{"id":44548,"date":"2017-03-30T09:45:05","date_gmt":"2017-03-30T14:45:05","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548"},"modified":"2017-04-10T01:55:58","modified_gmt":"2017-04-10T06:55:58","slug":"turkiyenin-karadeniz-bolgesinde-yasayan-posalarin-bazi-sorunlari-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u2019nin Karadeniz b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n baz\u0131 sorunlar\u0131 \u00fczerine"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=44549\" rel=\"attachment wp-att-44549\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-44549\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Meline-Anumyan-241x270.jpg\" alt=\"Meline Anumyan\" width=\"241\" height=\"270\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/03\/Meline-Anumyan-241x270.jpg 241w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/03\/Meline-Anumyan-260x292.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/03\/Meline-Anumyan-160x180.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/03\/Meline-Anumyan.jpg 336w\" sizes=\"auto, (max-width: 241px) 100vw, 241px\" \/><\/a>Meline Anumyan<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>T\u00fcrkolog, tarih bilimleri doktoru<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>14-26 Kas\u0131m 2016 tarihlerinde Ermenistan Cumhuriyeti Diaspora Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n deste\u011fiyle, b\u00f6lgede hayli b\u00fcy\u00fck bir say\u0131 te\u015fkil eden Po\u015falar veya Lomlar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki durumlar\u0131 ve kendi kimlik anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 incelemek amac\u0131yla T\u00fcrkiye Cumhuriyeti s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde bulunan Artvin ve Rize illerinde bulunduk. \u00d6zellikle Artvin ilinin Hopa, Arhavi, Ardanu\u00e7 (Artanuy\u015f) ve \u015eav\u015fat il\u00e7eleri ile Rize ilinin Arde\u015fen (Arta\u015fen) il\u00e7esinde incelemeler ger\u00e7ekle\u015ftirdik. \u0130ncelemelerimiz r\u00f6portajlar ve g\u00f6zlemlerimiz \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu ara\u015ft\u0131rman\u0131n zorluklar\u0131ndan birisinin, \u00e7o\u011funlu\u011fun konu\u015fmaya yana\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131, Po\u015falar\u0131 veya Lomlar\u0131 r\u00f6portajlara ikna etmek oldu\u011funu belirtmek gerekir. Bu durum, Po\u015falar\u0131n di\u011fer etnik gruplara kar\u015f\u0131 tarihsel kapal\u0131 duru\u015fu ve bu d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u2019de s\u00fcren ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal \u015fartlar\u0131yla ilgili olmu\u015ftur. Bunun haricinde, di\u011fer kom\u015fu etnik gruplar taraf\u0131ndan hor g\u00f6r\u00fcld\u00fckleri ve \u00f6zellikle Po\u015falar\u0131n, Lomcada (Lomavrende) var olan Ermenice kelimeler ile gramer \u015fekillerinden dolay\u0131 kendilerine Ermeni kimli\u011fi yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131ndan korkarak, b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu kimliklerini saklama e\u011filiminde olmu\u015ftur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y\u00fcksek Hayk diyalektiyle sadece Ermeni Apostolik Kilisesi \u00fcyesi ve Ermenice konu\u015fan \u00c7ingenelerin Ermeni-Po\u015fa olarak an\u0131ld\u0131\u011f\u0131, fakat g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye Cumhuriyeti s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u00e2hilinde (\u0130stanbul haricinde) ya\u015fayan neredeyse t\u00fcm Po\u015falar\u0131n art\u0131k \u0130slamla\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fundan dolay\u0131, bu ara\u015ft\u0131rmam\u0131zda onlar\u0131 Ermeni-Po\u015falar olarak anmaktan ziyade, Po\u015falar veya Lomlar olarak adland\u0131raca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ermenistan Cumhuriyeti Diaspora Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zellikle de sayg\u0131de\u011fer Bayan bakan Hranu\u015f Hakobyan\u2019a, bu g\u00fcnce konunun ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in vermi\u015f oldu\u011fu destekten dolay\u0131 en derin \u015f\u00fckran duygular\u0131m\u0131z\u0131 belirtmek isteriz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Po\u015falar veya Lomlar kimlerdir?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ermenice konu\u015fan ve Ermeni Apostolik Kilisesi \u00fcyesi olan \u00c7ingene \u0131rk\u0131 temsilcileri, bir zamanlar Karin (Erzurum) \u015fivesiyle Po\u015fa, temel u\u011fra\u015flar\u0131 olan elek\u00e7ilik zanaat\u0131ndan dolay\u0131, elek\u00e7iler veya \u201celek\u00e7i Ermeniler\u201d olarak an\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tiflis\u2019te yay\u0131nlanan \u201cMur\u00e7\u201d (\u00e7eki\u00e7-\u00e7ev. notu) dergisinde, 1890\u2019l\u0131 y\u0131llarda Grigor Vantsyan taraf\u0131ndan konuyla ilgili yay\u0131nlanan makale dizisinde Po\u015falar\u0131n \u00c7ingenelerle \u0131rkda\u015f oldu\u011fu ve Ermeni olmad\u0131klar\u0131, d\u00fcnyadaki di\u011fer \u00c7ingeneler gibi \u0130ndogerman<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> \u0131rk\u0131na ait olduklar\u0131 belirtilmektedir. Baz\u0131 dilbilimsel ve antropolojik ara\u015ft\u0131rmalara istinaden \u00c7ingenelerin anavatan\u0131, Hindistan olarak kabul edilmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vrtanes Papazyan, \u00c7ingenelerin yakla\u015f\u0131k M.\u00d6. 1000 tarihinde Hindistan\u2019dan \u00e7\u0131k\u0131p, iki b\u00fcy\u00fck kol halinde Asya\u2019ya girmi\u015f olduklar\u0131n\u0131 belirtmektedir<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>. \u00c7ingenelerin uzun s\u00fcre \u0130ran\u2019da kalm\u0131\u015f olduklar\u0131 da bilinmektedir. Fars \u00fclkesinde \u00c7ingeneler \u201cLuri\u201d, \u201cMitrip\u201d, \u201cKara\u00e7i\u201d vb. isimlerle an\u0131lm\u0131\u015f, Ermeniler ise onlar\u0131 \u201cPo\u015fa\u201d olarak adland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Po\u015fa isminin olu\u015fumuyla ilgili hen\u00fcz nihai bir kan\u0131ya varmam\u0131\u015ft\u0131r. Halk etimolojisine g\u00f6re bu kelime T\u00fcrk\u00e7e \u201cbo\u015f\u201d kelimesiyle ilintili olabilir. \u00c7ingene kelimesine kar\u015f\u0131l\u0131k Ermenicede ezelden beri \u201cKn\u00e7u\u201d kelimesi kullan\u0131lm\u0131\u015f olup, Po\u015fa terimi daha sonralar\u0131, XIX. y\u00fczy\u0131lda kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130ranolog Vardan Voskanyan\u2019a g\u00f6re Po\u015fa ismi, tabii sesli ve manal\u0131 sesli k\u00f6kenli isimlerden olup,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cB\u00fcy\u00fck bir ihtimalle, Ermenistan\u2019a ula\u015fan \u00c7ingenelerin dilinde p ve \u015f seslerinin s\u0131k ve ayn\u0131 anda kullan\u0131lmas\u0131 Ermenilerin kula\u011f\u0131na yabanc\u0131 geldi\u011finden dolay\u0131, onlar\u0131 Po\u015fa olarak adland\u0131rmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r\u201d<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>. Po\u015falar ise kendilerini Lom olarak adland\u0131rmaktad\u0131r. Kendileri Domba olarak an\u0131lan Hint kast\u0131na ait olduklar\u0131ndan dolay\u0131, bu isim de b\u00fcy\u00fck bir ihtimalle Domba isminden gelmektedir<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u00fcnik (bug\u00fcnk\u00fc Ermenistan\u2019\u0131n g\u00fcney k\u0131sm\u0131-\u00e7ev. notu), Vaspurakan (Van b\u00f6lgesi-\u00e7ev. notu) ve Atrpatakan (g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130ran Azerbaycan\u2019\u0131-\u00e7ev. notu) eyaletleri, Ermenilerin tarihi vatanlar\u0131na \u00c7ingenelerin ilk defa ayak basm\u0131\u015f olduklar\u0131 yerlerdir. Po\u015falar\u0131n veya Lomlar\u0131n gizli veya karma dilinde<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>, Ermenicenin haricinde b\u00fcy\u00fck oranda var olan Fars\u00e7a kelime, onlar\u0131n k\u0131smen \u0130ran, k\u0131smen de Mezopotamya \u00fczerinden gelmi\u015f olduklar\u0131n\u0131 kan\u0131tlamaktad\u0131r<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po\u015falar\u0131n XIX. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131nda Bat\u0131 Ermenistan\u2019\u0131n eyaletlerinde ve \u00f6zellikle de Sebastia\u2019da (Sivas-\u00e7ev. notu) yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fu, Mezopotamya\u2019da ya\u015fayan bir di\u011fer grubun ise, tahminen Timurlenk\u2019in ak\u0131nlar\u0131ndan sonra F\u0131rat istikametince yol al\u0131p, Y\u00fcksek Hayk\u2019ta bulunan Erzurum\u2019a, oradan da Oltu\u2019ya, Kars\u2019a ve Trabzon\u2019a, 1828\u2019de ise Aleksandropol (G\u00fcmr\u00fc-\u00e7ev. notu) ve Cavakhk\u2019a (Cavaheti-\u00e7ev. notu) kadar yay\u0131lm\u0131\u015f olduklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ermeni etnograflar\u0131n ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na istinaden, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Ermenistan ve Cavakhk b\u00f6lgelerinde ya\u015fayan Po\u015falar, kendilerini art\u0131k b\u00fcy\u00fck oranda Ermeni olarak kabul ederek, yerli Ermenilerden farkl\u0131 olarak kabul edilme arzusunda de\u011fillerdir<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vratsyan\u2019\u0131n XIX. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda belirtmi\u015f oldu\u011fu gibi, Po\u015falar\u0131n yerle\u015fim yerlerini bir \u00e7izgiyle birle\u015ftirmemiz halinde, Karadeniz\u2019in g\u00fcney k\u0131y\u0131lar\u0131yla paralel giden bir \u00e7izgi olu\u015fur<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019nin s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u00e2hilinde ise, bizim verilerimize istinaden ba\u015fl\u0131ca Artvin ilinin \u015eav\u015fat, Arhavi, Hopa, Ardanuc, Yusufeli ve Bor\u00e7ka il\u00e7elerinde, Rize ilinin Arde\u015fen il\u00e7esinde, Trabzon\u2019da, Samsun\u2019da ve \u00c7ank\u0131r\u0131, Tokat, Erzurum ilinin Oltu ve Olur il\u00e7elerinde, Kars\u2019ta, Ardahan\u2019da, Sivas\u2019ta (Sebastia), Bayburt (Baberd), Yerz\u0131nka (Erzincan), Kastamonu, G\u00fcm\u00fc\u015fhane, Nev\u015fehir, K\u0131r\u015fehir, Bursa, \u0130stanbul\u2019da ya\u015famaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye Cumhuriyeti s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u00e2hilinde ya\u015fayan \u00c7ingeneler Romlar, Domlar ve Lomlar olmak \u00fczere 3 ana gruba ayr\u0131lmaktad\u0131r. T\u00fcrk Profes\u00f6r Suat Koluk\u0131r\u0131k\u2019\u0131n belirtti\u011fine g\u00f6re, Romani ve Domari olarak an\u0131lan dillerini hayli iyi bir \u015fekilde korumu\u015f olan Rom ve Dom gruplar\u0131n\u0131n aksine, Lom grubunun \u00c7ingeneleri, yani Po\u015falar, dillerini kaybetmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a>. Ayr\u0131ca, Lom\u2019lar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de, di\u011fer \u00c7ingene gruplar\u0131yla k\u0131yasland\u0131klar\u0131nda, orijinlerini daha \u00e7ok gizlemeye meyilli olduklar\u0131n\u0131 belirtmektedir<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcrk ara\u015ft\u0131rmac\u0131ya g\u00f6re bunun nedenlerinden biri, Ermeni olarak kabul edilme korkusudur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>T\u00fcrkiye\u2019de Po\u015falar veya Lomlar\u0131n dernekleri<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po\u015falar\u0131n son y\u0131llarda T\u00fcrkiye\u2019de organize olmaya ba\u015flamas\u0131 dikkat \u00e7ekicidir. \u00d6rne\u011fin 2009 y\u0131l\u0131nda Artvin ilinin Hopa il\u00e7esindeki Po\u015falar taraf\u0131ndan kurulan Lom-Der Derne\u011fi 2015 y\u0131l\u0131na kadar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Derne\u011fin kurucular\u0131, Hem\u015fin Ermeni\u2019si ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Cemil Aksu\u2019ya vermi\u015f olduklar\u0131 r\u00f6portajda, derne\u011fin amac\u0131n\u0131n yok olmaya y\u00fcz tutmu\u015f olan k\u00fclt\u00fcrlerinin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve korunmas\u0131 oldu\u011funu belirtmekle birlikte, Lom s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc etnik kimliklerinin ismi olarak kabul etmeyip, \u201cya\u015fam bi\u00e7imi ve k\u00fclt\u00fcr\u201d olarak a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2015 y\u0131l\u0131nda benzer bir dernek kurmu\u015f olan \u00c7ank\u0131r\u0131 Po\u015falar\u0131 da, \u0130ranolog Vardan Voskanyan\u2019\u0131n bize s\u00f6zl\u00fc olarak aktarm\u0131\u015f oldu\u011fu bilgilere istinaden, Ermeniceyi gizli dil olarak h\u00e2l\u00e2 kullanmaktad\u0131r. \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019n\u0131n merkez il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 Mimar Sinan mahallesinde ya\u015fayan yakla\u015f\u0131k 2.000 Po\u015fa\u2019n\u0131n %70\u2019i Lom dilini konu\u015fmaktad\u0131r<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a>. \u00c7ank\u0131r\u0131 Po\u015falar Derne\u011fi ba\u015fkan\u0131 Durmu\u015f G\u00f6rmez, bas\u0131na vermi\u015f oldu\u011fu m\u00fclakatta, derne\u011fin 437 \u00fcyeye sahip oldu\u011funu belirtir<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7ank\u0131r\u0131 Po\u015falar\u0131 sorununun son zamanlarda T\u00fcrk ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ilgi oda\u011f\u0131 olmas\u0131n\u0131, Po\u015falarla yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 konu\u015fmalar ve g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin neticesinde yazm\u0131\u015f olduklar\u0131 makalelerde o b\u00f6lgedeki Po\u015falar\u0131n kendilerini T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman olarak kabul ettiklerini vurgulayarak, Lomlar\u0131 O\u011fuzlara ba\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla a\u00e7\u0131klamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u00e2hilinde ve \u00f6zellikle de Artvin ve Rize illerinde ya\u015fayan Po\u015falarla ilgili ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m\u0131z\u0131, 2009 y\u0131l\u0131nda Hopa\u2019da olu\u015fup, 2015 y\u0131l\u0131nda kapanan Lom-Der Derne\u011fi kurucular\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fmelerle ba\u015flad\u0131k. 100 kadar Po\u015fan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Artvin ilinin Arhavi il\u00e7esinde, ad\u0131n\u0131 yay\u0131nlamam\u0131z\u0131 rica eden bir \u00f6\u011fretmene rastlad\u0131k.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Derne\u011fin kurucusu, kendisiyle yapm\u0131\u015f oldu\u011fumuz m\u00fclakatta, derne\u011fin amac\u0131n\u0131n, Lomlar\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ara\u015ft\u0131rmak, fakir ailelerin gen\u00e7lerine burs sa\u011flamak, re\u015fit olmayan k\u0131zlar\u0131n erken evliliklerini \u00f6nlemek, kad\u0131nlar\u0131n sosyal hayata adapte olmalar\u0131n\u0131 desteklemek, Po\u015falara y\u00f6nelik etnik ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemek, soyda\u015flar\u0131na, \u00f6zellikle de gen\u00e7lere i\u015f bulmak, T\u00fcrk toplumuna entegre olmalar\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek ve Po\u015falarla ilgili belgesel filmler haz\u0131rlamak oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Ayr\u0131ca ge\u00e7en 6 y\u0131l zarf\u0131nda derne\u011fin aktif faaliyet g\u00f6sterip, baz\u0131 Lom \u00f6\u011frencilerin e\u011fitim masraflar\u0131n\u0131n \u00f6denip, baz\u0131 gen\u00e7ler i\u00e7in de i\u015f buludu\u011funu belirtmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dernek, Po\u015falar\u0131n etnik ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa u\u011frad\u0131klar\u0131 baz\u0131 olaylara da engel olmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Yakla\u015f\u0131k 65 \u00fcyesi olan Lom-Der Derne\u011fi\u2019nin, \u00fcyelerinin b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011funun fakir olup, derne\u011fin maddi imk\u00e2ns\u0131zl\u0131klar nedeniyle temel i\u015flevlerini ger\u00e7ekle\u015ftiremedi\u011finden dolay\u0131, bir\u00e7oklar\u0131n\u0131n s\u00fck\u00fbt-u hayale u\u011frad\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131, ba\u015fl\u0131ca kapanma sebebinin maddi imk\u00e2ns\u0131zl\u0131k olmu\u015f oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Y\u00f6rede ya\u015fayan Lomlar\u0131n, orijinlerini gizlemek amac\u0131yla derne\u011fe \u00fcye olmaktan da ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir. Lom-Der derne\u011finin kurucusunun s\u00f6zlerine istinaden Po\u015falar, Artvin ili n\u00fcfusunun %10\u2019unu olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Her hal\u00fck\u00e2rda belirtmek gerekir ki, son zamanlarda T\u00fcrkiye\u2019de Po\u015falar taraf\u0131ndan kurulan benzer derneklerin ama\u00e7lar\u0131, bizim g\u00f6zlemlerimize g\u00f6re, kimlik ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn korunmas\u0131ndan ziyade, soyda\u015flar\u0131 bir \u00e7at\u0131 alt\u0131nda derlemektir. Bunun sebeplerinden biri, ge\u00e7en y\u0131l\u0131n Temmuzu\u2019nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen darbe te\u015febb\u00fcs\u00fcne kadar olan s\u00fcre\u00e7te, T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan az\u0131nl\u0131klar aras\u0131nda dernekler olu\u015fturma y\u00f6neliminin ba\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu olabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0131nl\u0131klar\u0131n faaliyetlerinin bu \u015fekilde kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 amac\u0131yla, benzer derneklerin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n, T\u00fcrk devleti taraf\u0131ndan te\u015fvik edilmi\u015f olmas\u0131 da muhtemeldir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Po\u015falar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki i\u015ftigal konular\u0131 ve maddi durumlar\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bilindi\u011fi gibi, eskiden Po\u015fa erkeklerinin ba\u015fl\u0131ca faaliyet alan\u0131 elek\u00e7ilik olmu\u015ftur. Po\u015fa kad\u0131nlar\u0131 ailenin maddi ge\u00e7imini sa\u011flama konusunda \u00f6nemli bir rol oynam\u0131\u015f, eskiden evden eve dola\u015farak, kocalar\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanm\u0131\u015f olan elekleri ve daha ba\u015fka ufak-tefek mallar sat\u0131\u015fa sunmu\u015f veya do\u011frudan yard\u0131m dilenmi\u015flerdir. Gelelim T\u00fcrkiye\u2019de Po\u015falar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hangi zanaatlarla u\u011fra\u015ft\u0131klar\u0131na.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lom-Der Derne\u011fi kurucular\u0131ndan biri, kendisiyle yapm\u0131\u015f oldu\u011fumuz m\u00fclakatta, Artvin ilinde ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n genelde \u00e7ay fabrikalar\u0131nda ve \u00f6zel sekt\u00f6rde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 belirtti. Polis, \u00f6\u011fretmen ve kundurac\u0131 Lomlara da rastlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6zellikle \u00f6\u011fretmenler b\u00fcy\u00fck bir say\u0131 te\u015fkil etmektedir. \u00d6rne\u011fin, sadece Ardanuc il\u00e7esinde 40\u2019\u0131n \u00fczerinde Po\u015fa \u00f6\u011fretmen g\u00f6rev yapmaktad\u0131r. Lakin konu\u015ftu\u011fumuz ki\u015finin s\u00f6zlerine g\u00f6re, her \u015feye ra\u011fmen T\u00fcrkiye\u2019de, resmi veya \u00f6zel sekt\u00f6rde i\u015fe al\u0131nmalarda, alternatif olmas\u0131 durumunda, yeterliliklerine bakmadan, Lomlardan ziyade di\u011fer etnik gruplara ait ki\u015filere \u00f6ncelik verilmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po\u015falarla ilgili \u015fiir yazar\u0131 H\u00fcseyin Gezer\u2019in s\u00f6zleriyle, Po\u015fa kad\u0131nlar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6\u011fretmen, hem\u015fire, temizlik\u00e7i vb. i\u015fleri ye\u011flemektedir<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eav\u015fat il\u00e7esinden, emekli D. E\u2019nin verdi\u011fi bilgilere g\u00f6re, T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n maddi durumu genelde k\u00f6t\u00fcd\u00fcr ve bu a\u00e7\u0131dan kendileri Artvin ilinde 5. s\u0131rada bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eav\u015fat il\u00e7esinden ve \u015eahbaz s\u00fclalesinden olan 62 ya\u015f\u0131ndaki R. D., kendisiyle yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fmede, \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn y\u00f6netim y\u0131llar\u0131na kadar (1938-1950) T\u00fcrkiye\u2019de Po\u015falara toprak verilmemi\u015f oldu\u011funu belirtti. D\u2019un s\u00f6zlerine istinaden T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin ikinci cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n d\u00f6neminde kendilerine k\u0131smen toprak verilmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, Lomlar bu topraklara korkular\u0131ndan sahip \u00e7\u0131kmam\u0131\u015flard\u0131r. Ayr\u0131ca, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Arde\u015fen\u2019de ya\u015fayan 1.500 Po\u015fan\u0131n sadece %2\u2019si toprak sahibi olup, kalanlar\u0131 kirada ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D., g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yer olan Arde\u015fen\u2019de Po\u015falara kendi mezarl\u0131klar\u0131n\u0131 kurmak i\u00e7in bir yer dahi tahsis edilmedi\u011fini vurgulamaktad\u0131r. Karadeniz b\u00f6lgesinde bulunan bir\u00e7ok yerle\u015fim yerinin belediye ba\u015fkanlar\u0131 da, kendilerine mezarl\u0131k yeri tahsis etme konusunda menfi yakla\u015f\u0131m g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Belediyeler, \u00f6l\u00fclerini sadece \u015eav\u015fat ve Ardanu\u00e7\u2019ta g\u00f6mmeye izin vermektedir. Hopa\u2019da ya\u015fayan 42 ya\u015f\u0131ndaki Po\u015fa K.K.\u2019\u0131n da do\u011frulad\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, Arde\u015fen belediyesi, bu il\u00e7ede kay\u0131tl\u0131 cenazelerin dahi Arde\u015fen\u2019de g\u00f6m\u00fclmesine izin vermeyerek, benzer durumlarda m\u00fcteveffan\u0131n ailesini, cenazeyi \u015eav\u015fat veya Ardanu\u00e7\u2019ta topra\u011fa vermeye zorlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>T\u00fcrkiye\u2019de bir\u00e7ok ki\u015fi, Lom etnik grubun varl\u0131\u011f\u0131ndan haberdar de\u011fildir<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K.K.\u2019\u0131n belirtti\u011fine g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019de bir\u00e7ok ki\u015fi Lom etnik grubunun varl\u0131\u011f\u0131ndan bihaberdir. \u00d6rne\u011fin askerdeyken, asker arkada\u015flar\u0131, milliyetinden dolay\u0131 hayret etmi\u015flerdir. Hopa belediyesinde \u00e7al\u0131\u015fan bir ba\u015fka Po\u015fa olan 39 ya\u015f\u0131ndaki \u00d6.T. bu bilgisizli\u011fi tasdik ederek, \u201cK\u00fc\u00e7\u00fck say\u0131da bir etnik grup oldu\u011fumuzdan dolay\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de bir\u00e7ok ki\u015fi bizi bilmez. Lakin soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n say\u0131s\u0131 Karadeniz b\u00f6lgesinde \u00e7oktur\u201d-, demektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Asker arkada\u015flar\u0131n\u0131n, benzer bir etnik grubun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyduklar\u0131nda hayret etmi\u015f oldu\u011funu belirtmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>T\u00fcrkiye\u2019deki Po\u015falar kendi k\u00f6kleri ve kimlikleri hakk\u0131nda<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Artvin ilinin Ardanu\u00e7 il\u00e7esinin Adakale mahallesinde, \u015eav\u015fat il\u00e7esinden ve \u015eahbaz s\u00fclalesinden olan ve yerel pazarda \u00e7al\u0131\u015fan 52 ya\u015f\u0131ndaki Y. K.\u2019a rastlad\u0131k. Y. K., T\u00fcrkiye\u2019de rastlam\u0131\u015f oldu\u011fumuz Po\u015falar aras\u0131nda, k\u00f6kleriyle en \u00e7ok ilgilenen ki\u015fiydi. Bize, Sivas\u2019a gidip, hen\u00fcz kendi dillerini kullanan Lomlarla g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatt\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K., Po\u015falar\u0131n k\u00fclt\u00fcrlerini korumas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmekte olmakla birlikte, T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan Lomlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmemektedir. Bir keresinde, Hopa\u2019ya gelmi\u015f olan Ermenistanl\u0131 Po\u015falara rastlay\u0131p, kendilerini evinde misafir etmi\u015f oldu\u011funu bize belirterek, Ermenistanl\u0131lar\u0131n, \u00f6zellikle de Ermenistan\u2019da ya\u015fayan Lomlar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayanlarla ba\u011flar kurup, diyalog geli\u015ftirmelerinin gerekli oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y., T\u00fcrk devletinin genelde Lomlar\u0131 g\u00fcvenilmez unsur olarak kabul etti\u011fi ve 1950\u2019li y\u0131llara, yani Demokratlar\u0131n (Demokrat Partisi-\u00e7ev. notu) y\u00f6netime gelmesine kadar kendilerinin T\u00fcrk ordusunda hizmet vermeleri ve resmi kurumlarda g\u00f6rev edinmelerine izin verilmemi\u015f oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015f, buralarda ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n genel olarak kendilerini bask\u0131 alt\u0131nda hissettikleri ve bu nedenle de kendi k\u00fclt\u00fcr ve dillerini bilin\u00e7li olarak unutmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcrkiye\u2019de ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve a\u015fa\u011f\u0131lanmaya maruz kald\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131, Lomlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n kendi milli kimliklerini a\u00e7\u0131\u011fa vurmaktan sak\u0131nd\u0131klar\u0131n\u0131 belirtmek gerekir. Po\u015falar, kendi kimliklerinden \u00e7ekinmelerinin haricinde, Ermenice kelimeler kulland\u0131klar\u0131n\u0131n bilincinde olarak, T\u00fcrkiye\u2019de Ermeni say\u0131lmalar\u0131ndan korktuklar\u0131ndan dolay\u0131, genelde toplumun di\u011fer gruplar\u0131na kar\u015f\u0131 kapal\u0131 olarak ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bilgi ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015filer, bizimle olan sohbetlerinde vurgulad\u0131klar\u0131 gibi, Po\u015falar s\u00fcrekli olarak a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015f olduklar\u0131ndan dolay\u0131, kendilerini her zaman de\u011fersiz olarak hissetmi\u015flerdir. \u00d6zellikle gen\u00e7 Lomlar\u0131n aras\u0131nda, kendi kimli\u011fini ink\u00e2r etme ve bilin\u00e7li olarak unutturma yakla\u015f\u0131m\u0131 g\u00f6zlemlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan Po\u015falar, k\u00f6kenleri ve dilleri hakk\u0131nda<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcrkiye\u2019nin Karadeniz b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131, T\u00fcrk resmi tarihi propagandas\u0131na istinaden, k\u00f6klerini Akhaltskha (Ah\u0131ska-\u00e7ev. notu) (Meskheti) T\u00fcrklerine dayand\u0131rmakta, Ermenice kelimelerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ise Hem\u015fin Ermenileriyle olan yak\u0131n ili\u015fkilerine ba\u011flamaktad\u0131r. \u0130nformantlar\u0131m\u0131zdan baz\u0131lar\u0131 ise, k\u00f6klerinin Hindistan\u2019a dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Artvin ilinin Hopa \u015fehrinde, yerel belediyede \u00e7al\u0131\u015fan C.E. (52 ya\u015f\u0131nda), G.K. (47 ya\u015f\u0131nda) ve E.K. (32 ya\u015f\u0131nda) ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. \u00dc\u00e7\u00fc de Artvin ilinin \u015eav\u015fat il\u00e7esinden olup, Lom-Der Derne\u011fi \u00fcyesiydi, C.E. ise, bu derne\u011fin ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G.K., kendisiyle yapm\u0131\u015f oldu\u011fumuz sohbette, Po\u015falar\u0131n Akhaltskha T\u00fcrkleri orijinli oldu\u011funu, dillerinde bulunan \u00e7ok say\u0131da Ermenice kelimenin ise, Hem\u015finlilerle olan yak\u0131n ili\u015fkilerine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u00e7lerinde en genci olan E.G. ise, kendilerinin Akhaltskhal\u0131 T\u00fcrk m\u00fc, Ermeni mi yoksa \u00c7ingene k\u00f6kenli mi olduklar\u0131 konusunda karar verememi\u015f oldu\u011funu, sadece dillerinin Hem\u015finceye benzedi\u011finin bilincinde oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan Lomlar\u0131n, dillerinde Ermenice kelimelerin varl\u0131\u011f\u0131 konusunda, ya\u015fad\u0131klar\u0131 yerlerin \u00f6zelliklerine ba\u011fl\u0131 olarak, farkl\u0131 yorumlarda bulunduklar\u0131 ilgin\u00e7tir. \u00d6rne\u011fin, Karadeniz b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Po\u015falar, bu kelimelerin, Ermenicenin Hem\u015fin a\u011fz\u0131ndan kendi kelime da\u011farc\u0131klar\u0131na ge\u00e7mi\u015f oldu\u011funu, Hem\u015fin Ermenilerinden her zaman i\u00e7in uzak olmu\u015f olan \u00c7ank\u0131r\u0131 Po\u015falar\u0131 ise, bu durumu etraflar\u0131nda \u00e7ok Ermeni bulunmu\u015f olmas\u0131yla a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcrk ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Ensar \u00c7etin\u2019in sorusuna cevap olarak, Po\u015falardan biri \u201c\u2026Bu mahalledeki evlerin \u00e7o\u011fu Ermenilerindir. Eskiden, bir zamanlar Ermeniler varm\u0131\u015f, anl\u0131yor musun? Bu dili onlardan \u00f6\u011frenmi\u015fler. Ba\u015fka bir \u015fey yok\u201d. Bir di\u011fer informant ise, T\u00fcrk ara\u015ft\u0131rmac\u0131ya \u015f\u00f6yle s\u00f6ylemektedir \u201cGer\u00e7ekte Po\u015faca dili yoktur. Yukar\u0131 mahallede Ermeniler ya\u015fam\u0131\u015f, biz de bu dili Ermenilerden \u00f6\u011frenmi\u015fiz\u201d<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>T\u00fcrkiye\u2019nin Karadeniz b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n siyasi g\u00f6r\u00fc\u015fleri<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po\u015falar\u0131n, b\u00f6lgenin \u00f6zelliklerine g\u00f6re, genelde T\u00fcrkiye\u2019de, \u00f6zellikle de Artvin ilinde farkl\u0131 siyasi g\u00f6r\u00fc\u015flere sahip olduklar\u0131n\u0131 belirtmek gerekir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6rne\u011fin, Hopa il\u00e7esi n\u00fcfusunun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n Marksist-Kom\u00fcnist g\u00f6r\u00fc\u015flere sahip oldu\u011fundan dolay\u0131, burada ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 da sol e\u011filimlidir. Bilindi\u011fi gibi, 2004-2009 y\u0131llar\u0131nda Hopa, Kom\u00fcnist bir belediye ba\u015fkan\u0131na sahip olmu\u015ftur. Lakin bu b\u00f6lgede ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n, Kemalistlerin Cumhuriyet Halk Partisi\u2019ni (CHP) de sol olarak kabul ettiklerini vurgulamak gerekir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00f6zlemlerimize dayanarak, genel olarak T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan Lomlar\u0131n, kolay idare edilen bir unsur oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. \u00d6rne\u011fin, se\u00e7imlerde en \u00e7ok oy alma imk\u00e2n\u0131na sahip olan g\u00fcce \u00f6ncelik vermektedirler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>T\u00fcrkiye\u2019deki Po\u015falar\u0131n \u0130slamla\u015fma ko\u015fullar\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po\u015falar\u0131n eskiden Ermeni Apostolik Kilisesi\u2019ne ait olmalar\u0131na ra\u011fmen, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan Lomlar M\u00fcsl\u00fcman veya Alevidirler (\u0130stanbul haricinde). Onlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 y\u0131llar\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nformantlar\u0131m\u0131zdan hi\u00e7biri, en az\u0131ndan bizimle olan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde, eskiden H\u0131ristiyan olduklar\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fcn\u00fc dillendirmedi, \u0130slam\u2019\u0131 kabul etme d\u00f6nemiyle ilgili olarak da farkl\u0131 tahminler ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u00d6rne\u011fin, Rize ilinin Arde\u015fen il\u00e7esinde ya\u015fayan 62 ya\u015f\u0131ndaki R.D., Muhammet\u2019in amcao\u011flu Ali d\u00f6neminde M\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131, Ardanu\u00e7\u2019ta ya\u015fayan 43 ya\u015f\u0131ndaki M.K. ise, kendilerinin zorla M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan etnik gruplar i\u00e7inde \u0130slam\u2019\u0131 kabul eden en son grup olduklar\u0131n\u0131 belirtmekteydi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eav\u015fat do\u011fumlu 60 ya\u015f\u0131ndaki D.E\u2019nin s\u00f6zleriyle Po\u015falar \u0130slam\u2019\u0131n kurallar\u0131n\u0131 genelde yerine getirmemekte, mesela \u00e7ok az\u0131 g\u00fcnde 5 kez namaz k\u0131lmaktad\u0131r. Hopa \u015fehrinden 47 ya\u015f\u0131ndaki G.K., kendilerinin bask\u0131 alt\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 kabul ettiklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu \u00e7eli\u015fkili fikirler ve veriler, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin Karadeniz y\u00f6resinde veya tarihi Pontus b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n \u0130slamla\u015ft\u0131r\u0131lma d\u00f6nemi ve \u015fartlar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmaya ihtiya\u00e7 duydu\u011funu g\u00f6stermektedir.<strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> <strong>Grigor Vantsyan<\/strong>, <em>Yerkeri jo\u011fovadsu 2 hatorov<\/em>, hator 1, HH Gitutyunneri azgayin akademia, Patmutyan institut, Yerevan, 2015, s.206.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> <strong>Vrtanes Papazyan<\/strong>, <em>Hay-bo\u015faner, Dsagumn<\/em>, Azgagrakan handes, 4 (2), 1898, s.203-218.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> <strong>Sarkis Seropyan,\u00a0<\/strong><em>Vatans\u0131z Tek Ulus \u00c7ingeneler ve \u00c7ingenelerin Ermenile\u015fmi\u015fleri, Hay Po\u015falar<\/em>, Tarih ve Toplum, Ekim 2002, Cilt 34, Say\u0131 202, s. 21.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> <strong>Vardan Voskanyan<\/strong>, <em>Mi kani khosk bo\u015fa anvan \u015fur\u00e7<\/em>, Haygazyan hayagitakan handes, hator \u0130G, Beyrut, 2003, s.183.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> <strong>Samson Hovhannisyan<\/strong>, <em>\u0130n\u00e7pes Hndkastani vordiner\u0131 dardzan hay-bo\u015faner, hayatsads gn\u00e7uneri patmutyun\u0131<\/em>, <strong><em>http:\/\/panarmenian.net\/m\/arm\/details\/227158<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Ermeni-Po\u015falar\u0131n gizli dilleri hakk\u0131nda daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak bk. <strong>Vardan Voskanyan<\/strong>, <em>Hay-bo\u015faneri ga\u011ftnalezun yev dra usumnasirutyan patmutyun\u0131<\/em>, Arevelagitutyan hartser, VII, Yerevan, EPH, 2012.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> <strong>Grigor Vantsyan<\/strong>, <em>Bo\u015faneri Hayastan mtnel\u0131 yev bnakutyan ayjmyan te\u011fern u tiv\u0131<\/em>,\u00a0 \u201cMur\u00e7\u201d, Tiflis, 1894, say\u0131 7-8, s.1066-1088.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> A.g.e.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Cavakhk ve Ermenistan b\u00f6lgesinde Po\u015falar\u0131n kendi kimliklerini alg\u0131lamalar\u0131 hakk\u0131nda bk. <strong>Harutyun Marutyan<\/strong>, <em>The Contemporary Expression of the Identity of the Boshas<\/em>, Acta Ethnographica Hungarica, 56 (2), 2011, pp. 297-314.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> <strong>Grigor Vantsyan<\/strong>, <em>Bo\u015faneri Hayastan mtnel\u0131<\/em>\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> <strong>Suat<\/strong>\u00a0<strong>KOLUKIRIK,\u00a0<\/strong><em>T\u00dcRK\u0130YE\u2019DE ROM, DOM VE LOM GRUPLARININ G\u00d6R\u00dcN\u00dcM\u00dc<\/em>, http:\/\/www.google.com.tr\/url?url=http:\/\/hutad.hacettepe.edu.tr\/index.php\/hutad\/article\/download\/186\/217&amp;rct=j&amp;frm=1&amp;q=&amp;esrc=s&amp;sa=U&amp;ved=0ahUKEwi2_rX1nc7QAhXJQJoKHcp7AJ8QFggTMAA&amp;usg=AFQjCNEzMucGwxndfe1mQWo7Vo1gRLw_Xg<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> A.g.e.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> <em>Bir Ya\u015fam<\/em>, Say\u0131 7, Eyl\u00fcl-Ekim 2009, s. 21.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> <strong>Nurettin Demir, Melike \u00dcz\u00fcm,\u00a0<\/strong><em>\u00c7ank\u0131r\u0131 Po\u015falar\u0131<\/em>, Prof. Dr. Mehmet \u00d6zmen Arma\u011fan\u0131, Adana, 2014, s. 137-152, http:\/\/turkoloji.cu.edu.tr\/mehmet_ozmen_armagani\/mozmen_armagan_parca12.pdf<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> http:\/\/www.haberci18.com\/posalar-cankiri-da-dernek-kurdu\/10293\/<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> Ensar \u00c7etin,\u00a0\u00c7ank\u0131r\u0131 Po\u015falar\u0131nda Sosyal ve Dini Hayat, Atat\u00fcrk \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc Dergisi 18 (3), 2014, ss. 85-102, file:\/\/\/C:\/Users\/User\/Downloads\/5000107581-5000156174-1-PB.pdf<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a>http:\/\/team-aow.discuforum.info\/t6203-Ermeni-Cingenelri.htm?start=15<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> <strong>Ensar \u00c7etin,\u00a0<\/strong><em>\u00c7ank\u0131r\u0131 Po\u015falar\u0131nda Sosyal ve Dini Hayat<\/em>, Atat\u00fcrk \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc Dergisi 18 (3), 2014, ss. 85-102, file:\/\/\/C:\/Users\/User\/Downloads\/5000107581-5000156174-1-PB.pdf<\/p>\n<p><strong><em>T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7eviren: Diran Lokmag\u00f6zyan<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Akunq.net<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Meline Anumyan T\u00fcrkolog, tarih bilimleri doktoru 14-26 Kas\u0131m 2016 tarihlerinde Ermenistan Cumhuriyeti Diaspora Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n deste\u011fiyle, b\u00f6lgede hayli b\u00fcy\u00fck bir say\u0131 te\u015fkil eden Po\u015falar veya Lomlar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki durumlar\u0131 ve kendi kimlik anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 incelemek amac\u0131yla T\u00fcrkiye Cumhuriyeti s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde bulunan Artvin ve Rize illerinde bulunduk. \u00d6zellikle Artvin ilinin Hopa, Arhavi, Ardanu\u00e7 (Artanuy\u015f) ve \u015eav\u015fat il\u00e7eleri ile Rize [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":44549,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,53],"tags":[],"class_list":["post-44548","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>T\u00fcrkiye\u2019nin Karadeniz b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n baz\u0131 sorunlar\u0131 \u00fczerine - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"T\u00fcrkiye\u2019nin Karadeniz b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n baz\u0131 sorunlar\u0131 \u00fczerine - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Meline Anumyan T\u00fcrkolog, tarih bilimleri doktoru 14-26 Kas\u0131m 2016 tarihlerinde Ermenistan Cumhuriyeti Diaspora Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n deste\u011fiyle, b\u00f6lgede hayli b\u00fcy\u00fck bir say\u0131 te\u015fkil eden Po\u015falar veya Lomlar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki durumlar\u0131 ve kendi kimlik anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 incelemek amac\u0131yla T\u00fcrkiye Cumhuriyeti s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde bulunan Artvin ve Rize illerinde bulunduk. \u00d6zellikle Artvin ilinin Hopa, Arhavi, Ardanu\u00e7 (Artanuy\u015f) ve \u015eav\u015fat il\u00e7eleri ile Rize [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-03-30T14:45:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2017-04-10T06:55:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/03\/Meline-Anumyan.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"336\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"377\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=44548#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=44548\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"T\u00fcrkiye\u2019nin Karadeniz b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n baz\u0131 sorunlar\u0131 \u00fczerine\",\"datePublished\":\"2017-03-30T14:45:05+00:00\",\"dateModified\":\"2017-04-10T06:55:58+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=44548\"},\"wordCount\":3849,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=44548#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2017\\\/03\\\/Meline-Anumyan.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Makaleler\",\"T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=44548#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=44548\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=44548\",\"name\":\"T\u00fcrkiye\u2019nin Karadeniz b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n baz\u0131 sorunlar\u0131 \u00fczerine - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=44548#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=44548#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2017\\\/03\\\/Meline-Anumyan.jpg\",\"datePublished\":\"2017-03-30T14:45:05+00:00\",\"dateModified\":\"2017-04-10T06:55:58+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=44548#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=44548\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=44548#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2017\\\/03\\\/Meline-Anumyan.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2017\\\/03\\\/Meline-Anumyan.jpg\",\"width\":336,\"height\":377},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=44548#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"T\u00fcrkiye\u2019nin Karadeniz b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n baz\u0131 sorunlar\u0131 \u00fczerine\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"T\u00fcrkiye\u2019nin Karadeniz b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n baz\u0131 sorunlar\u0131 \u00fczerine - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"T\u00fcrkiye\u2019nin Karadeniz b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n baz\u0131 sorunlar\u0131 \u00fczerine - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Meline Anumyan T\u00fcrkolog, tarih bilimleri doktoru 14-26 Kas\u0131m 2016 tarihlerinde Ermenistan Cumhuriyeti Diaspora Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n deste\u011fiyle, b\u00f6lgede hayli b\u00fcy\u00fck bir say\u0131 te\u015fkil eden Po\u015falar veya Lomlar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki durumlar\u0131 ve kendi kimlik anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 incelemek amac\u0131yla T\u00fcrkiye Cumhuriyeti s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde bulunan Artvin ve Rize illerinde bulunduk. \u00d6zellikle Artvin ilinin Hopa, Arhavi, Ardanu\u00e7 (Artanuy\u015f) ve \u015eav\u015fat il\u00e7eleri ile Rize [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2017-03-30T14:45:05+00:00","article_modified_time":"2017-04-10T06:55:58+00:00","og_image":[{"width":336,"height":377,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/03\/Meline-Anumyan.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"19 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"T\u00fcrkiye\u2019nin Karadeniz b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n baz\u0131 sorunlar\u0131 \u00fczerine","datePublished":"2017-03-30T14:45:05+00:00","dateModified":"2017-04-10T06:55:58+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548"},"wordCount":3849,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/03\/Meline-Anumyan.jpg","articleSection":["Haberler","Makaleler","T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548","name":"T\u00fcrkiye\u2019nin Karadeniz b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n baz\u0131 sorunlar\u0131 \u00fczerine - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/03\/Meline-Anumyan.jpg","datePublished":"2017-03-30T14:45:05+00:00","dateModified":"2017-04-10T06:55:58+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/03\/Meline-Anumyan.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/03\/Meline-Anumyan.jpg","width":336,"height":377},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=44548#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"T\u00fcrkiye\u2019nin Karadeniz b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Po\u015falar\u0131n baz\u0131 sorunlar\u0131 \u00fczerine"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44548","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=44548"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44548\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44677,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44548\/revisions\/44677"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/44549"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=44548"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=44548"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=44548"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}