{"id":42850,"date":"2016-11-29T02:13:45","date_gmt":"2016-11-29T07:13:45","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850"},"modified":"2016-11-29T02:13:45","modified_gmt":"2016-11-29T07:13:45","slug":"19-yuzyilda-anadolulu-rumlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850","title":{"rendered":"19. y\u00fczy\u0131lda Anadolulu Rumlar"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazar\/255\/rupen-varjabedyan\"><strong><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=42851\" rel=\"attachment wp-att-42851\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-42851\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/Anadolu-Rumlari-212x270.jpg\" alt=\"anadolu-rumlari\" width=\"212\" height=\"270\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/11\/Anadolu-Rumlari-212x270.jpg 212w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/11\/Anadolu-Rumlari-260x331.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/11\/Anadolu-Rumlari-160x204.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/11\/Anadolu-Rumlari.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 212px) 100vw, 212px\" \/><\/a>Rupen Varjabedyan<\/strong><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Osmanl\u0131 ve Cumhuriyet d\u00f6nemlerinde Rum toplumuna dair \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalarda bulunan akademisyen Ay\u015fe Ozil\u2019in son kitab\u0131 \u2018Anadolu Rumlar\u0131: Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun Son D\u00f6neminde Millet Sistemini Yeniden D\u00fc\u015f\u00fcnmek\u2019, Kitap Yay\u0131nevi etiketiyle okuyucuyla bulu\u015ftu. Sabanc\u0131 \u00dcniversitesi\u2019nde \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olan Ozil\u2019le, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonundan 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131na Rum toplumunun Anadolu\u2019daki ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131n, idareden yarg\u0131ya kurumsal i\u015fleyi\u015fleri bi\u00e7imlerinin, vatanda\u015fl\u0131k ve t\u00fczel ki\u015filik meselelerinin anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131 hakk\u0131nda konu\u015ftuk.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kitab\u0131n ba\u015f\u0131nda, Ke\u015fi\u015f Da\u011f\u0131 \u2013Uluda\u011f- \u00fczerinden bir tarihyaz\u0131m\u0131 benzetmesi yap\u0131yorsunuz ve da\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcnden bak\u0131nca g\u00f6r\u00fclen ile da\u011f\u0131n yamac\u0131ndan bak\u0131nca g\u00f6r\u00fclenin ayn\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyorsunuz. Bunu biraz a\u00e7ar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tarih\u00e7iler Rum cemaatlerine genelde yukar\u0131dan, yani idarecilerin, Patrikhane\u2019nin veya Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin g\u00f6z\u00fcnden bak\u0131yorlar. Bu bak\u0131\u015f\u0131n getirdi\u011fi en \u00f6nemli sonu\u00e7lardan biri, Rumlar\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak g\u00f6rmek, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun i\u00e7erisinde yekpare bir Rum cemaati oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek. Ben bunu tersine \u00e7evirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. \u0130stanbul\u2019dan ya da birtak\u0131m cemaat veya devlet \u00f6nderlerinin, Patrikhane\u2019nin g\u00f6z\u00fcnden de\u011fil, daha \u00e7ok k\u00f6ylerin, kasabalar\u0131n, k\u00fc\u00e7\u00fck \u015fehirlerin g\u00f6z\u00fcnden bakmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Yerel ba\u011flama bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman ne t\u00fcr ger\u00e7eklikler ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131m ve bu ger\u00e7ekliklerin asl\u0131nda bize sunulan millet ve cemaat b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden daha farkl\u0131 ger\u00e7eklikler oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. \u00c7ok daha katmanl\u0131, co\u011frafi, k\u00fclt\u00fcrel, dilsel, s\u0131n\u0131fsal \u00e7e\u015fitlilik i\u00e7eren bir tablo ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Cemaat dedi\u011fimiz \u015feyi anlamak i\u00e7in \u00f6nemli bir y\u00f6n diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. \u00d6rne\u011fin Bursa\u2019da Rumlar\u0131n yo\u011fun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 mahalle var, bunlar\u0131n ikisinde T\u00fcrk\u00e7e, birinde Rumca konu\u015fuluyordu. Peki bu insanlar birbirleriyle nas\u0131l anla\u015f\u0131yorlard\u0131? En k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fczeyde bile dil farkl\u0131l\u0131klar\u0131 var. Elbette yerel bak\u0131\u015f demek devlete ya da cemaat \u00f6nderlerine bakmamak de\u011fil, sadece bu d\u00fczeylere k\u00f6y ve kasabalar\u0131n g\u00f6z\u00fcnden bakmak demek.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Osmanl\u0131\u2019da gayrim\u00fcslim toplumlar\u0131, hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r n\u00fcfusa sahip olsalar da, tek kelimeye indirgiyoruz. Sizce \u2018Rumlar\u2019, \u2018Ermeniler\u2019 veya \u2018Yahudiler\u2019 diyerek yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z genelleme bize ne kaybettiriyor?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cemaat dedi\u011fimiz veya \u2018millet\u2019 sistemi olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman bu topluluklar\u0131 indirgemeci bir bak\u0131\u015fla ele alm\u0131\u015f, kapal\u0131 bir kutuya hapsetmi\u015f oluyoruz. Halbuki bu topluluklar\u0131 ve ayn\u0131 zamanda Osmanl\u0131 toplumunun kendisini de daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir bi\u00e7imde anlayabilmek i\u00e7in bu cemaatlerin \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rtmemiz de\u011fil, i\u00e7ini a\u00e7mam\u0131z laz\u0131m. Bu topluluklara daha \u00e7o\u011fulcu bir \u015fekilde bakabilmek, cemaatin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 siyah-beyaz olarak \u00e7izmemek, cemaat i\u00e7i ve d\u0131\u015f\u0131 olarak de\u011fil, \u00e7ok daha esnek bir \u015fekilde bakabilmek, farkl\u0131 ili\u015fki a\u011flar\u0131n\u0131 g\u00f6rebilmek, toplumun di\u011fer kesimleriyle ya da devletle olan ba\u011flant\u0131lar\u0131na bakabilmek, kendi i\u00e7lerindeki mesela siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f farkl\u0131l\u0131klar\u0131, s\u0131n\u0131fsal, k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 g\u00f6rebilmek laz\u0131m. Aksi halde indirgemeci bir bak\u0131\u015fla sadece ger\u00e7eklikleri kapatmaya y\u00f6nelik bir bak\u0131\u015f ortaya konmu\u015f oluyor. Bu bak\u0131\u015f sadece tarih i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fil, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de halen devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyor. Bu duruma fakl\u0131 bir a\u00e7\u0131l\u0131m getiren en yak\u0131n \u00f6rnek Agos\u2019un kendisi. Gazetenin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f ve varl\u0131k sebeplerinden biri \u00e7o\u011fulcu ve \u00e7ok-katmanl\u0131 bir toplum bak\u0131\u015f\u0131 getirebilmek.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Bu t\u00fcr genellemelerden yola \u00e7\u0131karak, Osmanl\u0131 tarihyaz\u0131m\u0131 \u00f6zellikle gayrim\u00fcslim toplumlar\u0131 genelge\u00e7er ezberler \u00fczerinden okudu, bu da ger\u00e7ekliklere yak\u0131n bir tarihyaz\u0131m\u0131n\u0131 engelledi diyebilir miyiz?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Genelleme yaparak \u00e7ok \u015fey kaybediyoruz. Bu tektip\u00e7i bak\u0131\u015f, tarihsel ger\u00e7ekliklere daha sa\u011flam bir \u015fekilde yakla\u015fmam\u0131z\u0131 engelliyor. Bu yan\u0131lt\u0131c\u0131 bak\u0131\u015f\u0131 a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z gerek. Tarihyaz\u0131m\u0131 dedi\u011finiz zaman de\u011finmemiz gereken bir konu var: 1980\u2019lerden itibaren d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye\u2019de de asl\u0131nda bu t\u00fcr genellemelere dayanan\u00a0 geleneksel tarihyaz\u0131m\u0131na bir ele\u015ftiri ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Ama bu yeni tarihyaz\u0131m\u0131 asl\u0131nda baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck akademik \u00e7evreler d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7ok da bilinen bir yakla\u015f\u0131m de\u011fil. Hatta bu konularla ilgilenen, bu meselelerin bir \u015fekilde k\u0131y\u0131s\u0131ndan k\u00f6\u015fesinden ge\u00e7enler bile \u00e7o\u011fu zaman \u2018millet\u2019 sistemine referansla hareket ediyorlar. \u2018Millet\u2019, bir kli\u015fe gibi her zaman orada. Benim yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m da asl\u0131nda bu durumun a\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in bir katk\u0131 sunmak. Toplumlar\u0131n ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131 ne kadar derinlemesine a\u00e7abilirsek, anlatabilirsek, bu tektiple\u015ftiricili\u011fi k\u0131rmak i\u00e7in o kadar katk\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f oluruz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Bu genellemelerden, tektiple\u015ftirmelerden ka\u00e7man\u0131n tek yolu, \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan toplumun dilini \u00f6\u011frenmek ve o dille \u00fcretilenlere bakmak m\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7e\u015fitli yollarla bu genellemelerin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131labilir. Dil \u00f6\u011frenmek, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli kaynaklara ula\u015fmak konusunda elbette \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir avantaj. Burada i\u015fin i\u00e7ine kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 ara\u015ft\u0131rma giriyor. Mesela ben hem Osmanl\u0131 hem Yunan devlet ar\u015fivlerine hem de cemaatlerin kendi kaynaklar\u0131na bakt\u0131m. Ayr\u0131ca Avrupal\u0131lar\u0131n yazd\u0131klar\u0131n\u0131, \u00f6zellikle konsolosluk raporlar\u0131n\u0131 inceledim. Elbette belli bir dile hakim olarak okuyabilece\u011finiz kaynaklara da ele\u015ftirel bir g\u00f6zle bakman\u0131z laz\u0131m. Dili okudu\u011funuz zaman otomatikman kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 ele\u015ftirel yakla\u015f\u0131ma ula\u015f\u0131lam\u0131yor. Mesela Yunan tarihyaz\u0131m\u0131nda da tektiple\u015ftirmeci yakla\u015f\u0131ma s\u0131k\u00e7a rastlamak m\u00fcmk\u00fcn. Baz\u0131 farklar olmakla birlikte onlar da konuya yayg\u0131n olarak cemaatler diye bak\u0131yorlar, dolay\u0131s\u0131yla tarihyaz\u0131m\u0131n\u0131n i\u00e7indeki ekollere, bak\u0131\u015flara bakmak ve onlar\u0131 da kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak laz\u0131m. Dilin kendisi \u00f6nemli ama bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131z da dil kadar \u00f6neme sahip. Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemi en \u00f6nemlisi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ek\u00fcmenik Patrikhane, Rum toplum d\u00fczeninin ve devletle ili\u015fkilerin neresinde duruyor? Onun d\u0131\u015f\u0131nda Rum toplumu i\u00e7in di\u011fer hangi \u00f6znelerden bahsedebiliriz?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Merkezi bak\u0131\u015f\u0131n ne \u015fekilde dengelenebilece\u011fi, a\u015f\u0131labilece\u011fini ara\u015ft\u0131r\u0131rken Anadolu\u2019daki k\u00fc\u00e7\u00fck \u015fehirlere, k\u00f6ylere, kasabalara bakarak Patrikhane\u2019den bir miktar uzakla\u015fm\u0131\u015f oldum. \u0130stanbul, \u0130zmir gibi b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde Patrikhane\u2019nin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir etkisi var ama biraz uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, Anadolu\u2019nun \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerine gitti\u011finizde etkisinin asl\u0131nda o kadar da b\u00fcy\u00fck olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Yerel cemaatlerin kendi idareleri, yerel y\u00f6netimler daha \u00f6n planda. \u0130stanbul\u2019dan uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a, Patrikhane\u2019nin etkisi de farkl\u0131 bir hal al\u0131yor. 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n \u00f6zellikle ikinci yar\u0131s\u0131nda hem Patrikhane\u2019nin hem de Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin merkezile\u015ftirme \u00e7abas\u0131 var. Bu \u00e7aba pratikte ne kadar yer buluyor, o da \u00e7ok \u00f6nemli. Merkezile\u015fme s\u00fcreci, \u00e7ok a\u011f\u0131r ilerleyen bir s\u00fcre\u00e7. Benim bakt\u0131\u011f\u0131m kuzeybat\u0131 Anadolu b\u00f6lgesinde bile \u2013ki \u0130stanbul\u2019un neredeyse bir par\u00e7as\u0131 gibi- zor, sorunlu bir s\u00fcre\u00e7 olarak i\u015fliyor. \u00d6rne\u011fin okulla\u015fmada b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar var, halen bir tar\u0131m toplumu olan Osmanl\u0131\u2019da \u00e7ocuklar okula ya hi\u00e7 gitmiyor, gitseler de her zaman Rum okullar\u0131na gitmiyorlar. Burada ayr\u0131ca daha sek\u00fcler nitelikli bir orta s\u0131n\u0131f\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan bahsetmek gerekli, bu da \u00e7ok karma\u015f\u0131k bir s\u00fcre\u00e7. Bu s\u0131n\u0131flar hem modern Rum okullar\u0131 kuruyorlar hem \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 Amerikan, Frans\u0131z vs. okullar\u0131na g\u00f6nderiyorlar ki bunlar birbirini d\u0131\u015flayan s\u00fcre\u00e7ler de\u011fil. Ayr\u0131ca bu s\u0131n\u0131flar\u0131n hakim oldu\u011fu yerel idare merkezleri kuruluyor ama bu merkezler kuruluyor diye Rumlar\u0131n yerel d\u00fczeyde bu merkezler etraf\u0131nda k\u00fcmelendi\u011fini s\u00f6ylemek g\u00fc\u00e7. K\u00f6yl\u00fcler bazen b\u00f6yle merkezler oldu\u011funun bile fark\u0131nda olmayabiliyorlard\u0131.<\/p>\n<p><strong>19. y\u00fczy\u0131lda milliyet\u00e7ili\u011fin y\u00fckselmesi ve zenginle\u015fmesiyle \u2018ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131\u2019 hedefleyen gayrim\u00fcslim toplumlar anlat\u0131l\u0131r. Bu y\u00fczy\u0131l, Rumlar i\u00e7in de b\u00f6yle miydi?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu daha \u00e7ok Rumeli topraklar\u0131 i\u00e7in bir mesele. Benim bakt\u0131\u011f\u0131m Kuzeybat\u0131 Anadolu\u2019da ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k iste\u011fi pek g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. Baz\u0131 \u00f6zel yerler ve k\u00fc\u00e7\u00fck kasabalar d\u0131\u015f\u0131nda bir ayr\u0131m pek yok. \u00d6rne\u011fin Ayval\u0131k\u2019ta Yunan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda b\u00f6yle baz\u0131 geli\u015fmeler var, ama genel olarak bir ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k s\u00f6z konusu de\u011fil. Hem Osmanl\u0131 hem Yunan hem de di\u011fer uluslararas\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131 kullanarak kendilerine bir ya\u015fam alan\u0131 yarat\u0131yorlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u2018Vak\u0131f sorunlar\u0131\u00a019. y\u00fczy\u0131lda ba\u015flad\u0131\u2019<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cGerek Rum gerek Ermeni cemaatlerinin en b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131ndan biri, m\u00fclkiyet sorunu. Bir di\u011fer sorun da n\u00fcfus kayb\u0131 ama bu ikisi birbirine ba\u011fl\u0131 konular. N\u00fcfusun azalmas\u0131yla cemaatler g\u00fc\u00e7 kaybediyor. Mallar\u0131 kim kontrol edecek, okullarda kim okuyacak, kiliseye kim gidecek? Kurumlar kullan\u0131lmamaya ba\u015flay\u0131nca da zay\u0131fl\u0131yor, zay\u0131flayan kurumlardan da toplum uzakla\u015fmaya ba\u015fl\u0131yor. Halbuki kurumlar topluluklar\u0131n can damar\u0131. Bu ba\u011flamda kurumlar\u0131n m\u00fclkiyet mesesi \u00e7ok \u00f6nemli. Kurumlar yasal olarak kime ait, bunlar\u0131 kim y\u00f6netiyor, m\u00fclkiyet haklar\u0131 gelece\u011fe y\u00f6nelik yani toplulu\u011fun devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik olarak ne kadar g\u00fcvencede gibi sorular ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Benim ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nem, yani Osmanl\u0131\u2019n\u0131n son d\u00f6nemiyle Cumhuriyetin ilk d\u00f6nemleri i\u00e7in n\u00fcfus azalmas\u0131, baz\u0131 d\u00f6nemlerde ini\u015f-\u00e7\u0131k\u0131\u015flar olmas\u0131na ra\u011fmen s\u0131k g\u00f6r\u00fclen ya da kal\u0131c\u0131 bir durum de\u011fil. Ama m\u00fclkiyet sorununun \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde o zamanlarda da oldu\u011fundan bahsetmek kesinlikle m\u00fcmk\u00fcn. Bug\u00fcn \u2018vak\u0131flar sorunu\u2019 olarak bilinen durumun k\u00f6keni bir modern mesele olarak 19. y\u00fczy\u0131la dayan\u0131yor. Sorun g\u00fcn\u00fcm\u00fcze yava\u015f yava\u015f geliyor ancak bu ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bug\u00fcn bu sorun \u2018vak\u0131f sorunu\u2019 olarak biliniyor, bu tan\u0131mlaman\u0131n hakl\u0131 olan k\u0131sm\u0131, bug\u00fcn her m\u00fclk\u00fcn bir vakfa ait olmas\u0131 ama o d\u00f6nemde \u00e7ok daha farkl\u0131 \u015fekillerde kay\u0131t s\u00fcre\u00e7leri var, bunu bir vak\u0131f sorununa indirgemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Vak\u0131f meselesi, Cumhuriyetle birlikte ortaya \u00e7\u0131kan ve aslen 1960\u2019lardan sonra geli\u015fen ve bug\u00fcnk\u00fc halini alan bir mesele. Dolay\u0131s\u0131yla bunu 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonundan itibaren h\u0131z kazanan bir t\u00fczel ki\u015filik meselesi olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek daha anlaml\u0131. Kurumlar\u0131n m\u00fclkiyetinin ki\u015filerin ya da \u0130sa, Meryem gibi azizlerin, yani \u00f6lmeyecek ki\u015filerin \u00fczerine kaydedilmesi o d\u00f6nemde \u00e7ok yayg\u0131n, bu durum \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de yans\u0131yor. 19. y\u00fczy\u0131l sonunda t\u00fczel ki\u015fili\u011fin bir konu olmas\u0131 ve bu i\u015fi bir d\u00fczene sokma sorunu bir belirsizlik ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu belirsizlik hi\u00e7bir zaman netle\u015femiyor ve a\u015fama a\u015fama g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar geliyor.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/17114\/19-yuzyilda-anadolulu-rumlar<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rupen Varjabedyan Osmanl\u0131 ve Cumhuriyet d\u00f6nemlerinde Rum toplumuna dair \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalarda bulunan akademisyen Ay\u015fe Ozil\u2019in son kitab\u0131 \u2018Anadolu Rumlar\u0131: Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun Son D\u00f6neminde Millet Sistemini Yeniden D\u00fc\u015f\u00fcnmek\u2019, Kitap Yay\u0131nevi etiketiyle okuyucuyla bulu\u015ftu. Sabanc\u0131 \u00dcniversitesi\u2019nde \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olan Ozil\u2019le, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonundan 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131na Rum toplumunun Anadolu\u2019daki ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131n, idareden yarg\u0131ya kurumsal i\u015fleyi\u015fleri bi\u00e7imlerinin, vatanda\u015fl\u0131k ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":42851,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,54,71,53],"tags":[],"class_list":["post-42850","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-kitaplar-elestiriler","category-mulakatlar","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>19. y\u00fczy\u0131lda Anadolulu Rumlar - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"19. y\u00fczy\u0131lda Anadolulu Rumlar - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Rupen Varjabedyan Osmanl\u0131 ve Cumhuriyet d\u00f6nemlerinde Rum toplumuna dair \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalarda bulunan akademisyen Ay\u015fe Ozil\u2019in son kitab\u0131 \u2018Anadolu Rumlar\u0131: Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun Son D\u00f6neminde Millet Sistemini Yeniden D\u00fc\u015f\u00fcnmek\u2019, Kitap Yay\u0131nevi etiketiyle okuyucuyla bulu\u015ftu. Sabanc\u0131 \u00dcniversitesi\u2019nde \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olan Ozil\u2019le, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonundan 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131na Rum toplumunun Anadolu\u2019daki ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131n, idareden yarg\u0131ya kurumsal i\u015fleyi\u015fleri bi\u00e7imlerinin, vatanda\u015fl\u0131k ve [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-11-29T07:13:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/11\/Anadolu-Rumlari.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"382\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=42850#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=42850\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"19. y\u00fczy\u0131lda Anadolulu Rumlar\",\"datePublished\":\"2016-11-29T07:13:45+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=42850\"},\"wordCount\":1892,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=42850#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2016\\\/11\\\/Anadolu-Rumlari.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Kitaplar-Ele\u015ftiriler\",\"M\u00fclakatlar\",\"T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=42850#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=42850\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=42850\",\"name\":\"19. y\u00fczy\u0131lda Anadolulu Rumlar - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=42850#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=42850#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2016\\\/11\\\/Anadolu-Rumlari.jpg\",\"datePublished\":\"2016-11-29T07:13:45+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=42850#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=42850\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=42850#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2016\\\/11\\\/Anadolu-Rumlari.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2016\\\/11\\\/Anadolu-Rumlari.jpg\",\"width\":300,\"height\":382},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=42850#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"19. y\u00fczy\u0131lda Anadolulu Rumlar\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"19. y\u00fczy\u0131lda Anadolulu Rumlar - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"19. y\u00fczy\u0131lda Anadolulu Rumlar - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Rupen Varjabedyan Osmanl\u0131 ve Cumhuriyet d\u00f6nemlerinde Rum toplumuna dair \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalarda bulunan akademisyen Ay\u015fe Ozil\u2019in son kitab\u0131 \u2018Anadolu Rumlar\u0131: Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun Son D\u00f6neminde Millet Sistemini Yeniden D\u00fc\u015f\u00fcnmek\u2019, Kitap Yay\u0131nevi etiketiyle okuyucuyla bulu\u015ftu. Sabanc\u0131 \u00dcniversitesi\u2019nde \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olan Ozil\u2019le, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonundan 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131na Rum toplumunun Anadolu\u2019daki ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131n, idareden yarg\u0131ya kurumsal i\u015fleyi\u015fleri bi\u00e7imlerinin, vatanda\u015fl\u0131k ve [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2016-11-29T07:13:45+00:00","og_image":[{"width":300,"height":382,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/11\/Anadolu-Rumlari.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"19. y\u00fczy\u0131lda Anadolulu Rumlar","datePublished":"2016-11-29T07:13:45+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850"},"wordCount":1892,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/11\/Anadolu-Rumlari.jpg","articleSection":["Haberler","Kitaplar-Ele\u015ftiriler","M\u00fclakatlar","T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850","name":"19. y\u00fczy\u0131lda Anadolulu Rumlar - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/11\/Anadolu-Rumlari.jpg","datePublished":"2016-11-29T07:13:45+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/11\/Anadolu-Rumlari.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/11\/Anadolu-Rumlari.jpg","width":300,"height":382},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=42850#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"19. y\u00fczy\u0131lda Anadolulu Rumlar"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42850","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42850"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42850\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42852,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42850\/revisions\/42852"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/42851"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42850"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42850"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42850"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}