![\"\"](\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Suriye\u2019nin-kuzeyi-360x202.jpeg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Fehim Ta\u015ftekin<\/strong><\/p>\n Gazeteci-Yazar, Kam\u0131\u015fl\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n F\u0131rat\u2019\u0131n do\u011fusunda kaynaklar\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m\u0131yla ilgili Arap a\u015firetleriyle u\u00e7 veren gerilimler bir kenara, demokratik \u00f6zerklik modelinin \u00f6n\u00fcndeki en \u00f6nemli s\u0131nav, K\u00fcrtlerin Araplar, S\u00fcryaniler, Asuriler ba\u015fta olmak \u00fczere b\u00f6lgedeki di\u011fer halklarla kurduklar\u0131 ortakl\u0131kta ba\u015fl\u0131yor.<\/em><\/strong><\/p>\n Tarihsel olarak \u015eam, Afrin ve Halep\u2019te durumlar\u0131 g\u00f6receli olarak iyi olan K\u00fcrtler uzun bir d\u00f6nem \u00f6zellikle Cezire b\u00f6lgesinde ikinci s\u0131n\u0131f muamelesi g\u00f6rd\u00fcler. B\u0131rak\u0131n \u00fcst d\u00fczey y\u00f6netici olmay\u0131, okullara g\u00f6nderilen \u00f6\u011fretmenler bile di\u011fer b\u00f6lgelerden se\u00e7iliyordu.<\/p>\n 1930\u2019lardan itibaren T\u00fcrkiye\u2019den g\u00f6\u00e7enlerle birlikte \u2018K\u00fcrt Kemeri\u2019 olu\u015ftu\u011fu izlenimi, Baas\u2019tan \u00e7ok \u00f6nce, yeni Suriye devletinin de korkusuydu.<\/p>\n 1962\u2019deki \u2018Arap Kemeri Projesi\u2019 ve 1945\u2019ten \u00f6nce Suriye\u2019de do\u011fdu\u011funu ispat edemeyen 120 bin kadar K\u00fcrt\u2019\u00fcn \u2018yabanc\u0131lar\u2019 (ecanib), askerlikten ka\u00e7ma gibi saiklerle say\u0131ma kat\u0131lmayanlar\u0131n \u2018kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131-ka\u00e7ak\u2019 (maktumin) kategorisine al\u0131n\u0131p m\u00fclkiyet dahil vatanda\u015fl\u0131k haklar\u0131ndan mahrum b\u0131rak\u0131lmas\u0131, bu korku \u00fczerine gelmi\u015fti.<\/p>\n M\u00fcstesna bir tarihsel f\u0131rsatla 2011 t\u00fcrb\u00fclans\u0131n\u0131 iyi de\u011ferlendiren K\u00fcrtler \u015fimdi askeri ve siyasi alanda s\u00fcreci y\u00f6neten akt\u00f6r konumundalar.<\/p>\n Ku\u015fkusuz, Irak \u015eam \u0130slam Devleti (I\u015e\u0130D) ile sava\u015f, son derece s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir siyasal ve sosyolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn kan\u0131ksanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\n Buna ekonomik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm aya\u011f\u0131n\u0131n eklenmesi, yani K\u00fcrtlerin bir \u015fekilde orta ve \u00fcst s\u0131n\u0131fa terfi etmeleri, sava\u015f\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 r\u0131zay\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak sarsabilir.<\/p>\n \u00d6zellikle eski d\u00fczenle abat olmu\u015f kesimlerin keyfinin ka\u00e7mas\u0131 ola\u011fan bir sonu\u00e7. Fakat hen\u00fcz i\u015f tam olarak oraya varmadan, K\u00fcrtlerle ortakl\u0131\u011f\u0131 dinamitleyebilecek ba\u015fka fiili durumlar olu\u015ftu. I\u015e\u0130D sonras\u0131 bar\u0131\u015f ve in\u015fa s\u00fcrecinde rahats\u0131zl\u0131klar daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hal al\u0131yor.<\/p>\n S\u00f6z\u00fc getirece\u011fim yer, S\u00fcryani-Asuri, Keldani ve Ermenilere ait m\u00fclklerin gasp\u0131 ya da i\u015fgali meselesi.<\/p>\n Geride b\u0131rak\u0131lan m\u00fclkler f\u0131rsat\u00e7\u0131lar\u0131n i\u015ftah\u0131n\u0131 kabart\u0131yor<\/p>\n \u00d6zellikle Habur nehri k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki Hristiyanlar, 2015\u2019te I\u015e\u0130D\u2019in \u00e7ok say\u0131da insan\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcp y\u00fczlercesini rehine almas\u0131 ve bunlar\u0131n fidye ile kurtar\u0131lmas\u0131 sonras\u0131nda k\u00f6ylerini terk etmek zorunda kald\u0131.<\/p>\n Sava\u015f s\u00fcrecinde Cezire\u2019deki Hristiyanlar\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 40\u2019\u0131 b\u00f6lgeyi terk etti. Bu b\u00f6lgedeki arazilerin y\u00fczde 35-38\u2019i de Hristiyanlara ait. Geride b\u0131rak\u0131lan m\u00fclkler f\u0131rsat\u00e7\u0131lar\u0131n i\u015ftah\u0131n\u0131 kabart\u0131yor.<\/p>\n F\u0131rat\u2019\u0131n do\u011fusundaki gezimiz s\u0131ras\u0131nda ma\u011fdurlar ve konunun muhataplar\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131m g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m tablo epey \u00e7etrefilli:<\/p>\n \u2013 F\u0131rsat\u00e7\u0131lar\u0131n, sahiplerinin yoklu\u011fundan ve hukuk-yetki-otorite karma\u015fas\u0131ndan yararlanarak sahte evrakla ele ge\u00e7irdi\u011fi m\u00fclkler;<\/p>\n \u2013 Tehdit ve \u015fantajla gasp edilen i\u015fletmeler;<\/p>\n \u2013 \u00c7at\u0131\u015fma b\u00f6lgelerinden gelen g\u00f6\u00e7menlerin yerle\u015fti\u011fi evler;<\/p>\n \u2013 Halk Koruma Birlikleri (YPG) ve K\u00fcrt g\u00fc\u00e7lerin kent g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in kurdu\u011fu Asayi\u015f\u2019in ola\u011fan\u00fcst\u00fc ko\u015fullarda yerle\u015fti\u011fi arazi ve binalar;<\/p>\n \u2013 I\u015e\u0130D\u2019e kar\u015f\u0131 sava\u015fa kat\u0131lan yabanc\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fc sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n (enternasyonallerin) \u2018ge\u00e7ici\u2019 olarak bar\u0131nd\u0131\u011f\u0131 k\u00f6yler;<\/p>\n \u2013 Ve eskiden bug\u00fcne devreden ihtilafl\u0131 sat\u0131\u015flar s\u00f6z konusu.<\/p>\n Bir \u2018bedel\u2019 tart\u0131\u015fmas\u0131<\/p>\n Gaspa u\u011frayanlar \u00e7ok fazla seslerini \u00e7\u0131karam\u0131yor. \u0130\u015fin sonunda, zor zamanda savunma g\u00fc\u00e7lerine kat\u0131lmak yerine b\u00f6lgeyi terk ettikleri gerek\u00e7esiyle \u2018ihanet\u2019 ile su\u00e7lanmak da var.<\/p>\n Beni bu yaz\u0131y\u0131 yazmaya iten de Kam\u0131\u015fl\u0131\u2019da Hristiyanlara ait bir e\u011fitim kompleksinde yemek davetine icabet etti\u011fim bir Ermeni i\u015f adam\u0131n\u0131n m\u00fclklerle ilgili \u00e7\u0131kan tart\u0131\u015fma \u00fczerine sergiledi\u011fi serzeni\u015f oldu:<\/p>\n \u201c\u015eimdi nizam (devlet) bana \u2018Sadakatini g\u00f6ster\u2019 diyor. Ben ne diyeyim? 100 y\u0131l \u00f6nce Mardin\u2019den, Diyarbak\u0131r\u2019dan, Malatya\u2019dan s\u00fcr\u00fcl\u00fcp buraya gelmi\u015fiz. Benim rejimle bir sorunum olmam\u0131\u015f. Bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fam\u0131\u015f\u0131z. \u2018Yok\u2019 diyerek yalan m\u0131 s\u00f6yleyeyim? K\u00fcrtler de \u2018Bizimle beraber olacaks\u0131n\u0131z\u2019 diyor. Peki tersini mi yapm\u0131\u015f\u0131z? Bana gelip \u2018Kobani i\u00e7in, Afrin i\u00e7in yard\u0131m et\u2019 dediler. \u2018Kim ne verdiyse daha fazlas\u0131n\u0131 verece\u011fim\u2019 dedim. Vermedim mi? Benden daha ne istiyorlar? Ha iyi ho\u015f ama m\u00fclkleri konu\u015fmayal\u0131m. \u00d6yle mi? B\u0131rakal\u0131m gidelim o zaman! Can\u0131 cehenneme m\u00fclklerimin!\u201d<\/p>\n Bu bir k\u0131r\u0131lma noktas\u0131yd\u0131. \u201cBiz \u00f6l\u00fcrken onlar \u00e7ekip gittiler. Kollar\u0131nda bir \u00e7izik bile yok, \u015fimdi kalkm\u0131\u015f m\u00fclkten bahsediyorlar\u201d diyerek gasp\u0131 hak g\u00f6renin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bir k\u0131r\u0131lmayd\u0131, kalpteki \u2018\u00e7\u0131t\u2019 sesiydi. Bu diyalog olduk\u00e7a sars\u0131c\u0131yd\u0131! Bir yanda haf\u0131zadan kopuk bir yarg\u0131, di\u011fer yanda soyk\u0131r\u0131m\u0131n ard\u0131ndan tutundu\u011fu toprakla kurulan ba\u011f\u0131n azizli\u011fi!<\/p>\n Bu tart\u0131\u015fma Hristiyanlar\u0131 biraz daha dinlemeyi gerekli k\u0131ld\u0131.<\/p>\n Kam\u0131\u015fl\u0131\u2019da devletin kontrol\u00fcndeki b\u00f6lgelerden ge\u00e7ip S\u00fcryani asayi\u015f birimi Sutoro\u2019nun tuttu\u011fu bir mahallede S\u00fcryani ve Ermeni temsilcilerle oturup uzun uzad\u0131ya sohbet ettim.<\/p>\n Bu t\u00fcr diyaloglarda genelde s\u00f6z Derik\u2019in, Kam\u0131\u015fl\u0131\u2019n\u0131n, hatta Haseke\u2019nin temellerinin S\u00fcryani-Asuriler taraf\u0131ndan nas\u0131l at\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ve zamanla nas\u0131l K\u00fcrtle\u015fti\u011fine dair anekdotlarla ba\u015flar. Bu kez de \u00f6yle oldu.<\/p>\n Biri el yaz\u0131s\u0131yla not ald\u0131\u011f\u0131 1939\u2019daki Frans\u0131zlar\u0131n n\u00fcfus say\u0131m\u0131nda Kam\u0131\u015fl\u0131\u2019n\u0131n durumunu g\u00f6steren k\u00e2\u011f\u0131t par\u00e7as\u0131n\u0131 uzatt\u0131. S\u00fcryaniler 14.140, Araplar 7.990, K\u00fcrtler 5.800 ve Ermeniler 3.500. (\u015eimdi Arap kaynaklara g\u00f6re k\u00f6y ve nahiyelerle birlikte Kam\u0131\u015fl\u0131\u2019n\u0131n y\u00fczde 62\u2019si Arap, y\u00fczde 33\u2019\u00fc K\u00fcrt ve kalan k\u0131s\u0131m Hristiyan. K\u00fcrt kaynaklar ise K\u00fcrt oran\u0131n\u0131n merkezde y\u00fczde 60-70, genelde y\u00fczde 40-45 oldu\u011funu belirtiyor. Yani kent merkezinde K\u00fcrtler, k\u0131rsalda Araplar \u00e7o\u011funlukta.)<\/p>\n \u00c7ark nas\u0131l i\u015fliyor?<\/p>\n 2015\u2019de kiliselerin deste\u011fiyle Ermeni, S\u00fcryani, Asuri ve Keldanilerin m\u00fclklerini korumak i\u00e7in kurulan komitenin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan Musa Hanna, \u00f6zerk y\u00f6netimin bir yasayla kendilerini yetkilendirdi\u011fini ve merkezdeki emlak idaresiyle birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 belirtti. Gasp ve i\u015fgalin sadece Kam\u0131\u015fl\u0131 ve Haseke\u2019de de\u011fil, Derik (Malikiye), Tirbespiy\u00ea (K\u00e2htaniye) ve Serekaniye\u2019de (Ras el Ayn) de ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n Hanna\u2019n\u0131n anlat\u0131m\u0131na g\u00f6re \u00e7ark kabaca \u015f\u00f6yle d\u00f6n\u00fcyor:<\/p>\n \u201cTapular Haseke\u2019deki devletin tapu sivil idaresinde. Baz\u0131lar\u0131 bir \u015fekilde bu tapu tescil ba\u015fvurusuyla elde ettikleri belgeler \u00fczerinde oynuyor. Sahte belgelerle sat\u0131\u015f devletin mahkemesinde yap\u0131l\u0131yor. Ger\u00e7ek sahibi bunu fark edinceye kadar m\u00fclk birka\u00e7 kez el de\u011fi\u015ftiriyor. \u00dc\u00e7 y\u0131lda 5 ki\u015fiye sat\u0131lan arazi var.<\/p>\n \u201cGenelde bu m\u00fclkler \u00fczerinde in\u015faata ba\u015flad\u0131klar\u0131nda mesele anla\u015f\u0131l\u0131yor. Ya da m\u00fclk bir binaysa yeni sahibi gelip \u2018Buras\u0131 art\u0131k benim, bo\u015falt\u0131n\u2019 diyor. Mahkemeye gidildi\u011finde taraflar ellerindeki sat\u0131\u015f belgelerini sunuyor. Sahtecilik belgelenirse mahkeme y\u00fcr\u00fctmeyi durdurma karar\u0131 veriyor.<\/p>\n \u201cE\u011fer m\u00fclk \u00f6zerk y\u00f6netimin kontrol etti\u011fi b\u00f6lgede ise karar\u0131n uygulanmas\u0131 i\u00e7in buralardaki mahkemeye gidiliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc devletin oralarda infaz memuru yok. \u00d6zerk y\u00f6netim bu kararlar\u0131n\u0131n hepsini yerine getiremiyor. Do\u011frudan \u00f6zerk y\u00f6netimin mahkemesinde yap\u0131lm\u0131\u015f sat\u0131\u015flar da var.<\/p>\n \u201cSuriye devletinin nezdinde bu sat\u0131\u015flar ge\u00e7ersiz. Ya\u015fanan olaylar nedeniyle \u00f6zerk y\u00f6netim Hristiyanlar\u0131n m\u00fclkleriyle ilgili sat\u0131\u015f i\u015flemlerini durdurdu. Bu karar t\u00fcm mahkemelere g\u00f6nderildi. Yine de karara uymayanlar \u00e7\u0131kabiliyor.\u201d<\/p>\n Hanna, tam olarak kimi sorumlu tuttuklar\u0131na dair de, \u201c\u0130\u015fgal ve gasp olaylar\u0131 \u00f6zerk y\u00f6netimden de\u011fil \u015fah\u0131slardan kaynaklan\u0131yor. Fakat idarede s\u0131rtlar\u0131n\u0131 dayad\u0131klar\u0131 birileri var. Bu i\u015fin sorumlusu mafyala\u015fm\u0131\u015f gruplard\u0131r. Emlak\u00e7\u0131lar, avukatlar, savc\u0131lar i\u015fin i\u00e7inde. Maalesef buradaki mahkemeler bu konuda hukuki bir duru\u015f sergileyemedi\u201d dedi.<\/p>\n Bu i\u015fin takip\u00e7ilerinden Dr. Serop Azadyan ise, \u201c\u00d6zerk idare bunlar\u0131n pe\u015finde ama ba\u015f edemiyor. \u0130dare i\u00e7inde baz\u0131lar\u0131 bunlar\u0131 kay\u0131r\u0131yor. Sadece bizim m\u00fclklerimiz hedef al\u0131n\u0131yor. Kimse Arap ya da K\u00fcrtlerinkine dokunmuyor\u201d diye ekledi.<\/p>\n Kamu ad\u0131na el konulanlar<\/p>\n \u00d6zerk y\u00f6netim birimlerinin \u2018ihtiya\u00e7tan\u2019 ya da zaruri durumlarda i\u015fgal etti\u011fi yerler de var. Kam\u0131\u015fl\u0131\u2019da Vahde Caddesi\u2019ndeki Hadaya Hotel bunlardan biri. Buras\u0131 \u015fimdi belediye binas\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131yor. Ermeni m\u00fchendis Babkin Simon buran\u0131n nas\u0131l i\u015fgal edildi\u011fini \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n \u201c2012\u2019de (K\u00fcrt hareketinden) \u00fcst d\u00fczey iki yetkili otele gidiyor. Otelin sahibi Pierre Hadaya Kanada\u2019da ya\u015f\u0131yor. Otelle ilgilenen bir vekili vard\u0131, sonradan \u00f6ld\u00fc. Bu iki ki\u015fi vekile \u20186 milyon Suriye liras\u0131 borcunuz var. Ya bunu \u00f6dersiniz ya da oteli devredersiniz\u2019 diyor. Bu neyin paras\u0131 bilmiyoruz. Burada bir \u015feyler d\u00f6nd\u00fc. Ba\u015fvurumuzu yapt\u0131k, \u00f6zerk y\u00f6netim iade ile ilgili talebimizi olumlu buldu. \u015eimdi bo\u015faltma yerine kira kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 kal\u0131nmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir tart\u0131\u015fma var. Ama sorun hala \u00e7\u00f6z\u00fclmedi.\u201d<\/p>\n Bir-iki \u00f6rnek de Hanna verdi: \u201cKam\u0131\u015fl\u0131\u2019n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir e\u011fitim tesisi (s\u00fcr\u00fcc\u00fc kursu) 5 y\u0131ld\u0131r YPG\u2019nin elinde. Nihayet bir anla\u015fma sa\u011fland\u0131 ve 2019\u2019un sonunda okul bo\u015falt\u0131lacak.\u201d<\/p>\n Azadyan da Serekaniye ve Kam\u0131\u015fl\u0131\u2019dan \u00f6rnekler verdi:<\/p>\n \u201c20 g\u00fcn \u00f6nce Serekaniye\u2019de kiliseye ait binaya YPG ad\u0131na el konuldu. Ki\u015fisel bir m\u00fclk olsayd\u0131 belki bu kadar tepki \u00e7ekmezdi. \u015eu anda bunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Ayn\u0131 \u015fekilde Serekaniye\u2019de bir k\u0131sm\u0131 Asfar Neccar\u2019a ait olmak \u00fczere sivillere ait arsa ve arazilere el konuldu. Kam\u0131\u015fl\u0131\u2019daki mahkeme gasp edilen bir araziyle ilgili y\u00fcr\u00fctmeyi durdurma karar\u0131 verdi. Karara uyuldu. Fakat m\u00fclk devletin kontrol etti\u011fi b\u00f6lgede. O y\u00fczden in\u015faat yeniden ba\u015flarsa \u00f6zerk idare bir \u015fey yapamaz.\u201d<\/p>\n Baz\u0131 i\u015fgaller ise r\u0131zaya dayal\u0131. Mesela Afrin\u2019den gelen g\u00f6\u00e7menler m\u00fclk sahipleri ile anla\u015fma sa\u011flanarak Tel Nas\u0131r\u2019a yerle\u015ftirilmi\u015f. S\u0131rf elde bir s\u00f6zle\u015fme olsun diye sembolik kiralar al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n Habur nehri civar\u0131nda g\u00fcvenlik birimlerinin kulland\u0131\u011f\u0131 yerlerin yan\u0131 s\u0131ra yabanc\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fc sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n (enternasyonellerin) yerle\u015fti\u011fi bir k\u00f6y var. Hanna, Habur\u2019daki durumdan \u015fikayet\u00e7i olmad\u0131klar\u0131 izlenimi verdi:<\/p>\n \u201cYPG, YPJ (Kad\u0131n Koruma Birlikleri) ya da Asayi\u015f bizim i\u00e7in can\u0131n\u0131 veriyor, ihtiyac\u0131 varsa elbette kullan\u0131r. Bizim sorunumuz onlar de\u011fil. \u0130zin verilmezse oturmazlar.\u201d<\/p>\n Hristiyan temsilciler idarenin i\u015fgal etti\u011fi yerlerin, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn en kolay oldu\u011fu vak\u0131alar oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n Haseke\u2019de de sahibi Halep\u2019te ya\u015fayan Sinelko adl\u0131 me\u015frubat fabrikas\u0131na tehditle el konuldu. Fabrikadan sorumlu ki\u015fi \u015eam\u2019a ka\u00e7m\u0131\u015f. \u015eimdi komite bu fabrikay\u0131 geri almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n Suriye devletinden kiralanm\u0131\u015f topraklar\u0131n i\u015fletilmesi, payla\u015f\u0131lmas\u0131 ya da \u00f6zerk y\u00f6netime devredilmesiyle ilgili de baz\u0131 sorunlar\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 aktar\u0131ld\u0131. Bir yerde \u0130stanbul\u2019da ya\u015fayan toprak a\u011fas\u0131ndan \u201cKarn\u0131m\u0131z\u0131 doyuram\u0131yoruz\u201d diye yak\u0131nan k\u00f6yl\u00fcler, topraklar\u0131n kendilerine da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015f. Devir talebi reddedilmi\u015f ama \u00fcr\u00fcn\u00fcn y\u00fczde 70\u2019inin k\u00f6yl\u00fclere, y\u00fczde 30\u2019unun \u0130stanbul\u2019daki a\u011faya verilmesi temelinde \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmu\u015f.<\/p>\n Hristiyan temsilciler y\u00f6netimin duyarl\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131ndan dolay\u0131 memnuniyetlerini dile getirseler de sonu\u00e7 alma konusunda biraz sitemk\u00e2rlar.<\/p>\n Azadyan, \u201cSuriye devleti bu b\u00f6lgede acizdir. Burada olan \u00f6zerk idaredir ama \u00e7\u00f6zemiyor\u201d ifadelerini kullan\u0131rken Hanna \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n \u201cHalklar\u0131n karde\u015fli\u011fi prensibi ger\u00e7ek hayatta da kar\u015f\u0131l\u0131k bulmal\u0131. \u0130\u015fleyi\u015f hukuki olmal\u0131. \u00d6zerk y\u00f6netimin mahkeme kararlar\u0131n\u0131 yerine getirme ve hesap sorma g\u00fcc\u00fc olmal\u0131. E\u011fer biz komite olarak \u00f6zel bir stat\u00fc ile devreye girmeseydik gasp\u0131n boyutu daha b\u00fcy\u00fck olurdu. Biz komite olarak S\u00fcryanilerin m\u00fclklerini satmalar\u0131na da engel oluyoruz. Satanlar genelde yol masraf\u0131 i\u00e7in bunu yapt\u0131. Varl\u0131kl\u0131 olanlar m\u00fclklerini satmad\u0131. Biz bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc d\u00f6nemde mahkemelerden i\u015flem yapmamalar\u0131n\u0131 istiyoruz.\u201d<\/p>\n \u2018Y\u00f6netim ilgileniyor ama sorunlar \u00e7ok \u00e7etrefilli\u2019<\/p>\n Fiili olarak ikili sistem istismarc\u0131lar\u0131n i\u015fini kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor. \u0130kili yarg\u0131 ve hukuki karma\u015fa, infaz kurumlar\u0131n\u0131n yoklu\u011fu ve kimi zaman irade eksikli\u011fi, ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n Hristiyan temsilcilere, \u201cK\u00fcrtler bedel \u00f6dedi, sava\u015f halindeyken i\u015fgal normaldir\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131m. Y\u00fczler as\u0131ld\u0131. Sustular. Bir tek Lahda Davud konu\u015ftu: \u201cBunu kabul edemeyiz. Ben de iki o\u011flumu \u015fehit verdim. S\u00fcryani Askeri Meclisi\u2019nin saflar\u0131nda Rakka\u2019da sava\u015ft\u0131lar. N\u00fcfusumuz \u00e7ok az, say\u0131m\u0131za oranla herkes kadar bedel \u00f6dedik.\u201d<\/p>\n Hristiyanlar\u0131n durumu \u2018ihanet\u2019 ya da \u2018sadakat\u2019 parantezine al\u0131namayacak kadar k\u0131r\u0131lgan. S\u00f6z\u00fcn gelimi be\u015f karde\u015ften \u00fc\u00e7\u00fc rejimle, ikisi \u00f6zerk y\u00f6netimle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u0130ki taraf da ayn\u0131 genci kendi k\u0131\u015flas\u0131nda askere \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor.<\/p>\n Bu meseleleri Amude\u2019de Kuzey ve Do\u011fu Suriye Demokratik \u00d6zerk Y\u00f6netimi Y\u00fcr\u00fctme Heyeti E\u015f Ba\u015fkan\u0131 Fevza Yusuf\u2019a sordum.<\/p>\n \u201cBiz bedel \u00f6dedik, onlar da m\u00fclklerini sorun etmesin\u201d \u015feklindeki yakla\u015f\u0131m\u0131n bireysel oldu\u011funu, bu topra\u011fa ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu s\u00f6ylemi kesinlikle reddettiklerini s\u00f6yledi. Meselelere \u0131srarla halklar\u0131n karde\u015fli\u011fi temelinde yakla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek, \u201cHi\u00e7bir gasp\u0131 me\u015fru g\u00f6rmedik, g\u00f6rm\u00fcyoruz. G\u00f6remeyiz. Biz bu sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz, elimizden geleni yap\u0131yoruz\u201d dedi.<\/p>\n Hileli sat\u0131\u015flara imk\u00e2n vermemek i\u00e7in mahkemelerde i\u015flem yap\u0131lmas\u0131n\u0131 durdurduklar\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131. Ancak birka\u00e7 kez el de\u011fi\u015ftiren araziler oldu\u011funu, paras\u0131 \u00f6denmi\u015f olanlar\u0131 ger\u00e7ek sahiplerine iade etmekte zorland\u0131klar\u0131n\u0131, baz\u0131 davalar\u0131 \u00e7\u00f6zd\u00fcklerini, baz\u0131lar\u0131n\u0131 hala \u00e7\u00f6zemediklerini belirtti. YPG\u2019nin bulundu\u011fu birka\u00e7 yer i\u00e7in de alternatif yerler arad\u0131klar\u0131n\u0131, ama s\u0131n\u0131r hatlar\u0131 dahil \u00e7at\u0131\u015fma riskinin oldu\u011fu yerlerde konu\u015flan\u0131lan arazi ya da binalardan mevcut ko\u015fullarda hemen \u00e7\u0131kamad\u0131klar\u0131n\u0131 fakat en nihayetinde bo\u015faltacaklar\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n K\u00fcrtlerin de \u2018Arap Kemeri\u2019 ile ellerinden al\u0131nm\u0131\u015f arazileri geri istediklerini ama Araplar\u0131 y\u0131llard\u0131r ya\u015fad\u0131klar\u0131 yerlerden s\u00fcremeyeceklerini s\u00f6yledi. Bu konudaki kararlar\u0131n\u0131n da m\u00fclklerini isteyen K\u00fcrtleri rahats\u0131z etti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n \u201cBaz\u0131 sorunlar ta rejimden kalma. \u00c7\u00f6zmek i\u00e7in m\u00fcdahale etsek bir dert, etmesek ba\u015fka bir dert. M\u00fclkler ger\u00e7ekten zor bir mesele. Bildi\u011finiz gibi de\u011fil\u201d diyerek bir \u00e7aresizlik haline i\u015faret etti.<\/p>\n Sonu\u00e7 itibariyle m\u00fclkler meselesinin K\u00fcrtlerle ortak hareket eden S\u00fcryanilerde de bir k\u0131rg\u0131nl\u0131\u011fa yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n 2014\u2019te ortak gelece\u011fin in\u015fas\u0131na dair umutlu konu\u015fan baz\u0131 S\u00fcryaniler 2017\u2019de biraz suskun, biraz da tedirgin g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n Ku\u015fkusuz genel meclis, yerel meclisler, y\u00fcr\u00fctme heyetleri (h\u00fck\u00fcmet) ve komiteler \u00fczerine \u015fekillenen, e\u015f ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 esas alan, t\u00fcm bu alanlarda y\u00fczde 40 cinsiyet kotas\u0131yla kad\u0131n\u0131 s\u00fcre\u00e7lere dahil eden ve \u00f6z savunmayla I\u015e\u0130D gibi tehditleri savu\u015fturan \u2018demokratik \u00f6zerklik\u2019 modeline verdikleri de\u011fer de\u011fi\u015fmi\u015f de\u011fil.<\/p>\n