{"id":49975,"date":"2018-12-04T02:54:34","date_gmt":"2018-12-04T07:54:34","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975"},"modified":"2018-12-04T02:54:34","modified_gmt":"2018-12-04T07:54:34","slug":"70-yil-once-gittiler-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975","title":{"rendered":"70 y\u0131l \u00f6nce gittiler-3"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=49976\" rel=\"attachment wp-att-49976\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-49976\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Diyarbakirli-Yahudiler.jpg\" alt=\"\" width=\"750\" height=\"452\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Diyarbakirli-Yahudiler.jpg 750w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Diyarbakirli-Yahudiler-360x217.jpg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Diyarbakirli-Yahudiler-560x337.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Diyarbakirli-Yahudiler-260x157.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Diyarbakirli-Yahudiler-160x96.jpg 160w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong><em>Seyyahlar\u0131n ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ilgi oda\u011f\u0131 olan az\u0131nl\u0131k dinlerine mensup cemaatler hakk\u0131nda, \u00f6zellikle bat\u0131l\u0131lar taraf\u0131ndan bir\u00e7ok yaz\u0131, ara\u015ft\u0131rma, rapor haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve yay\u0131nlanm\u0131\u015f. 1824-1832 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Arabistan, Irak, \u0130ran ve Hindistan\u2019\u0131 ziyaret eden David D. BethHillel, \u00c7ermik ve Diyarbak\u0131r gezilerinin de i\u00e7inde oldu\u011fu gezi notlar\u0131n\u0131 bir kitap halinde yay\u0131nlad\u0131. BethHillel, yazd\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131nda \u00c7ermik ve Diyarbak\u0131r ziyaretlerini \u015f\u00f6yle anlat\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Ahmet S\u00fcmb\u00fcl<\/strong><\/p>\n<p>\u201cUrfa\u2019dan d\u00f6rt g\u00fcnl\u00fck bir yolda olan \u00c7ermik\u2019e gittim. B\u00fct\u00fcn yol da\u011fl\u0131k olup \u00e7ok az say\u0131da k\u00f6y mevcuttur. \u00c7ermik etraf\u0131 bir\u00e7ok da\u011flarla \u00e7evrili k\u00fc\u00e7\u00fck bir da\u011f\u0131n meylinde in\u015fa edilmi\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u00f6yd\u00fcr. Evler kesme ta\u015flardan in\u015fa edilmi\u015f olup s\u0131ra s\u0131ra sokaklardad\u0131r. Sokaklar\u0131 ve \u00e7ar\u015f\u0131lar\u0131 \u00e7ok dard\u0131r. \u0130klim \u00e7ok so\u011fuktur, suyu g\u00fczeldir. Hububat, meyve, sebze, bal\u0131k, et, iyi \u015farap, tereya\u011f\u0131 ve s\u00fct bol miktarlarda mevcut olup hepsi \u00e7ok ucuza neredeyse bedavaya elde edilmektedirler. Arap\u00e7a konu\u015fan yakla\u015f\u0131k k\u0131rk zengin Yahudi ailesi mevcuttur. K\u00fc\u00e7\u00fck bir Sinagoglar\u0131 vard\u0131r. \u00c7ok az say\u0131da H\u0131ristiyan mevcuttur. Yakla\u015f\u0131k iki bin M\u00fcsl\u00fcman aile vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u2018\u015eehre giri\u015f i\u00e7in ki\u015fi ba\u015f\u0131na 3 kuru\u015f al\u0131n\u0131yordu\u2019<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ermik\u2019ten iki g\u00fcnl\u00fck mesafede bulunan Diyarbak\u0131r\u2019a gittim. Yol da\u011fl\u0131k idi, az say\u0131da k\u00f6y\u00fc ancak \u00e7ok g\u00fczel suyu vard\u0131. Diyarbak\u0131r \u00e7ok geni\u015f bir \u015fehir olup kesme ta\u015flardan yap\u0131lm\u0131\u015f sa\u011flam bir surla \u00e7evrilidir. M\u00fcsl\u00fcman olmayan her yabanc\u0131 \u015fehrin kap\u0131s\u0131ndan i\u00e7eri girerken \u00fc\u00e7 kuru\u015f \u00f6demek zorundad\u0131r. Evler kesme ta\u015flardan in\u015fa edilmi\u015flerdir. G\u00fczel sokaklar\u0131 ve \u00e7ar\u015f\u0131lar\u0131 vard\u0131r. Seyyahlar i\u00e7in bir\u00e7ok han mevcuttur. \u015eehir Ba\u011fdat, Halep, \u0130stanbul ve Ermenistan aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131ndan burada her t\u00fcrl\u00fc e\u015fya ve mal bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Uygun fiyatl\u0131 her t\u00fcrl\u00fc g\u0131da maddesi vard\u0131r, g\u00fczel suya ve Polonya gibi so\u011fuk bir iklime sahiptir. Yahudiler \u00e7ok eski Sinagog\u2019a sahiptirler. Sinagogda yeri veya sekiz y\u00fczy\u0131ll\u0131k eski yazmalar mevcuttur. Bu yazmalar\u0131 inceledim, onlar\u0131 bizim yazmalara e\u015fde\u011fer buldum. Lisan esas olarak T\u00fcrk\u00e7edir ancak baz\u0131lar\u0131 K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fmaktad\u0131rlar. Para, a\u011f\u0131rl\u0131k, \u00f6l\u00e7\u00fc birimleri ve g\u00fcmr\u00fck bedelleri Halep\u2019teki gibidir. \u015eehrin valisi bir pa\u015fa olup \u015fehrin etraf\u0131nda bulunan t\u00fcm K\u00fcrt k\u00f6ylerine valilik yapmaktad\u0131r. \u015eehrin \u00f6te yan\u0131nda Mardin\u2019e do\u011fru Dicle nehri akmaktad\u0131r. Nehir \u00fczerinde kesme ta\u015ftan yap\u0131l\u0131 bir k\u00f6pr\u00fc mevcuttur.\u201d<\/p>\n<p><strong>Bir hekimin Diyarbak\u0131r izlenimleri<\/strong><\/p>\n<p>1880 y\u0131l\u0131n\u0131n Aral\u0131k ay\u0131nda \u0130stanbul\u2019a gelen ve zaman\u0131n D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn g\u00f6revlisi olarak Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun bir\u00e7ok vilayetinde otuz y\u0131l s\u00fcreyle karantina hekimi olarak g\u00f6rev yapan Alman hekim Lamece Saad\u2019\u0131n Diyarbak\u0131r\u2019\u0131 ziyaretinden sonra kaleme ald\u0131\u011f\u0131 izlenimleri ise \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cDiyarbak\u0131r\u2019da M\u00fcsl\u00fcman, Gregoryen Ermeni, S\u00fcryani Yakubi, Keldani, Katolik Ermeni, Protestan, Katolik S\u00fcryani, Ortodoks Rum ve Katolik Rum\u2019lar ya\u015famaktad\u0131r. Bu cemaatlerden her biri kendi ibadethanesine ve okuluna sahiptir. Hatta Gregoryen Ermenileri iki kiliseye sahip bulunmaktad\u0131rlar. \u015eehrin ticareti tamam\u0131yla H\u0131ristiyanlar\u0131n elindedir. Sanayi ve ticarette \u00f6nemli konumlara sahiptirler. B\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 toprak sahibidir ya da en az\u0131ndan hali vakti yerindedir.<\/p>\n<p>\u015eehirde g\u00f6rev yapan memurlar ve birka\u00e7 b\u00fcy\u00fck toprak sahibi d\u0131\u015f\u0131ndaki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00e7o\u011fu yoksuldur ve \u015fehirde kat\u0131rc\u0131l\u0131k, bah\u00e7\u0131vanl\u0131k, eskicilik, hamall\u0131k ve genellikle M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yan\u0131nda, nadiren de H\u0131ristiyanlar\u0131n yan\u0131nda hizmetkarl\u0131k yapmaktad\u0131rlar. \u015eehrin sanayiinde sahip olduklar\u0131 tek alan leblebiciliktir.<\/p>\n<p><strong>Yahudiler hakk\u0131nda rapor haz\u0131rland\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 JozefNiego, 1906 y\u0131l\u0131nda JewishColonaziationAssociation (Amac\u0131, ba\u015fka \u00fclkelerde bask\u0131 alt\u0131nda ya\u015fayan Yahudileri bulunduklar\u0131 \u00fclkelerden ba\u015fka \u00fclkelere g\u00f6\u00e7 etmelerine yard\u0131m etmek olan Yahudi M\u00fcstemleke Te\u015fkilat\u0131) g\u00f6revlisi olarak Diyarbak\u0131r, Siverek, Zaho, Cizre ve Urfa\u2019y\u0131 ziyaret ederek burada g\u00f6rd\u00fcklerini raporla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>JozefNiego\u2019nun o tarihte raporla\u015ft\u0131rarak Paris\u2019te bulunan Alliance\u0130sraeliteUniverselle merkezine g\u00f6nderdi\u011fi raporda Diyarbak\u0131r Yahudileri hakk\u0131nda \u015funlar yaz\u0131l\u0131yd\u0131: \u201cBu b\u00f6lgedeki dinda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n durumunu iyice anlayabilmek i\u00e7in bu b\u00f6lgenin i\u00e7inde bulundu\u011fu genel duruma bir g\u00f6z atmak gerekir. Musul ve Diyarbak\u0131r b\u00f6lgenin vilayetleridir. Bu b\u00f6lgede idari te\u015fkilat bozuk, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, mal ve can emniyeti mevcut de\u011fildir.<\/p>\n<p><strong>\u2018A\u011falar\u0131na k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne ba\u011fl\u0131lar\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Osmanl\u0131 devleti ile k\u00f6yl\u00fcler aras\u0131ndaki arac\u0131lar olan ve b\u00fct\u00fcn vergileri tahsil eden a\u011falar\u0131na k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne boyun e\u011ferler. Her kabilenin, her k\u00f6y\u00fcn kendi a\u011fas\u0131 vard\u0131r. \u00c7o\u011fu zaman bir a\u011fa bir\u00e7ok k\u00f6ye ve kabileye a\u011fal\u0131k yapar. Bu \u00fccra yerlerde arazi kadastrosu yoktur. M\u00fclkiyet yoktur. Arazi a\u011falar\u0131n mal\u0131 olup a\u011falar k\u00f6yl\u00fcleri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131rlar. Devlet g\u00fcc\u00fc yetti\u011fi zaman vergi tahsil eder. Bu verginin hi\u00e7bir k\u0131stas\u0131 yoktur. A\u011falar ile resmi erkan aras\u0131nda dostane bir \u015fekilde tespit edilen bir bedeldir. A\u011falar k\u00f6yl\u00fcden t\u00fcm vergileri tahsil eder anca hazineye sadece istedikleri miktar\u0131 verirler. tahsil etmi\u015f olduklar\u0131 verginin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kendilerine saklarlar.<\/p>\n<p><strong>\u2018Bir a\u011fan\u0131n himayesine girmek zorundalar\u2019<\/strong><\/p>\n<p>K\u00fcrtler, Yaludilere kar\u015f\u0131 Perslere kar\u015f\u0131 besledikleri ayn\u0131 hisleri beslemektedirler. Diyarbak\u0131r ve Musul vilayetlerindeki Yahudiler halktan ayr\u0131, sefil ve a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015f bir vaziyette s\u0131k\u0131nt\u0131, yokluk i\u00e7inde ya\u015famaktalar, k\u0131t kanaat ge\u00e7inmekteler. Aralar\u0131nda biri tasarruf etmeyi ba\u015far\u0131rsa paras\u0131n\u0131 saklamas\u0131 laz\u0131m. Huzur istiyorsa bir a\u011fan\u0131n himayesi alt\u0131na girmesi laz\u0131m. Diyarbak\u0131r Yahudi cemaati 122 aile ve 505 ki\u015fiden m\u00fcte\u015fekkildir.<\/p>\n<p>Hepsi Dicle nehrinin kenar\u0131nda ayr\u0131 bir mahallede ya\u015famaktad\u0131rlar. Aralar\u0131nda en zengin olanlar d\u00f6rt ki\u015fi olup, her birinin bin-iki bin Frans\u0131z frang\u0131 civar\u0131nda bir paraya tekab\u00fcl eden servetleri vard\u0131r. Cemaatin di\u011fer b\u00fct\u00fcn mensuplar\u0131 sefillik i\u00e7inde bulunmaktad\u0131rlar. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n bir oda, bir avlu ve bir tara\u00e7adan m\u00fcte\u015fekkil k\u00fc\u00e7\u00fck evleri vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u2018\u00c7er\u00e7ilik yaparak ge\u00e7inirlerdi\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Diyarbak\u0131r Yahudilerinin \u00e7o\u011fu eskiden \u00e7er\u00e7i olup yak\u0131nlardaki k\u00f6ylere gidip ticaret yap\u0131yorlard\u0131 ancak bu meslek yava\u015f yava\u015f kaybolmaktad\u0131r. B\u00f6lgede olan kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar y\u00fcz\u00fcnden art\u0131k \u00e7evredeki k\u00f6ylere gitmekten \u00e7ekiniyorlar.<\/p>\n<p>Yahudilerin evlerde konu\u015ftuklar\u0131 lisan Arap\u00e7a olup meslekleri gere\u011fi s\u00fcrekli \u00e7ar\u015f\u0131da bulunan erkekler T\u00fcrk\u00e7e, Ermenice ve K\u00fcrt\u00e7e bilmektedirler. Yahudi kad\u0131nlar y\u00fczlerini \u00f6rtmekte ve kocalar\u0131 ile birlikte yemek yememekteler. Tamamen ayr\u0131 bir hayat s\u00fcrmekteler. Sadece y\u0131kanmaya gitmek i\u00e7in evlerinden \u00e7\u0131k\u0131yorlar. \u00c7ar\u015f\u0131ya hi\u00e7 gitmezler.<\/p>\n<p>Cemaatin sahip oldu\u011fu Sinagog her t\u00fcrl\u00fc vergiden muaf olup \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcmden m\u00fcte\u015fekkildir. Has\u0131rlar \u00fczerine oturulup dua edilen kapal\u0131 b\u00fcy\u00fck bir oda, genellikle yaz\u0131n yap\u0131lan ibadetlerde kullan\u0131lan bir avlu ve Talmut Tora \u015feklinde kullan\u0131l\u0131p \u00e7ocuklara din e\u011fitimi verilen bir eyvan.<\/p>\n<p><strong>\u2018Her y\u0131l vergi \u00f6demek zorundayd\u0131lar\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Diyarbak\u0131r Yahudilerinin \u00e7o\u011fu okuma-yazma bilmezler. \u00d6dedikleri vergiden \u00f6zellikle \u015fikayet etmekteler. \u00d6nce bir ya\u015f\u0131ndan itibaren b\u00fct\u00fcn erkekler i\u00e7in \u00f6denmesi gereken yar\u0131m mecidiye tutar\u0131nda bedel-i askeri var. Sonra y\u0131lda on iki bu\u00e7uk kuru\u015f tutar\u0131nda yol paras\u0131 var. Sonra 20-70 ya\u015f aras\u0131ndaki erkeklerden tahsil edilen y\u0131ll\u0131k otuz sekiz kuru\u015f tutar\u0131nda \u015fahsiyye vergisi var. Nihayet yap\u0131lan ticaretin \u00f6nemine g\u00f6re \u00f6denen y\u0131ll\u0131k 15-50 kuru\u015f aras\u0131nda temett\u00fc vergisi var. Dolay\u0131s\u0131yla d\u00f6rt erkek \u00e7ocu\u011funa sahip bir aile reisi y\u0131lda 70-80 frank civar\u0131nda vergi \u00f6demek zorundad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Diyarbak\u0131rl\u0131 Yahudilerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 b\u00fcltenlere yans\u0131yordu<\/strong><\/p>\n<p>Merkezi Paris\u2019te olan ve \u0130stanbul\u2019da da \u015fubesi olan Alliance\u0130sraeliteUniverselle adl\u0131 kurulu\u015f, ya\u015fad\u0131klar\u0131 b\u00f6lgelerde az\u0131nl\u0131k durumunda olan ve bask\u0131lara maruz kalan Yahudilerin durumunu s\u0131k s\u0131k haber veya raporlar halinde yay\u0131nlayarak, sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in h\u00fck\u00fcmetler nezdinde giri\u015fimlerde bulunuyordu o tarihlerde.<\/p>\n<p>1860 y\u0131l\u0131nda kurulan bu kurum, \u00f6zellikle Diyarbak\u0131r\u2019da ya\u015fayan Yahudilerin s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 haber b\u00fclteni halinde yay\u0131nl\u0131yordu. Bu kurulu\u015fun o y\u0131llarda yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 Diyarbak\u0131r Yahudilerine ili\u015fkin b\u00fcltenlerden baz\u0131lar\u0131 \u015funlar:<\/p>\n<p>*Yahudi kad\u0131nlar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck su kaynaklar\u0131nda Tevila (Yahudi \u015feriat\u0131nda kad\u0131nlar\u0131n ya\u011fmurdan veya kaynaktan olu\u015fmu\u015f bir tabi su havuzunda v\u00fccutlar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 veya bir k\u0131sm\u0131n\u0131 duya dald\u0131r\u0131p dini olarak ar\u0131nmalar\u0131 rit\u00fcelidir) yaparken rahats\u0131z edilmeleri \u00fczerine Dicle nehrinin k\u0131y\u0131s\u0131na gidip burada y\u0131kanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Kendilerine burada da tacizde bulunulmaya devam edilmesi y\u00fcz\u00fcnden baz\u0131 kad\u0131nlar bu rit\u00fceli yapmamaya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p>Bu nedenle de Hahamba\u015f\u0131 YakirGeron, Tevila yapan Yahudi kad\u0131nlar\u0131n rahats\u0131z edilmeleri ve hakarete u\u011framalar\u0131 nedeniyle 5 Eyl\u00fcl 1872 tarihinde Hariciye Nezareti\u2019ne bir takrir verip nezaretten Diyarbak\u0131r Valisi\u2019ne mektup yaz\u0131l\u0131p gerekli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131 istedi. Hariciye Naz\u0131r\u0131\u2019n\u0131n Diyarbak\u0131r Valisinden duruma m\u00fcdahale etmesini talep etmesi aksi tesir yaratt\u0131. Vali, b\u00f6yle bir \u015feyin meydana gelmedi\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcp bu m\u00fcdahaleye k\u0131zd\u0131. Yahudi mahallesine i\u00e7me suyu ta\u015f\u0131yan borular\u0131 tahrip etti ve mahalleyi susuz b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n<p>Bunun \u00fczerine Hahamba\u015f\u0131 bir kere daha Hariciye Nezareti\u2019ne yeni bir takrir yollay\u0131p Vali nezdinde m\u00fcdahalede bulunulmas\u0131n\u0131 rica etti.<\/p>\n<p>* Diyarbak\u0131r halk\u0131n\u0131n tamam\u0131 iki y\u0131l boyunca yakla\u015f\u0131k sekiz fersah uzakl\u0131kta olan bir kaynaktan \u015fehre su getirmek i\u00e7in yap\u0131lan kanal in\u015faat\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Kanal in\u015faat\u0131 sona erdikten sonra Yahudiler hari\u00e7 halk\u0131n tamam\u0131 suyu bedava kullanma hakk\u0131na sahip oldu. Yahudilerin mahallesi kanaldan \u00e7ok uzakta olup suyu da \u00e7ok pahal\u0131 bir bedel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kullanabilmekteler.<\/p>\n<p>* Yahudilere y\u00fcklenen i\u015fler aras\u0131nda en a\u011f\u0131r\u0131 d\u00f6rt y\u0131ldan beri Yahudi dini bayramlar\u0131 dahil olmak \u00fczere her g\u00fcn \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 demiryolu in\u015faat\u0131d\u0131r. Cemaatin hi\u00e7bir mensubu bu in\u015faat i\u015finde \u00e7al\u0131\u015fmaktan muaf tutulam\u0131yor ancak g\u00fcnde k\u0131rk frank \u00f6dendi\u011fi taktirde muaf tutulmakta. Yahudiler Yom Kippur g\u00fcn\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalardan muaf olabilmek i\u00e7in resmi makamlar nezdinde giri\u015fimlerde bulundular. Bunun sonunda Saray\u2019dan gelen bir emirle sadece Yom Kippur g\u00fcn\u00fc kendilerine istirahat etme hakk\u0131 tan\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u2018Ate\u015f d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ila\u00e7 diye sakallar\u0131 yolunuyordu\u2019<\/strong><\/p>\n<p>* \u00c7ermik\u2019te yayg\u0131n olan bir bat\u0131l inan\u00e7 nedeniyle M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n sokakta y\u00fcr\u00fcyen bir Yahudinin sakal\u0131n\u0131 yolup, yolduklar\u0131 k\u0131llar\u0131 ate\u015f d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ila\u00e7 olarak kullanmalar\u0131na s\u0131k s\u0131k rastlanmakta.<\/p>\n<p><strong><em>(S\u00fcrecek)<\/em><\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.guneydoguekspres.com\/yil-once-gittiler-h2658.htm\"><strong><em>http:\/\/www.guneydoguekspres.com\/yil-once-gittiler-h2658.htm<\/em><\/strong><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Seyyahlar\u0131n ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ilgi oda\u011f\u0131 olan az\u0131nl\u0131k dinlerine mensup cemaatler hakk\u0131nda, \u00f6zellikle bat\u0131l\u0131lar taraf\u0131ndan bir\u00e7ok yaz\u0131, ara\u015ft\u0131rma, rapor haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve yay\u0131nlanm\u0131\u015f. 1824-1832 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Arabistan, Irak, \u0130ran ve Hindistan\u2019\u0131 ziyaret eden David D. BethHillel, \u00c7ermik ve Diyarbak\u0131r gezilerinin de i\u00e7inde oldu\u011fu gezi notlar\u0131n\u0131 bir kitap halinde yay\u0131nlad\u0131. BethHillel, yazd\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131nda \u00c7ermik ve Diyarbak\u0131r ziyaretlerini \u015f\u00f6yle [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":49977,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,20,53],"tags":[],"class_list":["post-49975","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-tarih-sayfalari","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>70 y\u0131l \u00f6nce gittiler-3 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"70 y\u0131l \u00f6nce gittiler-3 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Seyyahlar\u0131n ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ilgi oda\u011f\u0131 olan az\u0131nl\u0131k dinlerine mensup cemaatler hakk\u0131nda, \u00f6zellikle bat\u0131l\u0131lar taraf\u0131ndan bir\u00e7ok yaz\u0131, ara\u015ft\u0131rma, rapor haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve yay\u0131nlanm\u0131\u015f. 1824-1832 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Arabistan, Irak, \u0130ran ve Hindistan\u2019\u0131 ziyaret eden David D. BethHillel, \u00c7ermik ve Diyarbak\u0131r gezilerinin de i\u00e7inde oldu\u011fu gezi notlar\u0131n\u0131 bir kitap halinde yay\u0131nlad\u0131. BethHillel, yazd\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131nda \u00c7ermik ve Diyarbak\u0131r ziyaretlerini \u015f\u00f6yle [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-12-04T07:54:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Diyarbakirli-Yahudiler-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"750\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"452\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49975#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49975\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"70 y\u0131l \u00f6nce gittiler-3\",\"datePublished\":\"2018-12-04T07:54:34+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49975\"},\"wordCount\":1888,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49975#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2018\\\/12\\\/Diyarbakirli-Yahudiler-1.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Makaleler\",\"Tarih Sayfalar\u0131\",\"T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49975#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49975\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49975\",\"name\":\"70 y\u0131l \u00f6nce gittiler-3 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49975#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49975#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2018\\\/12\\\/Diyarbakirli-Yahudiler-1.jpg\",\"datePublished\":\"2018-12-04T07:54:34+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49975#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49975\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49975#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2018\\\/12\\\/Diyarbakirli-Yahudiler-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2018\\\/12\\\/Diyarbakirli-Yahudiler-1.jpg\",\"width\":750,\"height\":452},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49975#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"70 y\u0131l \u00f6nce gittiler-3\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"70 y\u0131l \u00f6nce gittiler-3 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"70 y\u0131l \u00f6nce gittiler-3 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Seyyahlar\u0131n ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ilgi oda\u011f\u0131 olan az\u0131nl\u0131k dinlerine mensup cemaatler hakk\u0131nda, \u00f6zellikle bat\u0131l\u0131lar taraf\u0131ndan bir\u00e7ok yaz\u0131, ara\u015ft\u0131rma, rapor haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve yay\u0131nlanm\u0131\u015f. 1824-1832 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Arabistan, Irak, \u0130ran ve Hindistan\u2019\u0131 ziyaret eden David D. BethHillel, \u00c7ermik ve Diyarbak\u0131r gezilerinin de i\u00e7inde oldu\u011fu gezi notlar\u0131n\u0131 bir kitap halinde yay\u0131nlad\u0131. BethHillel, yazd\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131nda \u00c7ermik ve Diyarbak\u0131r ziyaretlerini \u015f\u00f6yle [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2018-12-04T07:54:34+00:00","og_image":[{"width":750,"height":452,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Diyarbakirli-Yahudiler-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"70 y\u0131l \u00f6nce gittiler-3","datePublished":"2018-12-04T07:54:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975"},"wordCount":1888,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Diyarbakirli-Yahudiler-1.jpg","articleSection":["Haberler","Makaleler","Tarih Sayfalar\u0131","T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975","name":"70 y\u0131l \u00f6nce gittiler-3 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Diyarbakirli-Yahudiler-1.jpg","datePublished":"2018-12-04T07:54:34+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Diyarbakirli-Yahudiler-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/12\/Diyarbakirli-Yahudiler-1.jpg","width":750,"height":452},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49975#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"70 y\u0131l \u00f6nce gittiler-3"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49975","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49975"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49975\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49978,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49975\/revisions\/49978"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/49977"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49975"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49975"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49975"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}