{"id":54315,"date":"2019-08-05T02:03:58","date_gmt":"2019-08-05T07:03:58","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315"},"modified":"2019-08-05T02:03:58","modified_gmt":"2019-08-05T07:03:58","slug":"istanbulda-ermenice-tiyatro-1923-1946-arasi-gayriresmi-olarak-yasakti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315","title":{"rendered":"\u2018\u0130stanbul\u2019da Ermenice tiyatro 1923-1946 aras\u0131 gayriresm\u00ee olarak yasakt\u0131\u2019"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-54316\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bo\u011fos-\u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu-360x239.jpg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"239\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/08\/Bo\u011fos-\u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu-360x239.jpg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/08\/Bo\u011fos-\u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu-560x372.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/08\/Bo\u011fos-\u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu-260x173.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/08\/Bo\u011fos-\u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu-160x106.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/08\/Bo\u011fos-\u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu.jpg 702w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazar\/25\/vartan-estukyan\"><strong>Vartan Estukyan<\/strong><\/a><strong>\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Tiyatrocu Bo\u011fos \u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu ile Ermenice tiyatronun Dar\u00fclbedayi&#8217;den \u00f6ncesini, sonras\u0131n\u0131 ve Cumhuriyet d\u00f6neminde Ermeni tiyatrosunu konu\u015ftuk.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Ermeni toplumunda tiyatro denince akla gelen ilk isimlerden biri, Bo\u011fos \u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu. Uzun zamand\u0131r oyunculuk yapmayan, ancak tiyatroya ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla katk\u0131da bulunmaya devam eden \u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu, son olarak, Ermeni tiyatrosunun \u00f6nemli isimlerinden G\u00fcll\u00fc Hagop\u2019un kay\u0131p mezar\u0131n\u0131n izini s\u00fcrm\u00fc\u015f ve bulmu\u015ftu. Sanat\u00e7\u0131yla, son \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve Ermenice tiyatro \u00fczerine konu\u015ftuk.<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7a\u011fda\u015f tiyatronun tarihi genellikle Dar\u00fclbedayi\u2019yle ba\u015flat\u0131l\u0131yor. \u00d6ncesine dair neler s\u00f6ylenebilir?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Dar\u00fclbedayi 1914\u2019te kuruldu\u011funda, en b\u00fcy\u00fck ama\u00e7, \u2018T\u00fcrk sahnesi\u2019ni Ermeni oyunculardan kurtarmak ve bir konservatuar kurarak T\u00fcrk oyuncular yeti\u015ftirmekti. 1850\u2019lerde, Osmanl\u0131 tiyatro d\u00fcnyas\u0131n\u0131n neredeyse tamam\u0131n\u0131n Ermeni oyuncu, \u00e7evirmen ve y\u00f6netmenlerden olu\u015ftu\u011funu biliyoruz. Bu haf\u0131zan\u0131n T\u00fcrkiye tiyatro tarihi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan da tamamen milliyet\u00e7i duygular e\u015fli\u011finde unutturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. T\u00fcrk\u00e7e kaynaklar\u0131n da bu zihniyetle yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ironik bir \u015fekilde, Sarkis T\u00fct\u00fcnc\u00fcyan\u2019\u0131n (\u015earasan) \u2018T\u00fcrkiye Ermeni Sahnesi ve \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131\u2019 adl\u0131 kitab\u0131ndan (1914) derme \u00e7atma T\u00fcrk\u00e7eye terc\u00fcme ettirdikleri c\u00fcmlelerden ve g\u00f6sterdikleri kaynaklardan yakal\u0131yoruz. Bu tiyatro ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131ndan en \u00f6nemlisi diyebilece\u011fimiz Metin And, \u2018Osmanl\u0131 Tiyatrosu\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 kitab\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, ba\u015fta G\u00fcll\u00fc Hagop olmak \u00fczere Ermeni tiyatrocular\u0131n T\u00fcrkiye tiyatrosuna katk\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6vg\u00fcyle aktarmas\u0131na ra\u011fmen, Dost Kitabevi Yay\u0131nlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan bas\u0131m\u0131n\u0131n son 25 sayfas\u0131n\u0131 acaba neden ASALA\u2019ya ay\u0131rm\u0131\u015f?<\/p>\n<p><strong>Fakat son d\u00f6nemde bu bak\u0131\u015f\u0131n, en az\u0131ndan bir kesim i\u00e7inde k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, \u00f6zellikle Ermeni olmayan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ve tiyatrocular\u0131n, Osmanl\u0131\u2019daki Ermeni tiyatrosuna dair \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Evet. 2008\u2019de, \u015earasan\u2019\u0131n \u00e7evirisini yapt\u0131\u011f\u0131m kitab\u0131n\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bir\u00e7ok di\u011fer kitab\u0131n da T\u00fcrk\u00e7eye kazand\u0131r\u0131lmas\u0131, tiyatro ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 i\u00e7in yeni bir sayfa a\u00e7t\u0131. BGST Yay\u0131nlar\u0131n\u0131n konuya sahip \u00e7\u0131kmas\u0131yla, F\u0131rat G\u00fcll\u00fc imzal\u0131 \u2018Vartovyan Kumpanyas\u0131 ve Yeni Osmanl\u0131lar\u2019, Yervant Baret Manok\u2019un yazd\u0131\u011f\u0131 \u2018Do\u011fu ile Bat\u0131 Aras\u0131nda San Lazzaro Sahnesi\u2019, Kerabayzar Levon B. Zekiyan\u2019\u0131n \u2018Venedik\u2019ten \u0130stanbul\u2019a Modern Ermeni Tiyatrosunun \u0130lk Ad\u0131mlar\u0131\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, Hagop Baronyan\u2019\u0131n \u2018\u015eark Di\u015f\u00e7isi\u2019 ve \u2018Ha\u015fmetl\u00fc Dilenciler ve Ba\u011fdasar A\u011fpar\u2019 adl\u0131 oyunlar\u0131 art\u0131k T\u00fcrk\u00e7e olarak okunabiliyor.<\/p>\n<p>\u2018\u015eark Di\u015f\u00e7isi\u2019, Engin Alkan\u2019\u0131n rejisi ve muhte\u015fem bir kadroyla \u0130stanbul \u015eehir Tiyatrolar\u0131\u2019nda 2012-16 aras\u0131nda kapal\u0131 gi\u015fe oynayarak pek \u00e7ok \u00f6d\u00fcl ald\u0131; farkl\u0131 bir kadroyla Bursa Nil\u00fcfer Belediyesi Sahnesi\u2019nde de uzun s\u00fcre seyirciyle bulu\u015ftu, ard\u0131ndan Ermenistan turnesi yapt\u0131. Ayr\u0131ca BGST oyuncular\u0131 taraf\u0131ndan yaz\u0131lan ve ba\u015far\u0131yla sahnelenen, Vahram Papazyan ve Muhsin Ertu\u011frul\u2019un dostluklar\u0131 ve d\u00f6nemin tiyatro \u015fartlar\u0131n\u0131 aktaran \u2018Muhsin\u2019in Son Hamlet\u2019i\u2019, \u2018Kim Var Orada?\u2019 gibi oyunlar, T\u00fcrk tiyatro severlerin Ermeni tiyatrosuna dair fark\u0131ndal\u0131klar\u0131n\u0131, \u00e7ok daha y\u00fcksek ve nitelikli hale getirdi.<\/p>\n<p><strong>Ermenice tiyatroda durum bu kadar parlak de\u011fil ne yaz\u0131k ki.<\/strong><\/p>\n<p>Evet, Osmanl\u0131\u2019dan Cumhuriyet\u2019in kurulu\u015funa ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze uzanan yakla\u015f\u0131k 150 y\u0131ll\u0131k d\u00f6neme bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, b\u00fcy\u00fck bir erozyon ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bat\u0131 Ermenicesinin toplumumuzda yava\u015f yava\u015f unutulmas\u0131, Ermenice tiyatro oyunu sahnelenmesinin \u00f6n\u00fcnde bir engel te\u015fkil ediyor. Evlerde ve aile i\u00e7inde Ermenice konu\u015fulmamas\u0131, sahnelerde Ermenice oyun oynayabilen oyuncu ve Ermenice oyun izleyebilen seyirci say\u0131s\u0131nda \u00f6nemli d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe sebep oluyor. Dernek sahnelerinde zorlu \u015fartlara direnerek Ermenice oyun yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan ekiplerin \u00e7abas\u0131 buruk bir \u00fcmit olu\u015fturmaya devam etse de yetersiz kal\u0131yor. 70-80 y\u0131l \u00f6nce yaz\u0131lm\u0131\u015f, ayn\u0131 tarzda sahnelenen oyunlar\u0131n g\u00fcncelli\u011fi de s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131. Bu t\u00fcr oyunlara ilgi duyan ve dili anlayabilen seyircilerin ya\u015f ortalamas\u0131n\u0131n 50 \u00fcst\u00fc olmas\u0131 \u00fcz\u00fcnt\u00fc verici. Bu nedenlerle Ermeni dernek tiyatrolar\u0131, Ermeni oyuncularla, \u00e7o\u011funlukla T\u00fcrk\u00e7e oyunlar sergiliyorlar.<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiye\u2019de Ermenilerin \u2018dernek tiyatrosu\u2019 gelene\u011fi ne zamana dayan\u0131yor?<\/strong><\/p>\n<p>Cumhuriyet\u2019ten sonra Ermeni tiyatrocular, Dar\u00fclbedayi\u2019de art\u0131k kendilerine yer bulamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in amat\u00f6r ve yar\u0131 amat\u00f6r tiyatrolar kurmaya ba\u015flad\u0131lar. Bunlar aras\u0131nda Gen\u00e7ler Tema\u015fa Toplulu\u011fu, Vega Tiyatro Grubu ve St\u00fcdyo Toplulu\u011fu gibi ekipler kurdular. 1923\u2019ten 1946\u2019ya kadar, \u0130stanbul\u2019da Ermenice tiyatro oynamak gayriresm\u00ee olarak yasaklanm\u0131\u015ft\u0131. 1946\u2019da bu yasa\u011f\u0131n yine gayriresm\u00ee olarak kald\u0131r\u0131lmas\u0131yla Ermeni tiyatrocular, Ermenice oyun oynamak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131lar ve A\u015fot Madatyan, Faruk Nafiz \u00c7aml\u0131bel\u2019in \u2018Canavar\u2019 adl\u0131 oyununu Ermeniceye \u00e7evirip \u2018Kazan\u2019 ad\u0131yla sahneledi. Ayn\u0131 y\u0131l, Pangalt\u0131 Lisesi\u2019nden Yeti\u015fenler Derne\u011fi\u2019nin kurulmas\u0131yla okul derneklerinde ilk tiyatro hareketleri ba\u015flad\u0131. Bunu Getronagan ve Esayan dernekleri takip etti. Hagop Ayvaz\u2019\u0131n kurdu\u011fu \u2018Pokr Taderakhump\u2019 [K\u00fc\u00e7\u00fck Kumpanya] yar\u0131 profesyonel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u0131llarca s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Bu d\u00f6nem daha \u00e7ok \u2018Krem\u2019 Simon ve \u0130. Galip Arcan\u2019\u0131n komedi oyunlar\u0131 sahnelendi. Sonraki y\u0131llarda derneklerin tiyatro topluluklar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 art\u0131nca, art\u0131k Shakespeare\u2019in \u2018Othello\u2019 ve \u2018Hamlet\u2019 gibi klasik oyunlar\u0131 da Torkom S\u0131rabyan\u2019\u0131n Ermenice \u00e7evirileriyle sahnelenmeye ba\u015flad\u0131. Bunun yan\u0131nda Pangalt\u0131 Derne\u011fi\u2019nde \u2018Romeo ve Juliet\u2019, \u2018Bir Yaz Gecesi R\u00fcyas\u0131\u2019 gibi klasiklerle birlikte Rober Haddeciyan ve Arto Berberyan\u2019\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 oyunlar da sahneleniyordu. Benim de tiyatroya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m 60\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonuna denk gelen bu d\u00f6nemde, Getronagan Derne\u011fi\u2019nde \u2018Othello\u2019 ve Yervant Odyan\u2019\u0131n \u2018\u00c7ar\u015f\u0131l\u0131 Artin A\u011fa\u2019 oyunundan Ara G\u00fcrden\u2019in uyarlamas\u0131yla \u2018Paral\u0131 Artin A\u011fa\u2019 oyunlar\u0131, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olarak oynan\u0131rd\u0131. Hatta Ermeni seyirci, Brecht\u2019in \u2018Adam Adamd\u0131r\u2019\u0131n\u0131 Getronagan Derne\u011fi\u2019nde Kevork Kabarac\u0131yan y\u00f6netiminde, ilk kez Ermenice olarak izledi.<\/p>\n<p><strong>Bug\u00fcnk\u00fc duruma nas\u0131l gelindi?<\/strong><\/p>\n<p>1970\u2019lerden itibaren televizyonun hayat\u0131m\u0131za girmesiyle, dernek sahnelerindeki oyunlara duyulan ilgi giderek azald\u0131 ve dernek oyuncular\u0131 hem ekiplerini k\u00fc\u00e7\u00fcltt\u00fcler, hem de seyirciyi g\u00fcnl\u00fck streslerinden uzakla\u015ft\u0131racak, e\u011flenceli vodvilleri, farslar\u0131 tercih etmeye ba\u015flad\u0131lar. Bu durum, \u00f6zg\u00fcn metin kullan\u0131m\u0131 ve uluslararas\u0131 sanat d\u00fcnyas\u0131nda kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f oyunlar\u0131n se\u00e7ilmesinin de \u00f6n\u00fcnde engel olu\u015fturdu. 1980\u2019de derneklerin kapanmas\u0131yla tiyatro faaliyetleri tamamen durdu ve ekipler da\u011f\u0131ld\u0131. Bu dura\u011fan ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00f6nemde Benon Kuzuba\u015f\u2019\u0131n Maral M\u00fczik ve Dans Toplulu\u011fu\u2019nu kurmas\u0131; hem eski ekip oyuncular\u0131n\u0131n ayakta kalmas\u0131n\u0131, hem de gen\u00e7lerin bu yeni ekibe kat\u0131larak bir \u00e7at\u0131 alt\u0131nda toplanmas\u0131n\u0131 ve gelecek i\u00e7in bir \u00fcmit \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Birka\u00e7 y\u0131l sonra dernekler tekrar a\u00e7\u0131ld\u0131 ve ekipler yeni oyunlar i\u00e7in kollar\u0131 s\u0131vad\u0131. Bu yeni d\u00f6nemde, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u2018suya sabuna dokunmayan\u2019 oyunlar se\u00e7ildi. 1980\u2019den g\u00fcn\u00fcm\u00fcze, baz\u0131 dernek sahnelerinde i\u00e7erik olarak de\u011ferli oyunlar sergilendi. Pangalt\u0131 Derne\u011fi sahnesinde Woody Allen\u2019\u0131n \u2018Tanr\u0131\u2019, Ephraim Kishon\u2019un \u2018Tarla Ku\u015fuydu J\u00fcliet\u2019, Getronagan Derne\u011fi\u2019nde Agatha Christie\u2019nin \u201810 K\u00fc\u00e7\u00fck Zenci\u2019 ile Anton \u00c7ehov\u2019un \u2018\u0130nsan Denen Garip Hayvan\u2019 adl\u0131 oyunlar\u0131 izleyiciyle bulu\u015ftu. Esayan Derne\u011fi\u2019nde sahnelenen, Rober Haddeciyan\u2019\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 \u2018\u00d6l\u00fcm Bu Mu Acaba?\u2019 adl\u0131 oyunu okuma tiyatrosu olarak sahnelendi. Arto Berberyan\u2019\u0131n Karag\u00f6zyan Derne\u011fi\u2019nde sahnelenen \u2018Bo-Komedi, Sepastak\u00fcs\u2019; \u2018Levon \u015eant\u2019\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131, Ermenice olarak muhte\u015fem bir dekor ve yorumla sahnelenen \u2018Hin Asdvadzner\u2019 [Eski Tanr\u0131lar]; Bercuhi Berberyan\u2019\u0131n \u2018K\u0131nal\u0131 Ah K\u0131nal\u0131\u2019 ve \u2018Vah K\u0131nal\u0131\u2019 adl\u0131 oyunlar\u0131n\u0131 da anmak gerek.<\/p>\n<p><strong>Bug\u00fcn \u0130stanbul Ermeni toplumunun tiyatroya y\u00f6nelik ilgisini ve bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6ncelikle derneklerimizin y\u00f6netim kurullar\u0131n\u0131n sanata, \u00f6zellikle tiyatroya bak\u0131\u015f\u0131ndan bahsetmek gerekir. Bir derne\u011fin y\u00f6netim kurulunun, o derne\u011fin sadece birtak\u0131m ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in yap\u0131lacak teberru miktarlar\u0131n\u0131 hesaplayan bir zihniyette olmas\u0131, o dernek sahnesindeki tiyatro oyunlar\u0131n\u0131n kalitesini do\u011frudan etkiliyor. Dernek sahnelerinin azl\u0131\u011f\u0131 ve mevcut sahnelerin farkl\u0131 ama\u00e7larla kullan\u0131lmas\u0131 da ayr\u0131 bir sorun. 10-15 y\u0131ld\u0131r derneklerde sahnelenen oyunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131nda g\u00f6zlemledi\u011fim, deneyimledi\u011fim ve tamamen ki\u015fisel g\u00f6r\u00fc\u015f olarak belirtmek istedi\u011fim bir nokta daha var: Ulusal veya \u00f6zel tiyatrolardan profesyonel olarak transfer edilen sezonluk y\u00f6netmenlerin \u0130stanbul Ermeni tiyatrosuna katk\u0131s\u0131 \u00e7ok zay\u0131f. Ermeni cemaati i\u00e7inde ulusal ve \u00f6zel tiyatrolarda yer bulmu\u015f, y\u00f6netmenlikten teknik adaml\u0131\u011fa uzanan geni\u015f bir \u00e7er\u00e7evede, profesyonel ya da amat\u00f6r olarak \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, konusunda uzman bir\u00e7ok isim var. G\u00f6n\u00fcl ister ki hem dernek y\u00f6neticilerimiz, hem de ekiplerimiz bu k\u0131ymetlerden faydalans\u0131nlar. Tiyatro ekiplerinin de, \u2018\u00e7al\u0131\u015fan tiyatrosu\u2019 dedi\u011fimiz \u00e7er\u00e7evede, g\u00fcnl\u00fck ola\u011fan i\u015f tempolar\u0131ndan sonra ay\u0131rd\u0131klar\u0131 bu \u00f6zel s\u00fcrede, arkada\u015flar\u0131yla bulu\u015fma, ho\u015f\u00e7a vakit ge\u00e7irme ve alk\u0131\u015f alma arzusuyla b\u00fcy\u00fck \u00e7abayla sahneledikleri oyunlar\u0131n, tiyatroya ne kadar katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Mezun derneklerimizin okullar\u0131ndaki aktif tiyatro faaliyetlerinin de zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n erken ya\u015fta tiyatro al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 edinmesine engel oluyor. Sosi Cindoyan \u2018Patil\u2019 \u00e7ocuk tiyatro grubunu, 10 y\u0131ll\u0131k verimli bir s\u00fcrecin ard\u0131ndan bitirmek zorunda kald\u0131. T\u00fcm bunlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, seyircinin dernek sahnelerindeki oyunlara ilgi g\u00f6stermesini nas\u0131l bekleyebiliriz? Ve tabii, seyircimizin tiyatro konusundaki beklentisi hangi d\u00fczeyde?<\/p>\n<p><strong>Bir s\u00fcre \u00f6nce, yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda G\u00fcll\u00fc Hagop\u2019un kay\u0131p olan mezar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131n\u0131z. Mezar\u0131n\u0131n yeri belli olmayan ba\u015fka tiyatrocular da var m\u0131?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>G\u00fcll\u00fc Hagop\u2019un kaybolan ve unutulan mezar\u0131n\u0131n yerini, iki y\u0131ll\u0131k bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n ard\u0131ndan, 17 Temmuz 2011\u2019de tespit ettim ve ke\u015fif an\u0131n\u0131 filme alarak Youtube\u2019da yay\u0131nlayarak, tiyatro tarihine farkl\u0131 bir katk\u0131 sunmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Bu isimler hayattayken bile hak ettikleri de\u011feri g\u00f6rmemi\u015fken, cenazeleri ve mezarlar\u0131 da ayn\u0131 k\u00f6t\u00fc kaderi payla\u015f\u0131yor. B\u00fcy\u00fck hiciv ustas\u0131 Hagop Baronyan\u2019\u0131n mezar\u0131, zaman\u0131nda ele\u015ftirdi\u011fi amiralar (Ermeni toplumunun ileri gelenleri) taraf\u0131ndan yok edilmi\u015f; bulamad\u0131m. \u00dc\u00e7 y\u0131ld\u0131r, 22 Nisan 1920 g\u00fcn\u00fc H\u00fcseyin Suat\u2019\u0131n \u2018Yamalar\u2019 adl\u0131 oyunuyla sahneye \u00e7\u0131kan ve bilinen ilk M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk kad\u0131n oyuncu olan Afife Jale\u2019nin kay\u0131p mezar\u0131n\u0131n pe\u015findeyim. \u00c7ok yak\u0131n zamana dek T\u00fcrkiye\u2019de yok kabul edilen ve sahneye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman \u201cSen bizim fedaimizsin\u201d diye y\u00fcreklendirilip, sonra tek ba\u015f\u0131na b\u0131rak\u0131lan Afife Jale, ailesi taraf\u0131ndan bile reddedilmi\u015f. J\u00fcri \u00fcyesi oldu\u011fum Yap\u0131 Kredi Afife Tiyatro \u00d6d\u00fclleri kapsam\u0131nda, konu hakk\u0131nda resm\u00ee bir a\u00e7\u0131klama yapaca\u011f\u0131m.<\/p>\n<p><strong><em>Foto\u011fraf: Berge Arabian <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em><a href=\"http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/22751\/istanbulda-ermenice-tiyatro-1923-1946-arasi-gayriresm-olarak-yasakti\">http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/22751\/istanbulda-ermenice-tiyatro-1923-1946-arasi-gayriresm-olarak-yasakti<\/a>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vartan Estukyan\u00a0 Tiyatrocu Bo\u011fos \u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu ile Ermenice tiyatronun Dar\u00fclbedayi&#8217;den \u00f6ncesini, sonras\u0131n\u0131 ve Cumhuriyet d\u00f6neminde Ermeni tiyatrosunu konu\u015ftuk. T\u00fcrkiye Ermeni toplumunda tiyatro denince akla gelen ilk isimlerden biri, Bo\u011fos \u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu. Uzun zamand\u0131r oyunculuk yapmayan, ancak tiyatroya ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla katk\u0131da bulunmaya devam eden \u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu, son olarak, Ermeni tiyatrosunun \u00f6nemli isimlerinden G\u00fcll\u00fc Hagop\u2019un kay\u0131p mezar\u0131n\u0131n izini s\u00fcrm\u00fc\u015f ve bulmu\u015ftu. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":54316,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,34,71],"tags":[],"class_list":["post-54315","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-istanbul","category-mulakatlar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u2018\u0130stanbul\u2019da Ermenice tiyatro 1923-1946 aras\u0131 gayriresm\u00ee olarak yasakt\u0131\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u2018\u0130stanbul\u2019da Ermenice tiyatro 1923-1946 aras\u0131 gayriresm\u00ee olarak yasakt\u0131\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Vartan Estukyan\u00a0 Tiyatrocu Bo\u011fos \u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu ile Ermenice tiyatronun Dar\u00fclbedayi&#8217;den \u00f6ncesini, sonras\u0131n\u0131 ve Cumhuriyet d\u00f6neminde Ermeni tiyatrosunu konu\u015ftuk. T\u00fcrkiye Ermeni toplumunda tiyatro denince akla gelen ilk isimlerden biri, Bo\u011fos \u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu. Uzun zamand\u0131r oyunculuk yapmayan, ancak tiyatroya ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla katk\u0131da bulunmaya devam eden \u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu, son olarak, Ermeni tiyatrosunun \u00f6nemli isimlerinden G\u00fcll\u00fc Hagop\u2019un kay\u0131p mezar\u0131n\u0131n izini s\u00fcrm\u00fc\u015f ve bulmu\u015ftu. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-08-05T07:03:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/08\/Bo\u011fos-\u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"702\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"466\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=54315#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=54315\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"\u2018\u0130stanbul\u2019da Ermenice tiyatro 1923-1946 aras\u0131 gayriresm\u00ee olarak yasakt\u0131\u2019\",\"datePublished\":\"2019-08-05T07:03:58+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=54315\"},\"wordCount\":1890,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=54315#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/08\\\/Bo\u011fos-\u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Istanbul\",\"M\u00fclakatlar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=54315#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=54315\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=54315\",\"name\":\"\u2018\u0130stanbul\u2019da Ermenice tiyatro 1923-1946 aras\u0131 gayriresm\u00ee olarak yasakt\u0131\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=54315#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=54315#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/08\\\/Bo\u011fos-\u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu.jpg\",\"datePublished\":\"2019-08-05T07:03:58+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=54315#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=54315\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=54315#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/08\\\/Bo\u011fos-\u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/08\\\/Bo\u011fos-\u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu.jpg\",\"width\":702,\"height\":466},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=54315#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u2018\u0130stanbul\u2019da Ermenice tiyatro 1923-1946 aras\u0131 gayriresm\u00ee olarak yasakt\u0131\u2019\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u2018\u0130stanbul\u2019da Ermenice tiyatro 1923-1946 aras\u0131 gayriresm\u00ee olarak yasakt\u0131\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u2018\u0130stanbul\u2019da Ermenice tiyatro 1923-1946 aras\u0131 gayriresm\u00ee olarak yasakt\u0131\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Vartan Estukyan\u00a0 Tiyatrocu Bo\u011fos \u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu ile Ermenice tiyatronun Dar\u00fclbedayi&#8217;den \u00f6ncesini, sonras\u0131n\u0131 ve Cumhuriyet d\u00f6neminde Ermeni tiyatrosunu konu\u015ftuk. T\u00fcrkiye Ermeni toplumunda tiyatro denince akla gelen ilk isimlerden biri, Bo\u011fos \u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu. Uzun zamand\u0131r oyunculuk yapmayan, ancak tiyatroya ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla katk\u0131da bulunmaya devam eden \u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu, son olarak, Ermeni tiyatrosunun \u00f6nemli isimlerinden G\u00fcll\u00fc Hagop\u2019un kay\u0131p mezar\u0131n\u0131n izini s\u00fcrm\u00fc\u015f ve bulmu\u015ftu. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2019-08-05T07:03:58+00:00","og_image":[{"width":702,"height":466,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/08\/Bo\u011fos-\u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"\u2018\u0130stanbul\u2019da Ermenice tiyatro 1923-1946 aras\u0131 gayriresm\u00ee olarak yasakt\u0131\u2019","datePublished":"2019-08-05T07:03:58+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315"},"wordCount":1890,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/08\/Bo\u011fos-\u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu.jpg","articleSection":["Haberler","Istanbul","M\u00fclakatlar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315","name":"\u2018\u0130stanbul\u2019da Ermenice tiyatro 1923-1946 aras\u0131 gayriresm\u00ee olarak yasakt\u0131\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/08\/Bo\u011fos-\u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu.jpg","datePublished":"2019-08-05T07:03:58+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/08\/Bo\u011fos-\u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/08\/Bo\u011fos-\u00c7alg\u0131c\u0131o\u011flu.jpg","width":702,"height":466},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=54315#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u2018\u0130stanbul\u2019da Ermenice tiyatro 1923-1946 aras\u0131 gayriresm\u00ee olarak yasakt\u0131\u2019"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54315","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54315"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54315\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54317,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54315\/revisions\/54317"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/54316"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54315"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54315"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54315"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}