![\"\"](\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Ye\u015fil-Dede-ve-40-milyon-torunu-360x203.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Musa KESLER<\/strong><\/p>\n Muhterem Okutur, orman y\u00fcksek m\u00fchendisi olarak 30 y\u0131l boyunca T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. On binlerce a\u011fa\u00e7 dikti. Bir\u00e7ok sahan\u0131n orman haline gelmesine \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti. 1978\u2019de emekli olduktan sonra da a\u011fa\u00e7 dikmeye devam etti. 92 ya\u015f\u0131ndaki \u2018Ye\u015fil Dede\u2019 Okutur: \u201cBug\u00fcne kadar dikti\u011fim ve diktirdi\u011fim fidanlar 40 milyonu ge\u00e7mi\u015ftir. \u00c7ocuklar\u0131m ve torunlar\u0131m gibi onlar. H\u00e2l\u00e2 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm her bo\u015flu\u011fa fidan dikesim geliyor.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n Gaziantep\u2019in (Ayntap-\u2018Akunq\u2019 web sayfas\u0131 y\u00f6neticileri)<\/em> Nizip il\u00e7esinde 1927 y\u0131l\u0131nda do\u011fan Okutur, Orman Fak\u00fcltesi\u2019ne devam ederken bir taraftan da orman i\u015fletmesinde i\u015f\u00e7i olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Ald\u0131\u011f\u0131 yevmiye ile okul giderlerini kar\u015f\u0131l\u0131yor, i\u015f\u00e7ilik yaparken bo\u015f zamanlar\u0131nda bir \u00e7am a\u011fac\u0131n\u0131n \u00fczerinde ders \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. \u0130stanbul Orman Fak\u00fcltesi\u2019nden 1951 y\u0131l\u0131nda mezun olduktan sonran ilk g\u00f6rev yeri Kahramanmara\u015f\u2019t\u0131. 3 y\u0131l sonra Hatay\u2019\u0131n Serinyol il\u00e7esine tayin oldu. Denizli\u2019den Isparta\u2019ya kadar bir\u00e7ok b\u00f6lgede g\u00f6rev ald\u0131. 1978\u2019de emekli oluncaya kadar miyonlarca fidan\u0131n dikilmesine, dekarlarca alan\u0131n ormana d\u00f6nmesine fiilen emek vermi\u015fti. 2009\u2019da TBMM\u2019den \u00fcst\u00fcn hizmet \u00f6ld\u00fc ald\u0131.<\/p>\n A\u011eA\u00c7 KES\u0130LD\u0130\u011e\u0130N\u0130 G\u00d6R\u00dcNCE A\u011eLAYASIM GEL\u0130YORDU<\/strong><\/p>\n Okutur fidan dikmekle ge\u00e7en \u00f6mr\u00fcn\u00fc H\u00fcrriyet\u2019e \u015f\u00f6yle anlatt\u0131: \u201cFidanl\u0131kta \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 istiyordum. \u00c7\u00fcnk\u00fc sahadayken b\u00fct\u00fcn a\u011fa\u00e7lara sahip \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Mesela bir a\u011fac\u0131 kesmi\u015fler, oturup a\u011flayas\u0131m geliyordu. Koruyamad\u0131m diye \u00e7ok \u00fcz\u00fcl\u00fcyordum. Oysa bir b\u00f6lge \u015fefi b\u00fct\u00fcn a\u011fa\u00e7lara sahip \u00e7\u0131kabilir mi? Yoldan ge\u00e7erken, g\u00fczel bir a\u011fa\u00e7 g\u00f6r\u00fcr\u00fcm, hemen bir par\u00e7a bez al\u0131r ba\u011flard\u0131m ki buray\u0131 \u2018ziyaret\u2019 sans\u0131nlar da a\u011fac\u0131 kesmesinler. Teknik imk\u00e2nlar da k\u0131s\u0131tl\u0131yd\u0131. Serinyol\u2019daki fidanl\u0131\u011f\u0131 kurarken trakt\u00f6r yoktu. D\u00f6rt at verilmi\u015fti. Atlarla halletmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131k. Bo\u015f parsellere o atlar i\u00e7in yulaf ektirirdik. Atlara s\u0131cakta arpa verilmezdi. Biz de yem olarak yulaf verirdik. Atlar yemlerini kendileri \u00e7\u0131kar\u0131r, bizim de i\u015fimizi g\u00f6r\u00fcrlerdi. Her g\u00fcn bo\u015f sahalar\u0131 s\u00fcrerek \u0131slah etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131k. Dikti\u011fim ve diktirdi\u011fim fidanlar\u0131n say\u0131s\u0131 40 milyonu ge\u00e7mi\u015ftir. Hem orman i\u00e7i hem orman d\u0131\u015f\u0131 fidanlar\u2026 H\u00e2l\u00e2 da bir bo\u015fluk g\u00f6rsem oraya fidan dikesim var. Benim \u00e7ocuklar\u0131m, torunlar\u0131m gibi oldular. Bug\u00fcn de fidan dikimleri devam ediyor. Ancak bir an \u00f6nce organik t\u00fcp sistemine ge\u00e7memiz laz\u0131m. Orman art\u0131klar\u0131ndan yap\u0131l\u0131yor bu t\u00fcpler. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya plastik torbada fidan yeti\u015ftirmeyi b\u0131rakt\u0131. Biz de bu yeni sisteme ge\u00e7meliyiz.\u201d<\/p>\n AMER\u0130KALI M\u0130SYONER\u0130N K\u00dcLLER\u0130 D\u00dcL\u00dcKBABA\u2019YA<\/strong><\/p>\n Okutur, Gaziantep\u2019te \u0130ngilizce \u00f6\u011fretmenli\u011fi yapan Amerikal\u0131 misyoner Merril N. \u0130sely\u2019nin teklifiyle kurulan \u2018Gaziantep A\u011fa\u00e7 Yeti\u015ftirme ve Koruma Derne\u011fi\u2019nin hikayesini ise \u015f\u00f6yle anlatt\u0131: \u201cIsely, 1952\u2019de derne\u011fi kurmay\u0131 teklif etti. Ziraat\u00e7\u0131, eczac\u0131, \u00f6\u011fretmen herkes bir araya geldi. Gaziantep\u2019te a\u011fa\u00e7land\u0131rma bilincinin olu\u015fmas\u0131, a\u011fa\u00e7land\u0131rman\u0131n h\u0131zland\u0131rmas\u0131 gayesi g\u00fcd\u00fcl\u00fcyordu. 1952-1970 aras\u0131nda 816 hektar alan a\u011fa\u00e7land\u0131r\u0131ld\u0131. Isely, 1962\u2019ye kadar Antep\u2019te ya\u015fad\u0131. A\u011fa\u00e7land\u0131rmaya deste\u011fini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Fotograf ve film makinesiyle a\u011fa\u00e7land\u0131rma bayramlar\u0131nda fidan dikenlerin, \u00f6zellikle de talebelerin foto\u011fraflar\u0131n\u0131 \u00e7eker, sinemalarda g\u00f6sterirdi. 1962\u2019de Amerika\u2019ya d\u00f6nen \u0130sely 1973\u2019te vefat etti. K\u00fcllerinin D\u00fcl\u00fckbaba\u2019ya serpilmesini vasiyet etmi\u015f. E\u015fi Mildred, Myers Isely k\u00fcllerini Gaziantep\u2019e getirdi. Bu konuyu hakim Hakk\u0131 Ya\u015far\u2019a dan\u0131\u015ft\u0131. Hakim de Vali\u2019ye telefon edip, m\u00fcsaade istedi. B\u00f6ylece Vali\u2019nin m\u00fcsaadesiyle \u0130sely\u2019nin k\u00fcllerini D\u00fcl\u00fckbaba\u2019ya serpmi\u015fler\u2026\u201d<\/p>\n \u0130LK OKAL\u0130PTUS ORMANINI KURDU\u00a0<\/strong><\/p>\n Okutur kitab\u0131nda o d\u00f6nem ilk okaliptus ormanlar\u0131n\u0131 Serinyol\u2019da nas\u0131l yeti\u015ftirdiklerini \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: \u201cOkaliptus fidanlar\u0131n\u0131 Bedirge\u2019de (Serinyol) yeti\u015ftirirdik. K\u00f6klerini sarar, demet yapar pikab\u0131n arkas\u0131na koyard\u0131k. Ama pikap \u00e7amura saplan\u0131rd\u0131 hep. O zaman fidanlar\u0131 kay\u0131klara y\u00fckleyip kanallardan sahaya g\u00f6t\u00fcr\u00fcr, dikerdik. 1074 d\u00f6n\u00fcml\u00fck Hacerasl\u0131 sahas\u0131ndan sular zamanla \u00e7ekildi. Oras\u0131 tamamen okaliptus orman\u0131 oldu. Halk aras\u0131nda okaliptusa \u2018sulfata (s\u0131tma) a\u011fac\u0131\u2019 derlerdi. Batakl\u0131k kurutmak gayesiyle dikilirdi. Batakl\u0131k kuruyunca, sivrisinek, dolay\u0131s\u0131yla da s\u0131tma \u00f6nlenirdi. Zamanla okaliptusa \u00f6yle bir talep olu\u015ftu ki fidanlar i\u00e7in s\u0131raya girmeye ba\u015flad\u0131lar.\u201d<\/p>\n