{"id":53583,"date":"2019-06-18T02:42:46","date_gmt":"2019-06-18T07:42:46","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583"},"modified":"2019-06-18T02:42:46","modified_gmt":"2019-06-18T07:42:46","slug":"hemsin-ve-hemsinli-ermenilerle-ilgili-yeni-bir-kitap","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583","title":{"rendered":"Hem\u015fin ve Hem\u015finli Ermenilerle ilgili yeni bir kitap"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=53584\" rel=\"attachment wp-att-53584\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-53584\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/Hemsin-ve-Hemsinli-Ermeniler-198x270.jpg\" alt=\"\" width=\"198\" height=\"270\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/06\/Hemsin-ve-Hemsinli-Ermeniler-198x270.jpg 198w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/06\/Hemsin-ve-Hemsinli-Ermeniler-260x355.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/06\/Hemsin-ve-Hemsinli-Ermeniler-160x218.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/06\/Hemsin-ve-Hemsinli-Ermeniler.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 198px) 100vw, 198px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Meline Anumyan<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>T\u00fcrkolog, tarih bilimleri doktoru<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Hem\u015fin ve Hem\u015fin Ermenileri konusu ge\u00e7mi\u015fte de zaman-zaman d\u00fcnyaya yay\u0131lm\u0131\u015f Ermenilerin dikkatini \u00e7ekmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin Bulgaristan\u2019\u0131n Sofya \u015fehrinde yay\u0131nlanan \u201cHayastan\u201d (\u201cErmenistan\u201d-\u00e7ev. notu) dergisi, daha 18 Mart 1915 tarihinde Hem\u015fin Ermenileri sorununa de\u011finerek, \u201cBatum, Artvin ve Karin (Erzurum-\u00e7ev. notu) halk\u0131, kuzeybat\u0131 Ermenistan\u2019\u0131n u\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131nda, Lazistan da\u011flar\u0131nda ve Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n az \u00f6tesinde 30.000 Hem\u015finlinin, yar\u0131-g\u00f6\u00e7ebe bir \u015fekilde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilir. <\/em><\/strong><\/p>\n<p>Bu insanlar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ya\u015fam\u0131 \u00e7ok az ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, sadece tesad\u00fcf\u00fc seyyahlar ve \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in Hem\u015finlilerin k\u00f6ylerine giden Ermeni t\u00fcccarlar bu toplulukla ilgili bilgi getirmektedir.<\/p>\n<p>Son zamanlara kadar birka\u00e7 Hem\u015finli aile dinlerini, H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 korumu\u015f, toplulu\u011fun kalan k\u0131sm\u0131 ise M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Hem\u015finliler, b\u00fcy\u00fck bir ihtimalle Ani\u2019den gelmi\u015f g\u00f6\u00e7menlerdir. Acarya\u2019daki M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda tek ba\u015flar\u0131na kalarak var olma m\u00fccadelesi s\u00fcrd\u00fcrmeleri, onlar\u0131 \u0130slam\u2019\u0131 kabule zorlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7, 1828 Rus-Osmanl\u0131 sava\u015f\u0131na kadar s\u00fcrm\u00fc\u015f, XIX. y\u00fczy\u0131lda Ermenilerin Karin\u2019in kuzeydo\u011fu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden episkopos Garabet \u00f6nderli\u011findeki b\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7\u00fcnden sonra daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ilerlemi\u015ftir. Karin ovas\u0131n\u0131n kuzeydo\u011fu k\u0131sm\u0131nda, F\u0131rat\u2019\u0131n kaynaklar\u0131n\u0131n yak\u0131n\u0131nda bug\u00fcn dahi \u00e7ok say\u0131da \u0130slamla\u015fm\u0131\u015f Ermeni k\u00f6yleri vard\u0131r. Bir zamanlar\u0131n bu Ermeni (H\u0131ristiyan demek istemektedir-\u00e7ev. notu) k\u00f6ylerinden eski kha\u00e7karl\u0131 (ha\u00e7ta\u015f-\u00e7ev. notu) mezarlar ve \u00fczerlerindeki Markar o\u011flu Hasan, Tovmas o\u011flu Ahmet gibi, soy isimleri kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>K\u0131z\u0131l kilise gibi, H\u0131ristiyanl\u0131klar\u0131n\u0131 korumu\u015f olan k\u00f6yler de vard\u0131r. Ayn\u0131 s\u00fclaleye mensup iki kanazoplardan (amcao\u011flu torunlar\u0131) bir k\u0131sm\u0131n\u0131n M\u00fcsl\u00fcman, di\u011fer k\u0131sm\u0131n\u0131n ise H\u0131ristiyan oldu\u011fu \u00f6rnekler az de\u011fildir.<\/p>\n<p>Kuzeybat\u0131ya yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z oranda ise, \u0130slamla\u015fma olay\u0131 daha geli\u015fmektedir. Hem\u015fin tamamen M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fm\u0131\u015flar, H\u0131ristiyan kalmak isteyenler ise, Sohum b\u00f6lgesine g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Lakin bu toplumun as\u0131rl\u0131k Ermeni gelenekleri, \u0130slamla\u015fma sayesinde de\u011fi\u015fmemi\u015ftir. Ermenice konu\u015furlar, aile i\u00e7i adetler Ermenilere has olarak kalm\u0131\u015ft\u0131r, hamura ha\u00e7 i\u015fareti yapma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, H\u0131ristiyan yeminleri, azizlerin yortular\u0131, adak yerlerine ziyaretler vb. inan\u0131\u015flar de\u011fi\u015fmeden s\u00fcregelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ermenilerden uzak durmazlar ve a\u015f\u0131r\u0131 dincili\u011fe ka\u00e7madan, atalar\u0131n\u0131n Ermeni-H\u0131ristiyan oldu\u011funu kabul ederler. Sadece F\u0131rat\u2019\u0131n kaynaklar\u0131 \u00e7evresinde ya\u015fayanlar istisna te\u015fkil eder ve \u201c\u015faraptan d\u00f6nme sirke keskin olur\u201d atas\u00f6z\u00fcn\u00fc hakl\u0131 \u00e7\u0131kartacak kadar koyu M\u00fcsl\u00fcman\u2019d\u0131r.<\/p>\n<p>Medeniyete yatk\u0131nl\u0131klar\u0131 ve sald\u0131rgan olmayan tabiatlar\u0131, tamamen farkl\u0131 bir kal\u0131t\u0131m sahibi olduklar\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Karin ovas\u0131na yak\u0131n ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcman-Ermeni k\u00f6yl\u00fcler bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ren\u00e7perlerdir, kuzeybat\u0131daki Kha\u011ftyats (Mescit-\u00e7ev. notu) da\u011f silsilesinde yay\u0131lm\u0131\u015f Hem\u015finliler, yaz\u0131n \u00e7obanl\u0131k yapar, k\u0131\u015f\u0131 ise Karadeniz k\u0131y\u0131s\u0131ndaki yerlerinde ge\u00e7irir. Yerle\u015fim yerleri Osmanl\u0131 topraklar\u0131ndad\u0131r, Rus-Osmanl\u0131 sava\u015f\u0131 sonunda s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00e7izilmesi esnas\u0131nda, onlar\u0131n sakin tabiatlar\u0131n\u0131 hesaba katan Ruslar buna izin vermeyi kabul etti. M\u00fcsl\u00fcman Ermeniler ve onlar\u0131n gelece\u011fiyle ilgili ba\u015fka zaman daha geni\u015f bir \u015fekilde konu\u015fma f\u0131rsat\u0131 bulaca\u011f\u0131z\u201d<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>.<\/p>\n<p>Lakin Hem\u015fin gizemi, son on y\u0131llar s\u00fcresince t\u00fcm Ermenileri daha \u00e7ok ilgilendirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Kimdir bu Hem\u015finli Ermeniler? Hem\u015finli kimli\u011fini kendileri nas\u0131l tan\u0131ml\u0131yorlar? Hem\u015fin k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6zellikleri nedir ve Ermeni k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile nas\u0131l benzerliklere sahiptir. Hem\u015fin k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde, Ermeni k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn hangi katmanlar\u0131 korunmu\u015ftur?<\/p>\n<p>Bu konuyla ilgili daha \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalara ra\u011fmen, Hem\u015fin Ermenileriyle ilgili baz\u0131 temel sorunlar hen\u00fcz ara\u015ft\u0131rmaya muhta\u00e7t\u0131r. Diaspora ve Ermenistan\u2019da ya\u015fayan Ermenileri son derece ilgilendiren bu konunun \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak, 2016 sonlar\u0131nda Ermenistan Cumhuriyeti diaspora bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n himayesinde Yerevan\u2019da Bat\u0131 Ermenileri sorunlar\u0131 ara\u015ft\u0131rma merkezi bilim ara\u015ft\u0131rma vakf\u0131 m\u00fcd\u00fcr\u00fc, Armenolog, edebiyat doktoru Haykazun Alv\u0131rtsyan\u2019\u0131n \u201cHem\u015fin ve Hem\u015fin Ermenileri, g\u00fcncel sorunlar\u201d kitab\u0131 yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. (sorumlu redakt\u00f6r,\u00a0 T\u00fcrkolog, tarih bilimleri doktoru Meline Anumyan, \u201cEdit Print\u201d yay\u0131nevi, 152s.).<\/p>\n<p>Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, uzmanlar\u0131 ve geni\u015f okur kitlesini ilgilendirecek Hem\u015fin ve Hem\u015fin Ermenilerinin k\u0131sa tarihi ve g\u00fcncel sorunlar\u0131 sunulmaktad\u0131r. Kitap \u00f6ns\u00f6zden ve her birinin tekrar alt ba\u015fl\u0131klara b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f oldu\u011fu 5 b\u00f6l\u00fcmden ve sons\u00f6zden olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Yazar\u0131n \u00f6ns\u00f6zde do\u011fru bir \u015fekilde sunmu\u015f oldu\u011fu gibi, \u201culusal devlet\u00e7ili\u011fin eksikli\u011fi \u015fartlar\u0131 alt\u0131nda,\u00a0 kimli\u011fin temel g\u00f6stergesi olarak kabul edilen dinden, inan\u0131\u015ftan ve kiliseden cebri uzakla\u015ft\u0131rma as\u0131rlar boyunca Ermeni halk\u0131n\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerinde y\u0131k\u0131c\u0131 etki sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130slamla\u015ft\u0131r\u0131lan kesim, kilisesinden uzakla\u015fmas\u0131n\u0131n haricinde, giderek dilini, k\u00fclt\u00fcr adet ve ananelerinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yitirdi\u201d<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>.<\/p>\n<p><strong>\u201cHem\u015fin beyli\u011finin \u015fekillenmesi ve y\u00fckselmesi\u201d<\/strong> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan birinci b\u00f6l\u00fcmde yazar, VIII. as\u0131rdan \u00f6nce Pontos Ermenilerinin varl\u0131\u011f\u0131na, VIII. as\u0131rda Ermenilerin Ermenistan\u2019dan Pontos\u2019a b\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7\u00fcne, Bizans \u0130mparatorlu\u011fu b\u00fcnyesinde Hem\u015fin beyli\u011finin olu\u015fmas\u0131na, IX.-X. y\u00fczy\u0131llarda Bagratunilerin krall\u0131\u011f\u0131na, XIII.-XV. y\u00fczy\u0131llarda ise, Trabzon \u0130mparatorlu\u011fu b\u00fcnyesinde Hem\u015fin beyli\u011finin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesine ve daha sonra Hem\u015fin beyli\u011finin ortadan kalkmas\u0131na de\u011finmektedir.<\/p>\n<p><strong>\u201cOsmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun \u0130slamla\u015ft\u0131rma siyaseti ve Hem\u015fin\u2019in XVV.-XIX. y\u00fczy\u0131llardaki kimli\u011fini koruma m\u00fccadelesi\u201d<\/strong> ba\u015fl\u0131kl\u0131 ikinci b\u00f6l\u00fcmde H. Alv\u0131rtsyan, Hem\u015fin Ermenilerinin \u0130slamla\u015ft\u0131r\u0131lma tarihini a\u015fa\u011f\u0131da g\u00f6r\u00fclen 4 temel a\u015famaya ay\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Birinci a\u015fama XVI. yy. sonlar\u0131-1722, ikinci a\u015fama 1722-1838, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015fama 1838-1915 Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019na kadar, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc a\u015fama ise, 1915-1930 y\u0131llar\u0131.<\/p>\n<p>Yazar, Soyk\u0131r\u0131m d\u00f6neminde Hem\u015fin Ermenilerinin durumuna ayr\u0131 bir b\u00f6l\u00fcmde de\u011finmektedir. \u201cErmeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 ve Hem\u015finli Ermeniler\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcmde 1915-1923y\u0131llar\u0131nda Hem\u015fin Ermenilerinin silahl\u0131 m\u00fccadelesine de\u011finmektedir. Bu b\u00f6l\u00fcmde Trabzon Ermenilerinin katledilmesiyle ilgili iki \u00f6nemli Osmanl\u0131 belgesi sunulmaktad\u0131r. Bu belgelerden biri, Konstantinopolis ola\u011fan\u00fcst\u00fc askeri mahkemesinde 26 Mart 1919\u2019dan 20 May\u0131sa kadar ger\u00e7ekle\u015ftirilen Trabzon tehciri ve katliamlar\u0131 davas\u0131n\u0131n su\u00e7lamas\u0131, di\u011feri ise, ayn\u0131 davan\u0131n karar h\u00fckm\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>\u201cRus \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nda Hem\u015fin Ermeni cemaatlerinin \u015fekillenmesi ve bu cemaatlerin daha sonraki SSCB\u2019ndeki durumu\u201d <\/strong>ba\u015fl\u0131kl\u0131 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcmde H. Alv\u0131rtsyan, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde H\u0131ristiyan Hem\u015finlilerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n XIX. y\u00fczy\u0131lda Rusya \u0130mparatorlu\u011fu\u2019na g\u00f6\u00e7\u00fc ile Rusya ve Abhazya\u2019da olu\u015fan Hem\u015finli Ermeni cemaatlerinin k\u00fclt\u00fcrel ve dini hayatlar\u0131n\u0131 sunmaktad\u0131r. Ayr\u0131 bir alt ba\u015fl\u0131k olarak Rusya ve Abazya\u2019daki Ermenilerin kitlesel haber kurulu\u015flar\u0131 sunulmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u201cM\u00fchtedi Hem\u015finlilerle ilgili veriler\u201d<\/strong> adl\u0131 sonuncu ve be\u015finci b\u00f6l\u00fcmde yazar, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye Cumhuriyeti d\u00e2hilinde ya\u015fayan \u0130slamla\u015fm\u0131\u015f Hem\u015finli Ermenileri veya Hem\u015fillerin yerle\u015fim yerleri ve alt gruplar\u0131na, m\u00fchtedi Hem\u015finlilerin kimlik sorununa ve T\u00fcrk resmi tarih yaz\u0131m\u0131 taraf\u0131ndan Hem\u015finli Ermenilerin tarihinin \u00e7arp\u0131t\u0131lmas\u0131 denemelerine de\u011finmektedir.<\/p>\n<p><strong>\u201cSons\u00f6z yerine\u201d<\/strong> ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda yazar, \u201cAgos\u201d gazetesinde yer bulmu\u015f olan ve Hem\u015finlilerin Ermeni k\u00f6kenli olduklar\u0131n\u0131n belgelendi\u011fi m\u00fchtedi Hem\u015fin Ermenileri hakk\u0131nda iki Osmanl\u0131 belgesini sunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fchtedi Hem\u015finlilerle ilgili belki de en g\u00fcncel konu olan kimlik sorunuyla ilgili H. Alv\u0131rtsyan \u201cHem\u015finlilerde, bu konuyla ilgili \u00fc\u00e7 temel yakla\u015f\u0131m vard\u0131r diye belirtmektedir.<\/p>\n<p><strong>Birinci<\/strong> g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn taraftarlar\u0131 Ermeni ge\u00e7mi\u015flerini tamamen reddetmekte ve Hem\u015fillerin O\u011fuz-T\u00fcrk k\u00f6kenli olduklar\u0131n\u0131 savunmaktad\u0131r. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunanlar, ger\u00e7ek k\u00f6kenlerini bilmemenin \u00f6tesinde, farkl\u0131 sebeplerden dolay\u0131 yeni sorunlara sahip olmak istememektedir. Bunlar, kendilerini tamamen T\u00fcrk-\u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6rmektedir. Soyk\u0131r\u0131m y\u0131llar\u0131nda ve hatta daha sonraki y\u0131llarda \u0130slamla\u015fm\u0131\u015f \u00e7ok say\u0131da Ermeni, kendilerine sadece zorluk \u00e7\u0131kartm\u0131\u015f oldu\u011fundan dolay\u0131, Ermeni ge\u00e7mi\u015flerini anmak istememektedir.<\/p>\n<p>Ermeni veya g\u00e2vur olman\u0131n devlete ihanetle e\u015fit tutuldu\u011fu bir \u00fclkede, benzer bir yakla\u015f\u0131m tamamen anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u0130kinci<\/strong> yakla\u015f\u0131m\u0131n taraftarlar\u0131 daha \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve dikkatlidir. Bunlar, atalar\u0131n\u0131n Ermeni olduklar\u0131n\u0131 kabul etmekle birlikte, bunun, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de\u011finmeye gerek olmayan bir tarih oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n<p><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc<\/strong> g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunanlara g\u00f6re atalar\u0131, cebren M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lan Ermeni H\u0131ristiyanlar olmu\u015ftur. Ermeni kimliklerinden her ne kadar \u00e7ok \u015fey kaybetmi\u015f olsalar da, kendilerini Ermeni, M\u00fcsl\u00fcman Ermeni olarak kabul etmektedirler. Bu konuda da, Mahir \u00d6zkan\u2019\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131, hayli yeni ve \u00f6zg\u00fcn olarak dikkat \u00e7ekicidir. \u201cDini farkl\u0131l\u0131klara ra\u011fmen, Hem\u015fin ve Ermeni kimliklerini son derece yak\u0131nla\u015ft\u0131ran \u00e7ok say\u0131da gelenekler, bayramlar, H\u0131ristiyanl\u0131k \u00f6ncesinden kalma dualar, inan\u0131\u015flar ve k\u00fclt\u00fcrel unsurlar vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu durum, bir yandan Hem\u015finli T\u00fcrk\u2019\u00fcn alg\u0131s\u0131ndaki etkile\u015fimi azalmakta, di\u011fer taraftan da H\u0131ristiyanl\u0131kla tan\u0131mlanan Ermeni kimli\u011finin alg\u0131lanmas\u0131n\u0131 geriletmektedir. Birinin di\u011ferinden olu\u015ftu\u011fu bu s\u00fcre\u00e7, Hem\u015finli T\u00fcrk veya Ermeni d\u00f6nmesi anlay\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131n M\u00fcsl\u00fcman Ermeni kavram\u0131n\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7 gruptan da arkada\u015flara sahip olup, bir\u00e7ok kez m\u00fchtedi Hem\u015finlilerle sohbet etme imk\u00e2n\u0131na sahip oldum. \u0130\u00e7lerinden baz\u0131lar\u0131, Ermeni ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, kendi iradelerine ra\u011fmen kendilerini Ermeni olarak kabul ettiklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmekte, bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerini de da yaz\u0131 yoluyla yaymaktad\u0131r. Bu dostlar\u0131ma \u015funu s\u00f6ylemek isterim. Hem\u015fin ve Hem\u015finliler konusuyla ilgilenen Ermeni ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n konusu tamamen farkl\u0131d\u0131r (s\u00f6z\u00fcm basit ve sorumsuz vaizler hakk\u0131nda de\u011fildir).<\/p>\n<p>Bizim ortak bir tarihimiz vard\u0131 ve farkl\u0131 tarihsel nedenlerden dolay\u0131 dini, k\u00fclt\u00fcrel ve lisan\u00ee yabanc\u0131la\u015fma sonucunda birbirimize yabanc\u0131la\u015ft\u0131k, lakin bu durum, bizim ortak tarihi d\u00f6nemimiz olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. Ermeni ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu sorunlar\u0131 irdeleyerek, Ermeni halk\u0131n\u0131n tarihinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ara\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Bu ara\u015ft\u0131rmalar bizi getirip, bu g\u00fcnlere ula\u015ft\u0131r\u0131yorsa,\u00a0 bu da do\u011fald\u0131r, fakat bu, bu insanlar\u0131n sizi Ermeni olarak kabul etmi\u015f oldu\u011funu g\u00f6stermemektedir. Herhangi bir topluma d\u00e2hil olan herkes gibi, sadece siz, hangi millete ait oldu\u011funuza, hangi kimli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131za karar verebilirsiniz\u201d<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>.<\/p>\n<p>Toparlayarak belirtmek gerekir ki, T\u00fcrkiye\u2019deki Hem\u015finliler, kendi k\u00fclt\u00fcr ve dinleriyle ilgili \u00f6zg\u00fcn bir yakla\u015f\u0131m olu\u015fturmu\u015ftur ve bu yakla\u015f\u0131ma g\u00f6re kendilerini Ermeni veya bir ba\u015fka milletin temsilcisi olmaktan ziyade, do\u011frudan Hem\u015finli, k\u00fclt\u00fcrlerini de Hem\u015fin k\u00fclt\u00fcr\u00fc olarak kabul etmektedirler. \u0130nan\u00e7 konusunu bir yana koydu\u011fumuzda, kendilerini Hem\u015finli olarak kabul ettiklerinden dolay\u0131, onlar i\u00e7in kimli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f sorunu, en az\u0131ndan kendileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan yoktur.<\/p>\n<p>Alv\u0131rtsyan\u2019\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bu a\u00e7\u0131dan ilgin\u00e7tir. \u201c\u0130slamla\u015fm\u0131\u015f Hem\u015finli Ermeniler, kendilerini Hem\u015fil (Hem\u015finli) olarak adland\u0131rmaktad\u0131r. T\u00fcrkler ve di\u011fer halklar da onlar\u0131 bu \u015fekilde adland\u0131rmaktad\u0131r. Bu ise, \u00e7ok ilgin\u00e7 bir bulgudur. \u0130nan\u00e7lar\u0131n\u0131 kaybeden, b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 dillerini de kaybeden bu insanlar, kimlik bilin\u00e7lerini kaybetmedi, T\u00fcrkle\u015fmeyip, T\u00fcrkleri de kendilerini farkl\u0131 bir \u015fekilde, kendi vatanlar\u0131n\u0131n ismiyle anmaya mecbur etti\u201d<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>.<\/p>\n<p>B\u00f6ylelikle, H. Alv\u0131rtsyan\u2019\u0131n \u201cHem\u015fin ve Hem\u015fin Ermenileri, g\u00fcncel sorunlar\u201d kitab\u0131 Hem\u015fin bilimi alan\u0131nda temel bir tevdiat olup, \u00f6zellikle T\u00fcrk\u00e7e, Rus\u00e7a ve \u0130ngilizce gibi farkl\u0131 dillere \u00e7evrilmesi \u00f6nem arz etmektedir.<\/p>\n<p><em><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> \u201cMahmetakan hayer\u0131 Khopi \u015f\u0131rcanin mec\u201d, \u201cHayastan\u201d hayatert, Bulgaristan, 18 Mart 1915, say\u0131 3.<\/em><\/p>\n<p><em><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Haykazun Alv\u0131rtsyan, \u201cHam\u015fen\u0131 yev ham\u015fenahayutyun\u0131, ardi himnakh\u0131ndirner\u0131\u201d, Yerevan, 2016, s.3.<\/em><\/p>\n<p><em><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> A.g.e., 137-140.<\/em><\/p>\n<p><em><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Haykazun Alv\u0131rtsyan, \u201cKronapokh hayeri kh\u0131ndirner\u0131 Turkiayi Hanrapetutyunum\u201d, Yerevan, 2014, s.106-107.<\/em><\/p>\n<p><strong><em>T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7eviren: Diran Lokmag\u00f6zyan<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Akunq.net<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Meline Anumyan T\u00fcrkolog, tarih bilimleri doktoru Hem\u015fin ve Hem\u015fin Ermenileri konusu ge\u00e7mi\u015fte de zaman-zaman d\u00fcnyaya yay\u0131lm\u0131\u015f Ermenilerin dikkatini \u00e7ekmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin Bulgaristan\u2019\u0131n Sofya \u015fehrinde yay\u0131nlanan \u201cHayastan\u201d (\u201cErmenistan\u201d-\u00e7ev. notu) dergisi, daha 18 Mart 1915 tarihinde Hem\u015fin Ermenileri sorununa de\u011finerek, \u201cBatum, Artvin ve Karin (Erzurum-\u00e7ev. notu) halk\u0131, kuzeybat\u0131 Ermenistan\u2019\u0131n u\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131nda, Lazistan da\u011flar\u0131nda ve Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n az \u00f6tesinde [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":53584,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,64,54,70],"tags":[],"class_list":["post-53583","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-hemsin-ve-hemsinliler","category-kitaplar-elestiriler","category-makaleler"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Hem\u015fin ve Hem\u015finli Ermenilerle ilgili yeni bir kitap - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Hem\u015fin ve Hem\u015finli Ermenilerle ilgili yeni bir kitap - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Meline Anumyan T\u00fcrkolog, tarih bilimleri doktoru Hem\u015fin ve Hem\u015fin Ermenileri konusu ge\u00e7mi\u015fte de zaman-zaman d\u00fcnyaya yay\u0131lm\u0131\u015f Ermenilerin dikkatini \u00e7ekmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin Bulgaristan\u2019\u0131n Sofya \u015fehrinde yay\u0131nlanan \u201cHayastan\u201d (\u201cErmenistan\u201d-\u00e7ev. notu) dergisi, daha 18 Mart 1915 tarihinde Hem\u015fin Ermenileri sorununa de\u011finerek, \u201cBatum, Artvin ve Karin (Erzurum-\u00e7ev. notu) halk\u0131, kuzeybat\u0131 Ermenistan\u2019\u0131n u\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131nda, Lazistan da\u011flar\u0131nda ve Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n az \u00f6tesinde [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-06-18T07:42:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/06\/Hemsin-ve-Hemsinli-Ermeniler.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"546\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=53583#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=53583\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Hem\u015fin ve Hem\u015finli Ermenilerle ilgili yeni bir kitap\",\"datePublished\":\"2019-06-18T07:42:46+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=53583\"},\"wordCount\":2172,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=53583#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/06\\\/Hemsin-ve-Hemsinli-Ermeniler.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Hem\u015fin ve Hem\u015finliler\",\"Kitaplar-Ele\u015ftiriler\",\"Makaleler\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=53583#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=53583\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=53583\",\"name\":\"Hem\u015fin ve Hem\u015finli Ermenilerle ilgili yeni bir kitap - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=53583#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=53583#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/06\\\/Hemsin-ve-Hemsinli-Ermeniler.jpg\",\"datePublished\":\"2019-06-18T07:42:46+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=53583#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=53583\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=53583#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/06\\\/Hemsin-ve-Hemsinli-Ermeniler.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/06\\\/Hemsin-ve-Hemsinli-Ermeniler.jpg\",\"width\":400,\"height\":546},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=53583#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Hem\u015fin ve Hem\u015finli Ermenilerle ilgili yeni bir kitap\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Hem\u015fin ve Hem\u015finli Ermenilerle ilgili yeni bir kitap - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Hem\u015fin ve Hem\u015finli Ermenilerle ilgili yeni bir kitap - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Meline Anumyan T\u00fcrkolog, tarih bilimleri doktoru Hem\u015fin ve Hem\u015fin Ermenileri konusu ge\u00e7mi\u015fte de zaman-zaman d\u00fcnyaya yay\u0131lm\u0131\u015f Ermenilerin dikkatini \u00e7ekmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin Bulgaristan\u2019\u0131n Sofya \u015fehrinde yay\u0131nlanan \u201cHayastan\u201d (\u201cErmenistan\u201d-\u00e7ev. notu) dergisi, daha 18 Mart 1915 tarihinde Hem\u015fin Ermenileri sorununa de\u011finerek, \u201cBatum, Artvin ve Karin (Erzurum-\u00e7ev. notu) halk\u0131, kuzeybat\u0131 Ermenistan\u2019\u0131n u\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131nda, Lazistan da\u011flar\u0131nda ve Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n az \u00f6tesinde [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2019-06-18T07:42:46+00:00","og_image":[{"width":400,"height":546,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/06\/Hemsin-ve-Hemsinli-Ermeniler.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Hem\u015fin ve Hem\u015finli Ermenilerle ilgili yeni bir kitap","datePublished":"2019-06-18T07:42:46+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583"},"wordCount":2172,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/06\/Hemsin-ve-Hemsinli-Ermeniler.jpg","articleSection":["Haberler","Hem\u015fin ve Hem\u015finliler","Kitaplar-Ele\u015ftiriler","Makaleler"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583","name":"Hem\u015fin ve Hem\u015finli Ermenilerle ilgili yeni bir kitap - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/06\/Hemsin-ve-Hemsinli-Ermeniler.jpg","datePublished":"2019-06-18T07:42:46+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/06\/Hemsin-ve-Hemsinli-Ermeniler.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/06\/Hemsin-ve-Hemsinli-Ermeniler.jpg","width":400,"height":546},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=53583#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Hem\u015fin ve Hem\u015finli Ermenilerle ilgili yeni bir kitap"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53583","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53583"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53583\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53585,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53583\/revisions\/53585"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/53584"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53583"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53583"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53583"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}