{"id":49627,"date":"2018-11-15T03:03:27","date_gmt":"2018-11-15T08:03:27","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627"},"modified":"2018-11-15T03:03:27","modified_gmt":"2018-11-15T08:03:27","slug":"cuga-khackarlarinin-imhasi-ile-ilgili-azerbaycan-basininin-yaklasimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627","title":{"rendered":"Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131n\u0131n imhas\u0131 ile ilgili Azerbaycan bas\u0131n\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=49628\" rel=\"attachment wp-att-49628\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-49628\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/365A9958.jpg\" alt=\"\" width=\"416\" height=\"283\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/11\/365A9958.jpg 416w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/11\/365A9958-360x245.jpg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/11\/365A9958-260x177.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/11\/365A9958-160x109.jpg 160w\" sizes=\"auto, (max-width: 416px) 100vw, 416px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Ani Melkonyan<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>T\u00fcrkolog<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Kha\u00e7karlar genellikle a\u00e7\u0131k ortamda dik duran, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt y\u00f6n\u00fcne do\u011fru kesin bir y\u00f6nelime sahip, bat\u0131ya bakan d\u00fcz sat\u0131hlar\u0131n\u0131n merkezinde yerle\u015fik olan ha\u00e7a ek olarak bitkisel-geometrik s\u00fcslemeler, bazen de ku\u015flar, hayvanlar ve insan fig\u00fcrlerinden olu\u015fan, ta\u015f levhalardan i\u015flenmi\u015f an\u0131tlard\u0131r. Kha\u00e7kar, Ermeni k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6zg\u00fcn geli\u015fiminin d\u0131\u015favurumu ve g\u00f6stergesi, Ermeni benli\u011finin en karakteristik sembollerinden biridir. Bin y\u0131ldan fazla bir yol kat ettikten sonra, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de \u00fcretimi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmekte oldu\u011fundan dolay\u0131, ayn\u0131 zamanda \u00e7a\u011fda\u015f bir k\u00fclt\u00fcr d\u0131\u015favurumudur<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>. Nakhicevan\u2019da (Nahcivan-\u00e7ev. notu) ise, tarihi Ermenistan\u2019\u0131n di\u011fer b\u00f6lgelerinde oldu\u011fu gibi, kha\u00e7karlar VII.-VIII. y\u00fczy\u0131lda an\u0131tsal abide olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ermeni heykelt\u0131ra\u015fl\u0131k sanat\u0131nda as\u0131l kha\u00e7kar olu\u015fumunun \u015fekillendi\u011fi IX. y\u00fczy\u0131ldan itibaren, an\u0131tsal abideler, geni\u015f kabul g\u00f6ren ve da\u011fl\u0131k Nakhicevan b\u00f6lgesinin her k\u00f6\u015fesine yerle\u015ftirilen kha\u00e7karlarla yer de\u011fi\u015ftirir.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Bu harikulade an\u0131tlar, kilise ve manast\u0131rlar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 veya bu yap\u0131lar\u0131n duvarlar\u0131na g\u00f6m\u00fcl\u00fc olarak, mezarl\u0131klarda, da\u011f yama\u00e7lar\u0131nda, tepelerde, da\u011f zirvelerinde kusursuz narinlikleri ve \u00f6zg\u00fcnl\u00fckleriyle herkesi b\u00fcy\u00fclemektedir<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>. Nakhicevan b\u00f6lgesinde bin y\u0131ldan uzun bir s\u00fcre boyunca, on binlere ula\u015fan kha\u00e7kar ve an\u0131tlar dikilmi\u015ftir. Bunlar\u0131n incelenmesi,\u00a0 IV.-V. y\u00fczy\u0131llardan itibaren Nakhicevan\u2019da kha\u00e7kar dikilmi\u015f oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Daha sonralar\u0131, bu \u00f6zg\u00fcn sanat dal\u0131n\u0131n olu\u015fum geleneklerini kesintiye u\u011fratmadan, XV.-XVII. y\u00fczy\u0131llarda binlerce an\u0131t olu\u015fturulur, Cu\u011fa (Culfa-\u00e7ev. notu) kha\u00e7karlar\u0131 orman\u0131, bunlar\u0131n aras\u0131nda \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmez bir \u015fekilde ba\u015fyap\u0131t olarak kabul edilebilir. \u00d6zg\u00fcn bir ekole dayanan an\u0131tlar olarak, yarat\u0131l\u0131\u015f ustal\u0131\u011f\u0131 ve zarif sanat\u0131yla g\u00f6ze batan Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131, t\u00fcm Ermeni kha\u00e7kar sanat\u0131 tarihi i\u00e7inde, Ermeni k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bu \u00f6zg\u00fcn an\u0131tlar\u0131n\u0131n geli\u015fiminin tarihi s\u00fcrecini nihayetlendirmektedir<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>.<\/p>\n<p>Hen\u00fcz erken orta\u00e7a\u011f d\u00f6neminden itibaren \u00fcnlenen Cu\u011fa, X.-XIII. y\u00fczy\u0131llarda \u015fehirle\u015fir ve XV.-XVII. y\u00fczy\u0131llarda Ermenistan\u2019\u0131n \u00fcnl\u00fc ticaret merkezlerinden birine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Kalabal\u0131k ve geli\u015fkin bu \u015fehir orta\u00e7a\u011fda bir\u00e7ok kez yabanc\u0131 ve ya\u011fmac\u0131 ordular\u0131n sald\u0131r\u0131lar\u0131na ve y\u0131k\u0131mlar\u0131na, talana ve kundaklamaya maruz kald\u0131ktan sonra, nihayetinde 1605 y\u0131l\u0131nda nihai y\u0131k\u0131ma ve halk\u0131n toplu olarak tehcir edilmesine maruz kal\u0131r<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>.<\/p>\n<p>Cu\u011fa mezarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fm\u0131\u015f olan en b\u00fcy\u00fck mezarl\u0131k oldu\u011funu belirtmek gerekir. Cu\u011fa halk\u0131n\u0131n s\u00fcr\u00fclmesinden sonra 1648 y\u0131l\u0131nda, seyyah Alexandre de Rhodes, Cu\u011fa\u2019dan ge\u00e7erken, mezarl\u0131kta 10 bin iyi korunmu\u015f kha\u00e7kar\u0131n ayakta oldu\u011funu belirtmektedir. 1903-1904 y\u0131llar\u0131nda demiryolu ge\u00e7irildi\u011finde \u00e7ok say\u0131da kha\u00e7kar\u0131n imha edilmi\u015f olmas\u0131ndan sonra mezarl\u0131kta, ayakta ve y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f olarak, yakla\u015f\u0131k 5 bin kha\u00e7kar bulunmaktayd\u0131. Daha sonra, 1915 y\u0131l\u0131nda S. Vruyr ve ard\u0131ndan 1928-1929 y\u0131llar\u0131nda S.\u00a0 Ter-Avetisyan\u2019\u0131n hesaplamalar\u0131na istinaden burada 3.000\u2019e yak\u0131n kha\u00e7kar ve birka\u00e7 bin \u00fc\u00e7gen ve ko\u00e7 \u015fekilli mezar ta\u015flar\u0131 kaydedilmi\u015ftir. 1971 ve 1973 y\u0131llar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen hesaplamalara g\u00f6re Cu\u011fa mezarl\u0131\u011f\u0131nda 2.707 kha\u00e7kar bulunmaktayd\u0131. \u015eehrin kiliselerinde, Amenaprki\u00e7 manast\u0131r\u0131n\u0131n mezarl\u0131klar\u0131nda ve di\u011fer yerlerde yakla\u015f\u0131k 250 farkl\u0131 kha\u00e7kar say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>.<\/p>\n<p>Cu\u011fa, Ermenistan tarihinde orta\u00e7a\u011fa ait bir dizi tarihi ve mimari an\u0131tlar\u0131, harikulade k\u00f6pr\u00fcs\u00fc, kalesi, kervansaraylar\u0131, ticari yap\u0131lar\u0131, kapal\u0131 \u00e7ar\u015f\u0131s\u0131, hamam\u0131, kiliseleri ve daha ba\u015fka yap\u0131lar\u0131yla \u00fcnl\u00fc olmu\u015ftur<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>.<\/p>\n<p>Nakhicevan ve \u00f6zellikle de Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131n\u0131n incelenmesi \u00e7ok \u00f6nemlidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc kha\u00e7karlar da, Ermeni k\u00fclt\u00fcr miras\u0131n\u0131n baz\u0131 yap\u0131tlar\u0131 gibi, son on y\u0131llarda kom\u015fu Azerbaycan\u2019\u0131n siyasi-b\u00f6lgesel taleplerinin hedeflerinden biridir<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>. Azerbaycan taraf\u0131, bu b\u00f6lgelerin bir zamanlar Ermenilere ait oldu\u011fu kan\u0131tlayan her \u015feyi ve genel olarak bu topraklarda bir zamanlar Ermenilerin ya\u015fam\u0131\u015f ve yaratm\u0131\u015f oldu\u011funun kan\u0131tlar\u0131n\u0131 ve b\u00f6ylece bu b\u00f6lgelerden Ermeni izlerini ortadan kald\u0131rmay\u0131 kendisine \u015fiar edinmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle Azerbaycan tarih yaz\u0131l\u0131m\u0131 taraf\u0131ndan \u00fclke d\u00e2hilindeki an\u0131tlar\u0131n siyasi nedenlerle kendilerine mal etmeye, Albanlara (G\u00fcn\u00fcm\u00fczde farkl\u0131 isimlerdeki topluluklar halinde bulunan eski bir Kafkasya halk\u0131-\u00e7ev. notu) ait olarak \u201cadland\u0131rmaya\u201d ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 1960-1980 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda b\u00f6lgenin tarihi-k\u00fclt\u00fcrel an\u0131tlar\u0131n\u0131n imhas\u0131 siyaseti Azerbaycan\u2019da yeni boyutlara ula\u015f\u0131r ve bu kendine mal etme ile imha etme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 Sovyet sonras\u0131 y\u0131llarda s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcr<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>.<\/p>\n<p>Azerbaycan, bu sahte tezleri yaymak i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn olan t\u00fcm imk\u00e2nlar\u0131 kullanmaktad\u0131r. Azerbaycan y\u00f6netiminin g\u00f6r\u00fc\u015flerini h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yaymak ve Azerbaycan yanl\u0131s\u0131 yakla\u015f\u0131mlar olu\u015fturmak i\u00e7in \u00f6zellikle bas\u0131na stratejik bir \u00f6nem verilmekte ve bu alana \u00f6nemli yat\u0131r\u0131mlar yap\u0131lmaktad\u0131r. \u0130nternetin t\u00fcm imk\u00e2nlar\u0131 Azerbaycan propaganda makinesi taraf\u0131ndan geni\u015f bir \u015fekilde kullan\u0131lmaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, Azerbaycan\u2019da ve farkl\u0131 \u00fclkelerde kay\u0131tl\u0131, Ermeni kar\u015f\u0131t\u0131 y\u00fczlerce site faaliyet g\u00f6stermektedir<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>. Bu sitelerde genelde Azerbaycan\u2019\u0131n resmi duru\u015fu ve \u015fu veya bu resmi g\u00f6revlilerin a\u00e7\u0131klamalar\u0131 dola\u015f\u0131ma sokulmakta ve bu resmi yakla\u015f\u0131mlar\u0131 \u201ckan\u0131tlamaya\u201d y\u00f6nelik s\u00f6zde bilimsel makaleler yay\u0131nlanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131n\u0131n imha edilmesiyle ilgili Azerbaycan elektronik bas\u0131n\u0131nda yer bulan makalelerin genel analizi sonucunda baz\u0131 karakteristik \u00f6zellikleri elemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunlar ise a. Ermenilerin Nakhicevan b\u00f6lgesinde hi\u00e7bir zaman ya\u015famam\u0131\u015f olup, yerli olmad\u0131klar\u0131n\u0131 kan\u0131tlamak, b. Ermenilere ait olan her \u015feyi Albanlara ait olarak g\u00f6sterip, Azerbaycanla\u015ft\u0131rmak.<\/p>\n<p>Nakhicevan\u2019da Azerbaycan Vandalizm\u2019inin ba\u015fl\u0131ca hedefi Cu\u011fa \u015fehir mezarl\u0131\u011f\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>1998 y\u0131l\u0131nda Tahran\u2019dan, Cu\u011fa\u2019n\u0131n eski mezarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tahrip edildi\u011fi konusunda,\u00a0 mimarlar A. Petrosyan, V. Arakelyan, Ed. Zohrabyan, V. \u015eahmirzayan imzal\u0131 mektup ve foto\u011fraflar gelir.<\/p>\n<p>Bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc, \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti\u2019nin k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 kurumu g\u00f6revlilerinin de dikkatini \u00e7eker<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>.<\/p>\n<p>O d\u00f6nemde Ermenistan ve diasporadan y\u00fckselen protesto dalgas\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda BM an\u0131tlar\u0131 koruma heyeti UNESCO\u2019nun m\u00fcdahalesiyle Cu\u011fa mezarl\u0131\u011f\u0131nda ba\u015flat\u0131lan ve bu esnada %10-15\u2019i tahrip edilmi\u015f olan mezarl\u0131\u011f\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131 durdurulur. Maalesef, Ermenistan Cumhuriyeti\u2019nin siyasi elidinin \u201csa\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131\u201d sebebiyle 1999 y\u0131l\u0131nda baz\u0131 engellerin a\u015f\u0131lmas\u0131 sayesinde UNESCO taraf\u0131ndan olu\u015fturulan \u00f6zel komisyon Nakhicevan\u2019a gidip, y\u0131k\u0131m\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc ve miktar\u0131n\u0131 yerinde incelemez<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a>. Azerbaycan ve Azerbaycan bas\u0131n\u0131 ise, ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nda suskundur.<\/p>\n<p>Lakin uluslararas\u0131 kurulu\u015flar taraf\u0131ndan bask\u0131 \u015fiddetlendi\u011finde, \u00f6zellikle de UNESCO ve \u0130KOMOS taraf\u0131ndan Cu\u011fa k\u00fclt\u00fcr an\u0131tlar\u0131n\u0131n imhas\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131 talep edildi\u011finde, Azerbaycan taraf\u0131, ink\u00e2r edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan say\u0131s\u0131z kan\u0131ta ra\u011fmen, bu su\u00e7lamalar\u0131 kabul etmedi\u011fini, bunlar\u0131n sahte veriler oldu\u011funu ve Ermenilerin bu topraklarda hi\u00e7bir zaman ya\u015famam\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>. Lakin bu vah\u015fet 2002-2003 y\u0131llar\u0131na kadar s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcr ve 2005 y\u0131l\u0131nda nihayete ula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a>. T\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7te ve bundan sonra da Azerbaycan taraf\u0131, Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131n\u0131n imhas\u0131yla ilgili Ermeni taraf\u0131n\u0131n su\u00e7lamalar\u0131n\u0131 reddeder.<\/p>\n<p>2005 y\u0131l\u0131ndaki Vandalizm\u2019in sonunda Ermeni taraf\u0131, Azerbaycan taraf\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu Vandalizm konusunda tekrar sesini y\u00fckseltir. 19 Ocak 2006 tarihinde Avrupa Parlamentosu, Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131n\u0131n imha edilmesini k\u0131nar ve bir karar tasar\u0131s\u0131 kabul ederek, Azerbaycan y\u00f6neticilerini kha\u00e7karlar\u0131n imhas\u0131na son vermeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a>. An\u0131tlar\u0131n ve g\u00f6r\u00fclmeye de\u011fer yerlerin korunmas\u0131 uluslararas\u0131 heyeti (\u0130KOMOS) tarihi Cu\u011fa mezarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131 hakk\u0131nda 2008 y\u0131l\u0131nda bir tasar\u0131 kabul eder<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>.<\/p>\n<p>Azerbaycan bilim \u00e7evreleri taraf\u0131ndan Nakhicevan tarihinin tahrif edilmesi de yeniden ivme kazan\u0131r. Bunun en iyi kan\u0131t\u0131, 30 Haziran 2006 tarihinde Azerbaycan bilimler akademisinin Bakikhanov tarih enstit\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen \u201cErmeni milliyet\u00e7ili\u011finin Nakhicevan\u2019a y\u00f6nelik iddialar\u0131 ve tarihi ger\u00e7ekler\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yuvarlak masa toplant\u0131s\u0131 olmu\u015ftur. Bununla ilgili <a href=\"https:\/\/azertag.az\">https:\/\/azertag.az<\/a> sitesinde yay\u0131nlanan makalede, yuvarlak masa toplant\u0131s\u0131 esnas\u0131nda ele al\u0131nan temel konular verilmektedir. Enstit\u00fc m\u00fcd\u00fcr\u00fc, Azerbaycan milli meclisi milletvekili Yakup Mahmudov\u2019un belirtmi\u015f oldu\u011funa g\u00f6re, bu sayede yeni bir faaliyet a\u015famas\u0131 ba\u015flat\u0131lmaktad\u0131r. Yuvarlak masa toplant\u0131s\u0131 esnas\u0131nda Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131 konusu irdelendi\u011finde \u00f6zellikle \u201cBunlar\u0131n Alban an\u0131tlar\u0131 oldu\u011fu, bu ta\u015flar\u0131n ilk numunelerinin Sovyet d\u00f6neminde Ermenistan\u2019a ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f olduklar\u0131\u201d veya \u201cBu mezarl\u0131\u011f\u0131n genel olarak \u201cg\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u201d H\u0131ristiyanlar\u0131na ait olmam\u0131\u015f\u201d oldu\u011fu vs. belirtilmi\u015ftir<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a>. Sunum yapanlar, s\u00f6zde farkl\u0131 kaynaklardan faydalanm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 belirtmi\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen, bunlar\u0131n hangi kaynaklar oldu\u011fu makalede belirtilmemi\u015ftir, belirtilmemi\u015ftir \u00e7\u00fcnk\u00fc Azerbaycanl\u0131 sahtecilerin yazm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131n haricinde benzer kaynaklar yoktur ve olamaz.<\/p>\n<p>Bu durum ise Azerbaycan bilim \u00e7evrelerinin ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n, bilimsellikten uzak oldu\u011funu yeniden g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/ordubadnemetleri.az\">http:\/\/ordubadnemetleri.az<\/a> sitesinde yay\u0131nlanan \u201cNakhicevan tarihi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalede tekrar Azerbaycan sahtecili\u011finin net bir kan\u0131t\u0131na rastlamaktay\u0131z. Bu makalede Nakhicevan\u2019\u0131n s\u00f6zde \u201ceski bir Azerbaycan b\u00f6lgesi\u201d oldu\u011fu \u201ckan\u0131tlanmaya\u201d \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan Azerbaycan taraf\u0131n\u0131n propaganda tezi<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a>, hen\u00fcz XVII. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda Nakhicevan b\u00f6lgesinin, Ermenistan\u2019\u0131n etnik a\u00e7\u0131dan homojen unsura sahip b\u00f6lgelerinden olup, n\u00fcfusunun b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn Ermenilerden olu\u015fmu\u015f oldu\u011fundan dolay\u0131, bilimsel ve en y\u00fcksek devlet mercileri seviyesinde dola\u015f\u0131ma sokulan a\u00e7\u0131k bir sahteciliktir.<\/p>\n<p>Avrupal\u0131 seyyah ve misyoner J. Villotte bu konuda ilgin\u00e7 veriler sunmakta olup, Nakhicevan\u2019\u0131n 40 bin hanelik Ermeni n\u00fcfusa sahip oldu\u011funu belirtmektedir<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a>. 1604 y\u0131l\u0131n\u0131n yaz\u0131nda Cu\u011fa\u2019y\u0131 ziyaret etmi\u015f olan Portekizli seyyah G. Pelshior da notlar\u0131nda, Cu\u011fa\u2019n\u0131n \u201cErmenilerin b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerinden biri olup bu \u015fehirde M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d belirtmektedir. Cu\u011fa\u2019dan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fm\u0131\u015f olan dini veya d\u00fcnyevi t\u00fcm maddi k\u00fclt\u00fcr an\u0131tlar\u0131 da bunu kan\u0131tlamaktad\u0131r. Cu\u011fa\u2019da g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar farkl\u0131 dilde herhangi bir yaz\u0131t veya belge bulunamam\u0131\u015f olmas\u0131 da, bu \u015fehrin tek unsurlu oldu\u011fu ve tamamen Ermenilerle mesk\u00fbn olmu\u015f oldu\u011funu \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmez bir \u015fekilde kan\u0131tlamaktad\u0131r<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a>.<\/p>\n<p>Azerbaycan bas\u0131n\u0131nda daha b\u00fcy\u00fck bir \u015fevkle yay\u0131lan bir di\u011fer tarih sahtecili\u011fi tezi, \u201cha\u00e7ta\u015flar teorisidir\u201d. Tiflis\u2019te d\u00fczenlenen ve G\u00fcrcistan sanat\u0131yla ilgili uluslararas\u0131 sempozyumda Azerbaycanl\u0131 mimar ve mimarl\u0131k tarih\u00e7isi Davud Akhundov ile Murad Akhundov, Ermeni orta\u00e7a\u011f k\u00fclt\u00fcr\u00fc d\u00e2hilinde Ermenilere ait olmayan kha\u00e7karlar \u201cke\u015ffetmeyi\u201d denemi\u015f ve bunlar\u0131 Albanlara ait olarak nitelendirerek, ba\u015fka \u00e7\u0131kar yol bulmad\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 kha\u00e7kar kelimesinin ikinci k\u0131sm\u0131n\u0131 terc\u00fcme ederek, \u201cha\u00e7ta\u015f\u201d olarak adland\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Belirtilen ki\u015filerin as\u0131l amac\u0131, \u201cAlban orijinli\u201d bu kha\u00e7karlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrel gelene\u011finin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 Azerbaycan k\u00fclt\u00fcr an\u0131tlar\u0131nda g\u00f6rmektir. Benzer bir sorgulamayla birlikte, Armenoloji alan\u0131ndaki kha\u00e7kar bilimi edinimlerinin haricinde, genel H\u0131ristiyan sanat tarihi ve orta\u00e7a\u011f bilimi b\u00fcnyesinde bilinen birincil nitelikteki ger\u00e7ekler bariz bir \u015fekilde g\u00f6rmezden gelinerek, \u00e7arp\u0131t\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Akhundov Cu\u011fa, Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f ve Kuzey Artsakh\u2019taki kha\u00e7karlarda, \u201cAlban ha\u00e7ta\u015flar\u0131n\u0131\u201d s\u00f6zde Ermeni kha\u00e7karlar\u0131ndan ay\u0131ran mitraizm ve zerd\u00fc\u015ftlikle ilgili i\u015faretler bulma denemelerinde bulunmaktad\u0131r<a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a>.<\/p>\n<p>Bu teori g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Azerbaycan resmi bilimsel \u00e7evrelerde ve propagandas\u0131nda kabul g\u00f6rmekte ve geni\u015f bir \u015fekilde bas\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin <a href=\"http:\/\/gabala.cls.az\">http:\/\/gabala.cls.az<\/a> sitesinde<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a>, <a href=\"https:\/\/news.day.az\">https:\/\/news.day.az<\/a> sitesinde ise Azerbaycanl\u0131lar\u0131n hayal g\u00fcc\u00fc, makaleyi yazan\u0131n bu kha\u00e7karlar\u0131n s\u00f6zde Albanlara veya Keltlere ait olup, Ermenilerle hi\u00e7bir ilgisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131na kadar varmaktad\u0131r<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a>. Bir di\u011fer Azerbaycan sitesi olan <a href=\"http:\/\/atesh.az\/\">http:\/\/atesh.az\/<\/a> sitesinde ise, Faikh \u0130smayilov\u2019un yaz\u0131s\u0131na rastlamaktay\u0131z. \u0130smayilov burada sahte Azerbaycan iddialar\u0131n\u0131 tekrarlad\u0131ktan sonra, Ermeni kha\u00e7karlar\u0131n\u0131 \u201cAlban ha\u00e7ta\u015flar\u0131ndan\u201d ay\u0131rt ederek, vurguyu ko\u00e7 \u015fekilli mezar ta\u015flar\u0131na, \u00fczerlerindeki g\u00fcne\u015f, ay ve di\u011fer i\u015faretlere getirerek, Ermenilerin \u201cgelip, Alban ha\u00e7ta\u015flar\u0131 ve an\u0131tlar\u0131n\u0131 Ermenile\u015ftirmi\u015f\u201d olduklar\u0131 konusunda son derece abs\u00fcrt iddias\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmektedir<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a>. Bu durumda haliyle, kendilerinin Albanlar\u0131n nesilleri olmas\u0131 halinde, kendi tarihlerini ve k\u00fclt\u00fcrlerini neden imha ettikleri sorusu do\u011fmaktad\u0131r<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\">[24]<\/a>.<\/p>\n<p>R\u00f6lyeflere gelince, Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131nda g\u00fcne\u015f ve ay\u0131n vurgulu bir hacimsel \u00e7\u00f6z\u00fcme sahip oldu\u011funu, bu kabartmalar\u0131n ger\u00e7ekten de g\u00fcne\u015f ve ay olduklar\u0131n\u0131 vurgulamak amac\u0131yla bazen bu k\u00fcrelerin farkl\u0131 \u015fekilde i\u015flendi\u011fini belirtmek isteriz.<\/p>\n<p>Baz\u0131 pervazlardaki \u00e7al\u0131\u015fmalar havarilerle nihayetlenmekte, merkezi (baz\u0131 durumlarda \u00fc\u00e7 kemerli) sunaktaki kare \u015feklindeki tahta Mesih kurulmu\u015f, sa\u011f\u0131nda ve solundaki ayn\u0131 \u015fekilde, fakat genellikle daha k\u00fc\u00e7\u00fck sunaklarda ise ba\u015flar\u0131ndaki haleleriyle Meryem ana ve Vaftizci Yahya ile havarilerden Hakobos ve Hovhan(nes) resmedilmi\u015ftir. Mesih ile kare \u015feklinde taht\u0131n nitelendirilmesi Akhundovlor taraf\u0131ndan do\u011frudan komediye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kha\u00e7karlar\u0131n s\u00f6zde Alban-Azerbaycan orijinli oldu\u011funun kan\u0131t\u0131 olabilecek mitrayizm fikrinin varl\u0131\u011f\u0131 konusundaki \u00f6n \u00f6nermeyi inatla s\u00fcrd\u00fcrerek, \u00f6ncelikle semboller aras\u0131ndan kanatl\u0131 adam\u0131 (\u0130ncilci Mateos\u2019un sembol\u00fc) g\u00f6rmezden gelerek, sadece kartal, bo\u011fa ve aslan\u0131 (s\u00f6zde \u201cMihr\u2019in k\u0131lavuzlar\u0131) ele alman\u0131n haricinde, t\u00fcm d\u00f6rt fig\u00fcrlerin de (Cu\u011fa\u2019daki t\u00fcm benzer betimlemelerde) ilgili \u0130nciller olarak, elleri veya ayaklar\u0131yla birer kitap tutmu\u015f olduklar\u0131n\u0131 \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015fekilde \u201cfark etmemektedir\u201d (bu kitaplar\u0131n, d\u00f6rtl\u00fcn\u00fcn t\u00fcm resimlendirilmelerindeki zorunlu bile\u015fen olduklar\u0131n\u0131 belirtelim).<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde de, Mesih\u2019in halesinin erken orta\u00e7a\u011f\u0131n en erken tasvirlerinde ha\u00e7 \u015feklinde resmedildi\u011fi konusundan bihaber olup, Mesih\u2019in ha\u00e7l\u0131 halesini, ha\u00e7\u0131n \u00fc\u00e7gen formundaki kollar\u0131yla birlikte, \u201cevrenin, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sembol\u00fc olup, B\u00fcy\u00fck Mitra\u2019n\u0131n v\u00fccut bulmas\u0131n\u0131 g\u00f6steren radyal yerle\u015ftirilmi\u015f k\u00fcrelere sahip bir elips\u201d olarak betimlemektedirler<a href=\"#_ftn25\" name=\"_ftnref25\">[25]<\/a>.<\/p>\n<p>Var olan apa\u00e7\u0131k kan\u0131tlara ra\u011fmen Azerbaycan bilim \u00e7evreleri ve bas\u0131n\u0131 bu gayr\u0131 bilimsel tezleri geni\u015f bir \u015fekilde yaymay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Azerbaycan bas\u0131n\u0131nda yer bulan bir di\u011fer yayg\u0131n tez ise, Ermeni taraf\u0131n\u0131n s\u00f6zde Ermeni tarihi-k\u00fclt\u00fcrel an\u0131tlar\u0131n imha edilmesi konusuyla ilgili d\u00fczenlemi\u015f oldu\u011fu ve farkl\u0131 zamanlarda, farkl\u0131 \u015fiddetle ger\u00e7ekle\u015ftirerek farkl\u0131 bir d\u00fczlemde b\u00fcy\u00fck bir sava\u015f verdi\u011fidir. Bu konuda \u00f6zellikle <a href=\"http:\/\/azerbaycanli.org\/\">http:\/\/azerbaycanli.org\/<\/a> sitesindeki, kendi k\u00fclt\u00fcrel Vandalizmlerini gizlemeye y\u00f6nelik makale enteresand\u0131r. Bu yaz\u0131da Nakhicevan\u2019da bulunan Ermeni an\u0131tlar\u0131 konusu s\u00f6zde 2003 y\u0131l\u0131nda Ermenistan\u2019\u0131n Azerbaycan\u2019a kar\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f oldu\u011fu enformasyon sava\u015f\u0131n\u0131n temel y\u00f6nlerinden birine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olup, Ermenilerin bu konuyu farkl\u0131 uluslararas\u0131 kurumlar\u0131n g\u00fcndemine sokarak, yabanc\u0131 bas\u0131nda makaleler yazd\u0131klar\u0131 ve Nakhicevan\u2019da Ermeni kha\u00e7karlar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlayan farkl\u0131 uzmanlar\u0131n fikirlerini yaym\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131n\u0131n imha edilmesinin, 2006 y\u0131l\u0131nda Avrupa Parlamentosu taraf\u0131ndan telin edilmesi konusundaki tasar\u0131n\u0131n kabul edilmesi de, makale yazar\u0131 taraf\u0131ndan, Ermenilerin \u201cNakhicevan-kha\u00e7kar\u201d konusunda bas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f olduklar\u0131 kampanyaya, \u015eubat ay\u0131ndaki M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelerle Avrupa aras\u0131ndaki \u201ckarikat\u00fcr sava\u015f\u0131\u201d ve uluslararas\u0131 \u00fcne sahip bilim adamlar\u0131n\u0131n makaleleri ile bu ki\u015filerin duru\u015flar\u0131na ba\u011flamakta olup<a href=\"#_ftn26\" name=\"_ftnref26\">[26]<\/a>, Ermitaj m\u00fczesi m\u00fcd\u00fcr\u00fc Mikhayel Pietrovski\u2019nin Mart ay\u0131nda Yerevan\u2019a ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu ziyaret esnas\u0131nda Ermeni an\u0131tlar\u0131n\u0131n imha edilmesi konusunda Azerbaycan\u2019\u0131 su\u00e7layan a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 \u00f6rnek g\u00f6stermektedir. Piotrovski, bu konu\u015fmas\u0131nda \u201cNakhicevan\u2019da, eski Cu\u011fa\u2019daki Ermeni an\u0131tlar\u0131n\u0131n imha edilmesi c\u00fcr\u00fcm olarak betimlenebilir. K\u00fclt\u00fcrel an\u0131tlar\u0131n imha edilmesi her hal\u00fck\u00e2rda bir c\u00fcr\u00fcm olarak kabul edilebilir, \u00f6zellikle de, Eski Cu\u011fa olay\u0131nda oldu\u011fu gibi, bu s\u00fcre\u00e7 siyasi i\u00e7erikliyse. UNESCO ve di\u011fer uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n bu ac\u0131 olay\u0131 telin etmeleri gerekti\u011fine y\u00fcrekten inan\u0131yorum\u201d<a href=\"#_ftn27\" name=\"_ftnref27\">[27]<\/a> demektedir.<\/p>\n<p>Ermeni ve uluslararas\u0131 kurumlar taraf\u0131ndan yap\u0131lan g\u00fcr\u00fclt\u00fc ve telin eden a\u00e7\u0131klamalardan sona Azerbaycan ba\u015fkan\u0131 \u201cBu yaland\u0131r, iftirad\u0131r\u201d diye a\u00e7\u0131klar<a href=\"#_ftn28\" name=\"_ftnref28\">[28]<\/a>. Avrupa Parlamentosu milletvekilleri 2006 y\u0131l\u0131nda, an\u0131tlar\u0131n durumunu gidip yerinde g\u00f6rme \u00f6nerisinde bulunur. Azerbaycan, bu yakla\u015f\u0131m\u0131 \u201ctarafgirce ve histerik\u201d olarak kabul eder<a href=\"#_ftn29\" name=\"_ftnref29\">[29]<\/a>. Lakin Azerbaycan taraf\u0131 a\u015fik\u00e2r kan\u0131tlar\u0131 g\u00f6rmezden gelir ve k\u00fclt\u00fcrel barbarl\u0131\u011f\u0131 ink\u00e2r ederken, Sava\u015f ve Bar\u0131\u015f Enstit\u00fcs\u00fc muhabiri, Azerbaycanl\u0131 \u0130drak Abasov 2006 y\u0131l\u0131nda mezarl\u0131\u011f\u0131 ziyaret ederek \u201ctamamen ortadan yok olmu\u015f\u201d oldu\u011funu yazar<a href=\"#_ftn30\" name=\"_ftnref30\">[30]<\/a>.<\/p>\n<p>Azerbaycan y\u00f6neticileri taraf\u0131ndan AP milletvekillerinin Cu\u011fa\u2019y\u0131 ziyaret etmelerinin yasaklanmas\u0131 uluslararas\u0131 toplumu da \u00f6fkelendirir. Konuyla ilgili Hannes Swoboda (Avusturya Sosyalist Partisi) bir a\u00e7\u0131klamada bulunur \u201cGelmemize izin vermemeleri, k\u00f6t\u00fc bir \u015feylerin ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f oldu\u011funun kesin i\u015faretidir. \u015eayet bizden bir \u015fey saklan\u0131yorsa, biz de neden diye soruyoruz. Bu ise ancak, iddialar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ger\u00e7ek oldu\u011fu durumunda olabilir\u201d<a href=\"#_ftn31\" name=\"_ftnref31\">[31]<\/a>. Ayr\u0131ca, Avrupa\u2019ya yak\u0131n olmak isteyen herhangi bir devlet i\u00e7in en \u00f6nemli unsurlardan birinin, kom\u015fular\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcr miras\u0131na sayg\u0131 duymak oldu\u011fu konusunda ikaz eder. Avrupa Parlamentosu\u2019ndaki Britanyal\u0131 temsilci Charles Tannock da \u201cBu durum, Taliban taraf\u0131ndan Buda heykellerinin tahrip edilmesinin benzeridir. Azerbaycanl\u0131lar b\u00f6lgeyi betonlay\u0131p, askeri kampa \u00e7evirmi\u015fler. Gizleyecek bir \u015feyleri yoksa, b\u00f6lgeyi g\u00f6rmemize izin vermeliler\u201d<a href=\"#_ftn32\" name=\"_ftnref32\">[32]<\/a> diye belirtmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Azerbaycan taraf\u0131ndan yabanc\u0131 gruplara b\u00f6lgede inceleme yapma engeli kondu\u011funu hesaba katan Amerikan Bilim Geli\u015ftirme Derne\u011fi (AAAS), k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerin imhas\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilip ger\u00e7ekle\u015ftirilmedi\u011fini tespit etmek amac\u0131yla y\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckte uydu foto\u011fraflar\u0131 elde edip, analize tabi tutar. 2003-2009 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki uydu foto\u011fraflar\u0131n\u0131n incelenmesi sonucunda dernek, 2003 y\u0131l\u0131nda dahi Cu\u011fa mezarl\u0131\u011f\u0131nda XV.-XVI. y\u00fczy\u0131llara ait y\u00fczlerce kha\u00e7kar varken, 2009 y\u0131l\u0131ndaki foto\u011fraflarda bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n yok olmu\u015f oldu\u011fu sonucuna var\u0131r.<\/p>\n<p>Co\u011frafi teknolojilerin uygulanmas\u0131 sayesinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen incelemeler, kha\u00e7karlar\u0131n buldozerler vas\u0131tas\u0131yla yerlerinden edildikleri ve topra\u011f\u0131n bu k\u0131sm\u0131n\u0131n planya edildi\u011fi sonucunu do\u011furmaktad\u0131r<a href=\"#_ftn33\" name=\"_ftnref33\">[33]<\/a>.<\/p>\n<p>Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131n\u0131n imha edilmesi, a\u00e7\u0131k bir k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m ifadesidir. Ceza hukuku ve uluslararas\u0131 hukuk uzman\u0131 Raphael Lemkin \u201c\u0130\u015fgal Avrupa\u2019s\u0131nda Mihver Devletlerin Y\u00f6netimi\u201d \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, etnik ve dini bir grubun fiziksel imhas\u0131n\u0131n haricinde, bu grubun milli ve dini k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn imhas\u0131n\u0131 da \u201csoyk\u0131r\u0131m\u201d olarak betimlemektedir<a href=\"#_ftn34\" name=\"_ftnref34\">[34]<\/a>.<\/p>\n<p>B\u00f6ylelikle, 1998-2006 y\u0131llar\u0131nda Azerbaycan ordu birlikleri taraf\u0131ndan tamamen tahrip edilen Cu\u011fa Ermeni mezarl\u0131\u011f\u0131, Azerbaycan h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan askeri at\u0131\u015f alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Devlet seviyesinde ink\u00e2r ve sahtecilik, en iyi savunman\u0131n sald\u0131r\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesinin h\u00e2kim oldu\u011fu t\u00fcm Azerbaycan bas\u0131n\u0131na yay\u0131lm\u0131\u015f ve s\u00f6zde asl\u0131nda Ermeniler taraf\u0131ndan Azerbaycan an\u0131tlar\u0131n\u0131n tahrip edildi\u011fi ve toplumun dikkatini \u201cger\u00e7ek su\u00e7tan sapt\u0131rmak amac\u0131yla\u201d g\u00fcr\u00fclt\u00fc kopart\u0131ld\u0131\u011f\u0131 konusunda sahte tezler ortaya s\u00fcr\u00fclmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Azerbaycan\u2019\u0131n ink\u00e2rc\u0131 duru\u015funa, bilimsel ve resmi d\u00fczeyde yay\u0131lan yalanlara ra\u011fmen, Ermeni kha\u00e7kar sanat\u0131 2010 y\u0131l\u0131nda UNESCO uluslararas\u0131 k\u00fclt\u00fcr miras\u0131n\u0131n gayr\u0131 maddi de\u011ferler listesine ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Bk. Petrosyan H., Kha\u00e7kar, dsagum\u0131, gordsaruyt\u0131, patkeragrutyun\u0131, imastabanutyun\u0131, Yerevan, 2008, s.9.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Bk. Ayvazyan A., Nakhicevani kha\u00e7karer\u0131, Yerevan, 1996, s.5-6.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Bk. Ayvazyan A., a.g.e., s.9.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Bk. Ayvazyan A., Cu\u011fayi kha\u00e7karer\u0131, Yerevan, 1993, s.5.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Bk. Ayvazyan A., Nakhicevani vimagrakan jarangutyun\u0131, I. cilt, Cu\u011fa, Yerevan, 2004, s.32.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Bk. Ayvazyan A., a.g.e., s.25.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Bk. Petrosyan H., a.g.e., s.9.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> Bk. Aleksanyan H., Hayer\u0131 Nakhicevaani \u0130KhSH-um 1945-1988. Hayataputyan u m\u015fakutayin bnacncman adrbecanakan ka\u011fakakanutyun\u0131, Patmabanasirakan handes, Yerevan, 2017, 17(1), s.65-78.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Bk. Adrbecani hakahaykakan te\u011fekatvakan hamakarg\u0131, \u201cNoravank\u201d gitakrtakan himnadram, Yerevan, 2009, s.40.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> <a href=\"http:\/\/www.aravot.am\/1998\/12\/04\/784527\/\">http:\/\/www.aravot.am\/1998\/12\/04\/784527\/<\/a>\u00a0 Cu\u011fayi hinn gerezmanatun\u0131.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> Bk. Ayvazyan A., NAkhicevani vimagrakan jarangutyun\u0131, s.5.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Bk. Pickhan S., Tragedy on the Araxes, archaeology.org, June 30, 2006.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Bk. <em>IWPR staff in Nakhichevan, Baku and Yerevan (CRS No. 336, 19-Apr-06), <\/em>\u00a0IWPR reporter confirms that there is nothing left of the celebrated stone crosses of Jugha\u2024<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> Bk. European Parliament resolution on cultural heritage in Azerbaijan, 16 February 2006,\u00a0Strasbourg\u2024<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> Bk. 16th General Assembly of ICOMOS, Quebec, Canada, 30 September &#8211; 4 October 2008 RESOLUTIONS OF THE GENERAL ASSEMBLY.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> <a href=\"https:\/\/azertag.az\/xeber\/349491\">https:\/\/azertag.az\/xeber\/349491<\/a>\u00a0 \u201cOharran\u0131n regiona s\u0259f\u0259rinin ba\u015f tutmamas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri onun mar\u015frutu d\u00fcz se\u00e7m\u0259m\u0259sidir\u201d.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> <a href=\"http:\/\/ordubadnemetleri.az\/az\/page\/64\">http:\/\/ordubadnemetleri.az\/az\/page\/64<\/a> &#8220;\u041f\u0440\u0435\u0437\u0438\u0434\u0435\u043d\u0442 \u0410\u043b\u0438\u0435\u0432 \u043f\u0440\u0435\u0434\u043b\u0430\u0433\u0430\u0435\u0442 \u0444\u0430\u043b\u044c\u0441\u0438\u0444\u0438\u043a\u0430\u0446\u0438\u044e \u0438\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u0438 \u0432\u043c\u0435\u0441\u0442\u043e \u043a\u043e\u043c\u043f\u0440\u043e\u043c\u0438\u0441\u0441\u043e\u0432&#8221;: \u0438\u043d\u0442\u0435\u0440\u0432\u044c\u044e \u0441\u043e\u0432\u0435\u0442\u043d\u0438\u043a\u0430 \u043c\u0438\u043d\u0438\u0441\u0442\u0440\u0430 \u043e\u0431\u043e\u0440\u043e\u043d\u044b \u0410\u0440\u043c\u0435\u043d\u0438\u0438\u2024<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> Bk. Hra\u00e7ya Panosyan, Jo\u011fovrdakan te\u011fa\u015farj\u0131 Tuman-e Nakhicevani, Azat-Ciri u Dara\u015fambi sahmannerum (XII aracin kesin), HH GAA \u015eiraki hayagitakan hetazotutyunneri kendron, Gitakan a\u015fkhatutyunner, 2012, No. 15, s.48-56.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> Bk. Ayvazyan A., Nakhicevan, Yerevan, 2007, s.92.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> Bk. Arakelyan B. Yev Sahakyan A., Kha\u00e7karer\u0131 hayagitakan khe\u011fadurumneri ararka, Lraber Hasarakakan Gitutyunneri, (1986) No. 7, s.38-48.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> <a href=\"http:\/\/gabala.cls.az\/more\/text\/7010\">http:\/\/gabala.cls.az\/more\/text\/7010<\/a>\u00a0 <a href=\"http:\/\/gabala.cls.az\/front\/1638\/az\/textCategory\/17\">Alban xa\u00e7 da\u015flar\u0131<\/a>\u2024<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> <a href=\"https:\/\/news.day.az\/azerinews\/934736.html\">https:\/\/news.day.az\/azerinews\/934736.html<\/a> Erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n t\u0259r\u0259fl\u0259ri\u2024<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> <a href=\"http:\/\/atesh.az\/medeniyyet\/tarix\/60-azerbaycan-erazilerindeki-xach-dashlarinave-diger-bedii-dash-numunelerine-ermeni-iddiasi.html\">http:\/\/atesh.az\/medeniyyet\/tarix\/60-azerbaycan-erazilerindeki-xach-dashlarinave-diger-bedii-dash-numunelerine-ermeni-iddiasi.html<\/a>\u00a0 Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259ki xa\u00e7 da\u015flar\u0131na v\u0259 dig\u0259r b\u0259dii da\u015f n\u00fcmun\u0259l\u0259rin\u0259 erm\u0259ni iddias\u0131\u2024<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a> Daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak bk. Inddem Adrbecani hayatyats ka\u011fakakanutyan, hratarakutyun HH Da\u015fnaktsutyan, Yerevan, 2007. S.30.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a> Bk. Petrosyan H., a.g.e., s.225.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a> <a href=\"http:\/\/azerbaycanli.org\/index.html?lang=aze&amp;page=441&amp;newsId=2793\">http:\/\/azerbaycanli.org\/index.html?lang=aze&amp;page=441&amp;newsId=2793<\/a> Biz kimlerden ve niye inciyirik? (2006), bk. ayr\u0131ca\u055d <a href=\"http:\/\/br.az\/society\/20150421092842836.html\">http:\/\/br.az\/society\/20150421092842836.html<\/a> , \u041c\u0438\u0444 \u043e \u00ab\u0441\u0440\u0435\u0434\u043d\u0435\u0432\u0435\u043a\u043e\u0432\u044b\u0445 \u0445\u0430\u0447\u043a\u0430\u0440\u0430\u0445\u00bb, \u0438\u043b\u0438 \u041e \u0442\u043e\u043c, \u043a\u0430\u043a \u0410\u0440\u043c\u0435\u043d\u0438\u044f \u0432\u0435\u0434\u0435\u0442 \u0432\u043e\u0439\u043d\u0443 \u043f\u0440\u043e\u0442\u0438\u0432 \u043f\u0430\u043c\u044f\u0442\u043d\u0438\u043a\u043e\u0432 \u0430\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u043e\u0439 \u043a\u0443\u043b\u044c\u0442\u0443\u0440\u044b\u2024<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a> <a href=\"http:\/\/www.panarmenian.net\/arm\/society\/news\/16949\/\">http:\/\/www.panarmenian.net\/arm\/society\/news\/16949\/<\/a> Ermitaji tnoren\u0131 ko\u00e7 e anum datapartel Nakhicevani kha\u00e7kareri vo\u00e7n\u00e7atsum\u0131.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a> <em>IWPR staff in Nakhichevan, Baku and Yerevan (CRS No. 336, 19-Apr-06)<\/em>, IWPR reporter confirms that there is nothing left of the celebrated stone crosses of Jugha.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a> Castle St., Azerbaijan &#8216;flattened&#8217; sacred Armenian site, The Independent, 30 May 2006.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a> <em>IWPR staff in Nakhichevan, Baku and Yerevan (CRS No. 336, 19-Apr-06)<\/em><em>\u2024<\/em><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a> <em>Castle St.<\/em>, Azerbaijan &#8216;flattened&#8217; sacred Armenian site,<em> belfasttelegraph.co.uk, 30 May 2006.<\/em><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref32\" name=\"_ftn32\">[32]<\/a> Bk. Tannock Ch., Azerbaijan &#8216;vandalised&#8217; sacred Armenian sites, The Independent, 30 May 2006\u2024<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref33\" name=\"_ftn33\">[33]<\/a> Bk. High-Resolution Satellite Imagery and the Destruction of Cultural Artifacts in Nakhchivan, Azerbaijan, American Association for the Advancement of Science (AAAS).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref34\" name=\"_ftn34\">[34]<\/a> Bk. Lemkin R., Axis Rule in Occupied Europe, Washington, 1944, s. 80-85.<\/p>\n<p><strong><em>T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7eviren: Diran Lokmag\u00f6zyan<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Akunq.net\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ani Melkonyan T\u00fcrkolog Kha\u00e7karlar genellikle a\u00e7\u0131k ortamda dik duran, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt y\u00f6n\u00fcne do\u011fru kesin bir y\u00f6nelime sahip, bat\u0131ya bakan d\u00fcz sat\u0131hlar\u0131n\u0131n merkezinde yerle\u015fik olan ha\u00e7a ek olarak bitkisel-geometrik s\u00fcslemeler, bazen de ku\u015flar, hayvanlar ve insan fig\u00fcrlerinden olu\u015fan, ta\u015f levhalardan i\u015flenmi\u015f an\u0131tlard\u0131r. Kha\u00e7kar, Ermeni k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6zg\u00fcn geli\u015fiminin d\u0131\u015favurumu ve g\u00f6stergesi, Ermeni benli\u011finin en karakteristik sembollerinden biridir. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":49629,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61,1,70,20],"tags":[],"class_list":["post-49627","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunumuzde-nakhicevan","category-haberler","category-makaleler","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131n\u0131n imhas\u0131 ile ilgili Azerbaycan bas\u0131n\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131n\u0131n imhas\u0131 ile ilgili Azerbaycan bas\u0131n\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ani Melkonyan T\u00fcrkolog Kha\u00e7karlar genellikle a\u00e7\u0131k ortamda dik duran, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt y\u00f6n\u00fcne do\u011fru kesin bir y\u00f6nelime sahip, bat\u0131ya bakan d\u00fcz sat\u0131hlar\u0131n\u0131n merkezinde yerle\u015fik olan ha\u00e7a ek olarak bitkisel-geometrik s\u00fcslemeler, bazen de ku\u015flar, hayvanlar ve insan fig\u00fcrlerinden olu\u015fan, ta\u015f levhalardan i\u015flenmi\u015f an\u0131tlard\u0131r. Kha\u00e7kar, Ermeni k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6zg\u00fcn geli\u015fiminin d\u0131\u015favurumu ve g\u00f6stergesi, Ermeni benli\u011finin en karakteristik sembollerinden biridir. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-11-15T08:03:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/11\/365A9958-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"416\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"283\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"20 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49627#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49627\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131n\u0131n imhas\u0131 ile ilgili Azerbaycan bas\u0131n\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131\",\"datePublished\":\"2018-11-15T08:03:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49627\"},\"wordCount\":4349,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49627#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2018\\\/11\\\/365A9958-1.jpg\",\"articleSection\":[\"G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Nakhicevan\",\"Haberler\",\"Makaleler\",\"Tarih Sayfalar\u0131\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49627#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49627\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49627\",\"name\":\"Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131n\u0131n imhas\u0131 ile ilgili Azerbaycan bas\u0131n\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49627#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49627#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2018\\\/11\\\/365A9958-1.jpg\",\"datePublished\":\"2018-11-15T08:03:27+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49627#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49627\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49627#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2018\\\/11\\\/365A9958-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2018\\\/11\\\/365A9958-1.jpg\",\"width\":416,\"height\":283},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=49627#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131n\u0131n imhas\u0131 ile ilgili Azerbaycan bas\u0131n\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131n\u0131n imhas\u0131 ile ilgili Azerbaycan bas\u0131n\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131n\u0131n imhas\u0131 ile ilgili Azerbaycan bas\u0131n\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Ani Melkonyan T\u00fcrkolog Kha\u00e7karlar genellikle a\u00e7\u0131k ortamda dik duran, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt y\u00f6n\u00fcne do\u011fru kesin bir y\u00f6nelime sahip, bat\u0131ya bakan d\u00fcz sat\u0131hlar\u0131n\u0131n merkezinde yerle\u015fik olan ha\u00e7a ek olarak bitkisel-geometrik s\u00fcslemeler, bazen de ku\u015flar, hayvanlar ve insan fig\u00fcrlerinden olu\u015fan, ta\u015f levhalardan i\u015flenmi\u015f an\u0131tlard\u0131r. Kha\u00e7kar, Ermeni k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6zg\u00fcn geli\u015fiminin d\u0131\u015favurumu ve g\u00f6stergesi, Ermeni benli\u011finin en karakteristik sembollerinden biridir. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2018-11-15T08:03:27+00:00","og_image":[{"width":416,"height":283,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/11\/365A9958-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"20 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131n\u0131n imhas\u0131 ile ilgili Azerbaycan bas\u0131n\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131","datePublished":"2018-11-15T08:03:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627"},"wordCount":4349,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/11\/365A9958-1.jpg","articleSection":["G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Nakhicevan","Haberler","Makaleler","Tarih Sayfalar\u0131"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627","name":"Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131n\u0131n imhas\u0131 ile ilgili Azerbaycan bas\u0131n\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/11\/365A9958-1.jpg","datePublished":"2018-11-15T08:03:27+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/11\/365A9958-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2018\/11\/365A9958-1.jpg","width":416,"height":283},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=49627#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cu\u011fa kha\u00e7karlar\u0131n\u0131n imhas\u0131 ile ilgili Azerbaycan bas\u0131n\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49627","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49627"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49627\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49630,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49627\/revisions\/49630"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/49629"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}