{"id":41985,"date":"2016-09-17T03:03:02","date_gmt":"2016-09-17T08:03:02","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985"},"modified":"2016-09-17T03:03:02","modified_gmt":"2016-09-17T08:03:02","slug":"izmiri-yakan-mustafa-kemal-ve-askerleridir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985","title":{"rendered":"\u0130zmir\u2019i Yakan Mustafa Kemal ve Askerleridir"},"content":{"rendered":"<p><strong><em><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=41986\" rel=\"attachment wp-att-41986\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-41986\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Izmir-300x125.jpg\" alt=\"izmir\" width=\"300\" height=\"125\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/09\/Izmir-300x125.jpg 300w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/09\/Izmir-260x108.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/09\/Izmir-160x67.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/09\/Izmir.jpg 320w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Tarih 13 Eyl\u00fcl 1922\u2026 Son kalan Rum ve Ermeni varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da yok etmek i\u00e7in resmen ate\u015fe verilir koca bir kent\u2026 Ege\u2019nin incisi \u0130zmir ate\u015fler i\u00e7inde kavrulur, yanar\u2026 2 milyon 600 bin metrekarelik bir alanda 20 binden fazla ev, i\u015fyeri, hastane, kilise ve okullar yok edilir, ate\u015fler i\u00e7inde binlerce insan yanarak son nefeslerini verir\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Ya\u015fanan planl\u0131 bir hareketle yap\u0131lm\u0131\u015f korkun\u00e7 bir katliamd\u0131r\u2026 Ama o kibriti \u00e7akanlar, al\u00e7ak\u00e7a ve vah\u015fice \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 \u2018yang\u0131n\u0131\u2019n sorumlulu\u011funu \u00fcstlenmez\u2026<\/p>\n<p>\u0130zmir\u2019i yakanlar ve \u00f6lenler bilir de yang\u0131n\u0131n nas\u0131l \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, kimin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131; T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kanl\u0131 kurulu\u015f tarihini yalanlarla ba\u015ftan yazanlar; ba\u015fkalar\u0131 bilmesin, duymas\u0131n, anlatmas\u0131n diye \u00f6rtbas eder, iftiralarla gizlerler\u2026<\/p>\n<p>Resmi tarihin yalanlar\u0131ndan, hem de b\u00fcy\u00fck yalanlar\u0131ndan biri \u2018\u2019\u0130zmir Yang\u0131n\u0131\u2019\u2019 \u00fczerinedir. Tabi bu konuda yaz\u0131l\u0131 \u00e7izili \u2018\u2019belgelerin\u2019\u2019 yang\u0131na dair \u00e7eli\u015fkili i\u00e7eriklere sahip olmas\u0131 bu yalanlarla insanlar\u0131n kand\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynar. \u00d6yle ki bu yaz\u0131l\u0131 \u00e7izili \u2018\u2019belgelere\u2019\u2019 bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u0130zmir yang\u0131n\u0131n\u0131 kimin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin \u00e7eli\u015fkili hedefler g\u00f6sterilir\u2026 \u0130zmir yang\u0131n\u0131 kim taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r sorusunun yan\u0131tlar\u0131;<\/p>\n<p>Sava\u015f\u0131 kaybeden Yunan ordusu taraf\u0131ndan \u0130zmir\u2019den ka\u00e7arken \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r,<\/p>\n<p>Yunan ordusunun yenilmesinden sonra buna tahamm\u00fcl edemeyen Rumlar taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r,<\/p>\n<p>Ermeniler taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r,<\/p>\n<p>T\u00fcrkler taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r,<\/p>\n<p>Merkez Ordusu Komutan\u0131 Sakall\u0131 Nurettin Pa\u015fa taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, ba\u015fl\u0131klar\u0131yla s\u0131ralanabilir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019deki resmi tarihe ve resmi tarih\u00e7ilere g\u00f6re ise i\u015fte Yunan ordusu mu, \u0130zmirli Rumlar m\u0131, Ermeniler mi yakm\u0131\u015ft\u0131r bu pek belli de\u011fildir ama \u0130zmir\u2019i yemin billah T\u00fcrkler yakmam\u0131\u015ft\u0131r\u2026 Ama onlar\u0131 bizzat yalanlayan da d\u00f6nemin \u0130zmir\u2019inin en\u00f6nemli gazetecilerinden biri olarak kabul edilen, sonradan Mustafa Kemal ile tan\u0131\u015f\u0131p dost olan hatta milletvekilli\u011fi de yapan Falih R\u0131fk\u0131 Atay olur\u2026 Resmi tarihe ve resmi tarih\u00e7ilere darbeyi, Falih R\u0131fk\u0131 Atay\u2019\u0131n \u0130zmir yang\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karan ki\u015fi olarak d\u00f6nemin Merkez Ordusu Komutan\u0131 Nurettin Pa\u015fa\u2019y\u0131 i\u015faret etmesi vurur\u2026 \u00dcstelik de bu iddia Mare\u015fal Fevzi \u00c7akmak taraf\u0131ndan da do\u011frulanacakt\u0131r\u2026<\/p>\n<p><strong>2 M\u0130LYON 600 B\u0130N METREKAREL\u0130K B\u0130R ALANDA 20 B\u0130NDEN FAZLA EV VE \u0130\u015eYER\u0130 YOK OLDU<\/strong><\/p>\n<p>iiymirAsl\u0131nda \u0130zmir yang\u0131n\u0131n\u0131 incelerken \u00f6ncelikle dikkat \u00e7eken yang\u0131n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f tarihidir\u2026 \u0130zmir yang\u0131n\u0131n resmi, gayri resmi t\u00fcm kaynaklarda tarihi 13 Eyl\u00fcl 1922\u2019dir. Yani Yunan ordusunun \u0130zmir\u2019den \u00e7ekili\u015finden tam d\u00f6rt g\u00fcn sonra \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Yani Yunan ordusunun geri \u00e7ekilirken yang\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131, resmi tarihin kendi \u2018\u2019tarihiyle\u2019\u2019 dahi \u00e7eli\u015fkilidir. Zira resmi tarih, Yunan ordular\u0131n\u0131n i\u015fgaline TBMM Ordular\u0131\u2019n\u0131n 9 Eyl\u00fcl 1922\u2019de son verdi\u011fini s\u00f6yler.<\/p>\n<p>Bu konuda 2008 y\u0131l\u0131nda bir makale yay\u0131nlayan ve yukar\u0131da s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m iddialara dair bir\u00e7ok kayna\u011f\u0131 ve yaz\u0131l\u0131 \u2018\u2019belgeyi\u2019\u2019 de ortaya koyan Ay\u015fe H\u00fcr de \u0130zmir yang\u0131n\u0131n\u0131n s\u00fcrecini \u015fu s\u00f6zlerle ifade eder:<\/p>\n<p>\u2018\u2019Sonu\u00e7ta, ister Rum mahallesinden \u00e7\u0131ks\u0131n ister daha sonra pek \u00e7ok kayna\u011f\u0131n ittifak edece\u011fi gibi Ermeni mahallesinden \u00e7\u0131ks\u0131n, 13 Eyl\u00fcl\u2019de pek \u00e7ok noktadan birden ba\u015flayan yang\u0131n, o ana kadar denizden esen h\u00e2kim r\u00fczgar imbat\u0131n yerini g\u00fcney-g\u00fcneydo\u011fu y\u00f6n\u00fcnden esen r\u00fczgar\u0131n almas\u0131yla 14 Eyl\u00fcl\u2019de bat\u0131ya do\u011fru yay\u0131l\u0131r. 15 Eyl\u00fcl\u2019de kontrol alt\u0131na al\u0131n\u0131r ama ancak 18 Eyl\u00fcl\u2019de s\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilir. 23 Eyl\u00fcl g\u00fcn\u00fc Hisar Camii arkas\u0131nda yeni bir yang\u0131n ba\u015flar. \u015eehrin tekrar g\u00fcvenli hale gelmesi ancak 30 Eyl\u00fcl\u2019de olacakt\u0131r. Bu tarihe kadar Ermeni, Rum mahalleleri tamamen, Avrupal\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Frenk Mahallesi ise k\u0131smen yanm\u0131\u015ft\u0131r. Muhtemelen 15 Eyl\u00fcl\u2019de r\u00fczg\u00e2r\u0131n tekrar imbata d\u00f6nmesi sayesinde T\u00fcrk ve Yahudi mahallelerine zarar gelmemi\u015ftir. Yang\u0131nda yakla\u015f\u0131k 2,6 milyon metrekarelik bir alan, 25 bin ev, i\u015fyeri, kilise, hastane, fabrika, depo, otel ve lokanta yok olmu\u015ftur. T\u00fcrk ordular\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnden \u0130zmir\u2019e do\u011fru s\u00fcr\u00fclen Rum ve Ermeni say\u0131s\u0131n\u0131n \u0130zmir\u2019de ya\u015fayanlarla birlikte 500 bine yak\u0131n oldu\u011fu, bunlar\u0131n ancak 320 bininin gemilerle tahliye edilebildi\u011fi, geri kalan 180 bin ki\u015finin \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerde ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi kabul edilir.\u2019\u2019 (1)<\/p>\n<p>30 Mart 1923 tarihinde \u0130zmir\u2019de yay\u0131nlanan Ahenk gazetesinde \u00e7\u0131kan habere g\u00f6re ise 14.004 hane yanm\u0131\u015f, M\u00fcsl\u00fcmanlara ait 6 bin 410 hane, d\u00fckkan ve ma\u011fazan\u0131n yan\u0131s\u0131ra Rumlara ve Musevilere ait 1648 yer ise yanmam\u0131\u015ft\u0131r. (2) Yang\u0131n\u0131 Rumlar \u00e7\u0131kard\u0131 ise -ki bu iddiaya g\u00f6re Rumlar, T\u00fcrklerin eline ge\u00e7ece\u011fine yakar\u0131z evlerimizi demi\u015flerdir g\u00fcya- bu 1648 ev hane ya da d\u00fckkan\u0131 yakmayan Rumlar, T\u00fcrklere iyilik yapm\u0131\u015f olurlar demek ki.<\/p>\n<p>Rumlar\u0131n Aya Fotini, Aya Yorgi ve Ermenilerin Surp Stefan kiliseleri niye yand\u0131? Her biri geni\u015f avlular\u0131n ortas\u0131ndaki bu kutsal kiliseleri yakmak, i\u00e7indeki Meryem ve \u0130sa tasvirleriyle birlikte yakmak i\u00e7in ger\u00e7ekten topluca dinden \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmak, \u00e7\u0131ld\u0131rm\u0131\u015f olmak gerekmiyor mu?<\/p>\n<p><strong>\u0130ZM\u0130R\u2019DE ERMEN\u0130 VARLI\u011eINI YOK SAYAN RESM\u0130 TAR\u0130H, \u2018\u0130ZM\u0130R\u2019\u0130 ERMEN\u0130LER YAKTI\u2019 D\u0130YOR<\/strong><\/p>\n<p>Ony\u0131llarca her 9 Eyl\u00fcl\u2019de \u2018\u0130zmir Yang\u0131n\u0131\u2019na ili\u015fkin man\u015fete ta\u015f\u0131nan me\u015fhur bir ba\u015fl\u0131k vard\u0131r: \u2018\u2019Kahpe Yunan ka\u00e7arken \u0130zmir\u2019i ate\u015fe verdi\u2019\u2019 diye\u2026<\/p>\n<p>Anla\u015f\u0131lan o ki, Yunan ordusu ve Rumlar iddias\u0131 pek inand\u0131r\u0131c\u0131 olmasa gerek, giderek, \u0130zmir Yang\u0131n\u0131\u2019n\u0131n m\u00fcsebbibi olarak Ermeniler tezine sar\u0131l\u0131nmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130zmir\u2019de Ermeni varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yok sayan bir zihniyetin, b\u00f6yle bir iddiada bulunmas\u0131 da g\u00fcl\u00fcn\u00e7 olmakla beraber, ba\u015fta da bahsetti\u011fim \u00fczere yaz\u0131l\u0131 \u00e7izili bir \u00e7ok yerli ve yabanc\u0131 \u2018\u2019belge\u2019\u2019 bu iddiaya da dayanak oluyor. \u00d6rne\u011fin Frans\u0131z Le Matin gazetesi, Ermenilerin yakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrer. Yine \u0130zmir\u2019de Amerikan Koleji Misyon Ba\u015fkan\u0131 Maclahlan \u2018\u2019 \u2018T\u00fcrk \u00fcniformas\u0131 giymi\u015f Ermeni ter\u00f6ristlerin yang\u0131nlar\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131na kanaat getirdim. Anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla b\u00f6yle yapmakla T\u00fcrk ordusuna kar\u015f\u0131 Bat\u0131\u2019n\u0131n m\u00fcdahale etmesini planl\u0131yorlard\u0131\u201d diyor.<\/p>\n<p>\u0130zmir\u2019i Ermeniler yakt\u0131 diyenlerin en \u00e7ok at\u0131fta bulunduklar\u0131 belge, 1910-1922 aras\u0131nda \u0130zmir \u0130tfaiye \u015eefi Paul Grescovich\u2019in (S\u0131rp as\u0131ll\u0131 Avusturya-Macaristan vatanda\u015f\u0131d\u0131r) yang\u0131n esnas\u0131nda Near East Relief adl\u0131 yard\u0131m kurulu\u015fu ad\u0131na \u0130zmir\u2019de bulunan Amerikal\u0131 m\u00fchendis Mark Prentiss\u2019e anlatt\u0131klar\u0131d\u0131r. Prentiss\u2019in ABD\u2019ye d\u00f6nd\u00fckten sonra haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ve Amiral Bristol\u2019a, g\u00f6nderdi\u011fi kapsaml\u0131 rapor kapsaml\u0131 raporun bir k\u0131sm\u0131 Grescowich\u2019in anlatt\u0131klar\u0131 \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015ftir. Ay\u015fe H\u00fcr\u2019\u00fcn ayn\u0131 makalesinde konuya ili\u015fkin de\u011ferlendirmeleri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u2018\u2019Prentiss ilk kez 10 Eyl\u00fcl\u2019de ikinci kez ise 13 Eyl\u00fcl\u2019de yang\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra g\u00f6r\u00fc\u015fen Grescovich\u2019e g\u00f6re her y\u0131l bu aylarda on g\u00fcnde bir yang\u0131n \u00e7\u0131karken, bu y\u0131l Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn ilk haftas\u0131nda g\u00fcnde be\u015f yang\u0131n \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve kendisinin k\u0131rp\u0131lm\u0131\u015f te\u015fkilat\u0131 bunlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Pazar gecesi, Pazartesi g\u00fcn\u00fc ve gecesi ayn\u0131 anda \u00e7\u0131kan pek \u00e7ok yang\u0131n ihbar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Greschovich bu yang\u0131nlarla ba\u015f etmekte zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk askeri valisi Kaz\u0131m Pa\u015fa\u2019n\u0131n departman\u0131ndaki Rum as\u0131ll\u0131 itfaiyecileri g\u00f6revden ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Daha \u00f6nce y\u00fcze yak\u0131n olan personel b\u00f6ylece 37 ki\u015fiye d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. Paul Grescovich bu y\u00fczden Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn 10\u2019undan 13\u2019\u00fcne kadar \u00e7\u0131kan yang\u0131nlardan T\u00fcrkleri sorumlu g\u00f6r\u00fcr. 13 Eyl\u00fcl sabah\u0131 iki Ermeni rahibin \u00f6nderli\u011finde Ermeni Okulu\u2019ndan ve Dominikan Kiliselerinden \u00e7\u0131kan birka\u00e7 bin Ermeni r\u0131ht\u0131ma do\u011fru uzakla\u015ft\u0131ktan sonra bu ki\u015filerin bo\u015faltt\u0131\u011f\u0131 yerleri inceledi\u011fini, oralarda gaz emdirilmi\u015f ve yak\u0131lmaya haz\u0131r me\u015faleleri buldu\u011funu anlat\u0131r. Grescovich T\u00fcrk yetkililerine defalarca ba\u015fvurdu\u011funu ancak ilk yard\u0131m\u0131n saat ak\u015fam 18.00\u2019de geldi\u011fini belirtir. 100 askerlik birlikle saat 20.00\u2019de yang\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcrmeye ba\u015flam\u0131\u015flar. Askerler yang\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in evleri bombalam\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>Prentiss, Greschovich\u2019in bu anlat\u0131mlar\u0131na ve baz\u0131 \u015fahit ifadelerine dayanarak Ocak 1923\u2019te Amiral Bristol\u2019e sundu\u011fu raporda \u2018Ermenilerin ve Yunanl\u0131lar\u0131n, elde ettikleri ganimetlerin T\u00fcrklerin eline ge\u00e7mesini istemedikleri herkes\u00e7e biliniyordu. Yang\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131ndan g\u00fcnler \u00f6nce. Ermeni gen\u00e7lerinden olu\u015fan bir grubun \u0130zmir\u2019i yakmak \u00fczere organize edildi\u011fini s\u00f6yleyen raporlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131da biliniyordu\u201d denmektedir.\u2019\u2019 (3)<\/p>\n<p>Ancak bu belge bir \u00e7ok tarih\u00e7i taraf\u0131ndan ciddiye al\u0131nmaz. Zira Mark Prentiss, hen\u00fcz olay\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrerken ve Amiral Bristol\u2019e raporunu yazmadan \u00f6nce, serbest muhabiri olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 New York Times gazetesinin 18 Eyl\u00fcl 1922 tarihli n\u00fcshas\u0131nda yay\u0131nlanan \u2018Relief man tells tragedy\u2019 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla \u00e7\u0131kan yaz\u0131s\u0131nda, \u0130zmir\u2019in T\u00fcrklerin eline ge\u00e7mesinden sonra binlerce ki\u015finin T\u00fcrk kuvvetlerince \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden ve \u015fehri ya\u011fmalad\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z ettikten sonra kendi \u015fahit oldu\u011fu baz\u0131 ya\u011fma ve \u00f6ld\u00fcrme olaylar\u0131n\u0131 anlat\u0131r ard\u0131ndan \u201cBizlerin \u00e7o\u011fu g\u00f6zlerimizle g\u00f6rd\u00fck \u2013ve bunlar\u0131 do\u011frulamaya haz\u0131r\u0131z- T\u00fcrk askerleri ellerindeki gazl\u0131 maddeleri caddelere ve evlere atan askeri yetkililerce y\u00f6netiliyorlard\u0131. Konsolos yard\u0131mc\u0131s\u0131 Barnes bir T\u00fcrk askerini G\u00fcmr\u00fck Binas\u0131n\u0131 ve Pasaport B\u00fcrosu\u2019nu ate\u015fe verirken g\u00f6rm\u00fc\u015f. Ayn\u0131 \u015fekilde Binba\u015f\u0131 Davis [K\u0131z\u0131lha\u00e7 yetkilisiydi C. Clafun Davis\u2019ten s\u00f6z ediyor olmal\u0131] T\u00fcrk askerlerini evleri ate\u015fe verirken g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi. Donanma devriyesi de Amerikan Okulu civar\u0131nda \u00e7\u0131kan yang\u0131n\u0131n T\u00fcrkler taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131na \u015fahit olmu\u015f\u201d diye yazar.<\/p>\n<p>Ermeni ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re, Prentiss, bu g\u00f6r\u00fc\u015flerini \u2018Yunan ve Ermeni d\u00fc\u015fman\u0131\u2019 oldu\u011fu yaz\u0131lar\u0131ndan bilinen Amiral Bristol\u2019\u00fcn bask\u0131lar\u0131 ile de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yani resmi tarih\u00e7iler \u0130zmir\u2019de Ermeni varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmek pahas\u0131na bu belgeleri kendilerine dayanak g\u00f6stererek bu iddialar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar hala.<\/p>\n<p>Ay\u015fe H\u00fcr bu konuyu kapsaml\u0131 ve t\u00fcm iddialar\u0131n\u0131n dayanaklar\u0131n\u0131 da payla\u015farak tart\u0131\u015fm\u0131\u015f makalesinde. E. Alexander Powell adl\u0131 bir yazar 1923\u2019te yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 The Struggle for power in Muslem Asia (The century Co. New York\/London) kitab\u0131ndandan, Ermeni as\u0131ll\u0131 Amerikal\u0131 yazar Margaret Housepian (Hovsepyan) Dobkin\u2019in 1971\u2019de yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 Smyrna 1922: Destruction of a City (Kent State University Press,1988) adl\u0131 \u00f6d\u00fcll\u00fc ara\u015ft\u0131rmas\u0131ndan, Lowry\u2019den, \u2018\u2019T\u00fcrk dostu\u2019\u2019 Bernard Lewis, Stanford Shaw gibi yazarlardan, Bilge Umar\u2019dan, ABD\u2019nin \u0130zmir Konsolosu olan ve \u015fehre T\u00fcrk ordusunun girmesiyle 11 Eyl\u00fcl 1922 g\u00fcn\u00fc (yang\u0131ndan \u00f6nce) \u0130zmir\u2019den ayr\u0131lan George Horton\u2019un emekliye ayr\u0131ld\u0131ktan sonra yazd\u0131\u011f\u0131 ve 1926\u2019da The Blight of Asia (\u2018Asya\u2019n\u0131n belas\u0131\u2019 diye terc\u00fcme edilebilecek bu adla T\u00fcrkler kastediliyordu) adl\u0131 kitaptan, Mehmet Coral\u2019a, Halide Edip Ad\u0131var\u2019a, Falih R\u0131fk\u0131 Atay\u2019a, Mare\u015fal Fevzi \u00c7akmak\u2019a, \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019ye kadar bir \u00e7ok kaynak dile getirilip iddialar\u0131 ortaya konulmu\u015f.<\/p>\n<p>Dora Sakayan\u2019\u0131n Belge Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kan bir kitab\u0131 (Bir Ermeni Doktorun Ya\u015fad\u0131klar\u0131: Garabet Ha\u00e7eryan\u2019\u0131n \u0130zmir G\u00fcncesi, Belge Yay\u0131nlar\u0131, 2005), Pelin B\u00f6ke\u2019nin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bir s\u00f6zl\u00fc tarih ara\u015ft\u0131rmas\u0131 (\u0130zmir 1919-1922:Tan\u0131kl\u0131klar, Tarih Vakf\u0131 Yurt Yay\u0131nlar\u0131, 2006), Leyla Neyzi\u2019nin \u2018\u2019Ben Kimim? T\u00fcrkiye\u2019de S\u00f6zl\u00fc Tarih, Kimlik ve \u00d6znellik\u2019\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 kitab\u0131 (\u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 2004), \u0130zmir\u2019in \u00fcnl\u00fc yazar\u0131 Samim Kocag\u00f6z\u2019\u00fcn o\u011flu olan Fad\u0131l Kocag\u00f6z\u2019in s\u00f6zl\u00fc anlat\u0131mlar\u0131yla, bug\u00fcne kadar ortaya at\u0131lan iddialara dair bir fikre sahip olmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p>\u0130pek \u00c7al\u0131\u015flar, \u0130zmir\u2019in \u00f6nde gelen ailelerinden birinin k\u0131z\u0131 olan Mustafa Kemal\u2019in e\u015fi Latife\u2019nin ger\u00e7ek \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc ara\u015ft\u0131r\u0131rken, \u0130zmir\u2019in yak\u0131l\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin efsaneyi sarsalayan tan\u0131kl\u0131klar\u0131 da yeniden bir araya getirir.\u015eimdi de \u0130pek \u00c7al\u0131\u015flar\u2019a kulak verelim: (4)<\/p>\n<p><strong>\u2018\u2019\u0130zmir\u2019i kim yakt\u0131 ger\u00e7ekten<\/strong><\/p>\n<p>\u0130zmir\u2019i bug\u00fcn s\u00f6ylendi\u011fi gibi ger\u00e7ekten Rumlar m\u0131 yakm\u0131\u015ft\u0131? Kaybeden taraf\u0131n yakm\u0131\u015f olmas\u0131 akla uygun gelse de yang\u0131n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 \u00fczerine yaz\u0131lanlar \u00e7eli\u015fkili.<\/p>\n<p>15 Eyl\u00fcl tarihli New York Times gazetesi \u0130zmir\u2019i T\u00fcrklerin yakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Yunanl\u0131lar\u0131 su\u00e7layan yay\u0131nlar\u0131n say\u0131s\u0131 da az de\u011fildi.<\/p>\n<p>D\u00f6nemin \u00fcnl\u00fc gazetecisi ve o g\u00fcnlerde Beyaz K\u00f6\u015fk\u2019e konuk olan Falih R\u0131fk\u0131 Bey (Atay) yang\u0131ndan Nurettin Pa\u015fa\u2019n\u0131n sorumlu oldu\u011funu yaz\u0131yor:<\/p>\n<p><strong>Falih R\u0131fk\u0131 ne yaz\u0131yor?<\/strong><\/p>\n<p>\u2018G\u00e2vur \u0130zmir karanl\u0131kta alev alev, g\u00fcnd\u00fcz t\u00fcte t\u00fcte yan\u0131p bitti. Yang\u0131ndan sorumlu olanlar, o zaman bize s\u00f6ylendi\u011fine g\u00f6re, sadece Ermeni kundak\u00e7\u0131lar\u0131 m\u0131 idi? Bu i\u015fte ordu komutan\u0131 Nurettin Pa\u015fa\u2019n\u0131n hayli marifeti oldu\u011funu s\u00f6yleyenler \u00e7oktu. (\u2026)\u2019<\/p>\n<p>\u2018Bildiklerimin do\u011frusunu yazmaya karar verdi\u011fim i\u00e7in o zamanki notlar\u0131mdan bir sayfay\u0131 buraya aktarmak istiyorum:<\/p>\n<p>\u0130zmir\u2019i ni\u00e7in yak\u0131yorduk? Kordon konaklar\u0131, oteller ve gazinolar kal\u0131rsa, az\u0131nl\u0131klardan kurtulamayaca\u011f\u0131m\u0131zdan m\u0131 korkuyorduk? Birinci D\u00fcnya Harbi\u2019nde Ermeniler tehcir olundu\u011fu vakit, Anadolu \u015fehir ve kasabalar\u0131n\u0131n oturulabilir ne kadar mahalle ve semtleri varsa, gene bu korku ile yakm\u0131\u015ft\u0131k. Bu kuru kuruya tahrip\u00e7ilik hissinden gelme bir \u015fey de\u011fildir. Bir Avrupa par\u00e7as\u0131na benzeyen her k\u00f6\u015fe sanki H\u0131ristiyan veya yabanc\u0131 olmak, mutlak bizim olmamak kaderinde idi.\u2019 (5)<\/p>\n<p><strong>\u0130smet Pa\u015fan\u0131n an\u0131s\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u0130smet Pa\u015fa (\u0130n\u00f6n\u00fc) yang\u0131n \u201cnereden ba\u015flad\u0131, kim ba\u015flatt\u0131 bilmiyorum\u201d ifadesini kullan\u0131yor:<\/p>\n<p>\u2018\u0130zmir\u2019e girdi\u011fimiz g\u00fcnlerin bende kalan en ac\u0131 hat\u0131ras\u0131 yang\u0131nd\u0131r. Bu yang\u0131nlar\u0131n sebepleri b\u00fcy\u00fck tarih hadiseleri i\u00e7indeki sebeplerdir. K\u00fc\u00e7\u00fckler emir ald\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylerler b\u00fcy\u00fckler disiplin kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerler.\u2019 (6)<\/p>\n<p>Yunanl\u0131lara kar\u015f\u0131 giri\u015filen son harek\u00e2tta 1. Ordu komutanl\u0131\u011f\u0131na getirilen Nurettin Pa\u015fa\u2019n\u0131n vukuat listesi kalabal\u0131kt\u0131, \u0130zmit\u2019te gazeteci Ali Kemal\u2019in lin\u00e7 edilmesinden sorumlu tutulmu\u015f, Kuvay\u0131 Milliye askerlerinin \u0130zmir\u2019e girdi\u011fi g\u00fcn de Rum ba\u015fpiskoposun katlinde rol oynam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>Fevzi \u00c7akmak ne diyor?<\/strong><\/p>\n<p>Mare\u015fal Fevzi \u00c7akmak, \u201cNurettin Pa\u015fa\u2019n\u0131n k\u0131sa g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn sonu ac\u0131 biten iki olaya neden oldu\u011funu\u201d kaydediyor: Biri, \u0130zmir\u2019in b\u00fcy\u00fck yang\u0131n\u0131, di\u011feri Gazi Kemal\u2019in bu yang\u0131n m\u00fcnasebetiyle yerle\u015fti\u011fi otelden Latife Han\u0131m\u2019\u0131n G\u00f6ztepe\u2019deki evine yat\u0131l\u0131 misafiretidir (misafirli\u011fi). Bunlardan birincisinde k\u0131smen Nurettin Pa\u015fa\u2019n\u0131n k\u0131sa g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, ikincisinde de tesad\u00fcf denilen m\u00fcessir amil (etken neden) olmu\u015ftur.(7)<\/p>\n<p>Kurtulu\u015fu izleyen b\u00fcy\u00fck yang\u0131n \u0130zmirlilerin moralini bozmu\u015ftu, \u0130smet Pa\u015fa\u2019n\u0131n anlat\u0131m\u0131na g\u00f6re, \u0130zmir\u2019de ne\u015feli ge\u00e7en ilk \u00fc\u00e7 g\u00fcnden sonra tekrar karanl\u0131k bir hava \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fc, \u0130zmir\u2019i ald\u0131k ama \u0130zmir \u015fehri Anadolu\u2019nun yar\u0131s\u0131yla beraber harap oldu havas\u0131 ortal\u0131\u011f\u0131 sarmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Ne var ki, Mustafa Kemal \u0130zmir\u2019e girmekle b\u00fcy\u00fck davay\u0131 kazanm\u0131\u015f olduklar\u0131na herkesi yeniden inand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Her \u015feyi tamirin bir mesele olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu. Yang\u0131n havas\u0131na iyimserlik ve g\u00fczel gelecek h\u00fclyalar\u0131 iki \u00fc\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde h\u00e2kim olacakt\u0131. (8)<\/p>\n<p><strong>Mustafa Kemal ne diyor?<\/strong><\/p>\n<p>Mustafa Kemal, yang\u0131nla ilgili olarak Hariciye Vekili Yusuf Kemal\u2019e \u015fu telgraf\u0131 yollam\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n<p>\u0130zmir yang\u0131n\u0131 hakk\u0131nda atideki (a\u015fa\u011f\u0131daki) tarzda beyanatta bulunmak laz\u0131md\u0131r. Ordumuz \u0130zmir\u2019e her t\u00fcrl\u00fc kazadan muhafaza etmek i\u00e7in \u015fehre girmeden evvel tedabir (tedbirler) alm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak Yunanl\u0131lar ve Ermeniler daha evvel v\u00fccude getirdikleri te\u015fkilatla \u0130zmir\u2019i kamilen ihrak etmeyi (yakmay\u0131) tasmim (niyet) etmi\u015flerdi.<\/p>\n<p>Kiliselerde Hristosmos\u2019un vermi\u015f oldu\u011fu nutuklar ki \u0130slamlar taraf\u0131ndan i\u015fitilmi\u015fti, \u0130zmir\u2019i yakmak bir vazife-i diniye olarak tebli\u011f edilmi\u015f bulunuyordu. Harik (yang\u0131n) bu te\u015fkilat taraf\u0131ndan v\u00fccuda getirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Hariki askerlerimize at\u0131f (y\u00fckleyen) ve isnat (iftira) edenler bizzat gelip \u0130zmir\u2019e vaziyeti g\u00f6rebilirler. Yaln\u0131z b\u00f6yle bir i\u015f i\u00e7in resm\u00ee tahkikat mevzubahis olamaz. Elyevm (h\u00e2l\u00e2) burada bulunan her milletten gazeteciler zaten bu zaviyeyi ifa etmektedirler\u2026<\/p>\n<p><em>Ba\u015fkumandan Mustafa Kemal, 17 Eyl\u00fcl I922 (9)<\/em><\/p>\n<p><strong>SAKALLI NURETT\u0130N PA\u015eA K\u0130MD\u0130R? \u0130ZM\u0130R\u2019\u0130 YAKMA EMR\u0130N\u0130 K\u0130MDEN ALMI\u015eTIR?<\/strong><\/p>\n<p>Asl\u0131nda \u0130zmir Yang\u0131n\u0131\u2019n\u0131 \u00e7\u0131karan ki\u015fi olarak b\u00fct\u00fcn oklar Merkez Ordusu Komutan\u0131 Sakall\u0131 Nurettin Pa\u015fa\u2019y\u0131 g\u00f6sterir g\u00f6stermesine de, resmi tarih\u00e7iler Mustafa Kemal\u2019i aklayabilmek i\u00e7in ondan pek hazetmedi\u011fi yalan\u0131yla bu duruma yeni bir k\u0131l\u0131f uydurmaya ba\u015flarlar\u2026<\/p>\n<p>Mustafa Kemal\u2019in emriyle Ko\u00e7giri\u2019de K\u00fcrtlerin, Pontos\u2019ta (Karadeniz) Rumlar\u0131n kan\u0131na girmekten \u00e7ekinmeyen Nurettin Pa\u015fa her nas\u0131lsa \u0130zmir yang\u0131n\u0131 s\u00fcrecinde \u2018hazmedilmeyen\u2019 ki\u015fi olmu\u015ftur\u2026<\/p>\n<p>Ger\u00e7ekler gizlenemeyecek kadar \u00e7arp\u0131c\u0131d\u0131r ve bu y\u00fczden de Nurettin Pa\u015fa\u2019n\u0131n olaydaki sorumlulu\u011fu Falih R\u0131fk\u0131 Atay\u2019\u0131n ve \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn anlat\u0131mlar\u0131nda da ge\u00e7er. \u00dcstelik Falih R\u0131fk\u0131 Atay her \u015feyi a\u00e7\u0131k\u00e7a itiraf da eder s\u00f6yleminde:<\/p>\n<p>\u2018\u2019\u0130zmir\u2019i ni\u00e7in yak\u0131yorduk? Kordon konaklar\u0131, oteller ve gazinolar kal\u0131rsa, az\u0131nl\u0131klardan kurtulamayaca\u011f\u0131m\u0131zdan m\u0131 korkuyorduk? Birinci D\u00fcnya Harbi\u2019nde Ermeniler tehcir olundu\u011fu vakit,<\/p>\n<p>Anadolu \u015fehir ve kasabalar\u0131n\u0131n oturulabilir ne kadar mahalle ve semtleri varsa, gene bu korku ile yakm\u0131\u015ft\u0131k. Bu kuru kuruya tahrip\u00e7ilik hissinden gelme bir \u015fey de\u011fildir. Bir Avrupa par\u00e7as\u0131na benzeyen her k\u00f6\u015fe sanki H\u0131ristiyan veya yabanc\u0131 olmak, mutlak bizim olmamak kaderinde idi.\u2019\u2019<\/p>\n<p>\u0130zmir yang\u0131n\u0131n\u0131 anlayabilmek ve m\u00fcnferit bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 alg\u0131layabilmek i\u00e7in bu noktada bu Sakall\u0131 Nurettin Pa\u015fa\u2019n\u0131n kim oldu\u011funa, fikirlerine de bakmak gerekir\u2026 Hatta onun s\u00f6zlerine:<\/p>\n<p>\u2019\u2019B\u00fct\u00fcn Rumlarda bir devlet mefkuresi vard\u0131r. Fikrimizce, memleketimizdeki Rumlar bir y\u0131land\u0131r. Bu y\u0131lanlar\u0131n zehirleri kad\u0131nlard\u0131r\u2019\u2019 Nurettin Pa\u015fa \u0130zahnamesi\u2019nden (10)<\/p>\n<p>B\u00f6yle diyordu izahnamesinde, yapt\u0131\u011f\u0131 zulm\u00fcn hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat etmek i\u00e7in. O, hem Ko\u00e7giri\u2019de hem Pontos\u2019da kad\u0131n, erkek, \u00e7oluk \u00e7ocuk ay\u0131rmaks\u0131z\u0131n kan d\u00f6ken Mustafa Kemal\u2019in sad\u0131k askerlerinden Merkez Ordusu komutan\u0131 Nurettin Pa\u015fa, nam\u0131 di\u011fer Sakall\u0131 Nurettin Pa\u015fa idi.<\/p>\n<p>TBMM oturumlar\u0131nda konu\u015fulanlar inceledi\u011finde ise Nurettin Pa\u015fa\u2019n\u0131n Mustafa Kemal\u2019den ald\u0131\u011f\u0131 emirler do\u011frultusunda ve onun himayesinde hareket etti\u011fini daha iyi anlayabilmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>11 A\u011fustos 1921 g\u00fcn\u00fc TBMM gizli oturumunda s\u00f6z alan milletvekilleri (\u0130smail \u015e\u00fckr\u00fc Efendi, Osman Fevzi Efendi, Zekai Bey) Ko\u00e7giri\u2019de ya\u015fananlar\u0131n sorumlulu\u011funun Nurettin Pa\u015fa\u2019ya ait oldu\u011funu s\u00f6ylerler. (11) Ko\u00e7giri\u2019de y\u00fczlerce insan sorgusuz sualsiz tutuklanmas\u0131, teslim olanlar\u0131n dahi kur\u015funlanmas\u0131n\u0131 ele\u015ftirirler.<\/p>\n<p>4 Ekim 1921 g\u00fcn\u00fc TBMM gizli oturumunda ise bu kez Ko\u00e7giri\u2019nin yan\u0131s\u0131ra Pontoslu Rumlara y\u00f6nelik uygulamalar g\u00fcndeme getirilir ve tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Milletvekillerden bir k\u0131sm\u0131 yap\u0131lanlarda Nurettin Pa\u015fa\u2019y\u0131 sorumlu tutarak g\u00f6revden derhal al\u0131nmas\u0131n\u0131 isterken, baz\u0131lar\u0131 da Nurettin Pa\u015fa\u2019n\u0131n as\u0131lmas\u0131n\u0131 ister. Mustafa Kemal\u2019in kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar\u2026 Buna ra\u011fmen Meclis, Nurettin Pa\u015fa\u2019n\u0131n g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131na ve muhakeme edilmesine karar verir. Ayr\u0131ca Ko\u00e7giri ve Pontos \u2019isyanlar\u0131\u2019n\u0131 yerinde incelemek i\u00e7in bir ara\u015ft\u0131rma heyeti kurulmas\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. (12)<\/p>\n<p><strong>MUSTAFA KEMAL, PA\u015eASINI SAVUNUYOR<\/strong><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma heyeti Nurettin Pa\u015fa\u2019dan i\u015fledi\u011fi su\u00e7larla ilgili izahat vermesini ister\u2026 Nurettin Pa\u015fa\u2019n\u0131n izahnamesi Meclis\u2019in 16 ve 17 Ocak 1922 tarihlerindeki gizli oturumlar\u0131nda \u00fcyelere okunur. Ba\u015fkomutan ve TBMM ba\u015fkan\u0131 Mustafa Kemal, yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada; s\u00f6zkonusu izahnameyi okuduktan ve ara\u015ft\u0131rma heyetiyle konuyu g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fckten sonra Nurettin Pa\u015fa hakk\u0131nda verilen muhakeme edilme karar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r oldu\u011funu ve bu karar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi\u011fini s\u00f6yler. \u00dcyelerden baz\u0131lar\u0131n\u0131n itiraz\u0131na ra\u011fmen, Mustafa Kemal\u2019in a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koymas\u0131yla, Meclis Nurettin Pa\u015fa\u2019n\u0131n muhakeme edilme karar\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131r. (13)<\/p>\n<p>Mustafa Kemal\u2019in koruma alt\u0131na almas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Nurettin Pa\u015fa i\u00e7in terfi yolu da a\u00e7\u0131lacakt\u0131r\u2026c1922\u2019de Ali \u0130hsan Pa\u015fa\u2019n\u0131n g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131 sonras\u0131nda Refet Pa\u015fa ve Ali Fuat Pa\u015fa\u2019n\u0131n komutanl\u0131k teklifini reddetmesi \u00fczerine 29 Haziran 1922 tarihinde 1. Ordu komutanl\u0131\u011f\u0131na atan\u0131r. Yunanlar\u0131n Anadolu\u2019yu terketmesinden sonra Nurettin Pa\u015fa Ferikli\u011fe (14) terfi eder.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi 29 Haziran ile 13 Eyl\u00fcl aras\u0131nda sadece 2,5 ayl\u0131k bir s\u00fcre vard\u0131r. Yani Sakall\u0131 Nurettin Pa\u015fa, Mustafa Kemal\u2019in sad\u0131k askeridir ve onun emri d\u0131\u015f\u0131nda hareket etmez. Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da, Mustafa Kemal onu her ko\u015fulda korur kollar.<\/p>\n<p><strong>AKILLARI DUMURA U\u011eRAMI\u015e TAR\u0130H\u00c7\u0130LER, YAZARLAR, AYDINLAR<\/strong><\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu belgelerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda (ki ben buraya T\u00fcrkler yakm\u0131\u015ft\u0131r iddialar\u0131yla ilgili onlarca yabanc\u0131 yaz\u0131l\u0131 \u00e7izili \u2018belge\u2019 olmas\u0131na ra\u011fmen, tek birine dahi de\u011finmedim) \u2018\u2019\u0130zmir\u2019i kim yakm\u0131\u015ft\u0131r?\u2019\u2019 sorusunun yan\u0131t\u0131 aran\u0131yor hala.<\/p>\n<p>Yang\u0131nda yakla\u015f\u0131k 2,6 milyon metrekarelik bir alan, 25 bin ev, i\u015fyeri, kilise, hastane, fabrika, depo, otel ve lokanta yok olmu\u015ftur. T\u00fcrk ordular\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnden \u0130zmir\u2019e do\u011fru s\u00fcr\u00fclen Rum ve Ermeni say\u0131s\u0131n\u0131n \u0130zmir\u2019de ya\u015fayanlarla birlikte 500 bine yak\u0131n oldu\u011fu, bunlar\u0131n ancak 320 bininin gemilerle tahliye edilebildi\u011fi, geri kalan 180 bin ki\u015finin \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerde ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi kabul edilir.<\/p>\n<p>Yang\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 ortadad\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck Asya\u2019daki son Hristiyan kitle de bu yang\u0131n y\u00fcz\u00fcnden ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ya da s\u00fcrg\u00fcne zorlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ermeni, S\u00fcryani Soyk\u0131r\u0131m\u0131 ile ba\u015flay\u0131p, Pontos Soyk\u0131r\u0131m\u0131 ile devam eden s\u00fcrecin M\u00fcbadele \u00f6ncesi son halkas\u0131 da tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle Birinci J\u00f6nt\u00fcrk D\u00f6nemiyle \u0130ttihat\u00e7\u0131larca ba\u015flat\u0131lan s\u00fcre\u00e7, \u0130kinci J\u00f6nt\u00fcrk D\u00f6nemi Kemalistlerce sonland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunu g\u00f6rmemek i\u00e7in ancak k\u00f6r olmak gerekir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda hangi belge ne demi\u015f, ne iddia etmi\u015f bunlar\u0131n bir anlam\u0131 var m\u0131d\u0131r? Hala \u2018\u2019objektiflik\u2019\u2019 ad\u0131na, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 iddialar var (\u00fcstelik de yabanc\u0131 kaynaklardan \u2018yaz\u0131l\u0131 \u00e7izili\u2019\u2019) deyip orta yol bulmaya \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n iyi niyetle, tarih\u00e7ilikle, bilimle, bilimsellikle hi\u00e7 bir ilgisi yoktur.<\/p>\n<p>Birka\u00e7 akl\u0131 ba\u015f\u0131nda tarih\u00e7i, yazar, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr d\u0131\u015f\u0131nda ne yaz\u0131k ki bir\u00e7o\u011funun ak\u0131llar\u0131 dumura u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Resmi tarih\u00e7ileri bu konuya dahil bile etmiyorum zaten.<\/p>\n<p>\u00d6yleyse \u2018\u2019\u0130zmir\u2019i kim yakm\u0131\u015ft\u0131r\u2019\u2019 sorusunun yan\u0131t\u0131, k\u0131saca MUSTAFA KEMAL\u2019dir, Mustafa Kemal\u2019in askerleridir. T\u0131pk\u0131 Pontos \u00fclkesini, Karadeniz\u2019i Topal Osman ve \u00e7etelerine, sad\u0131k askeri Sakall\u0131 Nurettin Pa\u015fa\u2019ya verdi\u011fi emirlerle kan g\u00f6l\u00fcne \u00e7evirdi\u011fi gibi\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Ay\u015fe H\u00fcr, Taraf, 14.09.2008 tarihli \u2018\u20191922\u2019de G\u00fczelim \u0130zmir\u2019e Kimler K\u0131yd\u0131?\u2019\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesi<\/em><\/p>\n<p><em>30 Mart 1923 Ahenk gazetesi: \u201c\u015eehrimiz \u0130statistik M\u00fcd\u00fcriyetince elde edilen malumata g\u00f6re \u0130zmir\u2019de mevcut 42.945 haneden hariki has\u0131l esnas\u0131nda 14.004 hane muhterik olarak 28.941 hane elyevm mevcut olan d\u00fckk\u00e2n ve ma\u011faza miktar\u0131 da 9.696 adettir. Bunlar\u0131n 6.410 adedi \u0130slamc\u0131lara, 1648\u2019i Rumlara ve m\u00fctebakisi Musevilerle ecnebilere aittir.\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>Ay\u015fe H\u00fcr, Taraf, 14.09.2008 tarihli \u2018\u20191922\u2019de G\u00fczelim \u0130zmir\u2019e Kimler K\u0131yd\u0131?\u2019\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesi<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130pek \u00c7al\u0131\u015flar, Latife, Do\u011fan Kitap, 2006, Sayfa:54-55-56.<\/em><\/p>\n<p><em>Falih R\u0131fk\u0131 Atay, \u00c7ankaya, Do\u011fan Karde\u015f Matbaac\u0131l\u0131k, \u0130stanbul, 1969, Sayfa: 325.<\/em><\/p>\n<p><em>Teoman \u00d6zalp, Kaz\u0131m \u00d6zalp Atat\u00fcrk\u2019ten An\u0131lar, \u0130\u015f Bankas\u0131 K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 1992, Sayfa: 300<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc, Hat\u0131ralar 1, haz.Sabahattin Selek,Bilgi Yay\u0131nevi, \u0130stanbul,1985, Sayfa: 300<\/em><\/p>\n<p><em>S\u00fcleyman K\u00fcl\u00e7e, Mare\u015fal Fevzi \u00c7akmak, Askeri Hususi Hayat\u0131,1. cilt, Cumhuriyet Matbaas\u0131, \u0130stanbul,1953, Sayfa 236; Aktaran: O\u011fuz Atay, Gazi, Truva Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2005, Sayfa: 87<\/em><\/p>\n<p><em>Bilal \u015eim\u015fir, Atat\u00fcrk ile Yaz\u0131\u015fmalar, K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131, Ankara, 1981, s.274.<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130ki \u0130syan Pontos, Ko\u00e7giri; Bir Pa\u015fa Nurettin Pa\u015fa, Prof.Dr. Mustafa Balc\u0131o\u011flu, Nobel Yay\u0131n Da\u011f\u0131t\u0131m, Ankara, Haziran 2000, Sayfa 275<\/em><\/p>\n<p><em>TBMM Gizli Celse Tutanaklar\u0131, T\u00fcrkiye \u0130\u015f Bankas\u0131 K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131, Cilt 2, 1985 Ankara, Sayfa 204, 205<\/em><\/p>\n<p><em>TBMM Gizli Celse Tutanaklar\u0131, T\u00fcrkiye \u0130\u015f Bankas\u0131 K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131, Cilt 2, 1985 Ankara, Sayfa 252-287<\/em><\/p>\n<p><em>TBMM Gizli Celse Tutanaklar\u0131, T\u00fcrkiye \u0130\u015f Bankas\u0131 K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131, Cilt 2, 1985 Ankara, Sayfa 626-650<\/em><\/p>\n<p><em>Ferik, Osmanl\u0131 Devletinin son d\u00f6nemi ve Cumhuriyetin ilk y\u0131llar\u0131nda kullan\u0131lan Mirliva ile Birinci Ferik r\u00fctbeleri aras\u0131nda olan ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz r\u00fctbelerinden T\u00fcmgeneral ile Korgeneral r\u00fctbeleri aras\u0131nda bir askeri r\u00fctbe.<\/em><\/p>\n<p><strong><em>http:\/\/devrimcikaradeniz.com\/izmiri-yakan-mustafa-kemal-ve-askerleridir\/<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarih 13 Eyl\u00fcl 1922\u2026 Son kalan Rum ve Ermeni varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da yok etmek i\u00e7in resmen ate\u015fe verilir koca bir kent\u2026 Ege\u2019nin incisi \u0130zmir ate\u015fler i\u00e7inde kavrulur, yanar\u2026 2 milyon 600 bin metrekarelik bir alanda 20 binden fazla ev, i\u015fyeri, hastane, kilise ve okullar yok edilir, ate\u015fler i\u00e7inde binlerce insan yanarak son nefeslerini verir\u2026 Ya\u015fanan planl\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":41986,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,20,53],"tags":[],"class_list":["post-41985","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-tarih-sayfalari","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u0130zmir\u2019i Yakan Mustafa Kemal ve Askerleridir - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0130zmir\u2019i Yakan Mustafa Kemal ve Askerleridir - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tarih 13 Eyl\u00fcl 1922\u2026 Son kalan Rum ve Ermeni varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da yok etmek i\u00e7in resmen ate\u015fe verilir koca bir kent\u2026 Ege\u2019nin incisi \u0130zmir ate\u015fler i\u00e7inde kavrulur, yanar\u2026 2 milyon 600 bin metrekarelik bir alanda 20 binden fazla ev, i\u015fyeri, hastane, kilise ve okullar yok edilir, ate\u015fler i\u00e7inde binlerce insan yanarak son nefeslerini verir\u2026 Ya\u015fanan planl\u0131 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-09-17T08:03:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/09\/Izmir.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"320\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"133\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"21 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=41985#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=41985\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"\u0130zmir\u2019i Yakan Mustafa Kemal ve Askerleridir\",\"datePublished\":\"2016-09-17T08:03:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=41985\"},\"wordCount\":4266,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=41985#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2016\\\/09\\\/Izmir.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Tarih Sayfalar\u0131\",\"T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=41985#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=41985\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=41985\",\"name\":\"\u0130zmir\u2019i Yakan Mustafa Kemal ve Askerleridir - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=41985#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=41985#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2016\\\/09\\\/Izmir.jpg\",\"datePublished\":\"2016-09-17T08:03:02+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=41985#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=41985\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=41985#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2016\\\/09\\\/Izmir.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2016\\\/09\\\/Izmir.jpg\",\"width\":320,\"height\":133},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=41985#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u0130zmir\u2019i Yakan Mustafa Kemal ve Askerleridir\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0130zmir\u2019i Yakan Mustafa Kemal ve Askerleridir - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u0130zmir\u2019i Yakan Mustafa Kemal ve Askerleridir - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Tarih 13 Eyl\u00fcl 1922\u2026 Son kalan Rum ve Ermeni varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da yok etmek i\u00e7in resmen ate\u015fe verilir koca bir kent\u2026 Ege\u2019nin incisi \u0130zmir ate\u015fler i\u00e7inde kavrulur, yanar\u2026 2 milyon 600 bin metrekarelik bir alanda 20 binden fazla ev, i\u015fyeri, hastane, kilise ve okullar yok edilir, ate\u015fler i\u00e7inde binlerce insan yanarak son nefeslerini verir\u2026 Ya\u015fanan planl\u0131 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2016-09-17T08:03:02+00:00","og_image":[{"width":320,"height":133,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/09\/Izmir.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"21 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"\u0130zmir\u2019i Yakan Mustafa Kemal ve Askerleridir","datePublished":"2016-09-17T08:03:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985"},"wordCount":4266,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/09\/Izmir.jpg","articleSection":["Haberler","Tarih Sayfalar\u0131","T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985","name":"\u0130zmir\u2019i Yakan Mustafa Kemal ve Askerleridir - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/09\/Izmir.jpg","datePublished":"2016-09-17T08:03:02+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/09\/Izmir.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/09\/Izmir.jpg","width":320,"height":133},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=41985#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u0130zmir\u2019i Yakan Mustafa Kemal ve Askerleridir"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41985","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41985"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41985\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41987,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41985\/revisions\/41987"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/41986"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}