{"id":39970,"date":"2016-05-06T03:16:48","date_gmt":"2016-05-06T08:16:48","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970"},"modified":"2016-05-06T03:16:48","modified_gmt":"2016-05-06T08:16:48","slug":"aihmin-alevilerle-ilgili-karari-ne-diyor-ne-demiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970","title":{"rendered":"A\u0130HM&#8217;in Alevilerle \u0130lgili Karar\u0131 Ne Diyor, Ne Demiyor?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=39971\" rel=\"attachment wp-att-39971\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-39971\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/A\u0130HM-300x194.jpg\" alt=\"A\u0130HM\" width=\"300\" height=\"194\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/05\/A\u0130HM-300x194.jpg 300w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/05\/A\u0130HM-260x168.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/05\/A\u0130HM-160x104.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/05\/A\u0130HM.jpg 320w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Mine Y\u0131ld\u0131r\u0131m*<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>A\u0130HM&#8217;in karar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin Alevi inanc\u0131n\u0131 \u00f6zerk bir inan\u00e7 olarak tan\u0131may\u0131 reddederek Alevilerin din veya inan\u00e7 haklar\u0131n\u0131 etkili bir \u015fekilde ya\u015fayamamalar\u0131na neden oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Ancak Diyanet&#8217;in Alevi toplumuna dini kamu hizmetleri sunmas\u0131n\u0131 zorunlu hale getiren bir karar de\u011fil. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM veya Mahkeme), 26 Nisan 2016 tarihinde \u0130zzettin Do\u011fan ve Di\u011ferleri \/ TR karar\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin din veya inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hakk\u0131n\u0131 koruyan 9. madde ve 9. maddeyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yasaklayan 14. maddeyi ihlal etti\u011fine karar verdi.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu kararda bir kez daha, insan haklar\u0131 hukukunun normatif talepleri T\u00fcrkiye\u2019nin devlet-din ili\u015fkisinin merkezinde yer alan konularda k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fim gereklili\u011fini ortaya koydu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM, T\u00fcrkiye\u2019de devlet-din ili\u015fkisinde k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fim yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine i\u015faret eden kararlar\u0131 i\u00e7inde belki de en kapsaml\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fe i\u015faret eden karar\u0131 vermi\u015f bulunuyor. Karar\u0131n B\u00fcy\u00fck Daire taraf\u0131ndan verilmi\u015f olmas\u0131 da karar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na katk\u0131 yap\u0131yor ku\u015fkusuz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcne kadar A\u0130HM\u2019in kimliklerde din hanesi, cemevlerinin ibadet yeri stat\u00fcs\u00fc, vicdani ret hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131, zorunlu din k\u00fclt\u00fcr\u00fc ahlak bilgisi derslerine ili\u015fkin kararlar\u0131n\u0131n hi\u00e7biri uygulanmad\u0131 (bak\u0131n\u0131z: Norve\u00e7 Helsinki Komitesi \/ \u0130nan\u00e7 \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Giri\u015fimi 2015 T\u00fcrkiye\u2019de \u0130nan\u00e7 \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Hakk\u0131n\u0131 \u0130zleme Raporu).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gerek T\u00fcrkiye i\u00e7indeki geli\u015fmeler gerekse A\u0130HM\u2019in ve ulusal mahkemelerin (Anayasa Mahkemesi hari\u00e7) h\u00fck\u00fcmete de\u011fi\u015fim i\u015fareti verdi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130zzettin Do\u011fan ve Di\u011ferleri \/ T\u00fcrkiye karar\u0131n\u0131n neyi s\u00f6yledi\u011fini ve neyi s\u00f6ylemedi\u011fini anlamak \u00e7ok \u00f6nemli. \u0130\u00e7erik a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a zengin kararla ilgili baz\u0131 \u00f6n de\u011ferlendirmeler yapmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Karar bir yandan apa\u00e7\u0131k bir e\u015fitsizlik oldu\u011funu tespit ederken, bundan sonras\u0131 i\u00e7in bir model \u00f6nermiyor. Dolay\u0131s\u0131yla, e\u015fitsizli\u011fin nas\u0131l giderilece\u011fi konusunda T\u00fcrkiye\u2019de t\u00fcm akt\u00f6rlerin ev \u00f6devlerini iyi bir \u015fekilde yaparak \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki politika yap\u0131m s\u00fcre\u00e7lerine yap\u0131c\u0131 bir \u015fekilde kat\u0131lmas\u0131 kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci i\u015fletilmesine katk\u0131da bulunacakt\u0131r. Ku\u015fkusuz, \u00fcretilecek modelin insan haklar\u0131 normlar\u0131yla uyumlu olmas\u0131 \u015fart.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>TIKLAYIN &#8211; A\u0130HM&#8217;DEN CEMEVLER\u0130 VE ALEV\u0130LERE AYRIMCILIK KARARI<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Davaya ili\u015fkin temel bulgular<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ba\u015fvurucular, gerek tek ba\u015f\u0131na gerekse 14. maddeyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak 9. maddeyi temel alarak, dinlerini a\u00e7\u0131klama haklar\u0131n\u0131n ulusal hukukta yeterince korunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle A\u0130HM\u2019e ba\u015fvurdular.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eikayet konusu, \u0130slam\u2019\u0131n S\u00fcnni gelene\u011fine ba\u011fl\u0131 \u00e7o\u011funlu\u011fa sunulan dini kamu hizmetinin Alevi inanc\u0131na ba\u011fl\u0131 ki\u015filere de sunulmas\u0131na ili\u015fkin taleplerinin reddedilmesiydi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Taleplerinin kar\u015f\u0131lanmamas\u0131n\u0131n temelinde, inan\u00e7lar\u0131n\u0131n devlet taraf\u0131ndan de\u011ferlendirmeye tabi tutulmas\u0131 bulunuyordu ve bu da devletin din veya inan\u00e7lar kar\u015f\u0131s\u0131nda tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131yla ba\u011fda\u015fm\u0131yordu. Son olarak, S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 olanlara g\u00f6re daha az makbul bir muamele g\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7in ve bunun da ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa neden olmas\u0131 nedeniyle \u015fikayet\u00e7i oldular.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mahkeme, s\u00f6z konusu dini kamu hizmetlerinin Alevilere sunulmas\u0131na ili\u015fkin ret karar\u0131n\u0131n ba\u015fvurucular\u0131n din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne bir m\u00fcdahale olu\u015fturdu\u011funa karar verdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM din veya inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hakk\u0131n\u0131 koruyan 9. maddenin ihlal edilip edilmedi\u011fine ili\u015fkin de\u011ferlendirmesini devletin din veya inan\u00e7lar kar\u015f\u0131s\u0131nda tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, din veya inan\u00e7 gruplar\u0131n\u0131n din veya inan\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrce uygulay\u0131p uygulayamad\u0131klar\u0131, Alevilerin g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ve devletlerin takdir alan\u0131 ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Devletin tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin; A\u0130HM, T\u00fcrkiye Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 2. maddesinin laiklik ilkesini korudu\u011funu not ederken, devletin Alevi toplumu, dini pratikleri ve ibadet yerlerine y\u00f6nelik yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n tarafs\u0131zl\u0131k ilkesiyle ve dini topluluklar\u0131n \u00f6zerk bir \u015fekilde varolma haklar\u0131yla ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Alevilerin inan\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrce pratik etmelerine ili\u015fkin; ba\u015fvurucular inan\u00e7lar\u0131n\u0131 pratik etmelerinin imkans\u0131z oldu\u011funu ileri s\u00fcrmeseler de, kendilerine kamu din hizmetlerinin sunulmamas\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 zarar\u0131 vurgulad\u0131lar. Alevi inanc\u0131n\u0131n S\u00fcnni \u0130slam\u2019dan farkl\u0131 bir dinsel mezhep olarak tan\u0131nmamas\u0131n\u0131n, dini \u00f6zelliklerinin inkar niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ektiler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM\u2019e g\u00f6re, din hizmetlerinin sunulmas\u0131n\u0131n reddedilmesi nedeniyle Alevi toplumunun \u00f6zerk varl\u0131\u011f\u0131 inkar ediliyor ve 677 Say\u0131l\u0131 Kanun \u00e7er\u00e7evesinden \u201cyasaklanm\u0131\u015f tarikatlar\u201d stat\u00fcs\u00fcne hapsedilme etkisi yarat\u0131l\u0131yor. Bunun sonucunda Aleviler \u00f6nemli yasaklarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yorlar; \u201cdede\u201d unvan\u0131 ve Sufi pratiklerinin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi yerlerin yasaklanmas\u0131 gibi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u00fck\u00fcmetin A\u0130HM\u2019e yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klama uyar\u0131nca, bu yasaklar uygulanm\u0131yor, fakat A\u0130HM\u2019in de not etti\u011fi gibi bu durumda, Alevilerin inan\u00e7lar\u0131n\u0131 pratik etmeleri idari yetkililerin iyi niyetine ba\u011fl\u0131 kal\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM, Besserabya Metropolitan Kilisesi\/Moldova karar\u0131ndaki \u00f6nemli tespitini hat\u0131rlat\u0131yor -ho\u015fg\u00f6r\u00fc hukuki g\u00fcvence sa\u011flam\u0131yor. Karar\u0131n bu k\u0131sm\u0131 ku\u015fkusuz \u0130slam i\u00e7indeki tarikatlar i\u00e7in de ge\u00e7erli.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM s\u0131k s\u0131k Alevi A\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 nihai raporuna g\u00f6nderme yaparak, Alevilerin pek \u00e7ok alanda ya\u015fad\u0131klar\u0131 sorunlara de\u011finiyor; ibadet yeri kurmaya ili\u015fkin belirsizlikler, ba\u011f\u0131\u015f almada ya\u015fanan sorunlar, t\u00fczel ki\u015fili\u011fin bulunmamas\u0131 nedeniyle hukuki g\u00fcvenceye sahip olmamalar\u0131 ve dernek veya vak\u0131f olarak varolma \u00e7abas\u0131nda ya\u015fanan zorluklar\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sonu\u00e7 olarak, yetkililerin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi Alevilerin 9. maddeden kaynaklanan haklar\u0131n\u0131 tam olarak ya\u015fayabildikleri konusunda Mahkeme ikna olmuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Takdir alan\u0131na ili\u015fkin; h\u00fck\u00fcmet sahip oldu\u011fu takdir alan\u0131na i\u015faret ederken, A\u0130HM devlet-din meseleleri s\u00f6z konusu oldu\u011funda -ki demokratik toplumlarda bu konuda g\u00f6r\u00fc\u015fler \u00e7ok\u00e7a farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilir- ulusal politika yap\u0131c\u0131lar\u0131n rol\u00fcne \u00f6zel bir a\u011f\u0131rl\u0131k verilmesi gerekti\u011fini de kabul ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yine de, A\u0130HM\u2019e g\u00f6re, eldeki davada h\u00fck\u00fcmetin bu takdir alan\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc dinsel mezhepleri o kadar dar bir \u015fekilde yorumlamaktad\u0131r ki, Alevi inanc\u0131 gibi geleneksel olmayan veya az\u0131nl\u0131k say\u0131labilecek bir inan\u00e7 bi\u00e7imi hukuki korumadan yoksun b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Alevi toplumu i\u00e7inde fikir birli\u011fi olmamas\u0131; A\u0130HM\u2019e g\u00f6re, Alevi inanc\u0131n\u0131n temel ilkeleri ve Alevi toplumunun taleplerine ili\u015fkin Alevi toplumunun i\u00e7inde g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131\u015fveri\u015finin s\u00fcr\u00fcyor olmas\u0131, 9. madde temelinde haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 gereken bir toplum olmalar\u0131 konusunu de\u011fi\u015ftirmiyor. Dolay\u0131s\u0131yla, Mahkeme, Alevi toplumu i\u00e7inde devam eden tart\u0131\u015fman\u0131n, s\u00f6z konusu din hizmetinin verilmemesi i\u00e7in bir neden olu\u015fturamayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sonu\u00e7 olarak, A\u0130HM\u2019e g\u00f6re, tarif edilen durum Alevi toplumunun tan\u0131nmamas\u0131, \u00fcyelerinin din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc etkili bir \u015fekilde kullanamamas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6zellikle de Alevi toplumunun \u00f6zerk varolu\u015fu inkar edilmi\u015f, ibadet yerlerini (cemevi) ve dini liderlerinin unvanlar\u0131n\u0131 kullanmalar\u0131n\u0131 imkans\u0131z hale getirmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Devlet taraf\u0131ndan ilgili (ge\u00e7erli) ve yeterli gerek\u00e7elerinin yoklu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin takdir alan\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. S\u00f6z konusu m\u00fcdahale demokratik bir toplumda gerekli bir m\u00fcdahale olarak de\u011ferlendirilemez.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yasa\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ba\u015fvurucular\u0131n, 9. madde ba\u011flam\u0131nda 14. maddeye (ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yasa\u011f\u0131) ili\u015fkin \u015fikayeti, benzer ko\u015fullarda bulunduklar\u0131 halde, kendilerinin S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcmanlardan farkl\u0131 ve daha az makbul bir muameleye tabi tutulmalar\u0131n\u0131 temel al\u0131yor. S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcman toplum Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 (D\u0130B) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla pek \u00e7ok hizmet al\u0131rken, D\u0130B ba\u015fvuruculara bu t\u00fcr hizmetler sunmamaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM, \u00f6zellikle ba\u015fvurucular\u0131n durumuyla, dini kamu hizmetlerinden yararlananlar aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131k dengesizli\u011fi g\u00f6r\u00fcyor.\u00a0 Alevi toplumu bir taraftan bir tarikat olarak nitelendirilerek, 677 Say\u0131l\u0131 Kanun temel al\u0131narak pek \u00e7ok s\u0131n\u0131rlamaya tabii tutuldu\u011fu gibi, dini kamu hizmetlerinden de yararlanam\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oysa, D\u0130B taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imiyle M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k dini, neredeyse tamam\u0131yla devlet taraf\u0131ndan destekleniyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM\u2019e g\u00f6re Alevi inanc\u0131n\u0131n tan\u0131nmamas\u0131 ve dini kamu hizmetlerinden d\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131n gerek\u00e7esinin laiklik ilkesiyle a\u00e7\u0131klanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. En az\u0131ndan Mahkeme bu konuda ikna olmuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM ne Alevi inanc\u0131n\u0131n mezhep veya tarikat olma niteli\u011fi ne de hangi dini hizmetleri al\u0131p almamas\u0131 gerekti\u011fi konusunu belirleme g\u00f6revinin kendisine ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve devlet-din ili\u015fkilerinde devletin geni\u015f bir takdir alan\u0131 oldu\u011funu teslim ediyor, fakat her durumda devletin objektif ve ayr\u0131mc\u0131 olmayan bir kriter olu\u015fturma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc oldu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM i\u00e7in belirleyici olan \u0130slam\u2019\u0131n \u00e7o\u011funluk anlay\u0131\u015f\u0131na sa\u011flanan stat\u00fc (dini kamu hizmeti arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla) ile neredeyse kategorik olarak d\u0131\u015flanan Alevi toplumu aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131k dengesizlik. T\u00fcrkiye\u2019de s\u00f6z konusu d\u00fczenlemeyle korunmak istenen me\u015fru amac\u0131n laiklik ilkesi oldu\u011fu s\u00f6ylense de (ulusal mahkemeler taraf\u0131ndan) bunun \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesiyle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir ba\u015fka deyi\u015fle, Alevi toplumu i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kan durum fazlas\u0131yla a\u011f\u0131r. Sonu\u00e7ta, Alevi ba\u015fvurucular\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 farkl\u0131 muamelenin objektif ve makul bir gerek\u00e7esi bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in 9. madde ile ilgili olarak S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 14. maddesi de ihlal edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Karar ne diyor, ne demiyor?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130zzettin Do\u011fan ve Di\u011ferleri\/T\u00fcrkiye karar\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin Alevi inanc\u0131n\u0131 \u00f6zerk bir inan\u00e7 olarak tan\u0131may\u0131 reddederek, bu inanca mensup bireylerin din veya inan\u00e7 haklar\u0131n\u0131 etkili bir \u015fekilde ya\u015fayamamalar\u0131na neden oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor; yani bu inanc\u0131 Sufi bir tarikat olarak tan\u0131mlayarak bir yandan bu inanca y\u00f6nelik kamu hizmeti verilmiyor, bir yandan da tarikatlara y\u00f6nelik yasal s\u0131n\u0131rlamalar nedeniyle inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hakk\u0131n\u0131n bir\u00e7ok unsuru kullan\u0131lamaz hale geliyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u0130B taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imiyle \u00e7o\u011funlu\u011fun S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcman anlay\u0131\u015f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinden sunulan dini kamu hizmetinin Alevi topluma sunulmamas\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yarat\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019nin bir taraftan inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 ortadan kald\u0131rmas\u0131, di\u011fer taraftan da D\u0130B\u2019in i\u015fleyi\u015fiyle ortaya \u00e7\u0131kan e\u015fitsiz durumu d\u00fczeltmesi gerekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di\u011fer taraftan bu karar D\u0130B\u2019in Alevi toplumuna veya ba\u015fka herhangi bir topluma dini kamu hizmetleri sunmas\u0131n\u0131 zorunlu hale getiren bir karar de\u011fil. Nitekim, insan haklar\u0131 hukuku devlet-din ili\u015fkisinde herhangi bir model \u00f6ng\u00f6rmez. Genel olarak devletlerin dini kamu hizmeti sunma konusunda pozitif bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulunmamaktad\u0131r. Burada kritik mesele ger\u00e7ekle\u015fmesine izin verilen e\u015fitsizli\u011fin d\u00fczeltilmesidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kararla ilgili en ilgin\u00e7 konulardan biri devletin din veya inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc alan\u0131nda pozitif ve negatif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri hakk\u0131nda. Nitekim, k\u0131smen kar\u015f\u0131 k\u0131smen ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fte olan yarg\u0131\u00e7lar (Villeger, Keller ve Kjolbro) 9. maddenin ihlal edilmedi\u011fini, sadece 9. maddeyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak 14. maddenin ihlal edildi\u011fini savunuyorlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yarg\u0131\u00e7lar 9. maddenin devletlere dini kamu hizmeti sunma konusunda pozitif bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getirmedi\u011fine, hakl\u0131 olarak, i\u015faret ediyorlar. Fakat g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131 konu \u015fu; ba\u015fvurucular kendilerine dini kamu hizmeti sunulmamas\u0131n\u0131 \u015fikayet konusu yapt\u0131klar\u0131 halde, A\u0130HM -belki de biraz aktivist bir mahkeme olarak- as\u0131l yarg\u0131lama konusunu dini kamu hizmetlerinin D\u0130B taraf\u0131ndan sunulmas\u0131yla olu\u015fturulan sistemi ve bunun Alevi toplumunun inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc etkili bir \u015fekilde kullanamamas\u0131n\u0131n nedeni olmas\u0131 temeline ta\u015f\u0131yor. Karar\u0131n\u0131 bu \u00e7er\u00e7evede veriyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Her durumda, Alevi toplumunu \u0130zzettin Do\u011fan ve Di\u011ferleri \/ TR ba\u015fvurusunu yapt\u0131klar\u0131 ve ulusal ve uluslar\u00fcst\u00fc insan haklar\u0131 mekanizmalar\u0131n\u0131 kullanarak, zorlu ve uzun bir hukuki s\u00fcreci tamamlad\u0131klar\u0131 i\u00e7in kutlamak gerekir. T\u00fcrkiye\u2019nin demokratikle\u015fmesine katk\u0131da bulanaca\u011f\u0131 ku\u015fkusuz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>*Norve\u00e7 Helsinki Komitesi \u0130nan\u00e7 \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Giri\u015fimi Proje Y\u00f6neticisi<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/bianet.org\/bianet\/insan-haklari\/174396-aihm-in-alevilerle-ilgili-karari-ne-diyor-ne-demiyor\"><strong><em>http:\/\/bianet.org\/bianet\/insan-haklari\/174396-aihm-in-alevilerle-ilgili-karari-ne-diyor-ne-demiyor<\/em><\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mine Y\u0131ld\u0131r\u0131m* A\u0130HM&#8217;in karar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin Alevi inanc\u0131n\u0131 \u00f6zerk bir inan\u00e7 olarak tan\u0131may\u0131 reddederek Alevilerin din veya inan\u00e7 haklar\u0131n\u0131 etkili bir \u015fekilde ya\u015fayamamalar\u0131na neden oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Ancak Diyanet&#8217;in Alevi toplumuna dini kamu hizmetleri sunmas\u0131n\u0131 zorunlu hale getiren bir karar de\u011fil. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM veya Mahkeme), 26 Nisan 2016 tarihinde \u0130zzettin Do\u011fan ve Di\u011ferleri \/ [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":39971,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,53],"tags":[],"class_list":["post-39970","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>A\u0130HM&#039;in Alevilerle \u0130lgili Karar\u0131 Ne Diyor, Ne Demiyor? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"A\u0130HM&#039;in Alevilerle \u0130lgili Karar\u0131 Ne Diyor, Ne Demiyor? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mine Y\u0131ld\u0131r\u0131m* A\u0130HM&#8217;in karar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin Alevi inanc\u0131n\u0131 \u00f6zerk bir inan\u00e7 olarak tan\u0131may\u0131 reddederek Alevilerin din veya inan\u00e7 haklar\u0131n\u0131 etkili bir \u015fekilde ya\u015fayamamalar\u0131na neden oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Ancak Diyanet&#8217;in Alevi toplumuna dini kamu hizmetleri sunmas\u0131n\u0131 zorunlu hale getiren bir karar de\u011fil. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM veya Mahkeme), 26 Nisan 2016 tarihinde \u0130zzettin Do\u011fan ve Di\u011ferleri \/ [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-05-06T08:16:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/05\/A\u0130HM.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"320\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"207\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=39970#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=39970\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"A\u0130HM&#8217;in Alevilerle \u0130lgili Karar\u0131 Ne Diyor, Ne Demiyor?\",\"datePublished\":\"2016-05-06T08:16:48+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=39970\"},\"wordCount\":2087,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=39970#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2016\\\/05\\\/A\u0130HM.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Makaleler\",\"T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=39970#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=39970\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=39970\",\"name\":\"A\u0130HM'in Alevilerle \u0130lgili Karar\u0131 Ne Diyor, Ne Demiyor? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=39970#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=39970#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2016\\\/05\\\/A\u0130HM.jpg\",\"datePublished\":\"2016-05-06T08:16:48+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=39970#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=39970\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=39970#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2016\\\/05\\\/A\u0130HM.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2016\\\/05\\\/A\u0130HM.jpg\",\"width\":320,\"height\":207},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=39970#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"A\u0130HM&#8217;in Alevilerle \u0130lgili Karar\u0131 Ne Diyor, Ne Demiyor?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"A\u0130HM'in Alevilerle \u0130lgili Karar\u0131 Ne Diyor, Ne Demiyor? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"A\u0130HM'in Alevilerle \u0130lgili Karar\u0131 Ne Diyor, Ne Demiyor? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Mine Y\u0131ld\u0131r\u0131m* A\u0130HM&#8217;in karar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin Alevi inanc\u0131n\u0131 \u00f6zerk bir inan\u00e7 olarak tan\u0131may\u0131 reddederek Alevilerin din veya inan\u00e7 haklar\u0131n\u0131 etkili bir \u015fekilde ya\u015fayamamalar\u0131na neden oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Ancak Diyanet&#8217;in Alevi toplumuna dini kamu hizmetleri sunmas\u0131n\u0131 zorunlu hale getiren bir karar de\u011fil. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM veya Mahkeme), 26 Nisan 2016 tarihinde \u0130zzettin Do\u011fan ve Di\u011ferleri \/ [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2016-05-06T08:16:48+00:00","og_image":[{"width":320,"height":207,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/05\/A\u0130HM.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"A\u0130HM&#8217;in Alevilerle \u0130lgili Karar\u0131 Ne Diyor, Ne Demiyor?","datePublished":"2016-05-06T08:16:48+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970"},"wordCount":2087,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/05\/A\u0130HM.jpg","articleSection":["Haberler","Makaleler","T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970","name":"A\u0130HM'in Alevilerle \u0130lgili Karar\u0131 Ne Diyor, Ne Demiyor? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/05\/A\u0130HM.jpg","datePublished":"2016-05-06T08:16:48+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/05\/A\u0130HM.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2016\/05\/A\u0130HM.jpg","width":320,"height":207},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=39970#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"A\u0130HM&#8217;in Alevilerle \u0130lgili Karar\u0131 Ne Diyor, Ne Demiyor?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39970","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39970"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39970\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39972,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39970\/revisions\/39972"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/39971"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39970"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39970"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39970"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}