{"id":43402,"date":"2017-01-12T03:06:08","date_gmt":"2017-01-12T08:06:08","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402"},"modified":"2017-01-12T03:06:08","modified_gmt":"2017-01-12T08:06:08","slug":"cerkes-hasan-amcanin-kaleminden-suriye-1915","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402","title":{"rendered":"\u00c7erkes Hasan Amca\u2019n\u0131n kaleminden \u2018Suriye 1915\u2019"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=43403\" rel=\"attachment wp-att-43403\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-43403\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/Suriye-1915-360x260.jpg\" alt=\"Suriye 1915\" width=\"360\" height=\"260\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/01\/Suriye-1915-360x260.jpg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/01\/Suriye-1915-260x188.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/01\/Suriye-1915-160x115.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/01\/Suriye-1915.jpg 550w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/a>Kad\u0131k\u00f6y Osmana\u011fa Camii\u2019ndeki cenaze t\u00f6reninde Patrik Karekin Ha\u00e7aduryan y\u00fcksek sesle \u015funlar\u0131 s\u00f6yler: &#8216;Ona minnet bor\u00e7luyuz. Sava\u015fta a\u00e7l\u0131k ve sefaletten bizi kurtaran odur. O olmasayd\u0131 biz de olmazd\u0131k.&#8217; \u0130\u015fte Patrik Ha\u00e7aduryan&#8217;\u0131n kendisinden bu s\u00f6zlerle s\u00f6z etti\u011fi \u00c7erkes Hasan Amca&#8217;n\u0131n hat\u0131rat\u0131ndan 1915 Suriye&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>T.C kimli\u011findeki ad\u0131 Hasan Vasfi K\u0131zta\u015f\u0131. Osmanl\u0131 kimli\u011findeyse Hasan Amca yaz\u0131yor. Ub\u0131h\u2019lar\u0131n \u201dAm\u00e7\u2019a\u201d s\u00fclalesinden bir \u00c7erkes. Soyad\u0131 buradan geliyor. 1864 \u00c7erkes s\u00fcrg\u00fcn\u00fcnde Anadolu&#8217;ya gelirler. Babas\u0131 erlikten y\u00fczba\u015f\u0131l\u0131\u011fa y\u00fckselir ve Suriye cephesinde sava\u015f\u0131rken \u00f6l\u00fcr. Hasan Amca babas\u0131 gibi subay olsun diye Kuleli Askeri Lisesi&#8217;ne g\u00f6nderilir; Harbiye&#8217;yi bitirir. Askeri T\u0131bbiye&#8217;yi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131fta b\u0131rak\u0131p \u0130ttihat ve Terakki saflar\u0131nda politik m\u00fccadeleye at\u0131l\u0131r. Ancak \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n vaat ettikleri \u2018h\u00fcrriyet\u2019 yerine, bask\u0131 ve \u015fiddete dayal\u0131 bir diktat\u00f6rl\u00fck kurmalar\u0131 \u00fczerine, 1912&#8217;de muhalif subaylar\u0131n \u00f6rg\u00fctledi\u011fi \u2018Halaskar Zabitan\u2019a d\u00e2hil olur. Bu \u00f6rg\u00fct i\u00e7lerine s\u0131zan bir ajan sayesinde \u00e7\u00f6kertilince, idama mahk\u00fbm olan Hasan Amca&#8217;y\u0131, sorgusunu bizzat yapan Cemal Pa\u015fa ipten al\u0131r. Bu ikilinin yolllar\u0131 Suriye&#8217;de kesi\u015fir. Cemal Pa\u015fa onu Anadolu&#8217;dan tehcir edilip, Halep&#8217;te a\u00e7l\u0131ktan ve hastal\u0131ktan k\u0131r\u0131lan Ermenilere yard\u0131mla g\u00f6revlendirir. Hasan Amca bu insanlar\u0131n ancak \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlarsa hayatta kalabileceklerini anlad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir\u00e7ok dokuma tezg\u00e2h\u0131 ayarlay\u0131p Ermenilere verir. \u00dccret olarak birer somun asker tay\u0131n\u0131 da\u011f\u0131tarak a\u00e7l\u0131ktan \u00f6l\u00fcmlerin \u00f6n\u00fcn\u00fc keser. B\u00f6ylece Halep\u2019teki tehcir kamp\u0131 di\u011ferlerine g\u00f6re daha insani ko\u015fullara sahip olur.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Hasan Amca Suriye&#8217;de Cemal Pa\u015fa ile b\u00f6ylesine yak\u0131nla\u015fmas\u0131na ra\u011fmen bir daha asla \u0130ttihat ve Terakki i\u00e7inde yer almaz. Cumhuriyet Halk Partisi&#8217;ne de muhalif kalan Hasan Amca, 1950&#8217;lere kadar \u0130stanbul, Sofya ve Atina\u2019da zaman zaman saklanarak ya\u015far. 1950\u2019lerde \u0130stanbul\u2019da D\u00fcnya gazetesinde \u00e7al\u0131\u015fan Hasan Amca\u2019n\u0131n \u2018Do\u011fmayan H\u00fcrriyet\u2019 ve Nizamiye Kap\u0131s\u0131 adl\u0131 iki kitab\u0131 yay\u0131mlan\u0131r. Do\u011fmayan H\u00fcrriyet\u2019in sonunda \u00fc\u00e7 kitab\u0131n\u0131n daha yay\u0131mlanaca\u011f\u0131 belirtilir ama hi\u00e7biri yay\u0131mlanmaz. Hayat\u0131n\u0131n son iki y\u0131l\u0131n\u0131 hastal\u0131klara m\u00fccadele ederek ge\u00e7iren Hasan Amca, 1961\u2019de kalp yetmezli\u011finden \u00f6l\u00fcr.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>15 Mart 1961 g\u00fcn\u00fc Kad\u0131k\u00f6y&#8217;deki Osmana\u011fa Camii\u2019nde d\u00fczenlenen cenaze t\u00f6renine sadece Hasan Amca\u2019n\u0131n gazeteci yak\u0131nlar\u0131 ve akrabalar\u0131 de\u011fil, pek \u00e7ok Ermeni de kat\u0131l\u0131r. T\u00f6rende d\u00f6nemin Ermeni Patri\u011fi Karekin Ha\u00e7aduryan y\u00fcksek sesle \u015funlar\u0131 s\u00f6yler: &#8216;Ona minnet bor\u00e7luyuz. Sava\u015fta a\u00e7l\u0131k ve sefaletten bizi kurtaran odur. O olmasayd\u0131, biz de olmazd\u0131k.&#8217;<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Hasan Amca\u2019n\u0131n Halep\u2019de ya\u015fad\u0131klar\u0131na dair an\u0131lar\u0131 1919 Haziran ay\u0131nda Alemdar gazetesinde yay\u0131mland\u0131. Hasan Amca, bu an\u0131lar\u0131nda, \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n, Ermenileri Suriye\u2019ye imha amac\u0131yla s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k anlat\u0131r. Ancak an\u0131lar\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131 yar\u0131m kal\u0131r; Alemdar \u00e2ni bir kararla an\u0131lar\u0131 yay\u0131mlamay\u0131 durdurur. T\u0131pk\u0131 y\u0131llar sonra 2005\u2019te H\u00fcrriyet gazetesinin Talat Pa\u015fa\u2019n\u0131n \u2018kara kapl\u0131 defteri\u2019ni yay\u0131mlamay\u0131 \u00e2ni bir kararla yar\u0131da kesmesi gibi.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Hasan Amca\u2019n\u0131n Alemdar\u2019da yay\u0131mlanan an\u0131lar\u0131n\u0131 k\u0131saltarak ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk\u00e7esine uyarlayarakak yay\u0131ml\u0131yoruz.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Tehcirin i\u00e7 y\u00fcz\u00fc<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00c7erkes Hasan Bey\u2019in H\u00e2t\u0131r\u00e2t\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Alemd\u00e2r, 19 &#8211; 28 Haziran 1919<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em><u>19 Haziran 1919<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">14 A\u011fustos 32\u2019de Halep\u2019te Ordu kararg\u00e2h\u0131na kat\u0131lmak \u00fczere D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Ordu Kumandanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan emir alm\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O g\u00fcnlerde memurlar\u0131n ticaret hayat\u0131na ilk ad\u0131mlar\u0131na tesad\u00fcf ediliyordu. \u00d6tede beride birtak\u0131m memurlar\u0131n suistimalleri, vagon alma yetkilerinin verilmesi yava\u015f yava\u015f kendini g\u00f6stermi\u015f, ambarlardan ufak tefek h\u0131rs\u0131zl\u0131klarla, yoksulluktan bollu\u011fa a\u00e7\u0131lan yollar belirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Halep\u2019e bu t\u00fcr i\u015fleri ve suiistimalleri tefti\u015f g\u00f6reviyle \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131 tahmin etmi\u015ftim. En kuvvetli olarak bu ihtimalle \u0130stanbul-Halep yolunu kat etmi\u015f, 23 A\u011fustos 32\u2019de Halep\u2019e varm\u0131\u015f ve Baron Oteli\u2019nde Kumandan Pa\u015fa\u2019yla [Cemal Pa\u015fa] bulu\u015fmu\u015ftum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ho\u015fbe\u015ften ve \u0130stanbul hakk\u0131nda biraz konu\u015ftuktan sonra Ermeni i\u015fleriyle me\u015fgul olmak \u00fczere \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131 anlad\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130ttihat ve Terakki h\u00fck\u00fcmetinin bu millet [Ermeniler] hakk\u0131ndaki, ilk duydu\u011fumda inanmad\u0131\u011f\u0131m ve abart\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm karar ve icraat\u0131, art\u0131k duyulmu\u015ftu. Hem bu sebep hem de b\u00f6yle bir g\u00f6revi tasavvur etmedi\u011fim i\u00e7in bu emir ve teklif beni biraz \u015fa\u015f\u0131rtm\u0131\u015f, korkutmu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Otelden, Halep\u2019te ik\u00e2met eden ablam\u0131n evine giderken, evvelce pek de inanmak istemedi\u011fim, \u00e7o\u011funlukla Ermeni dostlar\u0131m\u0131n olaylar hakk\u0131ndaki endi\u015fe ve \u015fik\u00e2yetlerini abartt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm bu kanl\u0131 tablo, zihnimde bir mutlak ger\u00e7ek gibi canlanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck\u00e7e, artan endi\u015fe ve heyecanla ablamla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldim. \u00dcz\u00fcnt\u00fcden \u015fa\u015fk\u0131n, kumandan\u0131n emrini naklettim. Aram\u0131zda \u00e7ekingen ba\u015flayan bir m\u00fcn\u00e2ka\u015fa devam etti. Ben aral\u0131ks\u0131z:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2014 Bu mutlak b\u00f6yle! Beni idam ederek \u00f6ld\u00fcrmedi, manen \u00f6ld\u00fcrmek istiyor, diyordum. Hem\u015firem bu d\u00fc\u015f\u00fcncemi kuruntulu buluyor, k\u00f6t\u00fcmser g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyordu. Bu g\u00f6revi kabul etmek gerekti\u011fini, yap\u0131labilecek en k\u00fc\u00e7\u00fck yard\u0131m\u0131n, yap\u0131lmamaktan iyi oldu\u011funu, Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n korumas\u0131na g\u00fcvenerek daveti kabul etmemi s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kabul etmi\u015ftim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az \u00e7ok endi\u015feli, \u00e7ekinceli, Ordu kararg\u00e2h treniyle Beyrut\u2019a kadar Kumandan Pa\u015fa\u2019y\u0131 takip ettim. G\u00fczelli\u011fini i\u015fitti\u011fim bu kasabada s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 on be\u015f g\u00fcn ge\u00e7irdim. (\u2026) Cemal Pa\u015fa\u2019ya Kararg\u00e2h Salonu\u2019nda tesad\u00fcf ettim. Yan\u0131nda uzun boylu, zay\u0131f simal\u0131, b\u0131y\u0131klar\u0131 gururla dik b\u00fck\u00fclm\u00fc\u015f, giyim tarz\u0131ndan orduyla eski bir ili\u015fkisi oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan bir zat vard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2014 Ermeni i\u015fine senden evvel H\u00fcseyin K\u00e2z\u0131m, K\u00e2mil Beyleri tayin etmi\u015ftim&#8230; Bence bu meselenin \u00f6nemi ciddi. Onun i\u00e7in seni \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131m, dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yan\u0131ndaki zat\u0131 i\u015faret ederek:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2014 Emirlerimi, bu bey vas\u0131tas\u0131yla alacak, tekliflerini de onun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ileteceksin!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m bu zat\u0131n amirim oldu\u011funu anlad\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ger\u00e7i Cemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n Ermeni g\u00f6\u00e7menlerini Suriye\u2019de hen\u00fcz ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyordum. Fakat benden evvel tayin edilen, fikirlerini az \u00e7ok bildi\u011fim H\u00fcseyin K\u00e2z\u0131m Bey\u2019in yapamad\u0131\u011f\u0131 hangi i\u015fti ki, ben yapabilecektim? Emir ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131\u011f\u0131m bu adam\u0131n simas\u0131nda H\u00fcseyin K\u00e2z\u0131m Bey\u2019le mukayeseye lay\u0131k hi\u00e7bir \u015fey g\u00f6rm\u00fcyordum. Sordum:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2014\u00a0 Efendim, vazifenin \u015fekli ve i\u00e7eri\u011fi hakk\u0131nda emirleriniz nedir? Olabilir ki, yeteneklerim ve g\u00fcc\u00fcm\u00fcn \u00fcst\u00fcnde bir i\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Manidar bak\u0131\u015flar\u0131yla beni s\u00fczen kumandan:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2014\u00a0 Anl\u0131yorum dedi, laz\u0131m gelen talimat\u0131 \u015fimdi verece\u011fim. Odas\u0131na do\u011fru y\u00fcr\u00fcd\u00fc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em><u>20 Haziran 1919<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cemal Pa\u015fa g\u00f6zlerimden endi\u015femi ke\u015ffediyor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. Yakla\u015fmam\u0131 i\u015faret ederek:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2014\u00a0 \u015eimdi sen Havran\u2019a gideceksin. Orada takr\u00eeben 20-30 bin Ermeni muhaciri bulacaks\u0131n. Biliyorsun ki oras\u0131 zanaat sahibi insanlar\u0131 ge\u00e7indirecek bir yer de\u011fildir. Ermenilerin \u00e7o\u011fu meslek sahibi. Ama orada sefalet i\u00e7indedirler. Bunlardan, evvela dul ve yetimleri toplar, buraya g\u00f6nderirsin. Burada dul ve yetimhaneler tesis edilecek, onlar orada him\u00e2ye edilecek, sonra aileleri akrabalar\u0131ndan ay\u0131rmayarak sanatlar\u0131n\u0131 bir oran dahilinde bulundurmak suretiyle Beyrut ve Suriye\u2019nin muhtelif liva ve kaza merkezlerine sevk edeceksin. Onlara orada sermaye, d\u00fckk\u00e2n ve ev tedarik edeceksin. Bunlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmaya sevk edeceksin. Ge\u00e7imlerini ve hayatlar\u0131n\u0131 kazanmay\u0131 temin edeceksin&#8230; \u015eimdilik g\u00f6revin Havran\u2019dan bu aileleri d\u00fczenli olarak k\u0131\u015fa ve ya\u011fmurlara kadar buralara sevk etmektir. Sonra bizzat gidip toplumsal durumlar\u0131n\u0131 d\u00fczeltecek ve hayatlar\u0131n\u0131 temin edeceksin&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do\u011frusu o dakikada bu insani tasavvura hemen yar\u0131 inand\u0131m. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum: Memleketinden tehcir edilen ve her d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc fena vaziyetten ikinci fena bir hale d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclen bu bi\u00e7are insanlara ve bunlar\u0131 sevke memur edilenlere resmi a\u011f\u0131zla bu tarz emirler verilmemi\u015f midir? Acaba benim Havran \u00e7orakl\u0131\u011f\u0131ndan Yafa\u2019ya veya Akk\u00e2\u2019ya \u00e7oluk \u00e7ocu\u011funun hayat\u0131n\u0131 kurtarma amac\u0131yla trene bindirece\u011fim bu insanlar, verdi\u011fim \u00fcmide ra\u011fmen hangi gelecek ile kar\u015f\u0131la\u015facaklar?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir t\u00fcrl\u00fc tamam\u0131yla inanam\u0131yordum. Bir aile i\u00e7in olsun iyilik yapabilmek l\u00fczumunu nasihat eden ablam\u0131n s\u00f6zlerini hat\u0131rlad\u0131m. Pazar g\u00fcn\u00fc babam\u0131n \u015fehit oldu\u011fu Havr\u00e2n\u2019a do\u011fru trenle hareket ettim. Der\u00e2\u2019ya geldim. Buras\u0131 Havr\u00e2n livas\u0131n\u0131n merkeziydi. Gariptir! Sevmedi\u011fim bir adam\u0131n ismini bile \u00f6\u011frenmek zahmetine katlanamam. O zaman Ermeni muhacirler i\u015fini idare ve takip eden heyete Heyet-i Mahs\u00fbsa ismi verilmi\u015f. Merkezde bu i\u015fi \u0130ttihat ve Terakki \u015eam Murahhas\u0131 Ne\u015fet Bey idare edecek. Ben, Heyet-i Mahs\u00fbsa Havr\u00e2n Murahhas\u0131 oluyorum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em><u>22 Haziran 1919<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir taraftan hastane ve eczanenin noksanlar\u0131n\u0131 tamamlayarak bir taraftan da sevkiyat i\u00e7in mesaiye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. Evvela dul ve yetimleri \u015eam\u2019a sevk edece\u011fime g\u00f6re, Havran\u2019\u0131n muhtelif k\u00f6y, vadi ve karyelerine at\u0131lan bu bi\u00e7areleri toplamak laz\u0131m geliyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00f6ylerden Ermeni muhtarlar\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131m. Birer defter haz\u0131rlamalar\u0131n\u0131 tembih ettim. Gelen defterlere ve mesafelere g\u00f6re \u0130stasyon Kumandan\u0131\u2019n\u0131n verece\u011fi vagonlar\u0131 hesaplayarak sevk\u0131yat\u0131n projesini haz\u0131rlad\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Maksad\u0131m; k\u00f6ylerden gelecek muhacirleri orada yirmi d\u00f6rt saatten fazla bekletmemi\u015f olmak ve biriktirerek sefaletlerini \u015fiddetlendirmemekti. 2-3 g\u00fcnl\u00fck mesai ile bunu temin ettim. \u0130lk k\u00f6y\u00fc davet ettim. Sevkiyat ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Buradan trene binmek i\u00e7in laz\u0131m gelen talimat\u0131 memurlara vererek dul ve yetimleri bizzat toplamak, hem de durumu bizzat g\u00f6rmek i\u00e7in Cebl\u2019e hareket ettim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu da\u011flar, yarat\u0131l\u0131\u015f tarihinden beri bu derece vahim sefalet ta\u015f\u0131mam\u0131\u015f, g\u00f6rmemi\u015ftir. D\u00f6rt g\u00fcn devam eden bu seyahat, bana insan denilen mahl\u00fbkun ne derece y\u0131rt\u0131c\u0131, ne derecelere kadar dayan\u0131kl\u0131 oldu\u011funu o kadar kati g\u00f6sterdi ki; korktum, insan soyuna mensup olmaktan utand\u0131m. Mide ve ihtiya\u00e7 \u0131st\u0131rab\u0131, insan do\u011fas\u0131nda ne i\u011fren\u00e7 tabiatlar do\u011furuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hemcinsinin, ot, le\u015f, kendi evlad\u0131n\u0131 yedi\u011fini g\u00f6rmekten, i\u015fitmekten insanl\u0131k ne hisseder? Bu duyguyu ve tesiri hangi kelimelerle izah eder!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Benim gibi \u00e2dem evlatlar\u0131n\u0131n, mecalsiz ad\u0131mlarla y\u00fcr\u00fcmeye \u00e7al\u0131\u015farak, hayvanlar gibi ot yediklerini, bir e\u015fek le\u015fini y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvanlar gibi, birbiriyle kavga ederek par\u00e7alad\u0131klar\u0131n\u0131, ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n\u0131 payla\u015fmak i\u00e7in birbirinin bo\u011faz\u0131na sar\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Bu le\u015fin payla\u015f\u0131m\u0131 i\u00e7in benim dilimde konu\u015ftuklar\u0131n\u0131 i\u015fittim. \u0130nsan\u0131n b\u00fct\u00fcn havas\u0131 d\u00f6n\u00fcyor, g\u00f6zleri g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne, kulaklar\u0131 i\u015fitti\u011fine inanmak istemiyor&#8230; Foto\u011fraf makinesi ile yanlar\u0131na yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m zaman ehemmiyyet bile vermediler. \u0130\u00e7lerinden biri bile d\u00f6n\u00fcp bakmam\u0131\u015ft\u0131. \u0130nsanlar\u0131n en y\u00fcksek gayelerine, en y\u00fcksek heyecanlar\u0131na lanet ederek buradan uzakla\u015ft\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir m\u00fcddet tek bir kelime s\u00f6ylemeksizin Erbit kasabas\u0131na do\u011fru yol ald\u0131k. K\u00f6y uzaktan g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. Yan\u0131mda K\u00e2tib Aram Efendi\u2019ye; m\u0131r\u0131ldanarak dedim ki:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2014 \u00c7ok \u00fcz\u00fcld\u00fcm.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2014 Biz g\u00f6re g\u00f6re al\u0131\u015ft\u0131k, evvelce biz de bu halleri tasavvura tahamm\u00fcl edemezdik; fakat insan al\u0131\u015f\u0131yor Bey\u2019im dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Belki hayatlar\u0131yla alay etmek i\u00e7in, yeni tayin edilen Efendi\u2019yi g\u00f6rmek maksad\u0131yla k\u00f6y\u00fcn k\u0131y\u0131s\u0131nda dizilen birka\u00e7 muhacirin yol g\u00f6stericili\u011finde k\u00f6y\u00fcn sokaklar\u0131na dald\u0131k.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gece olmu\u015ftu. S\u00f6n\u00fck bir kandil \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda bir toprak ma\u011faras\u0131nda, Antep, Akhisar, Yozgat\u2019tan tehcir edilmi\u015f; \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc vakadan artma be\u015f on ki\u015fiden olu\u015fmu\u015f bir grup te\u015fkil etmi\u015ftik. Ordu Kumandanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan kendileri hakk\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131m emri en m\u00fcsait bir vicdanla tatbike \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m yollu g\u00fcvenceme m\u00fcte\u015fekkir g\u00f6r\u00fcnen bu \u015f\u00fcpheci simalarda g\u00fcvensizlik okuyordum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ertesi g\u00fcn kaza kaymakam\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere h\u00fck\u00fcmet dairesine gittim. Seyahatimi Celb\u2019in daha ileri kazalar\u0131na do\u011fru uzataca\u011f\u0131m\u0131, yollar\u0131 bilen bir jandarma verilmesini talep ettim. Talebimi memnuniyetle kabul eden Kaymakam Bey, oralarda tif\u00fcs ve humman\u0131n yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve en temel korunma tedbirleri bile uygulanamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tehlikeli oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir s\u00fcre teredd\u00fct etmedim diyemem, fakat her halde gitmeye kesin karar verip veda ederek ayr\u0131ld\u0131m. Ertesi geceyi \u00c7er\u015f karyesinde ge\u00e7irdim. Kefrence\u2019ye do\u011fru seyahate devam ettim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bundan sonra karyelerde, hemen b\u00fct\u00fcn muhacirlerden y\u00fczde 30-40 telefat vard\u0131. Tif\u00fcs, humma, malarya da ayn\u0131 \u015fiddet ve vahametteydi. \u0130lac\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 yerde hastal\u0131klar\u0131n vahim sonu\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda fark kalm\u0131yor gibi. Kinin ilac\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 yerde en basit malaryan\u0131n\u00a0 vebadan ne fark\u0131 olabilirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dul ve yetimleri toplatarak haz\u0131rlan\u0131yor ve incelemeyi sonraya b\u0131rakarak ileriye harekete devam ediyordum. Civar karyelerden \u00e7ocuklar\u0131 ve dullar\u0131 g\u00fczerg\u00e2h\u0131ma tesad\u00fcf edecek k\u00f6ylere g\u00f6ndermek \u00fczere muhacirlerden tayin etti\u011fim g\u00f6revlileri de etrafa g\u00f6nderiyordum. Kefrence\u2019nin bir saat ilerisinde, Hazra K\u00f6y\u00fc\u2019ne vard\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Burada, muhacir ve yerli be\u015f y\u00fcz n\u00fcf\u00fbstan d\u00f6rt y\u00fcz on yedi vefat vard\u0131. K\u00f6y\u00fcn dar aral\u0131klar\u0131nda koltuk de\u011fneklerine dayanm\u0131\u015f canl\u0131 mevtalar sa\u011fa sola sallanarak y\u00fcr\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O gece k\u0131rda yatmay\u0131 tercih etmi\u015ftim. Kalamad\u0131m. Bitlerin bo\u011fdu\u011fu bir \u00e7ocu\u011fu burada g\u00f6rd\u00fcm. T\u0131rnaklar\u0131n diplerinden itibaren masumun b\u00fct\u00fcn v\u00fccudunu istila eden bu murdar milyarlarca mahl\u00fbk, cen\u00e2zesinin \u00fczerini bir i\u011fne bat\u0131r\u0131lacak yer b\u0131rakmamak \u015fart\u0131yla \u00f6rt-m\u00fc\u015ft\u00fc. Bir \u00e7\u0131nar a\u011fac\u0131n\u0131n g\u00f6vdesine yaslanarak, sabah\u0131 yapma\u011fa \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Bir t\u00fcrl\u00fc g\u00f6zlerimi kapayam\u0131yordum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em><u>23 Haziran 1919<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00f6rt y\u00fcz ki\u015filik yetim ve dul kad\u0131n kafilesi Dera\u2019ya do\u011fru mecalsiz yol ald\u0131lar. Hayvanla bir gecede Dera\u2019ya avdet ettim ve ertesi g\u00fcn gelecek olan kafilenin \u015eam\u2019a sevkini ikmal ettim. 16 saat ata binmek beni yormu\u015ftu. \u0130stirahat i\u00e7in \u00e7ad\u0131r\u0131ma \u00e7ekildim. Masamda amirimden gelen iki telgraf buldum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cOradaki muhacirinden en fakir olanlar\u0131 evvela, hali m\u00fcsait olanlar\u0131 ikinci, biraz daha m\u00fcsait olanlar\u0131 da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc&#8230; bu suretle tasnif ederek sevkiyata ba\u015flay\u0131n\u0131z. Dul ve yetimleri sevk ediniz. \u0130kinci bir emre kadar di\u011ferlerinin sevkiyat\u0131n\u0131 tehir ediniz!\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yoldan ruhen, bedenen yorulmu\u015f bir halde bu z\u0131t c\u00fcmleler i\u00e7eren telgraf\u0131 okudum ve cevap olarak:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cSevkiyat\u0131n idare \u015feklinin ancak burada bulunan muhacirlerin vaziyetine g\u00f6re tayin edilebilece\u011fini, bunlar\u0131n fakir, \u00e2l\u00e2, biraz daha \u00e2l\u00e2, suretiyle bir bitki uzman\u0131 gibi tasnifi m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve al\u0131nacak vagonlara nisbetle mesafe ve co\u011frafi vaziyete g\u00f6re yap\u0131lacak bir proje dahilinde muhaciri sevk ederek sevkiyat\u0131 devaml\u0131 ve muntazam bir \u015fekilde idare m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini; \u00f6zetle, bu vazifenin burada yerine getirilmesi benim sorumlulu\u011fuma b\u0131rak\u0131lmak laz\u0131m gelece\u011fini ve esasen sevkleri i\u00e7in fazla beklemeyece\u011fimi ve sevkiyata ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131 yazd\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir saat sonra \u201cEzraa\u2019da bulunan bir ailenin \u015eam\u2019a g\u00f6nderilmesi\u201d hakk\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131m bir telgrafa da, \u00f6zel emir kabul etmeyece\u011fimi ve b\u00fct\u00fcn muhacirler hakk\u0131nda tatbik edilecek iznin istisnas\u0131 olamayaca\u011f\u0131n\u0131 yazd\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu s\u0131rada yava\u015f yava\u015f m\u00fcracaat ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131: Birtak\u0131m kad\u0131nlar muhacirlerin m\u00fcracaat\u0131n\u0131n kabul edildi\u011finden emin olarak, \u015fimdiye kadar yakla\u015fmaktan b\u00fcy\u00fck bir korkuyla ka\u00e7t\u0131klar\u0131 m\u00fcfetti\u015fin \u00e7ad\u0131r\u0131na yakla\u015fmaya cesaret ediyorlard\u0131. Bunlar\u0131n erkekleri \u015eam\u2019a firar suretiyle gitmi\u015fler, orada i\u015f tutmu\u015flar, kendileri burada kalm\u0131\u015f. Erkeklerinin yan\u0131na gitmeyi arzu ediyorlard\u0131. Bunu hen\u00fcz itiraf edemiyorlard\u0131. Fakat anl\u0131yordum. \u0130lk trenle 18 kad\u0131n\u0131 \u201cisk\u00e2n m\u0131nt\u0131kas\u0131 olmayan\u201d \u015eam&#8217;a g\u00f6nderdim ve bunlar\u0131n sevkine memur tayin etti\u011fim muhacir iki efendiye, sonraki istasyonda bunlar\u0131 serbest b\u0131rakmalar\u0131n\u0131 ve di\u011fer dul ve yetimleri kendi yerlerine defterleriyle teslim etmelerini tavsiye ettim. Bu, \u00f6zel ve talimatlara ayk\u0131r\u0131 bir te\u015febb\u00fcst\u00fc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2013 Sevkiyat aras\u0131nda art arda gelen bu m\u00fcracaatlar\u0131 kabul edip \u015eam\u2019a ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir kafile g\u00f6nderdim. Trablus\u015fam, Hayfa, Yafa, Akk\u00e2 gibi kaza ve kasabalara \u2013se\u00e7me hakk\u0131n\u0131 kendilerine vererek\u2013 sevkiyata devam ediyordum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu s\u0131rada amirimin evvelki ac\u0131 cevaplar\u0131mdan kaynaklanan g\u00fccenmesinin b\u00fct\u00fcn tats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir telgraf\u0131n\u0131 ald\u0131m, talimat haricinde kusurumu yakalam\u0131\u015ft\u0131!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cErkekleri burada bulunmas\u0131 bahanesiyle birtak\u0131m kad\u0131nlar\u0131 \u015eam&#8217;a emir ve talimata ayk\u0131r\u0131 g\u00f6nderdi\u011finizi haber ald\u0131m. \u015eam isk\u00e2n m\u0131nt\u0131kas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan, buraya muhacir g\u00f6ndermemenizi, b\u00f6yle erkekleri, orada bulunan kad\u0131nlar varsa oraya g\u00f6ndermek laz\u0131m gelece\u011fini ve bundan sonra emre ayk\u0131r\u0131 harekette bulunmaman\u0131z\u0131 tavsiye ederim.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Art\u0131k bu zihniyette bir kafa ile temas mecburiyetinden s\u0131k\u0131ld\u0131m. \u0130lk trenle \u015eam\u2019a hareket ettim. Sabah pek erken yola \u00e7\u0131kan trenden inen Cemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n evine y\u00f6neldim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pa\u015fa pek de memnun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir bir sima ile:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2013\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ne o, i\u015fini bitirdin mi, dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Emirleri ve cevaplar\u0131 cebimden \u00e7\u0131kard\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em><u>25 Haziran 1919<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2013Pa\u015fa Hazretleri, af buyurunuz. Ben bu kadar basit d\u00fc\u015f\u00fcnen ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerine ekseriyetle adi hissiyat kar\u0131\u015ft\u0131ran bir arkada\u015fla vazifede devam etmek istemem dedim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Telgraflar\u0131 ve cevaplar\u0131 okuyarak kararg\u00e2ha vard\u0131k. Pa\u015fa\u2019n\u0131n Suriye \u0130ttihat ve Terakki Murahhas\u0131\u2019n\u0131 benim gibi sab\u0131kal\u0131 bir adama feda edece\u011fini hi\u00e7 de \u00fcmit etmiyordum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130laveten:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2013 Pa\u015fa Hazretleri, bir ailenin hayat kurmas\u0131 ve ge\u00e7iminin temini d\u00fcnyan\u0131n en m\u00fc\u015fkil i\u015flerinden biridir. Bir baba \u00e7oluk \u00e7ocu\u011funun hayat ve istikbalini senelerce \u00e7al\u0131\u015farak temin edebilirse ona \u201cMuvaffak olmu\u015f adam\u201d denir. Buraya velev ki firar suretiyle bundan 4-5 ay \u00f6nce gelmi\u015f, d\u00fckk\u00e2n ve tezg\u00e2h\u0131na sahip olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan bir aile reisini, isk\u00e2n m\u0131nt\u0131kas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sefalet b\u00f6lgesine geri g\u00f6ndermeyi mant\u0131\u011fa uygun g\u00f6ren bir arkada\u015f\u0131n amirli\u011fe yeterlili\u011fini kabul etmekte g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekiyorum dedim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ben bu s\u00f6zleri s\u00f6ylerken Ne\u015fet Bey\u2019i \u00e7a\u011f\u0131rmalar\u0131 emrini verdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yar\u0131m saat sonra gelen Ne\u015fet Bey\u2019i sert bir dille uyard\u0131:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Ne\u015fet Bey, Ermeni muhacirler meselesi bence pek \u015fiddetli. Ben burada size e\u015flik edecek lalettayin birisini bulabilirdim. \u0130stanbul\u2019dan bu \u00e7ocu\u011fu burada tan\u0131d\u0131klar\u0131ma nazaran bu i\u015f i\u00e7in en yeterli buldu\u011fum i\u00e7in getirttim ve en \u00f6nemli b\u00f6lgeye de onun i\u00e7in g\u00f6nderdim. Kendisi partimizin muhalifi bir partiye \u00fcyedir ve bunun i\u00e7in bu i\u015fi en g\u00fczel yapar! Bilirim. Kendisini fuzuli bir emirle me\u015fgul etmenin bir anlam\u0131 yok. Yapamayacaks\u0131n\u0131z \u00e7ekiliniz, dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do\u011frusu biraz \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m. Bu hem \u0130ttihat ve Terakki Murahhas\u0131 ve hem de Pa\u015fa ile ili\u015fkisi olan bir adamd\u0131. \u00c7ekilmi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunun yeri bo\u015f kalmad\u0131. Vali Tahsin Bey geliyordu. Bundan sonra Ermeni muhacirler i\u015fine Vali Beyefendi riyaset edecekti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ertesi g\u00fcn Vali Tahsin Bey\u2019le Der\u00e2\u2019ya hareket etmek emri ald\u0131m. Orada bizzat gereken emirleri. 25 Eyl\u00fcl 32\u2019de, sabah \u00f6zel bir trenle Der\u00e2\u2019ya yola \u00e7\u0131kt\u0131k.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em><u>26 Haziran 1919<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mutasarr\u0131fl\u0131k Dairesi\u2019nde \u00fc\u00e7\u00fcm\u00fcz, ben, vali ve mutasarr\u0131f oturduk. Konu Ermeni muhacirlerine gelmi\u015fti. Vali k\u0131sa ve so\u011fuk bir ifade ile: \u201c\u0130\u015fte dedi, Hasan Bey de bunlara m\u00fcfetti\u015f olarak ordu taraf\u0131ndan memur tayin edilmi\u015ftir. Art\u0131k bakars\u0131n\u0131z, duruma g\u00f6re, bu muhacir i\u015fini bitirirsiniz.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ne garip talimat! Bundan ne anlam \u00e7\u0131kar\u0131labilir? \u0130zah edece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek sustum. Bana d\u00f6nerek:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2013 Hasan Bey! \u0130\u015fte H\u00fck\u00fcmet-i M\u00fclkiye Re\u00eesi Bey ile birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z, c\u00fcmlesini ilave etti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2013Abd\u00fclk\u00e2dir Bey\u2019le kolay \u00e7al\u0131\u015fabiliriz, Beni tan\u0131mad\u0131lar, fakat kendileriyle s\u0131n\u0131f arkada\u015f\u0131 bulunuyorduk dedim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tan\u0131\u015ft\u0131k. Mutasarr\u0131f memnun g\u00f6r\u00fcnd\u00fc, kalkt\u0131, \u00f6p\u00fc\u015ft\u00fck.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vali Tahsin Bey\u2019e hitaben \u00e7ok memnun oldu\u011funu ve eski bir arkada\u015f\u0131 ile bu meseleyi \u00e7ok kolay halledece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">15 seneden beri ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu arkada\u015f\u0131n 4-5 seneden beri izine \u0130ttihat ve Terakki Umumisi\u2019ne giden sokaklarda s\u0131k s\u0131k rastlam\u0131\u015ft\u0131m. Oraya girip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f ve Merkez-i Umumi K\u00e2tibi oldu\u011funu anlam\u0131\u015ft\u0131m. Beraber \u00e7al\u0131\u015famayaca\u011f\u0131m\u0131 tahmin ediyordum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ertesi g\u00fcn baz\u0131 gerekli \u015feyleri getirmek bahanesiyle Havran\u2019dan ka\u00e7t\u0131m. \u015eam\u2019da yine Cemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n biraz \u00e7at\u0131k simas\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Sormas\u0131na meydan vermeden:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2013 Efendim. Siz Ermeni milletinin isk\u00e2n\u0131n\u0131 ve hayatlar\u0131n\u0131 kazanmalar\u0131n\u0131 temin etmeyi emrediyorsunuz. Havran Mutasarr\u0131f\u0131 da \u201cTemizlemek\u201d suretiyle bu i\u015fin hallini tavsiye ediyor. Vali Bey\u2019le gittik, beni z\u0131mnen H\u00fck\u00fcmet-i M\u00fclkiye Reisi\u2019nin emrine verdi. Onun bu meselede bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 bilmiyorum. Vazifemi a\u00e7\u0131klasan\u0131z\u2026 dedim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em><u>28 Haziran 1919<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vakitsiz s\u00f6zlerimi tamamlamama izin veren Cemal Pa\u015fa birdenbire d\u00f6nerek:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2013 Seni ben g\u00f6nderdim. Benden emir alacaks\u0131n. Buna ne Tahsin Bey ne de Havran Mutasarr\u0131f\u0131 kar\u0131\u015f\u0131r. Burada siyasi durumun sorumlusu benim. Ben sana ne emir verirsem \u00f6yle yapacaks\u0131n! Ne Havran Mutasarr\u0131f\u0131 ne de kimseyi i\u015fine kar\u0131\u015ft\u0131rmayacaks\u0131n. \u015eimdi bir ordu emri yazd\u0131raca\u011f\u0131m. Vazifeni ve sana yard\u0131mc\u0131 memurlar\u0131n vaziyetlerini tayin edece\u011fim. Hi\u00e7 kimseyi bu i\u015fe kar\u0131\u015ft\u0131racak de\u011filsin!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kararg\u00e2ha girdik. Erk\u00e2n-\u0131 Harbiye Reisi Fuad Bey\u2019e verilen emir yar\u0131m saat sonra ordu emri haline gelmi\u015f oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ordu Menzil M\u00fcfetti\u015fli\u011fi\u2019ne, Hat Komiserli\u011fi\u2019ne, Jandarma Alay Kumandanl\u0131\u011f\u0131\u2019na a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6nderilen bu emir ile elde etti\u011fim sorumlulu\u011fa g\u00fcvenle Havran\u2019a, \u00e7ad\u0131r\u0131ma gitmi\u015ftim. Sevk\u0131yata devam emrini verdim. Mutasarr\u0131f art\u0131k seyirci bir mevkide kalm\u0131\u015f gibiydi. Hem tefti\u015f etmek ve hem de sevk\u0131yat\u0131 bizzat mahallerinde tanzim etmi\u015f olmak \u00fczere \u00e7evreye bir daha \u00e7\u0131kt\u0131m. Proje gere\u011fi Er\u00eed kaza merkezinden g\u00f6nderilen muhacirler \u00e7ad\u0131rlarda tren bekliyorlard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunlar\u0131n ve bunlardan sonra hareketi gereken ailelerin d\u00fczenlemesini yaparak memurlar\u0131m\u0131 uyarm\u0131\u015ft\u0131m. Bug\u00fcne kadar 270 yetmi\u015f ailenin sevkleri yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O y\u00f6reden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131m zaman H\u00fck\u00fcmet-i M\u00fclkiye\u2019nin sevk\u0131y\u00e2t\u0131 tatil etti\u011fini g\u00f6rd\u00fcm. Sebebini anlamak amac\u0131yla mutasarr\u0131fa \u00e7\u0131kt\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6l\u00fcmden kurtar\u0131lmak istenen bu felaketzedelere yap\u0131lan hakl\u0131 ve insani bu harekete vatana ihanet diyenler ve idare edenleri de vatan haini s\u0131fat\u0131yla itham edenler vard\u0131. Bunun fark\u0131ndayd\u0131m. Fakat buna engel olabilece\u011fini tahmin edememi\u015ftim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u00fck\u00fbmet-i M\u00fclkiye\u2019nin g\u00f6rev ve yetkisine tecav\u00fcz eden fuzuli bir adam durumunda kalm\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Anlad\u0131m: Bu m\u00fcddet zarf\u0131nda bo\u015f durulmam\u0131\u015f, D\u00e2hiliye Nez\u00e2reti\u2019ne \u015fifrelerle m\u00fcracaat edilmi\u015f, Beyrut, Suriye valileri nezdinde te\u015febb\u00fcste bulunmu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cBeyrut Valisi Azmi Bey esasen vilayet ahalisini beslemekten aciz bulundu\u011fu halde g\u00f6\u00e7menlerin vilayeti dahiline sevklerini kabul etmiyor!\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu emir b\u00fct\u00fcn M\u00fclkiye amirlerine, mutasarr\u0131f ve kaza kaymakamlar\u0131na g\u00f6nderilmi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dahiliyye Nezareti de ayn\u0131 zamanda, eski bir \u201ckatil\u201d emri tekrar vilayete g\u00f6ndermi\u015fti:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cD\u00e2hiliye Nez\u00e2ret Emri (Dosyalar\u0131nda mahf\u00fbzdur.)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tehcir edilen Ermeni muhacirlerinin isk\u00e2n\u0131 i\u015fi H\u00fck\u00fcmet-i M\u00fclkiye\u2019ye aid g\u00f6revlerdendir. Ordu Kumandanlar\u0131\u2019n\u0131n bu i\u015fe m\u00fcdahaleleri ge\u00e7erli de\u011fildir. Bu nedenle, bir Ermeni muhacirinin bir kazadan di\u011fer kazaya nakl edilebilmesi ancak D\u00e2hiliye Nez\u00e2reti\u2019nin emir ve izniyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/966\/cerkes-hasan-amcanin-kaleminden-suriye-1915<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kad\u0131k\u00f6y Osmana\u011fa Camii\u2019ndeki cenaze t\u00f6reninde Patrik Karekin Ha\u00e7aduryan y\u00fcksek sesle \u015funlar\u0131 s\u00f6yler: &#8216;Ona minnet bor\u00e7luyuz. Sava\u015fta a\u00e7l\u0131k ve sefaletten bizi kurtaran odur. O olmasayd\u0131 biz de olmazd\u0131k.&#8217; \u0130\u015fte Patrik Ha\u00e7aduryan&#8217;\u0131n kendisinden bu s\u00f6zlerle s\u00f6z etti\u011fi \u00c7erkes Hasan Amca&#8217;n\u0131n hat\u0131rat\u0131ndan 1915 Suriye&#8230; T.C kimli\u011findeki ad\u0131 Hasan Vasfi K\u0131zta\u015f\u0131. Osmanl\u0131 kimli\u011findeyse Hasan Amca yaz\u0131yor. Ub\u0131h\u2019lar\u0131n \u201dAm\u00e7\u2019a\u201d s\u00fclalesinden [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":43403,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[72,44,1],"tags":[],"class_list":["post-43402","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-belge","category-ermeni-soykirimi","category-haberler"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u00c7erkes Hasan Amca\u2019n\u0131n kaleminden \u2018Suriye 1915\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u00c7erkes Hasan Amca\u2019n\u0131n kaleminden \u2018Suriye 1915\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kad\u0131k\u00f6y Osmana\u011fa Camii\u2019ndeki cenaze t\u00f6reninde Patrik Karekin Ha\u00e7aduryan y\u00fcksek sesle \u015funlar\u0131 s\u00f6yler: &#8216;Ona minnet bor\u00e7luyuz. Sava\u015fta a\u00e7l\u0131k ve sefaletten bizi kurtaran odur. O olmasayd\u0131 biz de olmazd\u0131k.&#8217; \u0130\u015fte Patrik Ha\u00e7aduryan&#8217;\u0131n kendisinden bu s\u00f6zlerle s\u00f6z etti\u011fi \u00c7erkes Hasan Amca&#8217;n\u0131n hat\u0131rat\u0131ndan 1915 Suriye&#8230; T.C kimli\u011findeki ad\u0131 Hasan Vasfi K\u0131zta\u015f\u0131. Osmanl\u0131 kimli\u011findeyse Hasan Amca yaz\u0131yor. Ub\u0131h\u2019lar\u0131n \u201dAm\u00e7\u2019a\u201d s\u00fclalesinden [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-01-12T08:06:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/01\/Suriye-1915.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"550\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"397\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"20 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=43402#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=43402\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"\u00c7erkes Hasan Amca\u2019n\u0131n kaleminden \u2018Suriye 1915\u2019\",\"datePublished\":\"2017-01-12T08:06:08+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=43402\"},\"wordCount\":4060,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=43402#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2017\\\/01\\\/Suriye-1915.jpg\",\"articleSection\":[\"Belge\",\"Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\",\"Haberler\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=43402#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=43402\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=43402\",\"name\":\"\u00c7erkes Hasan Amca\u2019n\u0131n kaleminden \u2018Suriye 1915\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=43402#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=43402#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2017\\\/01\\\/Suriye-1915.jpg\",\"datePublished\":\"2017-01-12T08:06:08+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=43402#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=43402\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=43402#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2017\\\/01\\\/Suriye-1915.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2017\\\/01\\\/Suriye-1915.jpg\",\"width\":550,\"height\":397},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=43402#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u00c7erkes Hasan Amca\u2019n\u0131n kaleminden \u2018Suriye 1915\u2019\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u00c7erkes Hasan Amca\u2019n\u0131n kaleminden \u2018Suriye 1915\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u00c7erkes Hasan Amca\u2019n\u0131n kaleminden \u2018Suriye 1915\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Kad\u0131k\u00f6y Osmana\u011fa Camii\u2019ndeki cenaze t\u00f6reninde Patrik Karekin Ha\u00e7aduryan y\u00fcksek sesle \u015funlar\u0131 s\u00f6yler: &#8216;Ona minnet bor\u00e7luyuz. Sava\u015fta a\u00e7l\u0131k ve sefaletten bizi kurtaran odur. O olmasayd\u0131 biz de olmazd\u0131k.&#8217; \u0130\u015fte Patrik Ha\u00e7aduryan&#8217;\u0131n kendisinden bu s\u00f6zlerle s\u00f6z etti\u011fi \u00c7erkes Hasan Amca&#8217;n\u0131n hat\u0131rat\u0131ndan 1915 Suriye&#8230; T.C kimli\u011findeki ad\u0131 Hasan Vasfi K\u0131zta\u015f\u0131. Osmanl\u0131 kimli\u011findeyse Hasan Amca yaz\u0131yor. Ub\u0131h\u2019lar\u0131n \u201dAm\u00e7\u2019a\u201d s\u00fclalesinden [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2017-01-12T08:06:08+00:00","og_image":[{"width":550,"height":397,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/01\/Suriye-1915.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"20 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"\u00c7erkes Hasan Amca\u2019n\u0131n kaleminden \u2018Suriye 1915\u2019","datePublished":"2017-01-12T08:06:08+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402"},"wordCount":4060,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/01\/Suriye-1915.jpg","articleSection":["Belge","Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131","Haberler"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402","name":"\u00c7erkes Hasan Amca\u2019n\u0131n kaleminden \u2018Suriye 1915\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/01\/Suriye-1915.jpg","datePublished":"2017-01-12T08:06:08+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/01\/Suriye-1915.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2017\/01\/Suriye-1915.jpg","width":550,"height":397},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=43402#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u00c7erkes Hasan Amca\u2019n\u0131n kaleminden \u2018Suriye 1915\u2019"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43402","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=43402"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43402\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43404,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43402\/revisions\/43404"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/43403"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=43402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=43402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=43402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}