{"id":37522,"date":"2015-11-28T03:23:59","date_gmt":"2015-11-28T08:23:59","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522"},"modified":"2015-11-28T03:23:59","modified_gmt":"2015-11-28T08:23:59","slug":"ermeni-hamallarin-yerini-kurt-hamallar-nasil-aldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522","title":{"rendered":"Ermeni hamallar\u0131n yerini K\u00fcrt hamallar nas\u0131l ald\u0131?"},"content":{"rendered":"

\"Jelle<\/a>Fatih G\u00f6khan Diler<\/b><\/a><\/p>\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz haftasonu yap\u0131lan \u2018Yok Edilen Medeniyet\u2019 konferans\u0131n\u0131n en \u00e7ok ilgi g\u00f6ren konu\u015fmalar\u0131ndan biri Hollandal\u0131 tarih\u00e7i Jelle Verheij\u2019inkiydi. 1895\u2019te \u0130stanbul\u2019da geli\u015fen olaylar sonras\u0131 kiliselere s\u0131\u011f\u0131nmak zorunda kalan Ermenilerin anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu konu\u015fma, Verheij\u2019in \u0130ngiltere\u2019deki ar\u015fivlerde tesad\u00fcf eseri buldu\u011fu bir belgeye dayan\u0131yor. \u00dc\u00e7 Horan Kilisesi\u2019ne s\u0131\u011f\u0131nan bin Ermeni\u2019nin isimleri, meslekleri, geldikleri yerin ve \u0130stanbul\u2019da oturduklar\u0131 yerin bilgisinin oldu\u011fu bu belge, hem 1895\u2019te \u0130stanbul\u2019da ya\u015fanan \u00f6nemli ama pek de bilinmeyen bir olaya \u0131\u015f\u0131k tutuyor hem de \u0130stanbul\u2019daki Ermeni mevsimlik i\u015f\u00e7ilerin hik\u00e2yesini anlat\u0131yor.<\/em> <\/b><\/p>\n

Ar\u015fivde buldu\u011funuz bu liste o d\u00f6nem ya\u015fanan bir olay y\u00fcz\u00fcnden tutulmu\u015f, nedir bu olay?<\/b><\/p>\n

30 Eyl\u00fcl 1895\u2019te H\u0131n\u00e7ak Partisi bir g\u00f6steri d\u00fczenledi. Partililer, Bab-\u0131 Ali\u2019ye kadar \u00e7\u0131k\u0131p oradaki idarecilere bir dilek\u00e7e verdiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc o d\u00f6nem \u0131slahat sorunu vard\u0131. H\u0131n\u00e7ak Partisi, \u0130ngiltere, Rusya ve Fransa\u2019n\u0131n destekledi\u011fi bu reform hareketinin \u00e7ok yava\u015f ilerledi\u011fini ve yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Ermenilerin taleplerini h\u00fck\u00fcmete iletmek i\u00e7in b\u00f6yle bir y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yapt\u0131lar. G\u00f6steri esnas\u0131nda polislerle \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u0131kt\u0131, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00f6l\u00fcmler ya\u015fand\u0131. Bu \u00f6fkeyle beraber sivil M\u00fcsl\u00fcman halk ve polisler \u0130stanbul’un bir\u00e7ok yerinde Ermenilere sald\u0131rmaya ba\u015flad\u0131lar. \u015eehirdeki Ermeniler panik i\u00e7inde kiliselere s\u0131\u011f\u0131nd\u0131lar.\u00a0 Toplam 6 adet kilise\u2026<\/p>\n

Hangi kiliseler bunlar?<\/b><\/p>\n

Pera, Hask\u00f6y, Pangalt\u0131, \u00dcsk\u00fcdar, Kumkap\u0131 ve bir de Balat. Toplamda bin civar\u0131nda ki\u015fi s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131 Pera Kilisesi\u2019ne. Kiliselere s\u0131\u011f\u0131nan insanlar kiliseleri terk etmek istemeyince araya Ermeni Patrikhanesi ve \u0130ngiliz El\u00e7ili\u011fi girerek insanlar\u0131 evlerine g\u00f6nderdiler. Osmanl\u0131 ile kiliseleri abluka alt\u0131na alan polisin o s\u0131\u011f\u0131nan insanlara sald\u0131rmayaca\u011f\u0131na dair bir antla\u015fma da yap\u0131ld\u0131 bu s\u00fcre zarf\u0131nda. Bu insanlar toplam bir hafta s\u00fcreyle polis ablukas\u0131 alt\u0131nda kiliselerde mahsur kald\u0131.\u00a0 Bu mahsur kal\u0131nan s\u00fcre i\u00e7inde de s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n bir listesi yap\u0131lm\u0131\u015f. Ama listenin kimin taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da bilinmiyor. Muhtemelen Patrikhane ve El\u00e7ilik bu listeyi beraber haz\u0131rlad\u0131lar.<\/p>\n

\u201c1896\u2019da Ta\u015fnaklar taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen Osmanl\u0131 Bankas\u0131 olay\u0131ndan sonra, birtak\u0131m devlet kaynakl\u0131 eylemler yap\u0131ld\u0131. \u0130\u015fte bundan sonra mevsimlik i\u015f\u00e7ili\u011fin de daha \u00e7ok K\u00fcrtlere ge\u00e7tiklerini g\u00f6r\u00fcyoruz.\u201d<\/b><\/p>\n

Siz nerede ve nas\u0131l bulmu\u015ftunuz bu listeyi?<\/b><\/p>\n

\u0130ngiltere, Londra’daki Mitchell Ar\u015fivleri\u2019nde hi\u00e7 beklenmedik bir dosyan\u0131n i\u00e7inde, \u2018di\u011ferleri\u2019 \u015feklinde adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir klas\u00f6rde \u00f6ylece duruyordu.Bu g\u00fczel oldu \u00e7\u00fcnk\u00fc o d\u00f6nemin sosyo-ekonomik tarihi hakk\u0131nda pek de bilgi sahibi de\u011filiz asl\u0131nda. Bu listeyi ara\u015ft\u0131rd\u0131m ve g\u00f6rd\u00fcn ki hepsi g\u00f6\u00e7men. Listedekilerin y\u00fczde 95\u2019i \u0130stanbul\u2019a d\u0131\u015fardan gelmi\u015f.<\/p>\n

Konu\u015fman\u0131zda bu listenin Ermenilerin Anadolu’dan \u0130stanbul\u2019a g\u00f6\u00e7\u00fcne \u0131\u015f\u0131k tuttu\u011fundan da bahsettiniz.<\/b><\/p>\n

Ermeniler Do\u011fu\u2019daki en yerle\u015fik halklardan biridir. Yaylac\u0131l\u0131k bile Ermeniler aras\u0131nda nadir g\u00f6r\u00fcn\u00fcn bir \u015fey, bu toplumda neredeyse hi\u00e7 g\u00f6\u00e7ebelik yoktu. Bunun i\u00e7in o d\u00f6nemde ya\u015fayan Ermenileri aktif g\u00f6\u00e7te g\u00f6rmemiz tarih a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir durum. Zaten benim bahsettiklerim de bildi\u011fimiz anlamda g\u00f6\u00e7 de\u011fil, daha \u00e7ok mevsimlikti. Osmanl\u0131 sosyal-ekonomik tarihi i\u00e7in kaynaklar\u0131n say\u0131s\u0131 siyasi tarihine g\u00f6re daha az. G\u00f6\u00e7 ile ilgili et\u00fctler daha da nadir. \u015eimdiye kadar Ermenilerin mevsimsel ve kal\u0131c\u0131 g\u00f6\u00e7leri az ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f konulard\u0131r. Konuyla ilgili ara\u015ft\u0131rmalar, mevsimsel g\u00f6\u00e7\u00fcn Tanzimat d\u00f6neminde \u00e7ok yayg\u0131n oldu\u011funu g\u00f6steriyor. G\u00f6\u00e7 olay\u0131 Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na kadar s\u00fcr\u00fcyordu.<\/p>\n

Bu listelerin de bize s\u00f6ylemek istedi\u011fi \u015fey asl\u0131nda bu t\u00fcr g\u00f6\u00e7lerin meydana geldi\u011fi, ne de olsa listelerdeki insanlar\u0131n y\u00fczde 95\u2019inin g\u00f6\u00e7men oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. <\/b><\/p>\n

\u015eahsen \u0130stanbul tarih\u00e7isi olmamama ra\u011fmen \u00e7ok ilgimi \u00e7ekmi\u015fti bu konu; ne de olsa \u0130stanbul\u2019daki Ermeniler her zaman burjuva olarak addedilen bir gruptu. Ancak g\u00f6r\u00fcyoruz ki bir\u00e7ok yoksul Ermeni de \u0130stanbul\u2019a geliyordu. Mesela kilise listelerinden birinde o zamanlar Erzurum’a \u015fimdi ise Bing\u00f6l\u2019e ba\u011fl\u0131 Ki\u011f\u0131\u2019dan gelenlerin say\u0131s\u0131, listenin d\u00f6rtte birini olu\u015fturuyor. \u00c7o\u011funlukla Kas\u0131mpa\u015fa\u2019ya yerle\u015fmi\u015fler. Mesela yine Be\u015fikta\u015f’taki Ermenilerin \u00e7o\u011fu Bayburtlu\u2026<\/p>\n

Siz bu g\u00f6\u00e7 eden insanlar\u0131n geldikleri yerlere bak\u0131nca ne g\u00f6r\u00fcyorsunuz? <\/b><\/p>\n

Benim en \u00e7ok ilgimi \u00e7eken \u015fey \u0130stanbul\u2019un uzak olmas\u0131na ra\u011fmen Van ve Bing\u00f6l\u2019den gelenlerin \u0130stanbul\u2019dan ba\u015fka bir alternatif g\u00f6rmemeleriydi. Kayseri ki o zamanlar geli\u015fmi\u015f bir yer olmas\u0131na ra\u011fmen bu g\u00f6\u00e7menlerin oray\u0131 tercih etmemelerinin sebebi i\u015f imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n \u0130stanbul’a oranla daha az olmas\u0131 olabilir. Buna paralel olarak Sasonlular \u0130stanbul\u2019a gitmek yerine Halep’e gitmeyi tercih ediyorlard\u0131. \u0130stanbul\u2019a olan g\u00f6\u00e7 asl\u0131nda en \u00e7ok memleketteki y\u00fcksek vergileri \u00f6dememek i\u00e7indi.<\/p>\n

Listede Ermenilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fimiz baz\u0131 illerin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Neden bu illerden \u0130stanbul\u2019a \u00e7al\u0131\u015fmaya gelen olmam\u0131\u015f?<\/b><\/p>\n

Antep yok, Diyarbak\u0131r neredeyse yok, Adana yok, Mersin yok\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc bu insanlar daha \u00e7ok Halep’e veya \u00c7ukurova’ya gidiyorlard\u0131. Herhalde Van’dakilerin Halep ile bir ba\u011flant\u0131lar\u0131 yoktu ki daha \u00e7ok \u0130stanbul\u2019a y\u00f6neliyorlard\u0131. Ayr\u0131ca Rusya’ya da giden \u00e7ok Ermeni vard\u0131.<\/p>\n

\u00d6zellikle baz\u0131 belirli mesleklerin \u0130stanbul\u2019a geldi\u011fini s\u00f6yleyebilir miyiz?<\/b><\/p>\n

Evet, baz\u0131 mesleklerin belirli yerlere gitmeleri gibi bir \u015fey s\u00f6z konusu ancak bunun i\u00e7in daha detayl\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma yapmak gerekiyor. Biz biliyoruz ki Ermenilerin aras\u0131nda bir\u00e7ok kuyumcu var. Mesela, Diyarbak\u0131r\u2019dan Ermeni kilit\u00e7ilerin, Sivas\u2019tan ise seyislerin geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Boyac\u0131lar Kayseri’den geliyordu ve Kayseri\u2019den gelenler di\u011ferlerine g\u00f6re daha e\u011fitimliydi. Uzmanl\u0131k gerektiren i\u015fleri yapanlar genelde \u0130stanbul\u2019a daha yak\u0131n yerlerden geliyorlard\u0131. Daha az e\u011fitimli olanlar yani genel olarak \u00e7ift\u00e7iler, daha \u00e7ok Van ve Bitlis civar\u0131ndan geliyordu. Yine hamallar, s\u00fcp\u00fcrgeciler de Van’dan geliyordu denilebilir.<\/p>\n

Listede do\u011fum yeri-meslek ba\u011flant\u0131s\u0131 da a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor asl\u0131nda.<\/b><\/p>\n

Bu ba\u011flant\u0131 da ilgin\u00e7\u2026 10 kire\u00e7\u00e7iden 9’u Bitlisli. 15 \u00e7iviciden 10’u Diyarbak\u0131rl\u0131. 24 boyac\u0131dan 19’u Kayserili. 9 past\u0131rmac\u0131n\u0131n hepsini Kayserli oldu\u011funu s\u00f6yleyemeye gerek yok. B\u00fct\u00fcn seyisler Sivasl\u0131. Bu veriler de g\u00fc\u00e7l\u00fc sosyal ba\u011flar g\u00f6steriyor. Mesleki uzmanl\u0131klar\u0131n \u00e7o\u011fu memleketten \u0130stanbul\u2019a getiriliyordu galiba, baz\u0131lar\u0131 belki de \u0130stanbul\u2019daki ortamda geli\u015fiyordu.<\/p>\n

Kiliselere s\u0131\u011f\u0131nan \u0130stanbullu Ermeni say\u0131s\u0131 y\u00fczde 5 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015f. Bunun nedeni nedir? Onlara sald\u0131r\u0131 olmam\u0131\u015f m\u0131 olaylar esnas\u0131nda?<\/b><\/p>\n

\u015eimdi \u0130stanbul’da oturan Ermenilerin kendi evleri oldu\u011fu i\u00e7in bu olaylar esnas\u0131nda kendi evlerine s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015flar. Ayr\u0131ca \u0130stanbullu Ermenilerin maddi durumlar\u0131 genel olarak daha iyi oldu\u011fu i\u00e7in muhtemelen kendi evleri kiliselerden daha emniyetliydi. Ancak \u00fczerinde durmam\u0131z gereken husus \u015fu: Bu s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar asl\u0131nda ba\u015fka ka\u00e7acak yerleri olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kiliseye topland\u0131. Bu g\u00f6\u00e7menler \u00e7o\u011funlukla pansiyonlarda ikamet ediyordu. Bununla ilgili de bir dok\u00fcman buldum \u0130ngiltere’de. H\u0131n\u00e7ak olaylar\u0131ndan sonra pansiyon sahipleri istememi\u015f tabii Ermenileri, aynen \u015fimdi K\u00fcrt meselesinde oldu\u011fu gibi kurbanlar su\u00e7lu olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f. Birtak\u0131m su\u00e7lamalara maruz kalan Ermeniler, pansiyonlardan kovulmaya ba\u015flam\u0131\u015flar.<\/p>\n

Kilisedeki s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar aras\u0131nda \u00e7ok az kad\u0131n oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz, bu neyi g\u00f6steriyor?<\/b><\/p>\n

Bildi\u011fimiz \u00fczere g\u00f6\u00e7menler yanlar\u0131nda ailelerini getirmiyorlard\u0131, bu y\u00fczden kiliseye s\u0131\u011f\u0131nanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu erkeklerden olu\u015fuyordu ama yine de bu kadar az kald\u0131n olmas\u0131 s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir durum. Bir de kad\u0131nlar\u0131n o zamanlarda umumi yerlerde tek ba\u015flar\u0131na dola\u015famamalar\u0131ndan dolay\u0131 olaylar esnas\u0131nda kiliseye s\u0131\u011f\u0131nmam\u0131\u015f olmalar\u0131 muhtemeldir. Mesela o zamanlar \u0130stanbul\u2019daki \u00e7al\u0131\u015fan Ermeni kad\u0131nlar\u0131n\u0131n bir\u00e7o\u011fu ya ilkokul \u00f6\u011fretmeniydi ya da Sivas’tan gelen \u00e7ama\u015f\u0131rc\u0131lard\u0131. Yine mesela ilgin\u00e7 bir istatistiktir, listelerde 25 adet \u00e7ocuk var, ancak bunlardan sadece bir tanesi erkek. Belki de bunlar bir k\u0131z okulunun talebeleriydi. Ba\u015fka bir \u00f6rneklendirme de yapt\u0131m, H\u0131n\u00e7aklar i\u00e7in bu kiliseler asl\u0131nda kendilerini korumak ama\u00e7l\u0131 birer s\u0131\u011f\u0131nak de\u011fil birer g\u00f6steri arac\u0131yd\u0131. Ne kadar \u00e7ok kilisede s\u0131\u011f\u0131n\u0131l\u0131rsa o kadar yabanc\u0131 bas\u0131ndan ilgi \u00e7ekeceklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n

\u201cKilise listelerinden birinde o zamanlar Erzurum’a \u015fimdi ise Bing\u00f6l\u2019e ba\u011fl\u0131 Ki\u011f\u0131\u2019dan gelenlerin say\u0131s\u0131, listenin d\u00f6rtte birini olu\u015fturuyor. \u00c7o\u011funlukla Kas\u0131mpa\u015fa\u2019ya yerle\u015fmi\u015fler. Mesela yine Be\u015fikta\u015f’taki Ermenilerin \u00e7o\u011fu Bayburtlu\u2026\u201d<\/b><\/p>\n

Kiliselere s\u0131\u011f\u0131nan \u0130stanbullu Ermeni say\u0131s\u0131 y\u00fczde 5 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015f. Bunun nedeni nedir? Onlara sald\u0131r\u0131 olmam\u0131\u015f m\u0131 olaylar esnas\u0131nda?<\/b><\/p>\n

\u015eimdi \u0130stanbul’da oturan Ermenilerin kendi evleri oldu\u011fu i\u00e7in bu olaylar esnas\u0131nda kendi evlerine s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015flar. Ayr\u0131ca \u0130stanbullu Ermenilerin maddi durumlar\u0131 genel olarak daha iyi oldu\u011fu i\u00e7in muhtemelen kendi evleri kiliselerden daha emniyetliydi. Ancak \u00fczerinde durmam\u0131z gereken husus \u015fu: Bu s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar asl\u0131nda ba\u015fka ka\u00e7acak yerleri olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kiliseye topland\u0131. Bu g\u00f6\u00e7menler \u00e7o\u011funlukla pansiyonlarda ikamet ediyordu. Bununla ilgili de bir dok\u00fcman buldum \u0130ngiltere’de. H\u0131n\u00e7ak olaylar\u0131ndan sonra pansiyon sahipleri istememi\u015f tabii Ermenileri, aynen \u015fimdi K\u00fcrt meselesinde oldu\u011fu gibi kurbanlar su\u00e7lu olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f. Birtak\u0131m su\u00e7lamalara maruz kalan Ermeniler, pansiyonlardan kovulmaya ba\u015flam\u0131\u015flar.<\/p>\n

Kilisedeki s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar aras\u0131nda \u00e7ok az kad\u0131n oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz, bu neyi g\u00f6steriyor?<\/b><\/p>\n

Bildi\u011fimiz \u00fczere g\u00f6\u00e7menler yanlar\u0131nda ailelerini getirmiyorlard\u0131, bu y\u00fczden kiliseye s\u0131\u011f\u0131nanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu erkeklerden olu\u015fuyordu ama yine de bu kadar az kald\u0131n olmas\u0131 s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir durum. Bir de kad\u0131nlar\u0131n o zamanlarda umumi yerlerde tek ba\u015flar\u0131na dola\u015famamalar\u0131ndan dolay\u0131 olaylar esnas\u0131nda kiliseye s\u0131\u011f\u0131nmam\u0131\u015f olmalar\u0131 muhtemeldir. Mesela o zamanlar \u0130stanbul\u2019daki \u00e7al\u0131\u015fan Ermeni kad\u0131nlar\u0131n\u0131n bir\u00e7o\u011fu ya ilkokul \u00f6\u011fretmeniydi ya da Sivas’tan gelen \u00e7ama\u015f\u0131rc\u0131lard\u0131. Yine mesela ilgin\u00e7 bir istatistiktir, listelerde 25 adet \u00e7ocuk var, ancak bunlardan sadece bir tanesi erkek. Belki de bunlar bir k\u0131z okulunun talebeleriydi. Ba\u015fka bir \u00f6rneklendirme de yapt\u0131m, H\u0131n\u00e7aklar i\u00e7in bu kiliseler asl\u0131nda kendilerini korumak ama\u00e7l\u0131 birer s\u0131\u011f\u0131nak de\u011fil birer g\u00f6steri arac\u0131yd\u0131. Ne kadar \u00e7ok kilisede s\u0131\u011f\u0131n\u0131l\u0131rsa o kadar yabanc\u0131 bas\u0131ndan ilgi \u00e7ekeceklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n

Kiliselere s\u0131\u011f\u0131nanlar da b\u00f6yle mi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131, yoksa bu sadece d\u0131\u015fardakilerin fikri miydi?<\/b><\/p>\n

\u0130ngilizlere g\u00f6re kilisesinin i\u00e7inde de b\u00f6yle insanlar vard\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc birka\u00e7 tart\u0131\u015fma ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 kay\u0131tlar\u0131na ge\u00e7irmi\u015fler. Bu ge\u00e7en bir hafta i\u00e7erisinde tabii yabanc\u0131 bas\u0131n epey ilgi g\u00f6stermi\u015f bu s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lara ama H\u0131n\u00e7aklar i\u00e7in yeterli de\u011fildi bu. Bir nevi a\u00e7l\u0131k grevi gibi dikkat \u00e7ekmek istiyorlard\u0131. Bir ba\u015fka dikkat edilmesi ve ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken konu da bu H\u0131n\u00e7ak Partili aktivistlerin geldikleri yerler. Mesela Palu ya da Elaz\u0131\u011f’daki Habap\u2019ta ya\u015fayan Ermeniler \u00e7ok devrimcilerdi. Kilise listelerinde sadece bir tane Habapl\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, siyasi kimli\u011fi olan bu t\u00fcr ba\u015fka yerler oldu\u011funu tahmin ediyorum.<\/p>\n

Peki, \u0130stanbul\u2019daki H\u0131n\u00e7ak Parti taraftarlar\u0131n\u0131n belirli b\u00f6lgelerden geldi\u011fine dair tespit yapmak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/b><\/p>\n

\u0130lk akl\u0131ma gelen Habap oldu ama bunun haricinde \u00e7ok fazla bireysel kat\u0131l\u0131m yoktu. Zaten o d\u00f6nem bireysel hi\u00e7bir \u015fey yoktu. Baz\u0131 yerlerde hi\u00e7 H\u0131n\u00e7ak Partili bulunmamas\u0131na ra\u011fmen baz\u0131 yerlerde ufak tefek de olsa vard\u0131, \u00f6rne\u011fin Tokat \u00e7evresinde veya Merzifon y\u00f6resinde bu tarz aktiviteler vard\u0131.<\/p>\n

Anadolu’daki H\u0131n\u00e7aklar\u0131n daha \u00e7ok \u0130stanbul’a g\u00f6\u00e7meyi tercih ettiklerine dair bir genelleme yapabilir miyiz peki?<\/b><\/p>\n

Yok, ne yaz\u0131k ki b\u00f6yle bir genelleme yapmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil \u00e7\u00fcnk\u00fc elimizde bu konuyla ile ilgili yeterli bilgi yok. Bu konu \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rsa \u00e7ok yararl\u0131 bilgiler g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kabilir. Palu \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalara a\u011f\u0131rl\u0131k verilirse oradakilerin neden H\u0131n\u00e7akl\u0131 olduklar\u0131na dair birtak\u0131m ilgin\u00e7 bilgiler ortaya \u00e7\u0131kabilir. Oradakiler bo\u015fu bo\u015funa H\u0131n\u00e7ak Partili olmad\u0131lar, topraklar\u0131 al\u0131nan Ermeniler bu y\u00fczden siyasile\u015fmi\u015flerdi, yine benzer olaylar Zeytun ve Sason\u2019da da meydana geldi. Aynen bug\u00fcn Silvan’da siyasile\u015fen K\u00fcrt yurtta\u015flar gibi\u2026<\/p>\n

Konu\u015fman\u0131z\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Osmanl\u0131 h\u00fck\u00fcmetinin do\u011fudan gelen Ermeni g\u00f6\u00e7lerini engelledi\u011fini s\u00f6ylediniz, bu konuyu biraz a\u00e7abilir misiniz?<\/b><\/p>\n

1896\u2019da Ta\u015fnaklar taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen Osmanl\u0131 Bankas\u0131 olay\u0131ndan sonra, birtak\u0131m devlet kaynakl\u0131 eylemler yap\u0131ld\u0131. \u0130\u015fte bundan sonra mevsimlik i\u015f\u00e7ili\u011fin de daha \u00e7ok K\u00fcrtlere ge\u00e7tiklerini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu tarihlerden sonra K\u00fcrt hamallar\u0131n nas\u0131l Ermeni hamallar\u0131n yerini ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Devlet kadar M\u00fcsl\u00fcman halk\u0131n da Ermeni mevsimlik i\u015f\u00e7ilere mani olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6rne\u011fin pansiyon sahibi e\u011fer Ermenileri kabul etmiyorsa, bu gelen mevsimlik i\u015f\u00e7iler konaklama konusunda s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekecek demektir.<\/p>\n

Bu tarihten sonra K\u00fcrtlerin \u0130stanbul\u2019a mevsimlik g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn artmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilir miyiz?<\/b><\/p>\n

Hay\u0131r, zaten h\u00e2lihaz\u0131rda \u0130stanbul\u2019a bir K\u00fcrt g\u00f6\u00e7\u00fc vard\u0131. Fakirlikten dolay\u0131 onlar da i\u015f i\u00e7in \u0130stanbul’a gelmektelerdi, fakat biz ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Ermeniler hakk\u0131nda daha \u00e7ok veriye sahibiyiz. Bu bilgi eksikli\u011fi de Osmanl\u0131 tarihinde b\u00fcy\u00fck tutars\u0131zl\u0131ktan biridir. Az\u0131nl\u0131klar hakk\u0131nda her zaman daha fazla bilgi bulmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/13506\/ermeni-hamallarin-yerini-kurt-hamallar-nasil-aldi<\/i><\/b><\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fatih G\u00f6khan Diler Ge\u00e7ti\u011fimiz haftasonu yap\u0131lan \u2018Yok Edilen Medeniyet\u2019 konferans\u0131n\u0131n en \u00e7ok ilgi g\u00f6ren konu\u015fmalar\u0131ndan biri Hollandal\u0131 tarih\u00e7i Jelle Verheij\u2019inkiydi. 1895\u2019te \u0130stanbul\u2019da geli\u015fen olaylar sonras\u0131 kiliselere s\u0131\u011f\u0131nmak zorunda kalan Ermenilerin anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu konu\u015fma, Verheij\u2019in \u0130ngiltere\u2019deki ar\u015fivlerde tesad\u00fcf eseri buldu\u011fu bir belgeye dayan\u0131yor. \u00dc\u00e7 Horan Kilisesi\u2019ne s\u0131\u011f\u0131nan bin Ermeni\u2019nin isimleri, meslekleri, geldikleri yerin ve \u0130stanbul\u2019da oturduklar\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,34,71,20],"tags":[],"class_list":["post-37522","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler","category-istanbul","category-mulakatlar","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"\nErmeni hamallar\u0131n yerini K\u00fcrt hamallar nas\u0131l ald\u0131? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ermeni hamallar\u0131n yerini K\u00fcrt hamallar nas\u0131l ald\u0131? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Fatih G\u00f6khan Diler Ge\u00e7ti\u011fimiz haftasonu yap\u0131lan \u2018Yok Edilen Medeniyet\u2019 konferans\u0131n\u0131n en \u00e7ok ilgi g\u00f6ren konu\u015fmalar\u0131ndan biri Hollandal\u0131 tarih\u00e7i Jelle Verheij\u2019inkiydi. 1895\u2019te \u0130stanbul\u2019da geli\u015fen olaylar sonras\u0131 kiliselere s\u0131\u011f\u0131nmak zorunda kalan Ermenilerin anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu konu\u015fma, Verheij\u2019in \u0130ngiltere\u2019deki ar\u015fivlerde tesad\u00fcf eseri buldu\u011fu bir belgeye dayan\u0131yor. \u00dc\u00e7 Horan Kilisesi\u2019ne s\u0131\u011f\u0131nan bin Ermeni\u2019nin isimleri, meslekleri, geldikleri yerin ve \u0130stanbul\u2019da oturduklar\u0131 […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-11-28T08:23:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Jelle-Verheij-300x299.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37522#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37522\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Ermeni hamallar\u0131n yerini K\u00fcrt hamallar nas\u0131l ald\u0131?\",\"datePublished\":\"2015-11-28T08:23:59+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37522\"},\"wordCount\":2357,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37522#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/11\\\/Jelle-Verheij-300x299.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Istanbul\",\"M\u00fclakatlar\",\"Tarih Sayfalar\u0131\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37522#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37522\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37522\",\"name\":\"Ermeni hamallar\u0131n yerini K\u00fcrt hamallar nas\u0131l ald\u0131? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37522#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37522#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/11\\\/Jelle-Verheij-300x299.jpg\",\"datePublished\":\"2015-11-28T08:23:59+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37522#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37522\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37522#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2015\\\/11\\\/Jelle-Verheij.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2015\\\/11\\\/Jelle-Verheij.jpg\",\"width\":335,\"height\":334},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37522#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ermeni hamallar\u0131n yerini K\u00fcrt hamallar nas\u0131l ald\u0131?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ermeni hamallar\u0131n yerini K\u00fcrt hamallar nas\u0131l ald\u0131? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ermeni hamallar\u0131n yerini K\u00fcrt hamallar nas\u0131l ald\u0131? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Fatih G\u00f6khan Diler Ge\u00e7ti\u011fimiz haftasonu yap\u0131lan \u2018Yok Edilen Medeniyet\u2019 konferans\u0131n\u0131n en \u00e7ok ilgi g\u00f6ren konu\u015fmalar\u0131ndan biri Hollandal\u0131 tarih\u00e7i Jelle Verheij\u2019inkiydi. 1895\u2019te \u0130stanbul\u2019da geli\u015fen olaylar sonras\u0131 kiliselere s\u0131\u011f\u0131nmak zorunda kalan Ermenilerin anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu konu\u015fma, Verheij\u2019in \u0130ngiltere\u2019deki ar\u015fivlerde tesad\u00fcf eseri buldu\u011fu bir belgeye dayan\u0131yor. \u00dc\u00e7 Horan Kilisesi\u2019ne s\u0131\u011f\u0131nan bin Ermeni\u2019nin isimleri, meslekleri, geldikleri yerin ve \u0130stanbul\u2019da oturduklar\u0131 […]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2015-11-28T08:23:59+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Jelle-Verheij-300x299.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Ermeni hamallar\u0131n yerini K\u00fcrt hamallar nas\u0131l ald\u0131?","datePublished":"2015-11-28T08:23:59+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522"},"wordCount":2357,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Jelle-Verheij-300x299.jpg","articleSection":["Haberler","Istanbul","M\u00fclakatlar","Tarih Sayfalar\u0131"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522","name":"Ermeni hamallar\u0131n yerini K\u00fcrt hamallar nas\u0131l ald\u0131? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Jelle-Verheij-300x299.jpg","datePublished":"2015-11-28T08:23:59+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/11\/Jelle-Verheij.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/11\/Jelle-Verheij.jpg","width":335,"height":334},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37522#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ermeni hamallar\u0131n yerini K\u00fcrt hamallar nas\u0131l ald\u0131?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37522"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37522\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37525,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37522\/revisions\/37525"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}