{"id":52999,"date":"2019-05-17T03:30:41","date_gmt":"2019-05-17T08:30:41","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999"},"modified":"2019-05-17T03:30:41","modified_gmt":"2019-05-17T08:30:41","slug":"turk-sayilarak-yerlerinde-kalan-trabzonlular","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999","title":{"rendered":"&#8216;T\u00fcrk say\u0131larak yerlerinde kalan&#8217; Trabzonlular!"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=53000\" rel=\"attachment wp-att-53000\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-53000\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Trabzonlular-360x192.jpg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"192\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/Trabzonlular-360x192.jpg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/Trabzonlular-560x298.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/Trabzonlular-260x138.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/Trabzonlular-160x85.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/Trabzonlular.jpg 620w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/ahvalnews.com\/tr\/mustafakara\"><strong>Mustafa Kara<\/strong><\/a><\/p>\n<p><strong><em>Trabzonluluk ve Rumluk d\u00fc\u015fman karde\u015fler gibi birbirinden ayr\u0131lam\u0131yor. Biri hakaret olarak kullan\u0131yor, yan\u0131t veren daha a\u011f\u0131r hakaret ediyor. Lozan\u2019da \u201cT\u00fcrk say\u0131larak yerlerinde b\u0131rak\u0131lan\u201d insanlar ana dillerine s\u0131\u011f\u0131n\u0131yor, antik Yunan dili Romeika ile nefes al\u0131yor.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>\u201cTrabzon ve Rum\u201d s\u00f6zc\u00fckleri ders kitaplar\u0131ndan, kahvehane sohbetlerine, politik at\u0131\u015fmalardan milliyet\u00e7ilik analizlerine s\u0131kl\u0131kla yan yana an\u0131l\u0131yor. Bu yan yana geli\u015f \u00e7o\u011fu kez gerginlik nedeni oluyor. Bu kez Esenler Belediye Ba\u015fkan\u0131 ve \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Meclisi AKP Grubu Ba\u015fkanvekili Tevfik G\u00f6ksu tart\u0131\u015fma fitilini ate\u015fledi.<\/p>\n<p>Mazbatas\u0131 elinden al\u0131nan \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkan\u0131 Ekrem \u0130mamo\u011flu\u2019na ve Trabzonlulara \u201cYunan\u201d imas\u0131nda bulundu. Sert tepkiler y\u00fckselince de CHP Tekirda\u011f Milletvekili \u0130lhami \u00d6zcan Ayg\u00fcn\u2019\u00fcn ge\u00e7en y\u0131lki konu\u015fmas\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131. Ayg\u00fcn de, Kadir M\u0131s\u0131ro\u011flu \u00fczerinden Trabzonlulara benzer bir imada bulunmu\u015f, tepki al\u0131nca \u00f6z\u00fcr dilemi\u015fti.<\/p>\n<p>S\u0131kl\u0131kla hakaretlere, imalara ve hararetli tart\u0131\u015fmalara neden olan \u201cYunan tohumu\u201d meselesinin y\u00f6reyi tan\u0131yanlar i\u00e7in gizli sakl\u0131 bir y\u00f6n\u00fc yok. Trabzon\u2019un ana dili Rumca olan k\u00f6yleri biliniyor, Rumca k\u00f6y adlar\u0131 y\u00fczy\u0131llard\u0131r kullan\u0131l\u0131yor. Of, \u00c7aykara, Ma\u00e7ka ve Tonya il\u00e7elerinde bulunan bu k\u00f6ylerde, babaannem gibi T\u00fcrk\u00e7e bilmeden \u00f6mr\u00fcn\u00fc t\u00fcketen nice M\u00fcsl\u00fcman kad\u0131n ya\u015fad\u0131, babam gibi ana dili Rumca olan nice M\u00fcsl\u00fcman \u00e7ocuk b\u00fcy\u00fcd\u00fc.<\/p>\n<p>N\u00fcfusuna kay\u0131tl\u0131 oldu\u011fum Kayran k\u00f6y\u00fcnden herkes h\u00e2l\u00e2 \u201cLimli\u201d diye s\u00f6z ediyor, hemen yan\u0131ndaki k\u00f6y\u00fcm Ye\u015filalan\u2019\u0131 Holaysa denmezse pek kimse bilmiyor. Bu k\u00f6ylerin pek \u00e7o\u011fu a\u011f\u0131rl\u0131kla milliyet\u00e7i, daha \u00e7ok da muhafazakar kimlikleri ile \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Mesela, \u00c7aykara\u2019da 24 Haziran Genel Se\u00e7imleri\u2019nde sadece AKP oyu y\u00fczde 70 civar\u0131nda seyrediyor, MHP oylar\u0131 eklenince y\u00fczde 80 bir ezici \u00e7o\u011funluk \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Resmi belgelerde de M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fm\u0131\u015f Rumlar a\u00e7\u0131k\u00e7a yer al\u0131yor. Lozan Antla\u015fmas\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 olarak uygulanan T\u00fcrk-Yunan M\u00fcbadelesi\u2019nde adlar\u0131 \u201cAna dili Rumca olan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u201d olarak ge\u00e7iyor ve \u201cT\u00fcrk say\u0131larak yerlerinde b\u0131rak\u0131lmalar\u0131na&#8230;\u201d karar veriliyor.<\/p>\n<p>Ortodoks olan Karaman T\u00fcrklerinin Yunan say\u0131lmas\u0131 gibi, M\u00fcsl\u00fcman Karadeniz Rumlar\u0131 da T\u00fcrk say\u0131l\u0131yor. Karadeniz Rumlar\u0131n\u0131n tarihi ise \u00e7ok eski. Bizans Bizans olmadan, hatta \u0130stanbul kurulmadan \u00f6ncesine kadar uzan\u0131yor. K\u00fclt\u00fcrleri ise a\u011f\u0131rl\u0131kla s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcrde ve ana dillerinde ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Romeyika, Pontiaka ya da Helenika gibi adlarla an\u0131lan Karadeniz Rumcas\u0131, en eski antik Yunan leh\u00e7elerinden biri olarak \u00e7ok \u00f6zg\u00fcn bir hik\u00e2yeyi i\u00e7inde ta\u015f\u0131yor. Atinal\u0131 Socrates\u2019in, Sinoplu Diyojen\u2019in kay\u0131p s\u00f6zc\u00fcklerine bu dilde rastlanabiliyor, bir do\u011fa ve k\u00f6y dili olarak saf bir leh\u00e7e g\u00f6zlemlenebiliyor. 1923 T\u00fcrk-Yunan M\u00fcbadelesi\u2019ne kadar t\u00fcm Karadeniz\u2019de konu\u015fulan Romeika, k\u0131r\u0131mlar, techirler ve m\u00fcbadelenin ard\u0131ndan neredeyse tamamen silindi ve bug\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fm\u0131\u015f Rumlar\u0131n anadili olarak zamana direniyor.<\/p>\n<p>Trabzon\u2019un Rum ge\u00e7mi\u015finin ve bug\u00fcn ya\u015fayan Romeika\u2019n\u0131n ad\u0131n\u0131 anmak h\u00e2l\u00e2 \u00e7ok tehlikeli. Ekrem \u0130mamo\u011flu \u00fczerinden ba\u015flat\u0131lan \u201cYunan tohumu\u201d polemi\u011finde oldu\u011fu gibi Rumca ad\u0131 ge\u00e7ince, hava hemen elektrikleniyor, \u0131rk\u00e7\u0131 hakaretler an\u0131nda havada u\u00e7u\u015fuyor.<\/p>\n<p>Karadeniz Rumcas\u0131 d\u00fcnyada e\u015fi az bulunur bir \u00f6rnek olarak b\u00fcy\u00fck de\u011fer ta\u015f\u0131sa da, ucuz siyasetin g\u00f6lgesinde kal\u0131yor, derdini anlatam\u0131yor. Yine de son y\u0131llarda bu konudaki \u00e7abalarda ciddi art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Belgeseller yap\u0131l\u0131yor, Apolas Lermi gibi m\u00fczisyenler bu dilin m\u00fczi\u011fini geni\u015f y\u0131\u011f\u0131nlara ula\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 yazar Vahit Tursun, 20 y\u0131ldan fazlad\u0131r \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019de bir ilk olacak Romeika T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc bas\u0131lmak \u00fczere. Trabzon\u2019un il\u00e7eleri d\u0131\u015f\u0131nda devlet eliyle planlanan g\u00f6\u00e7lerle Van, K\u0131br\u0131s ve G\u00f6k\u00e7eada\u2019da da birinci dil olarak konu\u015fulur hale gelen Romeika kabu\u011funu ve \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 k\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Trabzon\u2019daki \u201cRum meselesi\u201dni anlaman\u0131n yolu biraz da Romeika\u2019y\u0131 anlamaktan ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmaktan ge\u00e7iyor.<\/p>\n<p>19. y\u00fczy\u0131l sonunda bu dil \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan dilbilimci Deffner, Karadeniz Rumcas\u0131\u2019n\u0131 Orta \u00c7a\u011f Rumcas\u0131 olarak tan\u0131ml\u0131yordu. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Yazar Vahit Tursun da, Romeika\u2019n\u0131n Helencenin \u0130on diyalektininin farkl\u0131 bir a\u011fz\u0131 oldu\u011funu, Yunanistan, K\u0131br\u0131s, Girit gibi yerlerdeki leh\u00e7e ve a\u011f\u0131zlarla e\u015f uzakl\u0131kta oldu\u011funu anlat\u0131yor.<\/p>\n<p>Tursun, \u201cLeh\u00e7e ve a\u011f\u0131zlar aras\u0131 tam olarak anla\u015fmak \u00e7ok m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu bazen y\u00fczde 20 olur, bazen y\u00fczde 70\u2019e kadar \u00e7\u0131kabilir. Bu sorun sadece Romeika ile ilgili de\u011fil. Di\u011ferleri de kendi aralar\u0131nda anla\u015fma sorunu ya\u015f\u0131yor. Helen d\u00fcnyas\u0131nda, anla\u015fabilmek i\u00e7in sadece \u00c7a\u011fda\u015f Yunanca kullan\u0131l\u0131yor. Leh\u00e7e ve a\u011f\u0131zlar ise kendi aras\u0131nda anla\u015fam\u0131yor. Romeika da k\u00f6y g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131 ile ilgili oldu\u011fundan kent ya\u015fam\u0131 ve teknoloji i\u015fin i\u00e7ine girince anla\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn olmuyor\u201d diyor.<\/p>\n<p>Tursun, \u00f6z\u00fcnde bir \u201cdo\u011fa dili\u201d olan Romeika\u2019n\u0131n modern Yunanca ile farkl\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 noktalar oldu\u011funu belirtiyor. \u201cAntik Yunanca i\u00e7indeki baz\u0131 kelimeler, yerine e\u015f anlaml\u0131lar\u0131 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zamanla unutulmu\u015f. Romeika\u2019da b\u00f6yle kelimeler var. Zaman\u0131nda Socrates\u2019in kulland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zc\u00fck, bug\u00fcn Trabzon\u2019daki derlemede kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabiliyor\u201d diyen Vahit Tursun, Romeika\u2019n\u0131n ham, saf bir dil oldu\u011funu vurguluyor.<\/p>\n<p>Bu nedenle, antik Helence k\u00f6kenli kelimeden g\u00fcncel olan\u0131 kullan\u0131lmazken, eskiden kullan\u0131lan hali Romeika\u2019da yerini alabiliyor. Vahit Tursun\u2019un verdi\u011fi bilgilere g\u00f6re; g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131 anlam\u0131na gelen \u201ciro\u201d s\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, antik Yunan\u2019da yayg\u0131n kullan\u0131l\u0131rken, bug\u00fcn sadece Romeika leh\u00e7esinde ya\u015f\u0131yor. \u201cGit\u201d anlam\u0131na gelen \u201came\u201d, olumsuz eki \u201cuk\u201d ve \u00f6zel bir mastar t\u00fcr\u00fc olan inifinif de sadece Romeika\u2019da bulunuyor.<\/p>\n<p>Heyemola Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan bug\u00fcnlerde \u00e7\u0131kacak olan Romeika T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fc 20 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir emekle haz\u0131rlayan Vahit Tursun, Yunanca\u2019n\u0131n farkl\u0131 leh\u00e7eleri ile ilgili kaynak, s\u00f6zl\u00fck \u00e7ok olsa da, Romeika ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131na vurgu yap\u0131yor. Bu nedenle \u00f6ns\u00f6z yaz\u0131s\u0131n\u0131 Oxford \u00dcniversitesi dilbilimcilerinden Prof. Peter Mackridge\u2019in yazd\u0131\u011f\u0131 ve T\u00fcrkiye i\u00e7in bir ilk olan Romeika T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce T\u00fcrkiye\u2019de de s\u00f6zc\u00fck listeleri yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar oldu\u011funu belirten Vahit Tursun, \u015f\u00f6yle devam ediyor:<\/p>\n<p>\u201cBin civar\u0131nda s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn oldu\u011fu bir cep s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc yapar\u0131m, diye d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm. \u0130lk y\u0131llarda 5-6 bin s\u00f6zc\u00fc\u011fe ula\u015ft\u0131. \u00c7al\u0131\u015fma ilerledik\u00e7e metodoloji de kendini geli\u015ftirdi. S\u00f6zl\u00fck bence bittikten sonra, uzmanlar\u0131n devreye girmesiyle 3 y\u0131l daha \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m ve neredeyse yeniden haz\u0131rlad\u0131m. \u00d6nceleri T\u00fcrk\u00e7e alfabeyi kullan\u0131rken, sonra Yunan alfabesi devreye girdi\u201d.<\/p>\n<p>Din olgusu Romeika konu\u015fulan co\u011frafyada y\u00fczy\u0131llard\u0131r \u00f6zel \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bir noktada duruyor. Ortodoksluk ve son 300 y\u0131ld\u0131r S\u00fcnni \u0130slam b\u00f6lgeden \u00e7ok say\u0131da din adam\u0131 \u00e7\u0131karm\u0131\u015f. Bug\u00fcn de siyasi tart\u0131\u015fmalar\u0131n bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc bu ger\u00e7ek olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p>17. y\u00fczy\u0131ldan itibaren b\u00f6lgede \u0130slamiyetin yay\u0131lmas\u0131nda Romeika\u2019n\u0131n yard\u0131m\u0131na ba\u015fvuruldu\u011fu biliniyor. Vahit Tursun, b\u00f6lgeye ilkokullar\u0131n geldi\u011fi 1930\u2019lara kadar \u0130slami e\u011fitimde Romeika\u2019n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Hutbelerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 ve dini sohbetlerde yerel dil Romeika yayg\u0131n olarak kullan\u0131lm\u0131\u015f. 1930\u2019lar ayn\u0131 zamanda Romeikan\u0131n safl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihler. Sonras\u0131nda gelen gurbet olgusu da dili tehdit eden fakt\u00f6rler aras\u0131nda say\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Vahit Tursun\u2019a g\u00f6re, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin Romeika\u2019ya bak\u0131\u015f\u0131, di\u011fer dil ve k\u00fclt\u00fcre olan bak\u0131\u015f\u0131ndan ayr\u0131 de\u011fil. \u201cB\u00fct\u00fcn halklar\u0131 yok etme \u00fczerine bir sistem var. Bu inattan vazge\u00e7ilmi\u015f de\u011fil. H\u00e2l\u00e2 bir \u015feyleri b\u00f6l\u00fcc\u00fc gibi g\u00f6stermek, devletin tarz\u0131n\u0131n merkezine yerle\u015fmi\u015f. K\u00fcrtler kadar kalabal\u0131k n\u00fcfusunuz olmasa da, ayn\u0131 sert muameleyle kar\u015f\u0131la\u015fabiliyorsunuz\u201d diyor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019den m\u00fcbadele ile giden y\u00fczbinlerce Pontus Rumu, \u00f6zellikle Yunanistan\u2019\u0131n kuzey b\u00f6lgelerinde bu dili ya\u015fat\u0131yor. T\u0131pk\u0131 din gibi m\u00fczik de s\u00f6zl\u00fc y\u00f6n\u00fc a\u011f\u0131r basan dilin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olarak \u00f6zel bir i\u015fleve sahip. Apolas Lermi, Romeika dilinde yapt\u0131\u011f\u0131 m\u00fczik ile son y\u0131llarda bamba\u015fka bir Karadeniz r\u00fczgar\u0131 estiriyor.<\/p>\n<p>Ad\u0131 kimi zaman bask\u0131lar ve tehditler ile de an\u0131lan Apolas Lermi, Ekrem \u0130mamo\u011flu \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcyen g\u00fcncel tart\u0131\u015fmalar\u0131 twitter hesab\u0131ndan \u015fu mesajla yan\u0131tlad\u0131:<\/p>\n<p>\u201cBir Trabzonlu yobazl\u0131\u011fa boyun e\u011fmeden ba\u015far\u0131l\u0131 oluyorsa onlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde Yunan, Pontus, falan filan oluyor. Zaman\u0131nda beni de \u2018Pontus\u00e7u \u015fark\u0131c\u0131\u2019 diye man\u015fetlere ta\u015f\u0131yan bu yobazlard\u0131\u201d.<\/p>\n<p>As\u0131l ad\u0131 Abdurrahman olan ve sahne ad\u0131 olarak Apolas Lermi\u2019yi kullanan Trabzonlu m\u00fczisyen, 2010 y\u0131l\u0131ndan bu yana Romeika \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 kitlelerle bulu\u015fturuyor. Bu dilde daha \u00f6nce de m\u00fczik yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak lokal kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Apolas Lermi, Karadeniz Rum k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn uzun s\u00fcre sahipsiz b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>Sanat\u00e7\u0131, gazeteci ve ayd\u0131nlar\u0131n bu konuya gereken ilgiyi g\u00f6stermemesini ele\u015ftiren Apolas Lermi, \u201cKalandar\u201d adl\u0131 ilk alb\u00fcm\u00fcyle farkl\u0131 bir soluk getirmi\u015f. \u201cA\u011fapo Se\u201d adl\u0131 Romeika \u015fark\u0131ya S\u00fcmela\u2019da klip \u00e7eken ve yay\u0131nlayan Apolas Lermi, son y\u0131llarda bu konuda \u00e7ok daha yo\u011fun bir \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7inde.<\/p>\n<p>Yunanistan\u2019dan gelen farkl\u0131 isimlerle \u015fiir, d\u00fcet, konser, belgesel, TV programlar\u0131 gibi pek \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmaya kat\u0131lan Apolas Lermi, \u201c\u0130nsanlar ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 tart\u0131\u015fmaya ve anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Bir kesim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131 desteklerken daha b\u00fcy\u00fck bir kesim beni sert bir \u015fekilde ele\u015ftirdi. Konserlerim ve kendimi ifade etme alanlar\u0131m organize bir \u015fekilde engellendi. Sosyal medyada yo\u011fun bir \u015fekilde k\u00fcf\u00fcrlere ve hakaretlere maruz kald\u0131m. Bu durum g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de devam ediyor\u201d diyor.<\/p>\n<p>Lermi, ikinci alb\u00fcm\u00fcn\u00fc tamamen Rumca \u015fark\u0131lardan yaparak, bu t\u00fcr tepkilere net bir yan\u0131t vermi\u015f ve bu bu alb\u00fcm Yunanistan\u2019da da yay\u0131nland\u0131. Apolas Lermi, eskiye oranla daha sakin olunsa da, yine de tehditlerin ve k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n eksik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u201cCo\u011frafya ve sosyolojiyi m\u00fczi\u011fin anla\u015f\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemsiyorum\u201d diyen Apolas Lermi, t\u00fcm diller Romeika\u2019n\u0131n da zaman ve de\u011fi\u015fim ile ilgili sorunlar\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Lermi, \u201cBaz\u0131 k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerin genlerle ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorum. S\u00fcrekli akan bir zaman\u0131n i\u00e7erisindeyiz ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6nemin sesi olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz\u201d diyor.<\/p>\n<p>Romeika\u2019n\u0131n yayg\u0131n oldu\u011fu yerlerden Trabzon\u2019un Tonya il\u00e7esinde yay\u0131nlanan Kalandar dergisi Genel Yay\u0131n Y\u00f6netmeni \u00d6zg\u00fcr Kalyoncu da, alfabe sorununun Romeika\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck sorunlardan biri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>Kalyoncu, bu riske dikkat \u00e7ekmek i\u00e7in bir belgesel haz\u0131rlad\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek, \u00e7ekimler s\u0131ras\u0131nda insanlar\u0131n da bunun fark\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcklerini aktar\u0131yor. Leh\u00e7enin ad\u0131n\u0131n Pontiaka oldu\u011funu vurgulayan Kalyoncu, imparatorluk dili olarak kullan\u0131lan bu bu dilin kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n, imparatorlu\u011fun son olarak y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerde, yani Trabzon\u2019da oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Rumlar bir as\u0131r \u00f6nce m\u00fcbadele ile gitmesine ra\u011fmen Romeika\u2019n\u0131n ya\u015famas\u0131n\u0131n nedenini Lozan anla\u015fmas\u0131ndaki \u015fu c\u00fcmleye ba\u011fl\u0131yor:<\/p>\n<p>\u201cTrabzon\u2019un Tonya, Ma\u00e7ka, Of, \u00c7aykara gibi y\u00fcksek da\u011f k\u00f6ylerinde anadili Rumca olan ve Rumca konu\u015fan, ancak m\u00fcsl\u00fcman olan halk T\u00fcrk say\u0131larak yerinde b\u0131rak\u0131lacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>M\u00fcbadele sonras\u0131 izole olarak bu dili konu\u015fanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatan Kalyoncu, son 30-40 y\u0131lda Romeika\u2019n\u0131n ana dili olmaktan \u00e7ok, sonradan \u00f6\u011frenilen bir dile d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yl\u00fcyor. Tonya, \u00c7aykara gibi da\u011fl\u0131k alanlarda dilin korundu\u011funu an\u0131msatan Kalyoncu, g\u00f6\u00e7ler nedeniyle gen\u00e7 n\u00fcfusun azalmas\u0131n\u0131n dilin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 zora soktu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u201cRomeika h\u0131zl\u0131 bir yok olu\u015f s\u00fcrecindedir ve muhtemelen bu yok olu\u015f \u00e7ok uzun s\u00fcrmeyecektir\u201d diyen \u00d6zg\u00fcr Kalyoncu, halk\u0131n bu konuda yo\u011fun bir talebi olmasa da, Romeika\u2019n\u0131n ve Pontus k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn izlerinin mutlaka korunmas\u0131 gerekti\u011fini vurguluyor.<\/p>\n<p>K\u00fcf\u00fcr ve hakaretlerin havada u\u00e7u\u015ftu\u011fu g\u00fcnl\u00fck polemiklerin aras\u0131nda Trabzon\u2019un y\u00fckseklerinde g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc h\u00e2l\u00e2 Socrates\u2019in, Diyojen\u2019in dilinden miras kalan \u201ciro\u201d, yani \u201cg\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131\u201d renklendiriyor.<\/p>\n<p><strong><em><a href=\"https:\/\/ahvalnews-com.cdn.ampproject.org\/c\/s\/ahvalnews.com\/tr\/rumlar\/turk-sayilarak-yerlerinde-kalan-trabzonlular?amp&amp;fbclid=IwAR3n3nMJcwL0ewnGoR6sqEibSwA1uOR4bKpc8jg4S4HJLW00zrc1yecJfH4\">https:\/\/ahvalnews-com.cdn.ampproject.org\/c\/s\/ahvalnews.com\/tr\/rumlar\/turk-sayilarak-yerlerinde-kalan-trabzonlular?amp&amp;fbclid=IwAR3n3nMJcwL0ewnGoR6sqEibSwA1uOR4bKpc8jg4S4HJLW00zrc1yecJfH4<\/a>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mustafa Kara Trabzonluluk ve Rumluk d\u00fc\u015fman karde\u015fler gibi birbirinden ayr\u0131lam\u0131yor. Biri hakaret olarak kullan\u0131yor, yan\u0131t veren daha a\u011f\u0131r hakaret ediyor. Lozan\u2019da \u201cT\u00fcrk say\u0131larak yerlerinde b\u0131rak\u0131lan\u201d insanlar ana dillerine s\u0131\u011f\u0131n\u0131yor, antik Yunan dili Romeika ile nefes al\u0131yor. \u201cTrabzon ve Rum\u201d s\u00f6zc\u00fckleri ders kitaplar\u0131ndan, kahvehane sohbetlerine, politik at\u0131\u015fmalardan milliyet\u00e7ilik analizlerine s\u0131kl\u0131kla yan yana an\u0131l\u0131yor. Bu yan yana [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":53001,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,20,53],"tags":[],"class_list":["post-52999","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-tarih-sayfalari","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>&#039;T\u00fcrk say\u0131larak yerlerinde kalan&#039; Trabzonlular! - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"&#039;T\u00fcrk say\u0131larak yerlerinde kalan&#039; Trabzonlular! - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mustafa Kara Trabzonluluk ve Rumluk d\u00fc\u015fman karde\u015fler gibi birbirinden ayr\u0131lam\u0131yor. Biri hakaret olarak kullan\u0131yor, yan\u0131t veren daha a\u011f\u0131r hakaret ediyor. Lozan\u2019da \u201cT\u00fcrk say\u0131larak yerlerinde b\u0131rak\u0131lan\u201d insanlar ana dillerine s\u0131\u011f\u0131n\u0131yor, antik Yunan dili Romeika ile nefes al\u0131yor. \u201cTrabzon ve Rum\u201d s\u00f6zc\u00fckleri ders kitaplar\u0131ndan, kahvehane sohbetlerine, politik at\u0131\u015fmalardan milliyet\u00e7ilik analizlerine s\u0131kl\u0131kla yan yana an\u0131l\u0131yor. Bu yan yana [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-05-17T08:30:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/Trabzonlular-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"620\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"330\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=52999#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=52999\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"&#8216;T\u00fcrk say\u0131larak yerlerinde kalan&#8217; Trabzonlular!\",\"datePublished\":\"2019-05-17T08:30:41+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=52999\"},\"wordCount\":2279,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=52999#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/05\\\/Trabzonlular-1.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Makaleler\",\"Tarih Sayfalar\u0131\",\"T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=52999#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=52999\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=52999\",\"name\":\"'T\u00fcrk say\u0131larak yerlerinde kalan' Trabzonlular! - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=52999#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=52999#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/05\\\/Trabzonlular-1.jpg\",\"datePublished\":\"2019-05-17T08:30:41+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=52999#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=52999\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=52999#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/05\\\/Trabzonlular-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2019\\\/05\\\/Trabzonlular-1.jpg\",\"width\":620,\"height\":330},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=52999#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"&#8216;T\u00fcrk say\u0131larak yerlerinde kalan&#8217; Trabzonlular!\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"'T\u00fcrk say\u0131larak yerlerinde kalan' Trabzonlular! - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"'T\u00fcrk say\u0131larak yerlerinde kalan' Trabzonlular! - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Mustafa Kara Trabzonluluk ve Rumluk d\u00fc\u015fman karde\u015fler gibi birbirinden ayr\u0131lam\u0131yor. Biri hakaret olarak kullan\u0131yor, yan\u0131t veren daha a\u011f\u0131r hakaret ediyor. Lozan\u2019da \u201cT\u00fcrk say\u0131larak yerlerinde b\u0131rak\u0131lan\u201d insanlar ana dillerine s\u0131\u011f\u0131n\u0131yor, antik Yunan dili Romeika ile nefes al\u0131yor. \u201cTrabzon ve Rum\u201d s\u00f6zc\u00fckleri ders kitaplar\u0131ndan, kahvehane sohbetlerine, politik at\u0131\u015fmalardan milliyet\u00e7ilik analizlerine s\u0131kl\u0131kla yan yana an\u0131l\u0131yor. Bu yan yana [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2019-05-17T08:30:41+00:00","og_image":[{"width":620,"height":330,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/Trabzonlular-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"&#8216;T\u00fcrk say\u0131larak yerlerinde kalan&#8217; Trabzonlular!","datePublished":"2019-05-17T08:30:41+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999"},"wordCount":2279,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/Trabzonlular-1.jpg","articleSection":["Haberler","Makaleler","Tarih Sayfalar\u0131","T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999","name":"'T\u00fcrk say\u0131larak yerlerinde kalan' Trabzonlular! - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/Trabzonlular-1.jpg","datePublished":"2019-05-17T08:30:41+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/Trabzonlular-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/Trabzonlular-1.jpg","width":620,"height":330},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=52999#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"&#8216;T\u00fcrk say\u0131larak yerlerinde kalan&#8217; Trabzonlular!"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52999","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=52999"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52999\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53002,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52999\/revisions\/53002"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/53001"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=52999"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=52999"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=52999"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}