![\"\"](\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Aya-Sofya-360x242.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Kadim medeniyetlere ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015f olan \u0130stanbul, Bizans ve Osmanl\u0131 imparatorluklar\u0131na da ba\u015fkentlik yapmas\u0131yla say\u0131s\u0131z tarihi zenginli\u011fe sahip kentlerden biri olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu noktada \u00f6zellikle Tarihi Yar\u0131mada olarak adland\u0131r\u0131lan b\u00f6l\u00fcmde bulunan yap\u0131lar, kentin ge\u00e7mi\u015fi ile ilgili olarak tarihi bilgi edinmek isteyenlere adeta \u0131\u015f\u0131k tutuyor. B\u00f6lgede pek \u00e7ok tarihi nitelikte eser bulunmas\u0131na ra\u011fmen bunlar aras\u0131nda en g\u00f6rkemlisi de \u015f\u00fcphesiz ki Ayasofya M\u00fczesi.\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n Kadim medeniyetlere ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015f olan\u00a0\u0130stanbul<\/strong>, Bizans ve Osmanl\u0131 imparatorluklar\u0131na da ba\u015fkentlik yapmas\u0131yla say\u0131s\u0131z tarihi zenginli\u011fe sahip kentlerden biri olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu noktada \u00f6zellikle Tarihi Yar\u0131mada olarak adland\u0131r\u0131lan b\u00f6l\u00fcmde bulunan yap\u0131lar, kentin ge\u00e7mi\u015fi ile ilgili olarak tarihi bilgi edinmek isteyenlere adeta \u0131\u015f\u0131k tutuyor. B\u00f6lgede pek \u00e7ok tarihi nitelikte eser bulunmas\u0131na ra\u011fmen bunlar aras\u0131nda en g\u00f6rkemlisi de \u015f\u00fcphesiz ki\u00a0Ayasofya M\u00fczesi<\/strong>. G\u00f6rkemli kubbesinin alt\u0131nda saklanan tarihi a\u00e7\u0131ndan benzersiz eserler ile Ayasofya M\u00fczesi, as\u0131rlard\u0131r tarihe d\u00fc\u015fk\u00fcn ki\u015filerin en u\u011frak noktalar\u0131ndan biri oluyor. Zira Ayasofya\u2019n\u0131n ke\u015ffedilecek olan s\u0131rlar\u0131n\u0131n ve tarihi g\u00fczelliklerinin sonu bir t\u00fcrl\u00fc gelmiyor.<\/p>\n Ayasofya Tarihi<\/strong><\/p>\n Ayasofya ad\u0131 itibar\u0131yla kendi dilimizde \u201cKutsal Bilgelik\u201d anlam\u0131na geliyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde g\u00f6r\u00fcnen haline b\u00fcy\u00fck bir oranda Bizans \u0130mparatoru olan 1. J\u00fcstinyen\u2019in d\u00f6neminde kavu\u015ftu\u011fu biliniyor. Nitekim Bizans \u0130mparatoru 1. J\u00fcstinyen 532 ile 537 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda bu g\u00f6rkemli yap\u0131y\u0131 3. kez in\u015fa ettirerek g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc kazand\u0131rm\u0131\u015f. Ayasofya\u2019n\u0131n ad\u0131 d\u00f6nem d\u00f6nem farkl\u0131 \u015fekilde nitelendirilse de 1. J\u00fcstinyen d\u00f6neminde Megale Ekklesia yani B\u00fcy\u00fck Kilise anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015f. Yap\u0131n\u0131n\u00a0d\u00fcnya<\/strong>ca \u00fcne kavu\u015fmas\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi de yerden 15 metre y\u00fcksekli\u011fe sahip olan ve g\u00fcm\u00fc\u015ften yap\u0131lm\u0131\u015f \u0130konostasisti olarak dikkat \u00e7ekiyor. Bununla birlikte sahip oldu\u011fu pek \u00e7ok kutsal emanet de yap\u0131n\u0131n d\u00fcnyaca tan\u0131nmas\u0131nda etkili olan nedenler aras\u0131nda g\u00f6steriliyor.<\/p>\n Artemis Tap\u0131na\u011f\u0131 \u00fczerine in\u015fa edildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen Ayasofya, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar say\u0131s\u0131z deprem ve yang\u0131n felaketinden sapasa\u011flam ayakta kalmay\u0131 ba\u015farmas\u0131yla da dikkat \u00e7ekiyor. Zira dini olarak da g\u00f6rkemli bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcme sahip olan Ayasofya, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm bu felaketlere ra\u011fmen 15 y\u00fczy\u0131ldan uzun bir s\u00fcredir hala ayakta kalma \u00f6zelli\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n Geride kalan y\u00fczy\u0131llar boyunca yang\u0131n ve deprem felaketleri sebebiyle birka\u00e7 defa harabeye d\u00f6nen kilise, Bizans imparatoru 1. J\u00fcstinyen taraf\u0131ndan 3. kez in\u015fa edilmesinin ard\u0131ndan tam 1000 y\u0131l boyunca d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck katedrali olarak kabul edilmi\u015f. Bu sebeple de Hristiyan toplulu\u011funda dini a\u00e7\u0131dan ayakta kalan en g\u00f6rkemli ve en \u00f6nemli tarihi eserlerden biri olma unvan\u0131n\u0131 da hala elinde bulunduruyor.<\/p>\n Nitekim Do\u011fu Ortodoks ve Katolik Hristiyan mezheplerinin nezdinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahip olan bu dini yap\u0131, 1453 y\u0131l\u0131nda Fatih Sultan Mehmet\u2019in \u0130stanbul\u2019u fethetmesiyle de \u0130slam d\u00fcnyas\u0131yla tan\u0131\u015fm\u0131\u015f. Osmanl\u0131lar\u0131n fethinden sonra Ayasofya\u2019ya kilise olma \u00f6zelli\u011finden sonra bir de cami olma \u00f6zelli\u011fi eklenmi\u015f. Bu noktada d\u00fcnyan\u0131n en \u00fcnl\u00fc ve en ba\u015far\u0131l\u0131 mimarlar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6sterilen Mimar Sinan\u2019\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da bu yap\u0131n\u0131n yeniden g\u00f6rkemli bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm kazanmas\u0131nda etkili olmu\u015f. Latin \u0130stilas\u0131 s\u0131ras\u0131nda y\u0131k\u0131lma durumuna gelen ve harap bir hale sokulan Ayasofya, daha sonra Mimar Sinan\u2019\u0131n usta dokunu\u015flar\u0131 ile tekrardan eski g\u00f6rkemli haline kavu\u015fmu\u015f.<\/p>\n M\u00fczele\u015fme Tarihi<\/strong><\/p>\n Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131 aras\u0131nda da olduk\u00e7a pop\u00fcler bir yap\u0131 olmas\u0131yla dikkat \u00e7eken Ayasofya, padi\u015fahlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 taraf\u0131ndan ebedi ikametgah olarak se\u00e7ilmi\u015f. Ayasofya\u2019n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki m\u00fcze halini alma s\u00fcreci de Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn iste\u011fi ile ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f. Takribi 1930 ile 1935 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lan d\u00fczenlemeler ve \u00e7al\u0131\u015fmalar neticesinde Ayasofya dini uygulamalardan ar\u0131nd\u0131r\u0131larak m\u00fcze haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f. Ancak bu s\u00fcre\u00e7te Ayasofya\u2019n\u0131n dini mimari \u00f6zelliklerinden hi\u00e7bir \u015fey kaybetmemesine \u00f6zen g\u00f6sterilmi\u015f.<\/p>\n Bununla birlikte g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Ayasofya m\u00fczesinde ziyaret\u00e7iler taraf\u0131ndan b\u00fcy\u00fck ilgi toplayan duvar mozaikleri ve zeminde yer alan d\u00f6\u015femeler, m\u00fcze d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yap\u0131l\u0131rken ger\u00e7ekle\u015ftirilen restorasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 esnas\u0131nda ke\u015ffedilmi\u015f. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir titizlikle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinin ard\u0131ndan ziyaret\u00e7ilerin ilgiyle inceledi\u011fi sanatsal eserler g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n Kadim tarihi boyunca ayakta kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrelerde iki b\u00fcy\u00fck semavi dinin ibadethanesi olma \u00f6zelli\u011fi g\u00f6steren Ayasofya, hem i\u00e7 mimarisi hem de d\u0131\u015f k\u0131s\u0131mda sahip oldu\u011fu mimari \u00f6zellikleri sebebiyle e\u015fsiz bir k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131 haline geliyor. Ziyaret\u00e7ilerin tarihin bu dokusunu kolayl\u0131kla deneyimleyebilmesini sa\u011flayan Ayasofya, ayn\u0131 zamanda pek \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrel hazineye de ev sahipli\u011fi yap\u0131yor.<\/p>\n