{"id":40162,"date":"2016-05-19T03:27:58","date_gmt":"2016-05-19T08:27:58","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=40162"},"modified":"2016-05-19T03:27:58","modified_gmt":"2016-05-19T08:27:58","slug":"19-mayis-yaklasirken-sahi-memleketteki-rumlara-ne-oldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=40162","title":{"rendered":"19 May\u0131s yakla\u015f\u0131rken: Sahi, memleketteki Rumlara ne oldu?&#8230;"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Bir kez daha\u00a0<strong>19 May\u0131s<\/strong>\u00a0gelip \u00e7att\u0131. Son aylar\u0131 19 May\u0131s t\u00f6renlerinin nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 yolundaki tart\u0131\u015fmalarla ge\u00e7irdik. S\u00f6z konusu t\u00f6renlerin eskiden oldu\u011fu gibi stadyumlarda\u00a0<strong>Nazi Almanyas\u0131\u2019ndan dev\u015firilmi\u015f<\/strong>, Stalin Rusya\u2019s\u0131nda m\u00fckemmelle\u015ftirilmi\u015f ve\u00a0<strong>Kuzey Kore<\/strong>\u00a0gibi sosyalizm karikat\u00fcr\u00fc bile olamayacak garabet \u00fclkelerde halen s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen \u015fekliyle yap\u0131lmayacak olmas\u0131, ya da en az\u0131ndan bu meselenin tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, \u015f\u00fcphesiz olumlu bir ad\u0131m. Ama bir de madalyonun tart\u0131\u015f\u0131lmayan, s\u00f6z\u00fc bile edilmeyen di\u011fer y\u00fcz\u00fc var: 19 May\u0131s\u2019\u0131n\u00a0<strong>bu topraklar\u0131n kadim halklar\u0131ndan<\/strong>\u00a0olan Rumlar\u0131n bir daha geri d\u00f6nmemek \u00fczere k\u00f6klerinden s\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, yok edildi\u011fi, geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131 izlerin bile vah\u015fice ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131\u00a0<strong>bir felaketin<\/strong>\u00a0d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi\u2026 Evet, Rumlar!<br \/>\n\u015eu an T\u00fcrkiye topraklar\u0131nda en fazla \u00fc\u00e7 bin Rum ya\u015f\u0131yor. \u0130nan\u0131l\u0131r gibi de\u011fil ama ger\u00e7ek bu. Anadolu topraklar\u0131nda binlerce ve binlerce y\u0131ld\u0131r\u00a0<strong>nice uygarl\u0131klar yaratm\u0131\u015f<\/strong>, nice \u015fehirler kurmu\u015f, da\u011flar\u0131nda zeybek oynam\u0131\u015f, bal\u0131klara, yemeklere ve t\u00fcrk\u00fclere isim vermi\u015f,\u00a0<strong>bu topraklarda \u00e2\u015f\u0131k olmu\u015f<\/strong>, do\u011fmu\u015f ve do\u011furmu\u015f insanlar bug\u00fcn neredeler? Nas\u0131l oluyor da parmakla g\u00f6sterilecek kadar azald\u0131 say\u0131lar\u0131? Ba\u015flar\u0131na hangi felaket geldi ki, nice tanr\u0131ya can verdikleri bu topraklarda isimleri bile an\u0131lmaz oldu?<br \/>\n<strong>\u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti<\/strong>\u2019nin bir h\u00fck\u00fcmet darbesiyle iktidara geldi\u011fi 1913 y\u0131l\u0131 ba\u015flar\u0131nda\u00a0<strong>Anadolu\u2019da ya\u015fayan Rum n\u00fcfusu<\/strong>\u00a0hakk\u0131nda \u00e7eli\u015fkili veriler bulunuyor. Patrikhane\u2019nin 1912 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 say\u0131m sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019yi olu\u015fturan topraklarda\u00a0<strong>2 milyon 8 bin<\/strong>\u00a0Rum ya\u015f\u0131yordu. 1914 Osmanl\u0131 verilerine g\u00f6re ise bu rakam 1.729.738 idi. Ancak Osmanl\u0131 verilerinde 1913-14 y\u0131llar\u0131nda Ege k\u0131y\u0131lar\u0131ndan ve Trakya\u2019dan kovulan Rumlar hesaba dahil edilmedi\u011fi i\u00e7in, bu rakamlar da eklendi\u011finde, a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 1.950 bin rakam\u0131na ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla 1913 y\u0131l\u0131 ba\u015flar\u0131nda Anadolu Rumlar\u0131n\u0131n n\u00fcfusu i\u00e7in verilecek ger\u00e7ek\u00e7i rakam, 2 milyon dolaylar\u0131nda olmal\u0131d\u0131r.\u00a0<strong>(1)<\/strong><br \/>\n<strong>B\u0130R KA\u00c7IRTMA POL\u0130T\u0130KASI OLARAK TEDH\u0130\u015e VE BOYKOT<\/strong><br \/>\n\u0130ttihat ve Terakki\u2019nin iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmesi, Anadolu\u2019da ya\u015fayan H\u0131ristiyan halklar i\u00e7in felaketin bir ileri a\u015famas\u0131 oldu.\u00a0<strong>T\u00fcrk\/M\u00fcsl\u00fcman\/S\u00fcnni bir ulus devlet projesini<\/strong>hayata ge\u00e7irmek i\u00e7in kollar\u0131 s\u0131vayan \u0130ttihat ve Terakki kadrolar\u0131, bu projenin \u00f6n\u00fcnde engel olarak g\u00f6rd\u00fckleri<strong>H\u0131ristiyanlar\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in<\/strong>\u00a0\u00e7ok detayl\u0131 planlar haz\u0131rlayarak uygulamaya koydular. Her \u015feyden \u00f6nce, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun Balkanlar\u2019daki topraklar\u0131ndan \u00e7ekilmek suretiyle, bu topraklarda ya\u015fayan milyonlarca M\u00fcsl\u00fcman\u0131n Anadolu topraklar\u0131na do\u011fru ak\u0131n etmesini sa\u011flad\u0131lar. Her \u015feylerini b\u0131rakarak peri\u015fan bir halde Anadolu\u2019ya ka\u00e7an bu \u00e7aresiz insanlar, \u0130ttihat\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan ulus devlet projesinin insan kayna\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturacakt\u0131.<br \/>\nAnadolu Rumlar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ise, Ermenilerde oldu\u011fu gibi,\u00a0<strong>Talat Pa\u015fa\u2019n\u0131n denetimi alt\u0131nda<\/strong>\u00a0Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa taraf\u0131ndan \u00f6rg\u00fctleniyor ve uygulan\u0131yordu. \u0130lk olarak Edirne\u2019nin geri al\u0131nmas\u0131yla birlikte, \u0130stanbul\u2019un g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in Trakya b\u00f6lgesinin \u201csad\u0131k unsurlarla\u201d doldurulmas\u0131 hedeflendi. Osmanl\u0131 askeri kuvvetlerinden ve muhacirlerden olu\u015fturulan \u00e7eteler, Trakya b\u00f6lgesindeki Rum k\u00f6ylerine kar\u015f\u0131 yo\u011fun sald\u0131r\u0131lar d\u00fczenledi.\u00a0<strong>Y\u00f6re Rumlar\u0131<\/strong>\u00a01913 sonlar\u0131nda ve 1914 ba\u015flar\u0131nda canlar\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in Tekirda\u011f \u00fczerinden Yunanistan\u2019a ka\u00e7maya ba\u015flad\u0131lar. \u0130ttihat ve Terakki h\u00fck\u00fcmeti, \u201cg\u00f6\u00e7 etmek isteyenlerin\u201d hi\u00e7bir ko\u015ful alt\u0131nda geri d\u00f6nmeyeceklerine ve geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131\u00a0<strong>mallar i\u00e7in hi\u00e7bir talepte bulunmayacaklar\u0131na dair<\/strong>\u00a0yaz\u0131l\u0131 beyan vermeleri durumunda \u00fclkeden ayr\u0131lmalar\u0131na izin verece\u011fini ilan etti. B\u00f6ylece Haziran 1914\u2019e kadar 100 bin Rum b\u00f6lgeden ayr\u0131ld\u0131, yerlerine muhacirler yerle\u015ftirildi.<br \/>\nMuhacirlerin isk\u00e2n masraflar\u0131, Rumlardan zorla ba\u011f\u0131\u015f toplayan\u00a0<strong>Donanma Cemiyeti<\/strong>\u00a0fonundan sa\u011fland\u0131.\u00a0<strong>(2)<\/strong><br \/>\n1914 y\u0131l\u0131nda ise Anadolu Rumlar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 g\u00f6revi, Ku\u015f\u00e7uba\u015f\u0131 E\u015fref\u2019in sorumlulu\u011funda olmak \u00fczere<strong>Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa<\/strong>\u2019ya verildi. Ku\u015f\u00e7uba\u015f\u0131 E\u015fref ilk i\u015f olarak, Enver ve Talat pa\u015falar\u0131n g\u00f6revlendirmesiyle Rum b\u00f6lgelerini gezdi ve bir rapor kaleme ald\u0131. Raporda Rum b\u00f6lgelerinin \u201cg\u00e2vur\u201d karakteri \u00fczerinde durdu ve b\u00f6lgenin \u201cmillile\u015ftirilmesi\u201d i\u00e7in ne gibi tedbirler al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini dile getirdi.<br \/>\n<strong>Ku\u015f\u00e7uba\u015f\u0131 E\u015fref\u2019in \u00f6nerileri<\/strong>\u00a0dikkate al\u0131nd\u0131. A\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak kanl\u0131 katillerden olu\u015fan Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa birlikleri, akla gelebilecek her t\u00fcrl\u00fc \u015fiddet ve katliamlar\u0131 uygulayarak Ege b\u00f6lgesindeki Rumlar\u0131 katletmeye ba\u015flad\u0131lar. Makedonya ve Girit\u2019ten getirtilen, gerilla sava\u015f\u0131 konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015f \u00e7eteler de Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa\u2019ya destek oldu. K\u0131sa s\u00fcrede Ayd\u0131n, \u0130zmir, Fo\u00e7a, Ayval\u0131k, Bergama, Akhisar ve benzeri y\u00f6relerde on binlerce Rum her \u015feylerini b\u0131rakarak ka\u00e7maya ba\u015flad\u0131lar.<br \/>\nBir yandan da Rum n\u00fcfusa y\u00f6nelik olarak b\u00fcy\u00fck bir<strong>boykot kampanyas\u0131<\/strong>\u00a0ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu kampanyan\u0131n hedefi hem Rumlar\u0131n kendi istekleriyle Anadolu topraklar\u0131ndan ayr\u0131lmalar\u0131, hem de\u00a0<strong>ekonominin \u201cmillile\u015ftirilmesi\u201d<\/strong>, yani kovulan Rumlar\u0131n M\u00fcsl\u00fcman e\u015frafa\/tacirlere devredilmesiydi. \u0130lk olarak \u0130zmir\u2019de Balkanlarda M\u00fcsl\u00fcmanlara yap\u0131lan eziyetin dile getirildi\u011fi ve halk\u0131n dinda\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6c\u00fcn\u00fc almaya davet edildi\u011fi bir miting d\u00fczenlendi. Ard\u0131ndan Rumlar ile ticaret yap\u0131lmamas\u0131, hatta Rum i\u015f\u00e7ilerin i\u015ften \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 yolunda \u00e7a\u011fr\u0131lar yap\u0131ld\u0131. Bir s\u00fcre sonra boykot i\u00e7 kesimleri, Antalya, Konya ve Rum n\u00fcfus bulunan di\u011fer yerle\u015fimleri de kapsayacak \u015fekilde geni\u015fletildi.<br \/>\nRum i\u015fyeri sahipleri k\u0131sa s\u00fcrede iflas etmek tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131lar, imk\u00e2nlar\u0131 olanlar her \u015feylerini yok pahas\u0131na sat\u0131p ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar<br \/>\n<strong>SAVA\u015eIN BA\u015eLAMASI VE TEHC\u0130R<\/strong><br \/>\nBirinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ba\u015flamas\u0131yla birlikte, Rum n\u00fcfusa kar\u015f\u0131 izlenen tedhi\u015f ve ka\u00e7\u0131rma politikalar\u0131nda bir de\u011fi\u015fiklik yap\u0131ld\u0131. De\u011fi\u015fikli\u011fin sebebi,\u00a0<strong>Almanya ile imzalanm\u0131\u015f olan<\/strong>\u00a0gizli anla\u015fmayd\u0131. Bu anla\u015fmaya g\u00f6re Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu derhal sava\u015fa girecek, bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda y\u00fckl\u00fc miktarda para alacak, ancak Rumlara kar\u015f\u0131 izlenen tedhi\u015f ve ka\u00e7\u0131rma politikalar\u0131na son verilecek, g\u00f6\u00e7ler engellenecekti. Bu ko\u015fulun nedeni Yunanistan\u2019\u0131n izledi\u011fi tarafs\u0131zl\u0131k politikas\u0131yd\u0131. Bu tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n bozulmamas\u0131 i\u00e7in Almanya, \u0130ttihat ve Terakki\u2019den Rumlara kar\u015f\u0131 izlenen\u00a0<strong>tedhi\u015f ve ka\u00e7\u0131rma siyasetine<\/strong>\u00a0son vermesini talep etti.<br \/>\nBu durum \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin yeni politikalar uygulamaya ba\u015flamas\u0131n\u0131 beraberinde getirdi. \u00d6zellikle sahil \u015feridinde ya\u015fayan n\u00fcfusun, Yunanistan\u2019a kar\u015f\u0131 girilecek bir sava\u015fta tehdit unsuru olmamalar\u0131 i\u00e7in, \u00fclkenin i\u00e7 kesimlerine zorunlu g\u00f6\u00e7e tabi tutulmalar\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Ege k\u0131y\u0131lar\u0131nda ya\u015fayan n\u00fcfus zaten \u201cseyreltilmi\u015f\u201d oldu\u011fu i\u00e7in, ilk olarak Marmara Denizi k\u0131y\u0131lar\u0131na bir saatlik mesafede ya\u015fayan Rumlar, i\u00e7 kesimlere tehcir ettirildiler. On binlerce Rum, sahip olduklar\u0131 her \u015feyi b\u0131rakarak \u00e7orak topraklara g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kald\u0131.<br \/>\n<strong>Yunanistan\u2019\u0131n sava\u015fa girmesiyle<\/strong>\u00a0birlikte Rumlara y\u00f6nelik tehcir ve katliamlar h\u0131z kazand\u0131. Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131nda ya\u015fayan Rumlar, Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa \u00e7etelerinin sald\u0131r\u0131s\u0131na u\u011frad\u0131. Takalara bindirilen y\u00fczlerce, binlerce Rum Karadeniz\u2019de bo\u011fulmaya terk edildi. Gemilerin kazanlar\u0131nda k\u00f6m\u00fcr yerine insan yak\u0131ld\u0131. On binlerce<strong>Trabzon ve havalisi<\/strong>\u00a0Rum\u2019u, Rusya\u2019ya ka\u00e7mak zorunda kald\u0131.<br \/>\nB\u00fct\u00fcn bunlar olup biterken, 21 \u015eubat 1916 tarihinde<strong>\u201cRum Emval-i Metrukesi\u2019nin Suret-i \u0130daresi ve Muhafazas\u0131\u201d<\/strong>\u00a0talimatnamesi \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131. Ka\u00e7\u0131r\u0131lan, \u00f6ld\u00fcr\u00fclen, tehcir edilen Rumlar\u0131n \u00e7iftlikleri, topraklar\u0131, servetleri, sahip olduklar\u0131 her \u015fey en ince ayr\u0131nt\u0131s\u0131na kadar kaydedildi.<br \/>\n<strong>&#8220;KURTULU\u015e&#8221; SAVA\u015eI VE N\u0130HA\u0130 \u00c7\u00d6Z\u00dcM<\/strong><br \/>\nBirinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun a\u011f\u0131r bir yenilgiye u\u011framas\u0131yla sonu\u00e7lanmas\u0131, \u0130ttihat ve Terakki F\u0131rkas\u0131\u2019n\u0131n tarihe kar\u0131\u015fmas\u0131na neden oldu. Enver, Cemal ve Talat pa\u015falar bir Alman gemisine binerek \u00fclkeden ka\u00e7t\u0131lar, ancak \u00fclkede kalan \u0130ttihat\u00e7\u0131lar faaliyetlerine son vermediler. Enver Pa\u015fa\u2019n\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi ve esas olarak Alman genelkurmay\u0131n\u0131n projesi olan\u00a0<strong>Turanc\u0131l\u0131k politikas\u0131<\/strong>iflas etti\u011fi i\u00e7in, daha ziyade\u00a0<strong>Talat Pa\u015fa fraksiyonuna ba\u011fl\u0131<\/strong>\u00a0olan ve ulus devletin Anadolu ile s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulmas\u0131n\u0131 \u00f6neren kadrolar h\u0131zla harekete ge\u00e7tiler.<br \/>\n<strong>Mustafa Kemal\u2019in \u00f6nderli\u011findeki \u0130ttihat\u00e7\u0131lar<\/strong>, Avrupa\u2019y\u0131 kas\u0131p kavuran devrimler dalgas\u0131ndan da yararlanarak, ba\u015flad\u0131klar\u0131 i\u015fi bitirmek \u00fczere Anadolu\u2019da \u00f6rg\u00fctlenmeye ba\u015flad\u0131lar. Mustafa Kemal,\u00a0<strong>19 May\u0131s g\u00fcn\u00fc Samsun\u2019a \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz<\/strong>, ilk i\u015f olarak yerel Kuvvay\u0131 Milliye Derne\u011fi y\u00f6neticisi konumunda olan\u00a0<strong>Topal Osman<\/strong>\u2019\u0131, b\u00f6lgeyi Rumlardan t\u00fcm\u00fcyle ar\u0131nd\u0131rmakla g\u00f6revlendirdi. Topal Osman\u00a0<strong>ak\u0131l almaz bir vah\u015fetle<\/strong>\u00a0g\u00f6revini ba\u015far\u0131yla yerine getirince, Mustafa Kemal\u2019in \u00f6zel muhaf\u0131zl\u0131\u011f\u0131na terfi ettirildi.<br \/>\nFrans\u0131zlar\u0131n, \u0130talyanlar\u0131n ve k\u0131sa bir s\u00fcre sonra da \u0130ngilizlerin neredeyse\u00a0<strong>tek bir \u00e7at\u0131\u015fma bile ya\u015fanmadan<\/strong>\u00fclkeyi terk etmeleri, \u0130ttihat\u00e7\u0131lara Anadolu H\u0131ristiyanlar\u0131n\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc kaz\u0131mak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir f\u0131rsat verdi. Polatl\u0131 yak\u0131nlar\u0131na kadar ilerlemi\u015f olan Yunan ordusu, Yunanistan\u2019da patlak veren\u00a0<strong>bar\u0131\u015f yanl\u0131s\u0131 devasa g\u00f6steriler ve b\u00fcy\u00fck i\u015f\u00e7i grevleri nedeniyle<\/strong>\u00a0h\u0131zla geri \u00e7ekilmeye ba\u015flay\u0131nca, art\u0131k Kemalist olarak adland\u0131r\u0131lan \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n ordular\u0131, Yunan ordusunu takip etmek ad\u0131 alt\u0131nda Anadolu Rumlar\u0131n\u0131 \u00f6nlerine kat\u0131p kovalamaya ba\u015flad\u0131lar.<br \/>\n<strong>9 Eyl\u00fcl 1922\u2019de<\/strong>\u00a0\u0130ttihat\u00e7\u0131\/Kemalistlerin ordusu ge\u00e7tikleri yerlerdeki Rum k\u00f6ylerini ve kasabalar\u0131n\u0131\u00a0<strong>yak\u0131p y\u0131karak \u0130zmir\u2019e girdi<\/strong>\u00a0ve \u015fehirde b\u00fcy\u00fck bir katliam ba\u015flad\u0131. \u0130zmir\u2019in H\u0131ristiyanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 mahalleleri ate\u015fe verildi. Birka\u00e7 g\u00fcn zarf\u0131nda 200 bin civar\u0131nda Rum ve Ermeni \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Y\u00fcz binlerce insan y\u00fczen her \u015feye s\u0131\u011f\u0131narak canlar\u0131n\u0131 kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Ancak \u201ckurtulu\u015f\u201d sava\u015f\u0131 hen\u00fcz tamamlanmam\u0131\u015ft\u0131. Kemalistler istedikleri sonuca ula\u015famam\u0131\u015f,\u00a0<strong>H\u0131ristiyanlar\u0131 t\u00fcm\u00fcyle<\/strong>\u00a0ortadan kald\u0131ramam\u0131\u015flard\u0131. Bu mesele de Lozan\u2019da \u00e7\u00f6z\u00fclecekti. Emperyalist devletlerle masaya oturan Kemalistler, n\u00fcfus m\u00fcbadelesi konusunda anla\u015fmaya vard\u0131lar. Aradan ge\u00e7en 10 y\u0131ll\u0131k zaman zarf\u0131nda, 2 milyonluk Rum n\u00fcfusu yar\u0131ya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Kalan 1 milyon da Yunanistan\u2019a g\u00f6nderilince, m\u00fcbadele kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan \u0130stanbul, \u0130mros ve Tenedos Rumlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda Anadolu\u2019da neredeyse H\u0131ristiyan kalmad\u0131.<br \/>\n<strong>BU KADARI DA YETERL\u0130 GELMED\u0130<\/strong><br \/>\n\u0130ttihat\u00e7\u0131lar ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f, T\u00fcrk\/M\u00fcsl\u00fcman\/S\u00fcnni bir ulus devlet kurmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f, s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7indeki \u201crahats\u0131zl\u0131k unsuru\u201d H\u0131ristiyanlar\u0131 ortadan kald\u0131rm\u0131\u015flard\u0131, ancak<strong>\u0130stanbul Rumlar\u0131<\/strong>\u00a0g\u00f6zlerine batmaya devam ediyordu.<br \/>\nK\u0131br\u0131s konusunda ya\u015fan\u0131lan gerilim, 1955 y\u0131l\u0131nda beklenilen f\u0131rsat\u0131 sa\u011flad\u0131. 6 Eyl\u00fcl 1955 g\u00fcn\u00fc devlet radyosundan Selanik&#8217;te\u00a0<strong>Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn do\u011fdu\u011fu evin<\/strong>bombal\u0131 sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131 haberi duyuldu. D\u00f6nemin istihbarat \u00f6rg\u00fct\u00fc MAH&#8217;\u0131n hizmetinde \u00e7al\u0131\u015fan\u00a0<strong>\u0130stanbul Ekspres gazetesi<\/strong>\u00a0ayn\u0131 g\u00fcn \u00f6\u011fleden sonra yapt\u0131\u011f\u0131 ikinci bask\u0131da, olay\u0131 man\u015fetten duyurarak haberin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Normalde 20-30 bin civar\u0131nda tiraj yapan gazetenin ikinci bask\u0131s\u0131, o d\u00f6nemin teknik ko\u015fullar\u0131nda hi\u00e7 de kolay olmayan bir say\u0131da, 290 bin adet bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<br \/>\nBunun \u00fczerine daha \u00f6nceden \u00f6rg\u00fctlendi\u011fi belli olan bir g\u00fcruh, kamyonlarla Beyo\u011flu&#8217;na getirildi. \u00d6nceden hepsine tek tip baltalar, kazmalar ve sopalar da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<br \/>\nEvvelden Rumlara ait oldu\u011fu tespit edilerek duvarlar\u0131<strong>k\u0131rm\u0131z\u0131 ha\u00e7larla i\u015faretlenmi\u015f<\/strong>, tabel\u00e2s\u0131 yabanc\u0131 dille yaz\u0131lm\u0131\u015f, T\u00fcnel&#8217;e kadar uzanan g\u00fczerg\u00e2hta bulunan t\u00fcm mek\u00e2nlar ya\u011fmaland\u0131. Ev ve i\u015fyerlerine giren g\u00fcruh i\u00e7erisinden kimi ya\u011fmac\u0131lar\u00a0<em>&#8220;cana zarar verilmeyecek, sadece mala zarar verilecek&#8221;<\/em>\u00a0diye ba\u011f\u0131r\u0131yorlard\u0131.<br \/>\n\u0130stanbul&#8217;un 52 yerinde, \u0130zmir&#8217;de ve adalarda merkezi bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fen sald\u0131r\u0131, iki g\u00fcn boyunca s\u00fcrd\u00fc. Binlerce ev, i\u015fyeri, ma\u011faza, kilise fabrika, manast\u0131r ve okul ya\u011fmaland\u0131. Mezarl\u0131klar sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131, kemikler etrafa sa\u00e7\u0131ld\u0131.\u00a0<strong>Devlet g\u00fc\u00e7leri<\/strong>\u00a0ya\u011fmay\u0131 sadece seyrettiler, hatta yer yer kat\u0131ld\u0131lar. \u0130kinci g\u00fcn\u00fcn ak\u015fam\u0131, s\u0131k\u0131y\u00f6netim ilan edilmesiyle ordu birlikleri olaylar\u0131 \u201cdurdurdu\u201d.<br \/>\n<strong>SONU\u00c7&#8230;<\/strong><br \/>\nSonu\u00e7ta ne mi oldu?\u00a0<strong>6-7 Eyl\u00fcl\u2019den sonra<\/strong>\u00a0geride kalan Rumlar da \u0130stanbul\u2019u terk etti, geriye topu topu 3 bin ki\u015fi bile kalmad\u0131. Kiliselerine, vak\u0131flar\u0131na, okullar\u0131na el konuldu.\u00a0<strong>Lozan Anla\u015fmas\u0131\u2019na g\u00f6re<\/strong>, kendi dillerinde e\u011fitim yapabilme haklar\u0131 bile ancak b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7l\u00fcklerle, o da a\u011f\u0131r bask\u0131lar alt\u0131nda sa\u011fland\u0131.<br \/>\nBug\u00fcn dahi Beyo\u011flu civar\u0131 6-7 Eyl\u00fcl olaylar\u0131ndan canlar\u0131n\u0131 kurtararak ka\u00e7an Rumlar\u0131n bo\u015faltt\u0131\u011f\u0131 m\u00fclklerle dolu. Anadolu\u2019nun solup giden bu kadim halk\u0131n\u0131 bir daha geri getirmek belki m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil; ancak\u00a0<strong>bu utan\u00e7tan kurtulman\u0131n<\/strong>\u00a0da bir yolu var. Bir zamanlar bu topraklarda ya\u015fam\u0131\u015f olan Rumlar\u0131n torunlar\u0131n\u0131n, elbette istedikleri takdirde, geri d\u00f6n\u00fc\u015fleri i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn olan her t\u00fcrl\u00fc kolayl\u0131k g\u00f6sterilmeli, T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015famaya devam eden Rumlar \u00fczerindeki maddi manevi\u00a0<strong>bask\u0131lar derhal son bulmal\u0131<\/strong>, ibadetlerinin serbest\u00e7e yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lmal\u0131, gasp edilen m\u00fclkleri, binalar\u0131, okullar\u0131 derhal ve gereken tazminatlar \u00f6denerek geri verilmeli, devlet\u00a0<strong>Rum soyk\u0131r\u0131m\u0131na<\/strong>\u00a0dair elindeki belgeleri a\u00e7\u0131klamal\u0131 ve Rum vatanda\u015flar\u0131ndan \u00f6z\u00fcr dilemelidir. Gelecek ku\u015faklar\u0131n su\u00e7luluk duygusu, ancak bu \u015fekilde hafifletilebilir.<\/p>\n<p><strong>Atilla Dirim<\/strong>, 15 May\u0131s 2012, Sesonline.net<br \/>\n_______________________________________________<br \/>\n<strong>(1)<\/strong>\u00a0<em>Modern T\u00fcrkiye\u2019nin \u015eifresi, \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin Etnisite M\u00fchendisli\u011fi (1913-14), Fuat D\u00fcndar, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 4. Bask\u0131, 2010, S. 108-109.<\/em><br \/>\n<strong>(2)<\/strong>\u00a0<em>Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nda Sosyal Devlet ve Siyaset, \u0130ktidar ve Me\u015fruiyet (1876-1914), \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 2002, S. 297-305.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>http:\/\/www.sesonline.net\/php\/genel_sayfa_yazar.php?Yazar=Atilla+Dirim&amp;KartNo=57140<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir kez daha\u00a019 May\u0131s\u00a0gelip \u00e7att\u0131. Son aylar\u0131 19 May\u0131s t\u00f6renlerinin nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 yolundaki tart\u0131\u015fmalarla ge\u00e7irdik. S\u00f6z konusu t\u00f6renlerin eskiden oldu\u011fu gibi stadyumlarda\u00a0Nazi Almanyas\u0131\u2019ndan dev\u015firilmi\u015f, Stalin Rusya\u2019s\u0131nda m\u00fckemmelle\u015ftirilmi\u015f ve\u00a0Kuzey Kore\u00a0gibi sosyalizm karikat\u00fcr\u00fc bile olamayacak garabet \u00fclkelerde halen s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen \u015fekliyle yap\u0131lmayacak olmas\u0131, ya da en az\u0131ndan bu meselenin tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, \u015f\u00fcphesiz olumlu bir ad\u0131m. Ama bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,20,53],"tags":[],"class_list":["post-40162","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler","category-tarih-sayfalari","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>19 May\u0131s yakla\u015f\u0131rken: Sahi, memleketteki Rumlara ne oldu?... - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=40162\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"19 May\u0131s yakla\u015f\u0131rken: Sahi, memleketteki Rumlara ne oldu?... - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bir kez daha\u00a019 May\u0131s\u00a0gelip \u00e7att\u0131. Son aylar\u0131 19 May\u0131s t\u00f6renlerinin nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 yolundaki tart\u0131\u015fmalarla ge\u00e7irdik. S\u00f6z konusu t\u00f6renlerin eskiden oldu\u011fu gibi stadyumlarda\u00a0Nazi Almanyas\u0131\u2019ndan dev\u015firilmi\u015f, Stalin Rusya\u2019s\u0131nda m\u00fckemmelle\u015ftirilmi\u015f ve\u00a0Kuzey Kore\u00a0gibi sosyalizm karikat\u00fcr\u00fc bile olamayacak garabet \u00fclkelerde halen s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen \u015fekliyle yap\u0131lmayacak olmas\u0131, ya da en az\u0131ndan bu meselenin tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, \u015f\u00fcphesiz olumlu bir ad\u0131m. Ama bir [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=40162\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-05-19T08:27:58+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=40162#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=40162\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"19 May\u0131s yakla\u015f\u0131rken: Sahi, memleketteki Rumlara ne oldu?&#8230;\",\"datePublished\":\"2016-05-19T08:27:58+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=40162\"},\"wordCount\":2391,\"commentCount\":0,\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Tarih Sayfalar\u0131\",\"T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=40162#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=40162\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=40162\",\"name\":\"19 May\u0131s yakla\u015f\u0131rken: Sahi, memleketteki Rumlara ne oldu?... - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2016-05-19T08:27:58+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=40162#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=40162\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=40162#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"19 May\u0131s yakla\u015f\u0131rken: Sahi, memleketteki Rumlara ne oldu?&#8230;\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"19 May\u0131s yakla\u015f\u0131rken: Sahi, memleketteki Rumlara ne oldu?... - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=40162","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"19 May\u0131s yakla\u015f\u0131rken: Sahi, memleketteki Rumlara ne oldu?... - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Bir kez daha\u00a019 May\u0131s\u00a0gelip \u00e7att\u0131. Son aylar\u0131 19 May\u0131s t\u00f6renlerinin nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 yolundaki tart\u0131\u015fmalarla ge\u00e7irdik. S\u00f6z konusu t\u00f6renlerin eskiden oldu\u011fu gibi stadyumlarda\u00a0Nazi Almanyas\u0131\u2019ndan dev\u015firilmi\u015f, Stalin Rusya\u2019s\u0131nda m\u00fckemmelle\u015ftirilmi\u015f ve\u00a0Kuzey Kore\u00a0gibi sosyalizm karikat\u00fcr\u00fc bile olamayacak garabet \u00fclkelerde halen s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen \u015fekliyle yap\u0131lmayacak olmas\u0131, ya da en az\u0131ndan bu meselenin tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, \u015f\u00fcphesiz olumlu bir ad\u0131m. Ama bir [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=40162","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2016-05-19T08:27:58+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=40162#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=40162"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"19 May\u0131s yakla\u015f\u0131rken: Sahi, memleketteki Rumlara ne oldu?&#8230;","datePublished":"2016-05-19T08:27:58+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=40162"},"wordCount":2391,"commentCount":0,"articleSection":["Haberler","Tarih Sayfalar\u0131","T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=40162#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=40162","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=40162","name":"19 May\u0131s yakla\u015f\u0131rken: Sahi, memleketteki Rumlara ne oldu?... - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"datePublished":"2016-05-19T08:27:58+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=40162#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=40162"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=40162#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"19 May\u0131s yakla\u015f\u0131rken: Sahi, memleketteki Rumlara ne oldu?&#8230;"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40162"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40162\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40163,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40162\/revisions\/40163"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}