{"id":50061,"date":"2018-12-07T02:39:37","date_gmt":"2018-12-07T07:39:37","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061"},"modified":"2018-12-07T02:39:37","modified_gmt":"2018-12-07T07:39:37","slug":"gergeryan-arsivi-1915e-isik-tutacak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061","title":{"rendered":"Gergeryan ar\u015fivi 1915\u2019e \u0131\u015f\u0131k tutacak"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=50062\" rel=\"attachment wp-att-50062\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-50062\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Krikor-Gergeryan.jpg\" alt=\"\" width=\"194\" height=\"244\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Krikor-Gergeryan.jpg 194w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Krikor-Gergeryan-160x201.jpg 160w\" sizes=\"auto, (max-width: 194px) 100vw, 194px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazar\/20\/yetvart-danzikyan\"><strong>Yetvart Danzikyan<\/strong><\/a><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>ABD&#8217;de Clark \u00dcniversitesi, Prof. Taner Ak\u00e7am\u2019\u0131n y\u00f6netiminde \u00e7ok \u00f6nemli bir projeyi hayata ge\u00e7iriyor.Ermenilerin s\u00fcrg\u00fcn ve imhalar\u0131 konusunda en \u00f6nemli ar\u015fivlerden birisi olan Rahip Krikor Gergeryan\u2019a ait \u00f6zel ar\u015fiv internet ortam\u0131nda okuyucular\u0131 ile bulu\u015fuyor. Clark \u00dcniversitesi 3 Aral\u0131k\u2019ta konuya dair resmi bir duyuru yay\u0131nlad\u0131. \u201cClark \u00dcniversitesi tarih\u00e7isi Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131 belgeleyen digital ar\u015fivi a\u00e7\u0131yor\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 duyuruda \u201c\u0130mha emirlerini de kapsayan binlerce d\u00f6k\u00fcman internette ula\u015f\u0131labilir durumda\u201d ifadesine yer verildi. Ar\u015fiv i\u00e7in uzun s\u00fcredir bir ekiple birlikte \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fcten Clark \u00dcniversitesi\u2019nden Prof. Taner Ak\u00e7am ile yeni a\u00e7\u0131lan ar\u015fivin \u00f6nemi \u00fczerine konu\u015ftuk.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>-Uzun s\u00fcredir bu ar\u015fiv \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 biliyoruz. Bu ar\u015fivin \u00f6nemi nedir?<\/strong><\/p>\n<p>-\u015e\u00f6yle \u00f6zetleyebilirim: T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmetinin hala ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan sakl\u0131 tuttu\u011fu, 1919-1921 \u0130stanbul \u0130ttihat ve Terakki Partisi yarg\u0131lamalar\u0131na ait mahkeme evrak\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 art\u0131k internet ortam\u0131ndad\u0131r ve okuyucular ile bulu\u015facakt\u0131r. Bu ar\u015fivle \u0130stanbul Ermeni Patrikhanesinin, 1919-21 \u0130stanbul \u0130ttihat\u00e7\u0131- soyk\u0131r\u0131m su\u00e7lular\u0131n\u0131n yarg\u0131lanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 dosyalara; s\u00fcrg\u00fcn ve imhalardan hayatta kalan kad\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131n toplanmalar\u0131 ve hayat hikayelerine ili\u015fkin bilgilere, Talat Pa\u015fa\u2019n\u0131n Ermenilerin imhas\u0131na ili\u015fkin verdi\u011fi emirlerin orijinallerinin filmlerine, Halep sevkiyat M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6revlilerinden Naim Efendi\u2019nin, Aram Andonian\u2019a satt\u0131\u011f\u0131, s\u00fcrg\u00fcn ve imhalara ili\u015fkin 50 \u00fczerinde Osmanl\u0131 belgesinin el yazmas\u0131 kopyalar\u0131na art\u0131k internet \u00fczerinden ula\u015f\u0131labilecek. Bu belgelerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, bug\u00fcn Kud\u00fcs Ermeni Patrikhanesi Ar\u015fivi\u2019ndedir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z s\u0131ras\u0131nda bu ar\u015five de bakt\u0131k.<br \/>\nAr\u015fiv ayr\u0131ca, Amerikan, \u0130ngiliz ve Alman ar\u015fivlerinden de son derece zengin bilgi ve belgeleri i\u00e7eriyor.<\/p>\n<p><strong>-Okuyucular nas\u0131l ula\u015facak bu ar\u015five?<\/strong><\/p>\n<p>-Ar\u015five https:\/\/wordpress.clarku.edu\/guerguerianarchive\/tr\/arsiv-hakkinda-genel-bilgi\/<a href=\"https:\/\/wordpress.clarku.edu\/guerguerianarchive\/tr\/arsiv-hakkinda-genel-bilgi\/\">adresinden<\/a>\u00a0ula\u015f\u0131labiliyor.<\/p>\n<p><strong>-Siteye kay\u0131t olmak gerekiyor mu, yoksa her giren istedi\u011fi evrak\u0131 indirip inceleyebiliyor mu?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Hi\u00e7 bir kayda gerek yok. \u0130stedi\u011finiz belgeyi, bilgiyi istedi\u011finiz kadar indirebilirsiniz. \u00d6nemli olan husus, sadece Osmanl\u0131 belgelerinin orijinalleri de\u011fil, modern T\u00fcrk\u00e7eleri ve \u0130ngilizceleri de okuyucuya sunulmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-Peki Krikor Gergeryan kimdir?<\/strong><\/p>\n<p>-Rahip Krikor Gergeryan (12 May\u0131s 1911- 7 May\u0131s 1988), Sivas\u2019\u0131n G\u00fcr\u00fcn kazas\u0131nda do\u011fdu. 16 karde\u015ftiler. Anne babas\u0131n\u0131n ve karde\u015flerinin g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesine \u015fahit oldu. Sa\u011f kalan bir karde\u015fi ile birlikte Beyrut\u2019ta bir yetimhaneye al\u0131nd\u0131 ve orada b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Katolik okuluna giderek rahip oldu. T\u00fcm \u00f6mr\u00fcn\u00fc Ermenilerin imha edilmeleri konusunda bilgi ve belge toplamakla ge\u00e7irdi. 1940\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda, Kahire\u2019de, \u0130stanbul 1919-1921 \u0130ttihat ve Terakki yarg\u0131lamalar\u0131n\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f h\u00e2kimi K\u00fcrt Nemrut Mustafa Pa\u015fa ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Pa\u015fa, \u0130stanbul yarg\u0131lamalar\u0131na ait \u00f6nemli belgelerin \u00e7o\u011funun Kud\u00fcs Ermeni Patrikhanesi Ar\u015fivi\u2019nde oldu\u011fu bilgisini verdi. Gergeryan, bu ar\u015five gitti ve buradaki \u0130stanbul yarg\u0131lanmalar\u0131na ait mevcut belgelerin tamam\u0131na yak\u0131n\u0131n\u0131n filmini \u00e7ekti.<\/p>\n<p><strong>-Neler vard\u0131 bu belgelerin i\u00e7inde?<\/strong><\/p>\n<p>-Bu belgelerin aras\u0131nda tehcirin imha anlam\u0131na geldi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterir onlarca belge var. \u00d6rne\u011fin, III. Ordu komutan\u0131 Mahmut K\u00e2mil Pa\u015fa\u2019n\u0131n, evinde Ermeni saklayan her M\u00fcsl\u00fcman\u0131n idam edilece\u011fi ve evinin yak\u0131laca\u011f\u0131 emri ile Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa lideri Bahaettin \u015eakir\u2019in, Ermenilerin imhas\u0131n\u0131 koordine eden telgraf\u0131 bu belgeler aras\u0131nda. \u00d6zellikle Yozgat b\u00f6lgesine ait, tehcirin do\u011frudan imha anlam\u0131na geldi\u011fini bildiren onlarca ba\u015fka telgraf; baz\u0131 san\u0131klar hakk\u0131ndaki soru\u015fturma evrak\u0131, ifade tutanaklar\u0131 ve \u015fahitlerin yaz\u0131l\u0131 ve s\u00f6zl\u00fc ifadeleri de mahkeme evrak\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. Kimi \u00f6ld\u00fcrmelere do\u011frudan \u015fahit olmu\u015f, kimisi \u00f6ld\u00fcrme emrini reddetmi\u015f bir\u00e7ok T\u00fcrk b\u00fcrokrat\u0131n\u0131n, yaz\u0131l\u0131 ifadeleri ve \u015fahitlikleri bu evraklar aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Mahkeme, ayr\u0131ca b\u00f6lgelerden, Ermenilerin s\u00fcr\u00fclmelerine ili\u015fkin g\u00f6nderilmi\u015f emirlerin kendilerine verilmesini talep etmi\u015fti. Bir\u00e7ok vilayet ellerinde hen\u00fcz imha edilmemi\u015f belgeleri \u0130stanbul\u2019a yollam\u0131\u015flard\u0131. Bu belgelerin i\u00e7inde tehcir eyleminin \u00e7e\u015fitli safhalar\u0131 ve Ermeni mallar\u0131na el konulmas\u0131 ile ilgili telgraflar da yer al\u0131yordu. Gergeryan ar\u015fivinde bulunan bu belgelerin baz\u0131lar\u0131 bug\u00fcn \u0130stanbul Osmanl\u0131 ar\u015fivinde de mevcuttur.<\/p>\n<p><strong>-Bunlar d\u0131\u015f\u0131nda ne t\u00fcr evraklar bulunuyor Kud\u00fcs\u2019te?<\/strong><\/p>\n<p>-Kud\u00fcs Ermeni Patrikhanesi\u2019nde, \u0130ttihat\u00e7\u0131 yarg\u0131lanmalara ait belgelerin d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7ok de\u011ferli ba\u015fka malzemeler de bulunuyor. 1915 y\u0131l\u0131nda, \u0130ttihat ve Terakki H\u00fck\u00fcmeti, Ermenilerin mallar\u0131n\u0131n ya\u011fmalayan ve zimmetlerine para ge\u00e7iren Osmanl\u0131 memurlar\u0131n\u0131 kovu\u015fturmak amac\u0131yla b\u00f6lgelere komisyonlar yollam\u0131\u015ft\u0131. Bu komisyonlar sadece yolsuzluklar de\u011fil, i\u015flenmi\u015f cinayetler konusunda da bilgi vermi\u015flerdi. Bu komisyonlar\u0131n raporlar\u0131 ve ayn\u0131 y\u0131llarda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f baz\u0131 davalara ili\u015fkin (\u00f6rne\u011fin Erzincan Divan-\u0131 Harbine ait) tutanaklar da Kud\u00fcs Ar\u015fiv belgeleri aras\u0131nda.<\/p>\n<p><strong>-Hayli geni\u015f bir ar\u015fivden bahsediyoruz..<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Evet, Kud\u00fcs Ar\u015fivi\u2019nde, \u0130stanbul Ermeni Patrikli\u011fi\u2019ne ait \u00e7o\u011fu Ermenice el yaz\u0131s\u0131 veya Frans\u0131zca ve \u0130ngilizce malzemeler de vard\u0131. Bu malzemelerin aras\u0131nda 1913 y\u0131l\u0131ndan itibaren b\u00f6lgelerden gelen raporlar ve \u00f6zellikle de \u0130stanbul yarg\u0131lanmalar i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f dosyalar \u00f6nemli bir yer tutuyordu. Patriklik, hemen her \u015fehir baz\u0131nda Ermenilerin imhas\u0131 konusunda bilgi ve belge toplam\u0131\u015f, \u00f6ld\u00fcrmelerde g\u00f6rev alm\u0131\u015f ki\u015filerin listesini \u00e7\u0131kartm\u0131\u015ft\u0131. Bu belgeler de \u015fimdi okuyucu ile bulu\u015fuyor.<\/p>\n<p>Soyk\u0131r\u0131m sonras\u0131nda hayatta kalm\u0131\u015f Ermenilerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 geri d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc ama d\u00f6nmelerinden sonra da yeniden bask\u0131 ve sald\u0131r\u0131lara maruz kal\u0131yorlard\u0131. Hayatta kalan ve geri d\u00f6nen Ermeniler, b\u00f6lgelerinde ya\u015fananlar\u0131 \u0130stanbul\u2019a do\u011frudan rapor ediyorlard\u0131. Patrikli\u011fe gelen bu raporlar da Kud\u00fcs Ar\u015fivi\u2019nde idi.<\/p>\n<p>Soyk\u0131r\u0131mdan kurtulan kad\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131 toplanmas\u0131 \u0130stanbul Patrikli\u011fi\u2019nin \u00f6nemli g\u00f6revleri aras\u0131ndayd\u0131. Patriklik bu konuda da kay\u0131tlar tutmu\u015f, raporlar haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131. Kad\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131n isimleri, hangi yetimhanede bulunduklar\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131n toplanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan zorluklara ili\u015fkin bilgiler bu raporlarda yer al\u0131yordu. Bu raporlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 daha sonra Milletler Cemiyetine verilmek amac\u0131yla Frans\u0131zca ve \u0130ngilizceye de \u00e7evrilmi\u015flerdi. Bu bilgilerin t\u00fcm\u00fcne \u015fimdi ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn, hepsi Gergeryan ar\u015fivinde elektronik olarak okuyucular\u0131n\u0131 bekliyor.<\/p>\n<p><strong>-\u0130stanbul Patrikli\u011fi belgeleri Kud\u00fcs\u2019e nas\u0131l gidiyor?<\/strong><\/p>\n<p>1922 y\u0131l\u0131nda, \u0130stanbul T\u00fcrk Milliyet\u00e7i kuvvetlerin eline ge\u00e7meden \u00f6nce, Patrik Zaven, Patrikli\u011fe ait ve do\u011frudan soyk\u0131r\u0131mla ilgili bu malzemeleri \u0130ngiltere Manchester\u2019e yolluyor. Malzemeler Manchester\u2019den sonra Marsilya\u2019ya gidiyor. Baz\u0131 belgelerin \u00fczerinde Marsilya\u2019ya ait damgalar\u0131n bulunmas\u0131 bu nedenledir. Daha sonra ise, Marsilya\u2019dan Kud\u00fcs Ermeni Patrikli\u011fi\u2019ne ula\u015f\u0131yorlar. Patrik Zaven hayatta iken Kud\u00fcs\u2019e geliyor, bu belgelere bak\u0131yor ve hat\u0131ralar\u0131n\u0131 bu belgelere dayanarak yaz\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>-Andonyan\u2019\u0131n sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 belgeler dediniz. Bunlar nedir?<\/strong><\/p>\n<p>-Gergeryan Ar\u015fivi sadece \u0130stanbul Yarg\u0131lanmalar\u0131 ve \u0130stanbul Patrikli\u011fi\u2019ne ait belgeleri ihtiva etmiyor. Bunlar kadar \u00f6nemli olan bir ba\u015fka belge grubu, Ermeni ayd\u0131n\u0131 Aram Andonian\u2019a ait belgelerdir. 24 Nisan 1915\u2019de \u0130stanbul\u2019da tutuklanan ama soyk\u0131r\u0131mdan tesad\u00fcf eseri kurtulan Andonian, 1917-1918 y\u0131llar\u0131nda Halep ve civar\u0131nda soyk\u0131r\u0131mdan kurtulmu\u015f bir\u00e7ok Ermeni ile do\u011frudan g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve onlar\u0131n ba\u015flar\u0131ndan ge\u00e7eni k\u00e2\u011f\u0131da d\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fc. Halep ve civar\u0131ndaki toplama kamplar\u0131n yap\u0131s\u0131, i\u015fleyi\u015fi ve buralarda ya\u015fananlar bu an\u0131larda \u00f6nemli bir yer tutuyordu. Andonian ayr\u0131ca Halep Sevkiyat M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131ndan Naim Efendi isimli bir b\u00fcrokrattan para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, Ermenilerin do\u011frudan imha emirlerini de i\u00e7eren 50\u2019nin \u00fczerine belgenin el yaz\u0131s\u0131 kopyas\u0131n\u0131 sat\u0131n alm\u0131\u015ft\u0131. Bu belgelerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n orijinalleri de mevcuttu.<\/p>\n<p>Andonian bu belgelerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc, daha sonra m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 Bo\u011fos Nubar K\u00fct\u00fcphanesi\u2019ne koymu\u015ftu. Rahip Gergeryan 1950\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda bu belgelerin tamam\u0131na yak\u0131n\u0131n filmini \u00e7ekmi\u015fti ve bu belgeler onun ar\u015fivinin en \u00f6nemli par\u00e7alar\u0131ndan birisidir. Gergeryan ar\u015fivinin \u00f6nemi \u015furadad\u0131r ki, bug\u00fcn, \u2018Naim Efendi\u2019nin Hat\u0131rat\u0131\u2019 olarak bilinen bu k\u00fclliyat\u0131n nerede oldu\u011fu bilinmemektedir, kay\u0131pt\u0131rlar. Birileri bunlar\u0131 K\u00fct\u00fcphaneden \u00e7\u0131kartm\u0131\u015f ama kimler, hangi y\u0131l, bilmiyoruz\u2026<\/p>\n<p>\u00d6zetle, Krikor Gergeryan ar\u015fivi Osmanl\u0131ca, Ermenice, Frans\u0131zca ve \u0130ngilizce her biri birbirinden de\u011ferli binlerce belgeyi ihtiva ediyor&#8230;<\/p>\n<p><strong>-Siz herhalde bu ar\u015fivi dikkatli bi\u00e7imde incelediniz. Sizin en fazla dikkatinizi\u00a0 \u00e7eken belge neydi ve bu ar\u015fivle birlikte soyk\u0131r\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda nereye gelmi\u015f oluyoruz?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Osmanl\u0131ca ve Ermenice malzemeler ar\u015fivin en b\u00fcy\u00fck zenginli\u011fi. Osmanl\u0131ca malzemelerin i\u00e7inde, Ermenilerin do\u011frudan imha emirlerini i\u00e7eren orijinal belgeler var. Yani T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmetleri ve inkarc\u0131lar, \u201cimha kast\u0131 yoktu\u201d tezini art\u0131k kullanamayacaklar. Ben, bu belgelerle birlikte T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmetinin klasik inkar stratejisinin tamam\u0131yla iflas etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Art\u0131k kendilerine ba\u015fka bir inkar hikayesi bulmak zorundalar. Yeter ki, insanlar bu belgeleri inkarc\u0131lar\u0131n \u00f6n\u00fcne koymay\u0131 ihmal etmesinler.<\/p>\n<p><strong>-Bu d\u00f6k\u00fcmanlar\u0131n digitalize edilmesinde size nas\u0131l bir ekip yard\u0131mc\u0131 oldu?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Ben sadece bir koordinat\u00f6r\u00fcm. Bu ar\u015fiv b\u00fcy\u00fck bir kolektif \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc. \u0130stanbul\u2019u Berc Panossian digitalize etme i\u015fini \u00fcstlendi ve son derece profesyonelce bu i\u015fi yapt\u0131. Dr. \u00dcmit Kurt, Ani Ohanian, Anna Aleksanyan, Bur\u00e7in Ger\u00e7ek, Emre Can Da\u011fl\u0131o\u011flu, Nazl\u0131 Temir Beyleryan, Sevan De\u011firmenciyan, Tabita Toparlak ar\u015fivin indekslerinin yarat\u0131lmas\u0131, i\u00e7erikleri konusunda \u00f6zet bilgilerin yaz\u0131lmas\u0131 i\u015fini \u00fcstlendiler. Anna Aleksanyan Ermenice kaynaklar hakk\u0131nda \u00e7ok ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir makale yazd\u0131. Fatima Sakarya ve Paul Bessemer \u0130ngilizce \u00e7evirileri \u00fcstlendiler. Onlar\u0131n yo\u011fun eme\u011fi olmasayd\u0131, bu proje ger\u00e7ekle\u015fmezdi. Eme\u011fi ge\u00e7en herkesin ad\u0131, Ar\u015fivin k\u00fcnyesi k\u0131sm\u0131nda yaz\u0131l\u0131d\u0131r. Her birisine buradan tekrar tekrar te\u015fekk\u00fcr etmek isterim. Ar\u015fiv esas olarak onlar\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>-Bu \u00e7al\u0131\u015fma hangi kurumlarca desteklendi,? Clark \u00dcniversitesi\u2019nin size nas\u0131l bir yard\u0131m\u0131 ya da deste\u011fi oldu?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Clark Universitesi bu projenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 EV\u2019dir. T\u00fcm teknik alt hizmet \u00fcniversite taraf\u0131ndan sunuldu. Projeye bir\u00e7ok kurum destek verdi. Bunlar\u0131 burada tekrar saymak isterim: Caloust Gulbenkian Foundation; Jirair Nishanian Foundation; Armenian General Benevolent Union; Knights &amp; Daughters of Vartan; Dadourian Foundation; National Association for Armenian Studies and Research (NAASR). Projeye destek veren isimler de var. Onlar\u0131n tek tek adlar\u0131n\u0131 da sayfam\u0131zda okuman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn. Ama ben \u00f6zellikle bir ismi burada anmak isterim. Hrant Gulian. Diyarbak\u0131rl\u0131 Hrant Abi, ba\u015f\u0131ndan beri projenin en b\u00fcy\u00fck destek\u00e7isi oldu. Bir\u00e7ok ki\u015fi ve kurulu\u015f onun \u00e7abalar\u0131 ile proje hakk\u0131nda bilgi edindi ve destekledi. T\u00fcm destek verenlere te\u015fekk\u00fcr\u00fc bir bor\u00e7 bilirim.<\/p>\n<p><strong>Ar\u015five ula\u015fman\u0131n hikayesi<br \/>\n<\/strong><br \/>\n<strong>-Peki siz bu ar\u015five nas\u0131l ula\u015ft\u0131n\u0131z?<br \/>\n<\/strong><br \/>\n-Rahip Krikor Gergeryan 1988 y\u0131l\u0131nda vefat etti. Ye\u011feni Dr. Edmund Gergeryan bu belgeleri korumaya devam etti. Ar\u015fivin varl\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rmac\u0131 taraf\u0131ndan biliniyordu. \u00d6rne\u011fin Washington Armenian Assembly \u00f6rg\u00fct\u00fc 1983 y\u0131l\u0131nda ar\u015fivin t\u00fcm\u00fcn\u00fc mikrofilm ortam\u0131na aktarm\u0131\u015ft\u0131. Ama, 2015 y\u0131l\u0131na kadar hi\u00e7bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 bu ar\u015fivin tamam\u0131na bakmad\u0131 ve kullanmad\u0131. \u0130lk defa, Dr. Edmund Gergeryan 2015 y\u0131l\u0131nda, ar\u015fivi g\u00f6rmeme ve malzemeleri kullanmama m\u00fcsaade etti. 3 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre boyunca t\u00fcm ar\u015fivi tarad\u0131k ve elektronik ortama aktard\u0131k. Ar\u015fiv son derece kar\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in, tasnif edilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Bu nedenle mevcut dosyalar\u0131n i\u00e7indeki bilgileri i\u00e7eren ayr\u0131nt\u0131l\u0131 indeksler haz\u0131rlad\u0131k.<\/p>\n<p>Ama, \u00f6zellikle paha bi\u00e7ilmez \u00f6neme sahip Osmanl\u0131ca belgeleri bir araya toplad\u0131k. T\u00fcrk\u00e7e transkripsiyonlar\u0131n\u0131 ve \u0130ngilizce \u00e7evirilerini haz\u0131rlad\u0131k. T\u00fcrk\u00e7e ve \u0130ngilizce \u00e7eviriler \u0130nternet ortam\u0131nda s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n hizmetine sunuluyor. Ar\u015five \u015fu\u00a0<a href=\"https:\/\/wordpress.clarku.edu\/guerguerianarchive\/tr\/arsiv-hakkinda-genel-bilgi\/\">adresten<\/a>\u00a0ula\u015fman\u0131z m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00d6zetle, Krikor Gergeryan Ar\u015fivi Ermenileri imhas\u0131 konusunda, bug\u00fcn nerede olduklar\u0131 bilinmeyen veya T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmetleri taraf\u0131ndan mahzenlerde bir yerlerde sakl\u0131 tutulan bir dizi bilgi ve belgeyi i\u00e7eriyor. Bu belgelerin \u015fimdi herkes taraf\u0131ndan ula\u015f\u0131labilir olmas\u0131 yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fimizin ac\u0131 dolu tarihini \u00f6\u011frenmemiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 te\u015fkil etmektedir. Bundan sonras\u0131 art\u0131k gen\u00e7 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/21672\/gergeryan-arsivi-1915e-isik-tutacak\"><strong><em>http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/21672\/gergeryan-arsivi-1915e-isik-tutacak<\/em><\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yetvart Danzikyan\u00a0 ABD&#8217;de Clark \u00dcniversitesi, Prof. Taner Ak\u00e7am\u2019\u0131n y\u00f6netiminde \u00e7ok \u00f6nemli bir projeyi hayata ge\u00e7iriyor.Ermenilerin s\u00fcrg\u00fcn ve imhalar\u0131 konusunda en \u00f6nemli ar\u015fivlerden birisi olan Rahip Krikor Gergeryan\u2019a ait \u00f6zel ar\u015fiv internet ortam\u0131nda okuyucular\u0131 ile bulu\u015fuyor. Clark \u00dcniversitesi 3 Aral\u0131k\u2019ta konuya dair resmi bir duyuru yay\u0131nlad\u0131. \u201cClark \u00dcniversitesi tarih\u00e7isi Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131 belgeleyen digital ar\u015fivi a\u00e7\u0131yor\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":50062,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[72,44,1,71],"tags":[],"class_list":["post-50061","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-belge","category-ermeni-soykirimi","category-haberler","category-mulakatlar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Gergeryan ar\u015fivi 1915\u2019e \u0131\u015f\u0131k tutacak - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Gergeryan ar\u015fivi 1915\u2019e \u0131\u015f\u0131k tutacak - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yetvart Danzikyan\u00a0 ABD&#8217;de Clark \u00dcniversitesi, Prof. Taner Ak\u00e7am\u2019\u0131n y\u00f6netiminde \u00e7ok \u00f6nemli bir projeyi hayata ge\u00e7iriyor.Ermenilerin s\u00fcrg\u00fcn ve imhalar\u0131 konusunda en \u00f6nemli ar\u015fivlerden birisi olan Rahip Krikor Gergeryan\u2019a ait \u00f6zel ar\u015fiv internet ortam\u0131nda okuyucular\u0131 ile bulu\u015fuyor. Clark \u00dcniversitesi 3 Aral\u0131k\u2019ta konuya dair resmi bir duyuru yay\u0131nlad\u0131. \u201cClark \u00dcniversitesi tarih\u00e7isi Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131 belgeleyen digital ar\u015fivi a\u00e7\u0131yor\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-12-07T07:39:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Krikor-Gergeryan.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"194\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"244\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=50061#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=50061\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Gergeryan ar\u015fivi 1915\u2019e \u0131\u015f\u0131k tutacak\",\"datePublished\":\"2018-12-07T07:39:37+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=50061\"},\"wordCount\":2204,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=50061#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2018\\\/12\\\/Krikor-Gergeryan.jpg\",\"articleSection\":[\"Belge\",\"Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\",\"Haberler\",\"M\u00fclakatlar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=50061#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=50061\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=50061\",\"name\":\"Gergeryan ar\u015fivi 1915\u2019e \u0131\u015f\u0131k tutacak - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=50061#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=50061#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2018\\\/12\\\/Krikor-Gergeryan.jpg\",\"datePublished\":\"2018-12-07T07:39:37+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=50061#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=50061\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=50061#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2018\\\/12\\\/Krikor-Gergeryan.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2018\\\/12\\\/Krikor-Gergeryan.jpg\",\"width\":194,\"height\":244},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=50061#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Gergeryan ar\u015fivi 1915\u2019e \u0131\u015f\u0131k tutacak\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Gergeryan ar\u015fivi 1915\u2019e \u0131\u015f\u0131k tutacak - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Gergeryan ar\u015fivi 1915\u2019e \u0131\u015f\u0131k tutacak - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Yetvart Danzikyan\u00a0 ABD&#8217;de Clark \u00dcniversitesi, Prof. Taner Ak\u00e7am\u2019\u0131n y\u00f6netiminde \u00e7ok \u00f6nemli bir projeyi hayata ge\u00e7iriyor.Ermenilerin s\u00fcrg\u00fcn ve imhalar\u0131 konusunda en \u00f6nemli ar\u015fivlerden birisi olan Rahip Krikor Gergeryan\u2019a ait \u00f6zel ar\u015fiv internet ortam\u0131nda okuyucular\u0131 ile bulu\u015fuyor. Clark \u00dcniversitesi 3 Aral\u0131k\u2019ta konuya dair resmi bir duyuru yay\u0131nlad\u0131. \u201cClark \u00dcniversitesi tarih\u00e7isi Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131 belgeleyen digital ar\u015fivi a\u00e7\u0131yor\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2018-12-07T07:39:37+00:00","og_image":[{"width":194,"height":244,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Krikor-Gergeryan.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Gergeryan ar\u015fivi 1915\u2019e \u0131\u015f\u0131k tutacak","datePublished":"2018-12-07T07:39:37+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061"},"wordCount":2204,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Krikor-Gergeryan.jpg","articleSection":["Belge","Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131","Haberler","M\u00fclakatlar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061","name":"Gergeryan ar\u015fivi 1915\u2019e \u0131\u015f\u0131k tutacak - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Krikor-Gergeryan.jpg","datePublished":"2018-12-07T07:39:37+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Krikor-Gergeryan.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Krikor-Gergeryan.jpg","width":194,"height":244},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=50061#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Gergeryan ar\u015fivi 1915\u2019e \u0131\u015f\u0131k tutacak"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50061","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50061"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50061\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50063,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50061\/revisions\/50063"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/50062"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50061"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50061"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50061"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}