Oral \u00c7al\u0131\u015flar<\/b><\/p>\n
B\u00f6yle bir ortamda, “K\u00fcrtlerle yeni bir b\u00f6lge siyaseti \u00fczerinde anla\u015fmak”, m\u00fcmk\u00fcn olabilir mi? \u00dcnl\u00fc tarih\u00e7i Francois Georgeon’un “Sultan Abd\u00fclhamid”(\u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2012) kitab\u0131na g\u00f6re; Osmanl\u0131 Sultan\u0131, K\u00fcrtlerle Ermeniler aras\u0131nda bir tercih yapmak ihtiyac\u0131 hissetmi\u015f ve K\u00fcrtleri se\u00e7mi\u015fti: “Abd\u00fclhamid, Hamidiye alaylar\u0131n\u0131 kurarak, Do\u011fu Anadolu’nun denetimi sorununda Ermenilere kar\u015f\u0131 K\u00fcrtleri tuttu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermi\u015ftir. Bunun tam tersinin ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131, \u0130stanbul’un K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 Ermenilerin \u00fczerine oynayaca\u011f\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilirdi; her\u015feyin \u00f6tesinde K\u00fcrtler, 19.y\u00fczy\u0131l boyunca biri bitmeden di\u011feri ba\u015flayan isyanlar\u0131yla imparatorluk i\u00e7in Do\u011fu Anadolu’nun Ermeni k\u00f6yl\u00fclerinden \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir tehlike olu\u015fturmu\u015flard\u0131. Ama Abd\u00fclhamid hilafet siyasetini hayata ge\u00e7irmekle, imparatorluktan geride kalanlar\u0131, \u00f6zellikle de Anadolu’nun Arap vilayetlerini elde tutabilmek i\u00e7in \u0130slam’\u0131 bir ittihat(birle\u015fme) ilkesi haline getirmekle me\u015fguld\u00fcr. Zaten mant\u0131ki olarak\u00a0 Anadolu’nun do\u011fu vilayetlerine ‘K\u00fcrdistan’ denmesi gerekti\u011fini, \u00e7\u00fcnk\u00fc orada ya\u015fayan K\u00fcrtlerin Ermenilerden daha kalabal\u0131k oldu\u011funu s\u00f6yler.” (s.373)<\/p>\n
M\u0130KRO M\u0130LL\u0130YET\u00c7\u0130L\u0130\u011eE KAR\u015eI \u0130SLAM<\/b><\/p>\n
Erbakan Vakf\u0131 \u0130stanbul Gen\u00e7lik Kollar\u0131, d\u00fcn, Beyo\u011flu’nda, Abd\u00fclhamid’e g\u00f6nderme yapan afi\u015fler ast\u0131lar ve “Mikro milliyet\u00e7ili\u011fe kar\u015f\u0131 \u0130ttihad-\u0131 \u0130slam” ba\u015fl\u0131kl\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck bir bro\u015f\u00fcr da\u011f\u0131tt\u0131lar.<\/p>\n
‘Mikro milliyet\u00e7ili\u011fe kar\u015f\u0131 \u0130slam birli\u011fi’ fikri, zaman zaman dillendirilen bir fikir. AK Parti iktidar\u0131 d\u00f6neminde, \u00f6zellikle K\u00fcrt meselesinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalarda, bu d\u00fc\u015f\u00fcnce zaman zaman g\u00fcndeme gelmi\u015ftir.<\/p>\n
Ancak, \u015funu da g\u00f6rmekte yarar var: Ne Abd\u00fclhamid d\u00f6neminin \u0130slamc\u0131l\u0131\u011f\u0131, ne de Cumhuriyet d\u00f6neminin “milli birlik, beraberlik” \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131; K\u00fcrt meselesinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc sa\u011flamad\u0131. Bu d\u00f6nemlerde, (say\u0131s\u0131 belirsiz) K\u00fcrt isyanlar\u0131 ya\u015fand\u0131.<\/p>\n
\u015eimdi de, ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemlerdeki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 a\u015fan, \u00e7ok a\u011f\u0131r bir tabloyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z.<\/p>\n
TEHL\u0130KEL\u0130 TIRMANI\u015eA RA\u011eMEN…<\/b><\/p>\n
“Kabustan uyanmak m\u00fcmk\u00fcn” ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mda; T\u00fcrkiye’nin K\u00fcrtlerle uzla\u015fmas\u0131 gerekti\u011fini, yeni yollar araman\u0131n zor ama m\u00fcmk\u00fcn olu\u015funu ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n
Her g\u00fcn \u015fehit cenazeleri gelirken, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n konu\u015fulmas\u0131n\u0131n, o kadar da kolay olmad\u0131\u011f\u0131, bir ger\u00e7ek. Mesela, bir\u00e7ok konuda yak\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir solcu arkada\u015f\u0131m, “uzla\u015fma” yakla\u015f\u0131m\u0131ma kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak, \u015funlar\u0131 yazd\u0131:<\/p>\n
” ‘ Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 sofras\u0131nda s\u00f6yledi\u011fim gibi K\u00fcrtlerle birlikte hareket edilebilmesi b\u00f6lgenin kaderini de\u011fi\u015ftirebilir…’\u00a0 Kusura bakmay\u0131n ama, sonra bir labalubayla PYD ile masaya oturmaktan s\u00f6z ediyorsunuz. Say\u0131n \u00c7al\u0131\u015flar, sizce K\u00fcrdlerle y\u00fcr\u00fcmenin tek yolu, Rusya, ABD ve Esed’le felaket bir angajmana girmi\u015f PYD mi oluyor? Bu nas\u0131l sa\u011flanacak bari onu da s\u00f6yleyin. Bakal\u0131m nas\u0131l olacak bu i\u015f…”<\/p>\n
Olaylar daha ciddi noktalara t\u0131rman\u0131yor. T\u00fcrkiye ile ABD aras\u0131ndaki “PYD ter\u00f6rist bir \u00f6rg\u00fct m\u00fcd\u00fcr?” tart\u0131\u015fmas\u0131, ciddi bir g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. T\u00fcrkiye, Halep \u00e7evresini ele ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fan PYD mevzilerini vurarak, tutumunu, askeri boyutu da olan bir \u00e7\u0131k\u0131\u015fla, daha ileriye ta\u015f\u0131d\u0131.<\/p>\n
B\u00f6yle bir ortamda, “K\u00fcrtlerle yeni bir b\u00f6lge siyaseti \u00fczerinde anla\u015fmak”, m\u00fcmk\u00fcn olabilir mi? Arkada\u015f\u0131m\u0131n sorusuna d\u00f6nersem:\u00a0\u00a0 “ABD, Rusya ve Esad’la i\u015fbirli\u011fi yapan” PYD ile nas\u0131l uzla\u015f\u0131labilir?<\/p>\n
ABD’nin ve Rusya’n\u0131n, K\u00fcrtler \u00fczerinden, PKK\/PYD \u00fczerinden, yeni stratejiler olu\u015fturdu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz: T\u00fcrkiye’nin de, hakl\u0131 olarak, g\u00fcney s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 istikrars\u0131zla\u015ft\u0131ran, n\u00fcfus dengesini de\u011fi\u015ftirmeyi ama\u00e7layan Rusya’n\u0131n, m\u00fcdahaleci siyasetlerine tepki g\u00f6sterdi\u011fi bir d\u00f6nemdeyiz.<\/p>\n
K\u00dcRTLERLE \u0130\u00c7 \u0130\u00c7EY\u0130Z <\/b><\/p>\n
ABD ve Rusya, b\u00f6lgeye \u00e7ok yak\u0131n olmayan iki s\u00fcper devlet. K\u00fcrtler ise, b\u00f6lgenin kal\u0131c\u0131 unsuru. T\u00fcrkiye’nin, i\u00e7eride ve d\u0131\u015far\u0131da, K\u00fcrtleri kar\u015f\u0131s\u0131na alarak geli\u015ftirebilece\u011fi siyasetler, kal\u0131c\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtmaya devam etme riskini ta\u015f\u0131yor..<\/p>\n
\u015eu soruyu soranlar\u0131n\u0131z olabilir: PKK\/PYD ile mi\u00a0 uzla\u015f\u0131lacak? Bunca d\u00fc\u015fmanca yakla\u015f\u0131ma ra\u011fmen bir uzla\u015fma m\u00fcmk\u00fcn olabilir mi?<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecinin yok say\u0131lmas\u0131ndan bu yana meydana gelen \u00e7at\u0131\u015fmalarda, pek \u00e7ok PKK’li hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Suriye’deki kriz nedeniyle; PYD, b\u00fcy\u00fck devletlerin deste\u011fine ra\u011fmen, T\u00fcrkiye ile ya\u015fanan gerginlik ba\u011flam\u0131nda, me\u015fruiyet sorunuyla y\u00fcz y\u00fcze geliyor. Sonu\u00e7ta, b\u00f6lgenin en etkili \u00fclkelerinden biri olan T\u00fcrkiye’yi kar\u015f\u0131lar\u0131na al\u0131yorlar.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’yi d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131rman\u0131n; PKK ve PYD’ye kaybettirebilecekleri, kazand\u0131rabileceklerinden daha fazla.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin, b\u00f6lgenin gelece\u011finde daha etkili bir rol oynayabilmesi ise, K\u00fcrt meselesinde net siyasetler belirlemesine ba\u011fl\u0131.<\/p>\n
K\u00fcrtleri (de\u011fi\u015fik e\u011filimlerdeki, de\u011fi\u015fik \u00fclkelerdeki t\u00fcm K\u00fcrtleri hesaba katal\u0131m) ‘T\u00fcrkiyenin stratejik m\u00fcttefiki’ olarak g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? B\u00f6yle bir potansiyel var m\u0131?<\/p>\n
Bu soruyu “evet” diye yan\u0131tlamam\u0131z halinde; K\u00fcrtlerin stat\u00fc talebi konusunda, daha a\u00e7\u0131k, daha net siyasetlere, daha elle tutulabilir a\u00e7\u0131l\u0131mlara y\u00f6nelmek gereklili\u011fi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
“Avrupa Birli\u011fi Yerel Y\u00f6netimler \u00d6zerklik \u015eart\u0131” \u00fczerindeki \u00e7ekincelerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0131? Ya da ba\u015fka bir proje mi?<\/p>\n
\u00c7at\u0131\u015fman\u0131n geri d\u00f6n\u00fclemez noktalara gelmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u015fu g\u00fcnlerde, yeni bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na ihtiya\u00e7 var.<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci, t\u00fcm eksiklerine ra\u011fmen, bir cesaret i\u015fiydi…<\/p>\n
Ko\u015fullar \u00e7ok de\u011fi\u015fti…<\/p>\n
Yeni cesaretlere gerek bulunuyor…<\/p>\n