyorum diyerek\u2019 Gan\u00e7ir grung \u015fark\u0131s\u0131n\u0131 okumaya ba\u015flad\u0131. Hen\u00fcz \u00e7ocuk olmam\u0131za ra\u011fmen onun sesi ve yorumundaki sanatsal de\u011feri alg\u0131layabilmi\u015ftik. \u015eark\u0131s\u0131n\u0131 bitirdi\u011finde t\u00fcm s\u0131n\u0131f ba\u015f\u0131n\u0131 e\u011fmi\u015f \u00fcz\u00fcnt\u00fc i\u00e7ine a\u011flamaktayd\u0131. Alk\u0131\u015flamay\u0131 dahi unutmu\u015ftu. Kendisi de \u00fcz\u00fcnt\u00fcl\u00fcyd\u00fc. \u2018Bir tane daha okuayay\u0131m m\u0131?\u2019 diye sordu tebess\u00fcmle. Biz \u00e7\u0131lg\u0131nca alk\u0131\u015fl\u0131yorduk.<br \/>\nAnduni\u2019yi okumaya ba\u015flad\u0131. Gomidas\u2019\u0131n t\u00fcm kalbini, ruhunu ve duygular\u0131n\u0131 katt\u0131\u011f\u0131 bu \u015fark\u0131ya hangi insan evlad\u0131n\u0131n kalbi dayanabilirdi ki? \u015eark\u0131n\u0131n a\u011f\u0131tsal s\u00f6zleri ve m\u00fczi\u011fi onun dramatik g\u00fczel bariton ses t\u0131n\u0131s\u0131yla g\u00fc\u00e7l\u00fc titreyen vurgularla bizim k\u00f6rpe ruhlar\u0131m\u0131z\u0131 hen\u00fcz bilmedi\u011fi \u00f6yle derin ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klara itiyordu ki!<br \/>\nHem co\u015fkulu hem de \u00fczg\u00fcnd\u00fck. Sevin\u00e7liydik fakat ayn\u0131 zamanda a\u011flamaktayd\u0131k. O d\u00fcped\u00fcz bizim d\u00fcnyam\u0131z\u0131 dalgaland\u0131r\u0131p alt\u00fcst etmi\u015fti.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u00c7ocukken ba\u015flayan hayranl\u0131k<\/strong><br \/>\nT\u0131pk\u0131 Hrant gibi ben ve Digin Sofya da hen\u00fcz \u00e7ocukluk ya\u015flarda Gomidas&#8217;a hayran kalm\u0131\u015ft\u0131k. Digin Sofya&#8217;n\u0131n hayranl\u0131\u011f\u0131 okul korosunda ilk kez dinledi\u011fi &#8216;Alakyaz&#8217; \u015fark\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fken melodisiyle ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Benim Gomidasla tan\u0131\u015fmam ise daha on ya\u015f\u0131ndayken kat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fum Sahakyan Korosu\u2019nda olsa da as\u0131l hayranl\u0131\u011f\u0131m,\u00a0on \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131mdayken gitmi\u015f oldu\u011fum konserde Alis Manukyan&#8217;\u0131n okudu\u011fu &#8216;Grung&#8217; \u015fark\u0131s\u0131n\u0131 dinlememle ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>Do\u011fum g\u00fcn\u00fcnde Ermeni mahallesinde<\/strong><br \/>\nGomidas\u2019\u0131n do\u011fum g\u00fcn\u00fc olmas\u0131 nedeniyle kalbimizde h\u00fcz\u00fcn ve mutlulu\u011fun harmanland\u0131\u011f\u0131 b\u00f6ylesi anlaml\u0131 bir g\u00fcn\u00fcn program\u0131n\u0131, \u00fcniversitedeki g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonras\u0131nda Ermenilerin ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu mahallerini dola\u015fmak, Gomidas\u2019\u0131n do\u011fdu\u011fu evi bulmak, onun ve ailesinin ilahiler okudu\u011fu kiliseye gidip onun ruhu i\u00e7in dua edip ilahi okumak olarak belirliyoruz.<br \/>\nK\u00fctahya kalesini gezdikten sonra bizi Ermeni mahallelerine giden merkeze b\u0131rakan Yusuf Beyle vedala\u015f\u0131p ilk etapta bir zamanlar Surp Asdvadzadzin Kilisesi\u2019nin bulundu\u011fu alana do\u011fru y\u00f6neliyoruz. Bir d\u00f6nem elektrik idaresi olarak kullan\u0131lan kilise 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda y\u0131k\u0131larak yerine postane lojmanlar\u0131 in\u015fa edilmi\u015f olsa da yine de oray\u0131 ziyaret etmek istiyoruz.<br \/>\nAncak oraya vard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kar\u015f\u0131m\u0131zda kilisenin ta\u015flar\u0131yla yap\u0131lan lojman\u0131n da y\u0131k\u0131l\u0131p yerine yeni bir in\u015faat\u0131n ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rerek \u00fcz\u00fcl\u00fcyoruz.<br \/>\nAr\u015fag Alboyac\u0131yan\u2019\u0131n K\u00fctahya\u2019ya dair farkl\u0131 kitaplarda yer alan bilgileri derledi\u011fi \u2018Hu\u015famadyan Gudinahayeru\u2019 (K\u00fctahyal\u0131 Ermenilerin Hat\u0131ras\u0131) adl\u0131 kitab\u0131nda, Ermenilerin 13. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda K\u00fctahya\u2019ya yerle\u015fti\u011fi yazmakta. El yazmas\u0131 kitaplarda yer alan bilgiye g\u00f6re K\u00fctahya\u2019daki ilk Ermeni kilisesinin 1391 y\u0131llar\u0131nda in\u015fa edildi\u011fini aktar\u0131r.<br \/>\nYaz\u0131l\u0131 kaynaklardan K\u00fctahya\u2019da, birbirine yak\u0131n tarihlerde in\u015fa edilmi\u015f olan S. Asdvadzadzin, S. Sarkis ve Surp Teotoros\/Toros ad\u0131nda \u00fc\u00e7 Ermeni kilisesi oldu\u011fu \u00f6\u011frenilmekte. Kiliseler sel ve yang\u0131nlar sonras\u0131nda defalarca y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f olsa da halk her seferinde el ele verip kiliselerini in\u015fa edebilmi\u015fti. \u015eimdiyse y\u0131kt\u0131r\u0131lan kiliseyi yapt\u0131rmak bir yana o kilisenin y\u0131kt\u0131r\u0131lmas\u0131na a\u011flamak i\u00e7in dahi \u015fehirde tek bir Ermeni kalmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u0130lk hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131\u00a0<\/strong><br \/>\n\u0130lk hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u0131rt\u0131m\u0131za y\u00fcklenip, bu kez de bir zamanlar sinema, ard\u0131ndan da d\u00fc\u011f\u00fcn salonu olarak kullan\u0131lan Surp Toros kilisesine gitmek i\u00e7in yola koyuluyoruz.\u00a0 Ar\u015fag Alboyac\u0131yan, kitab\u0131nda Surp Toros kilisesinin Sultan Murad zaman\u0131nda in\u015fa edilmi\u015f olabilece\u011fini belirtmekte. Kilise 1603 y\u0131l\u0131ndaki Celali isyanlar\u0131 d\u00f6neminde yak\u0131lsa da k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde tekrardan in\u015fa ettirilmi\u015f. Kilisenin, \u00fczerinde Aziz Toros\u2019un at\u0131n\u0131n nal izi oldu\u011funa inan\u0131lan kaya d\u0131\u015f\u0131nda kayda ge\u00e7en ba\u015fka bir \u00f6zelli\u011fi bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazan Alboyac\u0131yan \u201cT\u00fcrk kad\u0131nlar bu ta\u015f\u0131n \u00fczerine oturup, iyile\u015fmek i\u00e7in din g\u00f6revlilerine kutsal kitap okuturlard\u0131\u201d diye not d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f.<br \/>\n\u201cEski sineman\u0131n bulundu\u011fu soka\u011f\u0131 biliyor musunuz?\u201d sorusu \u00fczerine g\u00f6sterilen yoku\u015ftan yukar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kendimizi do\u011frudan kiliseyi \u00e7evreleyen duvar\u0131n \u00f6n\u00fcnde buluyoruz.<br \/>\nAncak d\u00fc\u011f\u00fcn salonu olarak kullan\u0131lmas\u0131ndan sonra kap\u0131lar\u0131n\u0131 tamamen kapatm\u0131\u015f olan Surp Toros Kilisesi\u2019nin d\u0131\u015f kap\u0131s\u0131na as\u0131lan &#8216;Binaya Yakla\u015fmak Tehlikeli Ve Yasakt\u0131r&#8217; levhas\u0131 umudumuzun bir kez daha k\u0131r\u0131lmas\u0131na neden oluyor. Arabadan inen insanlara yakla\u015f\u0131p \u201cD\u00fc\u011f\u00fcn salonunun sahibine ula\u015fmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Buras\u0131 eski bir kilise dua etmek istiyoruz\u201d diye soruyorum.\u00a0 \u0130sminin S\u00fcleyman oldu\u011funu \u00f6\u011frendi\u011fim bir ki\u015finin \u201cOran\u0131n anahtar\u0131 bendeydi. Bir gece i\u00e7ine girip kaz\u0131 yap\u0131l\u0131nca sahibine teslim etim\u201d s\u00f6zleri ilk etapta umudumuzu ye\u015fertse de telefonla ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u2018m\u00fclk\u2019 sahibi i\u00e7eri girmemize izin vermeyece\u011fini bildiriyor.<\/p>\n<p><strong>Gomidas\u2019\u0131n evini aray\u0131\u015f<\/strong><br \/>\nBiz de \u201cAslolan niyet etmek oldu\u011funa g\u00f6re, kilisenin kap\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde dua edelim\u201d diye karar al\u0131yoruz. Beraberimizde getirdi\u011fimiz g\u00fcnl\u00fck ve mumlar\u0131m\u0131z\u0131 yakarak kilisenin d\u0131\u015f kap\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde bulunan merdivende ilahimizi okuyup duam\u0131z\u0131 ediyoruz. Gelen ge\u00e7enin merakl\u0131 bak\u0131\u015flar\u0131 alt\u0131nda okunan dualar sonras\u0131nda t\u00fcm bu s\u00fcre zarf\u0131nda yan\u0131m\u0131zda olan S\u00fcleyman beye telefonuma kaydetti\u011fim Gomidas Vartabed\u2019in evi oldu\u011funa inan\u0131lan binan\u0131n foto\u011fraf\u0131n\u0131 g\u00f6sterip \u201cBu civarda buna benzer bir ev var m\u0131? Yak\u0131nlar\u0131nda bir de \u00e7ama\u015f\u0131rhane olmal\u0131\u201d diyorum.<br \/>\n\u201cG\u00f6sterdi\u011finiz foto\u011fraftaki evi bilmiyorum. Ama ona benzeyen bir iki ev var. \u0130sterseniz beraber gidip bakal\u0131m. Bahsetti\u011finiz \u00e7ama\u015f\u0131rhane de bu yak\u0131nlarda bulunan \u00e7ama\u015f\u0131rhaneyse o y\u0131k\u0131ld\u0131\u201d demesi \u00fczerine i\u00e7imi bir h\u00fcz\u00fcn sar\u0131yor.<br \/>\n\u201cO (So\u011fomon\/Gomidas] genelde ak\u015famlar\u0131 halk\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 \u00e7ama\u015f\u0131rhanelere gider, \u00e7o\u011fu zaman oran\u0131n ta\u015flar\u0131 \u00fczerinde uyuyakal\u0131rd\u0131. \u0130nsanlar gece yar\u0131s\u0131 onu kucaklar\u0131na al\u0131p evine g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fc \u201d<br \/>\nS\u0131n\u0131f arkada\u015f\u0131 taraf\u0131ndan aktar\u0131lm\u0131\u015f olan bu an\u0131y\u0131 okudu\u011fum zaman k\u00fc\u00e7\u00fck So\u011fomon\u2019un ruhunda hissetti\u011fi yetimlik ac\u0131s\u0131n\u0131 y\u00fcre\u011fimin en derinlerinde hissetmi\u015ftim. Onun uyudu\u011fu ta\u015flara dokunmam, onun ba\u015f\u0131 yerine o ta\u015flar\u0131 ok\u015famam art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131.<br \/>\nS\u00fcleyman beyle birlikte kimi y\u0131k\u0131k kimi birbirinden muhte\u015fem g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flere sahip evlerin bulundu\u011fu sokaklarda dola\u015fmaya ba\u015fl\u0131yoruz.\u00a0 Terk edilmi\u015f evlerin kap\u0131lar\u0131na vurulmu\u015f kilitli zincirlere bak\u0131p \u201cBir zamanlar \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda insanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bu g\u00fczel evler bir kez daha terk edilmi\u015fli\u011fe mahkum olmu\u015f\u201d diye \u00fcz\u00fcl\u00fcyorum.<br \/>\n1915 y\u0131l\u0131ndaki kas\u0131rgan\u0131n K\u00fctahya Ermenilerini te\u011fet ge\u00e7mesini sa\u011flayan Mutasarr\u0131f Faik Ali Bey geliyor akl\u0131ma. Hayat\u0131n\u0131 kurtard\u0131\u011f\u0131 binlerce Ermeni gibi ben de onu rahmetle an\u0131yorum.<br \/>\nSokaklarda dola\u015f\u0131rken birbirimizle yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z duygu payla\u015f\u0131mlar\u0131ndan benim gibi Digin Sofya\u2019n\u0131n da y\u00fcre\u011finde tuhaf bir \u015fekilde, tarif edilemez bir huzurun h\u00fck\u00fcm s\u00fcrmekte oldu\u011funu anl\u0131yoruz. Hatta Digin Sofya benden bir kademe \u00fcst boyuta ge\u00e7mi\u015f surumda. \u00d6yle ki yan\u0131ndan ge\u00e7en insanlarla aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcnmez bir ba\u011f hissedip onlar\u0131 durdurarak hi\u00e7 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 kad\u0131n, erkek, \u00e7ocuklarla sarma\u015f dola\u015f olup o an\u0131 tekrar hat\u0131rlay\u0131p, ya\u015fayabilmek ad\u0131na foto\u011fraflar\u0131n\u0131 \u00e7ekmemi istiyor.<br \/>\n\u00dc\u00e7 saati bulan ke\u015fif y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz sonras\u0131nda \u201cKah bu evin rengi, kah bu evin \u015fekli benziyor\u201d dememize ra\u011fmen Gomidas\u2019\u0131n evini bulmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>Tekrar deniyoruz<\/strong><br \/>\nErtesi sabah program\u0131m\u0131zda \u00c7ini M\u00fczesi ve K\u00fctahya Arkeoloji M\u00fczesi ziyaretlerinin yan\u0131s\u0131ra Gomidas\u2019\u0131n evini bulmak i\u00e7in \u015fans\u0131m\u0131z\u0131 zorlayaca\u011f\u0131m\u0131z Ermeni mahalleleri yer almakta.<br \/>\nYusuf hocam\u0131z \u015fehir d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmadan m\u00fczede \u00e7al\u0131\u015fan G\u00fczel Sanatlar okulundan arkada\u015f\u0131 \u0130sa beyi arad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in M\u00fcze\u2019de de bir dostumuz olmu\u015ftu. M\u00fczeyi dola\u015ft\u0131ktan sonra \u0130sa beye Gomidas\u2019\u0131n evinin foto\u011fraf\u0131n\u0131 g\u00f6stererek \u201cD\u00fcn \u00fc\u00e7 saat dola\u015fmam\u0131za ra\u011fmen bulamad\u0131k. Bu evi g\u00f6rm\u00fc\u015f olabilir misiniz?\u201d diye soruyoruz. \u201cBuna benzer bir iki ev biliyorum\u201d demesi \u00fczerini onun mesaisinin bitmesiyle birlikte tekrar yollara koyuluyoruz.<br \/>\n\u0130lk olarak gitti\u011fimiz evin rengi elimizdeki foto\u011fraftaki evin rengine uysa da tamamen farkl\u0131 bir yap\u0131ya sahip oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorum ancak Digin Sofya Gomidas\u2019\u0131n evini bulmay\u0131 o kadar \u00e7ok istemekte ki, bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131n her birine bir mazeret \u00fcretmeye haz\u0131r. \u201cBuradaki pencere yerine duvar yapm\u0131\u015flard\u0131r. Kap\u0131y\u0131 buraya ta\u015f\u0131m\u0131\u015flard\u0131r\u201d dese de en sonunda o da o evin Gomidas\u2019\u0131n evi olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini kabul etmek zorunda kal\u0131yor.<br \/>\n\u0130sa bey \u201cRum kilisesi\u2019ne gittiniz mi?\u201d diye sormasa, y\u0131k\u0131k olmas\u0131na ra\u011fmen hala ihti\u015fam\u0131n\u0131 korumaya devam eden o g\u00fczel kiliseyi ziyaret etmeden d\u00f6nm\u00fc\u015f olacakt\u0131k. \u00d6nceli\u011fimiz Gomidas oldu\u011fu i\u00e7in t\u00fcm program\u0131m\u0131z\u0131 ona g\u00f6re olu\u015fturuyorduk. \u00d6yle ki sadece Rum kilisesini ziyaret etmeye de\u011fil sevdiklerimize hat\u0131ral\u0131k e\u015fya dahi almaya vakit bulamam\u0131\u015ft\u0131k. Kilisede K\u00fctahya\u2019da ya\u015fayan, \u00f6len t\u00fcm iyi kalpli insanlar ad\u0131na \u201cDer Vo\u011formiya\u201d\u00a0 ilahisini okuduktan sonra \u0130sa beyin Gomidas\u2019\u0131n evine benzer buldu\u011fu ikinci eve gitmek i\u00e7in yola koyuluyoruz.<br \/>\nArabay\u0131 park ederken\u00a0 \u201cEv bu sokakta\u201d dedi\u011finde, bir \u00f6nceki g\u00fcn ayn\u0131 sokaktan ge\u00e7ti\u011fimizi hat\u0131rl\u0131yorum. \u0130sa beyin de bir zamanlar resim at\u00f6lyesi olarak kulland\u0131\u011f\u0131 evin \u00f6n\u00fcnde durmaktay\u0131z. Asl\u0131nda bir \u00f6nceki g\u00fcn k\u00fc\u00e7\u00fck pencereleri bulunan bu \u015firin ev beni bir \u015fekilde \u00e7ekmi\u015f, ancak pencerelere odakland\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in binan\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u00f6rememi\u015ftim. Ama \u015fimdi evin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc bakt\u0131\u011f\u0131mda arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z evi buldu\u011fumuzu anlayabiliyorum.<br \/>\nKitaplarda yer alan bu bilgiyi tekrardan teyit ettirmek gerekse de biz yine de onun ismiyle an\u0131lan bir mekan\u0131 bulmu\u015f olman\u0131n mutlulu\u011funu ya\u015f\u0131yoruz.<br \/>\nDigin Sofya kap\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde oturan kad\u0131nlarla kayna\u015fm\u0131\u015f durumda. \u00d6zellikle i\u00e7lerinden birine kan\u0131 kaynam\u0131\u015f oldu\u011fundan durmadan onunla birlikte resim \u00e7ektiriyor. \u0130\u00e7eri girmeyi istesek de ev sahibini tedirgin etmemek ad\u0131na fazla \u0131srarc\u0131 olmuyoruz. Bunun yerine kar\u015f\u0131 binaya girerek Ermenilerin ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 foto\u011fraflama \u015fans\u0131m oluyor.<br \/>\nK\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli binan\u0131n i\u00e7inde en \u00e7ok, yine k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7eklere sahip olan dolaplardaki ince ayr\u0131nt\u0131lar dikkatimi \u00e7ekiyor. Her bir ayr\u0131nt\u0131y\u0131 foto\u011fraflay\u0131p ev sahibine beni evine kabul etti\u011fi i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ediyorum. Gomidas\u2019\u0131n evi oldu\u011funa inan\u0131lan binan\u0131n foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ektikten sonra akl\u0131ma y\u0131k\u0131lan \u00e7ama\u015f\u0131rhane geliyor. Beni oraya g\u00f6t\u00fcrmelerini rica edince hemen yukar\u0131 soka\u011f\u0131n k\u00f6\u015fesinde bulunan bir iki araban\u0131n park etti\u011fi arsay\u0131 g\u00f6steriyorlar bana.<br \/>\nBen bu kadar etkilendiysem yetim So\u011fomon\u2019un kah a\u011flayarak, kah \u015fark\u0131 s\u00f6yleyerek dola\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu sokaklara, 1912 y\u0131l\u0131nda m\u00fcz\u00fck dehas\u0131 Gomidas Vartabed olarak d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcndeki ruh halini d\u00fc\u015f\u00fcnemiyorum bile&#8230;<br \/>\nK\u00fctahya\u2019dan ayr\u0131l\u0131rken e\u015f dosta hat\u0131ra maiyetinde bir iki k\u00fc\u00e7\u00fck hediye alabilmenin sevincini ya\u015fasak da en b\u00fcy\u00fck sevincimiz yan\u0131m\u0131za Gomidas\u2019\u0131n mezar\u0131na konulmak \u00fczere, onun ilahi okudu\u011fu kilisenin \u00f6n\u00fcnde, onun i\u00e7in dua okurken yanmakta olan \u00fc\u00e7 tane mumun kal\u0131nt\u0131s\u0131, bir iki dal \u00e7i\u00e7ek ve bir zamanlar onun g\u00f6zya\u015flar\u0131yla \u0131slanm\u0131\u015f bir avu\u00e7 topra\u011f\u0131 g\u00f6t\u00fcrebilmek oluyor.<br \/>\n\u201cAp m\u0131 ho\u011f, t\u0131r\u00e7o\u011f ho\u011f Hayu artsunkov&#8230;\u201d\u00a0 (Bir avu\u00e7 toprak, Ermeni\u2019ninin g\u00f6zya\u015f\u0131yla \u0131slanm\u0131\u015f) Gezi boyunca zihnimde Gomidas\u2019\u0131n \u015fark\u0131lar\u0131ndan daha \u00e7ok bu \u015fark\u0131 d\u00f6n\u00fcp durmu\u015ftu. Havaalan\u0131na giderken s\u00f6zlerinde k\u00fc\u00e7\u00fck bir de\u011fi\u015fiklik yaparak o \u015fark\u0131y\u0131 okumaya devam etmi\u015ftim. \u201cAp m\u0131 ho\u011f t\u0131r\u00e7o\u011f ho\u011f Gomidasi artsunkov\u2026\u201d<\/p>\n<p><em>Kalmakta oldu\u011fumuz otel odas\u0131n\u0131n kap\u0131s\u0131 art arda vurulmaya ba\u015flay\u0131nca akl\u0131ma \u00f6nceki ak\u015fam izledi\u011fim dizideki otizmli doktorun hastas\u0131n\u0131 kurtarabilme \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde durmaks\u0131z\u0131n kap\u0131y\u0131 vurdu\u011fu sahne gelmi\u015fti. Israrla vurulmaya devam eden kap\u0131y\u0131 a\u00e7maya giderken &#8220;\u015eakac\u0131n\u0131n biri ayn\u0131 sahneyi canland\u0131rmaya yelteniyor&#8221; diye d\u00fc\u015f\u00fcnsem de Digin Sofya&#8217;n\u0131n halini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm an ortada bir \u015faka olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015ft\u0131m.<\/em><br \/>\n<em>Tela\u015f i\u00e7indeki Digin Sofya &#8220;\u00c7abuk gel. Elindekini b\u0131rak. \u00c7abuk, \u00e7abuk hemen gel&#8221; diyerek beni koridora s\u00fcr\u00fcklemi\u015fti. Bir \u00f6nceki g\u00fcn K\u00fctahya&#8217;dan da hissedilecek boyutta ger\u00e7ekle\u015fen 5.8 \u015fiddetindeki \u0130stanbul depremi nedeniyle, ya\u015fanmakta olan o panik an\u0131n\u0131 &#8220;Galiba tekrar deprem oldu&#8221; \u015feklinde yorumlam\u0131\u015ft\u0131m. Ancak en ufak bir sars\u0131nt\u0131 dahi hissedilmemekteydi.\u00a0<\/em><br \/>\n<em>Asans\u00f6rlerin bulundu\u011fu alana gelmi\u015ftik ki Digin Sofya birden bire oldu\u011fu yerde durarak &#8220;Dinle! Dinle bak!&#8221; dedi.\u00a0 Az \u00f6nce ya\u015famakta oldu\u011fu t\u00fcm o tela\u015f saniyeler i\u00e7inde yok olmu\u015f, yerini merak ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k duygusuna b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. &#8220;\u0130nanabiliyor musun? Gomidas \u00e7al\u0131yor! Dinle bak&#8221; dedikten sonra m\u00fczi\u011fi daha iyi duyabilece\u011fi a\u00e7\u0131y\u0131 bulabilmek ad\u0131na kendi etraf\u0131nda d\u00f6nmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 an ya\u015famakta oldu\u011fumuz tela\u015f\u0131n nedeninin Gomidas\u2019\u0131n \u00e7alan ezgileri oldu\u011funu idrak edebiliyorum.\u00a0<\/em><br \/>\n<em>Kendi ekseni etraf\u0131nda d\u00f6nmeyi tamamlayan Digin Sofya\u2019n\u0131n g\u00f6zleri ya\u015flarla dolmu\u015f vaziyette.<\/em><br \/>\n<em>150 y\u0131l sonra tam da Gomidas&#8217;\u0131n do\u011fdu\u011fu g\u00fcnde, Gomidas\u2019\u0131n ezgilerinin do\u011fdu\u011fu \u015fehirde \u00e7al\u0131yor olmas\u0131 onun y\u00fcre\u011finde sevin\u00e7, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k, h\u00fcz\u00fcn ve heyecan\u0131 ayn\u0131 anda ya\u015famas\u0131na neden olmu\u015ftu. O k\u0131sac\u0131k s\u00fcre zarf\u0131nda birinden di\u011ferine savrulup durdu\u011fu duygu yuma\u011f\u0131 o kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcyd\u00fc ki ister istemez ben de etkileniyorum.<\/em><br \/>\n<em>&#8220;Nerden geliyor bu ses? Bunu hemen kaydedelim&#8221; diye ricada bulundu\u011funda balkonda misafiriyle birlikte oturmakta olan otel m\u00fcd\u00fcr\u00fc Nazmi Beyin olup biteni anlamak istercesine bizi izledi\u011fini fark ediyorum. Bir \u00f6nceki g\u00fcn bize yard\u0131m etmesi \u00fczerine tan\u0131\u015fma \u015fans\u0131na sahip oldu\u011fumuz bu m\u00fctevaz\u0131 insan o an Gomidas\u2019a ait o g\u00fczel ezgilerin K\u00fctahya\u2019n\u0131n merkezindeki otelden g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne s\u00fcz\u00fclmesini sa\u011flayan ki\u015fi olmaktayd\u0131.<\/em><br \/>\n<em>Ayn\u0131 sabah kahvalt\u0131da \u00e7alan klasik m\u00fczi\u011fi duyunca, etnom\u00fczikolojinin \u00f6nc\u00fclerinden biri olarak kabul edilen K\u00fctahya do\u011fumlu Gomidas&#8217;\u0131n ezgilerinin kendi do\u011fdu\u011fu topraklarda \u00e7al\u0131nmas\u0131n\u0131n anlaml\u0131 olaca\u011f\u0131 fikrini Nazmi Bey\u2019e aktarm\u0131\u015f, onun da uygun g\u00f6rmesi \u00fczerine kendisine Gomidas&#8217;\u0131n eserlerini bulundu\u011fu birka\u00e7 link vermi\u015ftim\u2026\u00a0<\/em><br \/>\n<em>\u201cGrunk Usdi gukas dzarayem tsaynit\u2026\u201d (Turna nereden gelirsin. Sesine k\u00f6le olay\u0131m)<\/em><br \/>\n<em>Otelin balkonundan g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne do\u011fru s\u00fcz\u00fclen ezgiler g\u00f6zya\u015flar\u0131m\u0131 daha fazla tutmama engel oluyor&#8230;<\/em><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/23090\/kutahyada-adim-adim-gomidas-vartabedin-izinde\"><strong><em>http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/23090\/kutahyada-adim-adim-gomidas-vartabedin-izinde<\/em><\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Besse Kabak\u00a0 Ermenistan\u2019da ya\u015fayan Sofya Kalantaryan Gomidas Vartabed\u2019in 150. do\u011fum y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde \u00fcnl\u00fc m\u00fczikologun do\u011fdu\u011fu kent K\u00fctahya\u2019y\u0131 gezmek ister. \u00c7ok iyi bilmedi\u011fi bu co\u011frafyada ona Besse Kabak yard\u0131mc\u0131 olmaya karar verir. \u0130ki kad\u0131n birlikte K\u00fctahya\u2019ya do\u011fru yola \u00e7\u0131karlar. Ve olaylar geli\u015fir. \u2018K\u00fctahya\u2019da iki deli kad\u0131n&#8230;\u2019 Kendimizi b\u00f6yle tan\u0131mlamaktan hi\u00e7 \u00e7ekinmiyoruz. Zira do\u011fumunun 150. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde Gomidas&#8217;\u0131 hayata [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":55340,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,19],"tags":[],"class_list":["post-55339","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-unluler"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>K\u00fctahya\u2019da ad\u0131m ad\u0131m Gomidas Vartabed\u2019in izinde - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"K\u00fctahya\u2019da ad\u0131m ad\u0131m Gomidas Vartabed\u2019in izinde - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Besse Kabak\u00a0 Ermenistan\u2019da ya\u015fayan Sofya Kalantaryan Gomidas Vartabed\u2019in 150. do\u011fum y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde \u00fcnl\u00fc m\u00fczikologun do\u011fdu\u011fu kent K\u00fctahya\u2019y\u0131 gezmek ister. \u00c7ok iyi bilmedi\u011fi bu co\u011frafyada ona Besse Kabak yard\u0131mc\u0131 olmaya karar verir. \u0130ki kad\u0131n birlikte K\u00fctahya\u2019ya do\u011fru yola \u00e7\u0131karlar. Ve olaylar geli\u015fir. \u2018K\u00fctahya\u2019da iki deli kad\u0131n&#8230;\u2019 Kendimizi b\u00f6yle tan\u0131mlamaktan hi\u00e7 \u00e7ekinmiyoruz. Zira do\u011fumunun 150. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde Gomidas&#8217;\u0131 hayata [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-10-22T08:03:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/Gomidasin-evi.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"225\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55339#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55339\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"K\u00fctahya\u2019da ad\u0131m ad\u0131m Gomidas Vartabed\u2019in izinde\",\"datePublished\":\"2019-10-22T08:03:44+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55339\"},\"wordCount\":3756,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55339#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/10\\\/Gomidasin-evi.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Makaleler\",\"\u00dcnl\u00fcler\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55339#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55339\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55339\",\"name\":\"K\u00fctahya\u2019da ad\u0131m ad\u0131m Gomidas Vartabed\u2019in izinde - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55339#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55339#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/10\\\/Gomidasin-evi.jpg\",\"datePublished\":\"2019-10-22T08:03:44+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55339#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55339\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55339#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/10\\\/Gomidasin-evi.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/10\\\/Gomidasin-evi.jpg\",\"width\":400,\"height\":225},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=55339#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"K\u00fctahya\u2019da ad\u0131m ad\u0131m Gomidas Vartabed\u2019in izinde\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"K\u00fctahya\u2019da ad\u0131m ad\u0131m Gomidas Vartabed\u2019in izinde - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"K\u00fctahya\u2019da ad\u0131m ad\u0131m Gomidas Vartabed\u2019in izinde - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Besse Kabak\u00a0 Ermenistan\u2019da ya\u015fayan Sofya Kalantaryan Gomidas Vartabed\u2019in 150. do\u011fum y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde \u00fcnl\u00fc m\u00fczikologun do\u011fdu\u011fu kent K\u00fctahya\u2019y\u0131 gezmek ister. \u00c7ok iyi bilmedi\u011fi bu co\u011frafyada ona Besse Kabak yard\u0131mc\u0131 olmaya karar verir. \u0130ki kad\u0131n birlikte K\u00fctahya\u2019ya do\u011fru yola \u00e7\u0131karlar. Ve olaylar geli\u015fir. \u2018K\u00fctahya\u2019da iki deli kad\u0131n&#8230;\u2019 Kendimizi b\u00f6yle tan\u0131mlamaktan hi\u00e7 \u00e7ekinmiyoruz. Zira do\u011fumunun 150. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde Gomidas&#8217;\u0131 hayata [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2019-10-22T08:03:44+00:00","og_image":[{"width":400,"height":225,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/Gomidasin-evi.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"19 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"K\u00fctahya\u2019da ad\u0131m ad\u0131m Gomidas Vartabed\u2019in izinde","datePublished":"2019-10-22T08:03:44+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339"},"wordCount":3756,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/Gomidasin-evi.jpg","articleSection":["Haberler","Makaleler","\u00dcnl\u00fcler"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339","name":"K\u00fctahya\u2019da ad\u0131m ad\u0131m Gomidas Vartabed\u2019in izinde - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/Gomidasin-evi.jpg","datePublished":"2019-10-22T08:03:44+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/Gomidasin-evi.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/10\/Gomidasin-evi.jpg","width":400,"height":225},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=55339#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"K\u00fctahya\u2019da ad\u0131m ad\u0131m Gomidas Vartabed\u2019in izinde"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55339","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=55339"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55339\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55341,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55339\/revisions\/55341"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/55340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=55339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=55339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=55339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}