{"id":37341,"date":"2015-11-16T02:28:16","date_gmt":"2015-11-16T07:28:16","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341"},"modified":"2015-11-19T02:10:36","modified_gmt":"2015-11-19T07:10:36","slug":"hemsin-dili-kaybolmaz-maykopta-yasayan-hemsinliler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341","title":{"rendered":"\u201cHam\u015feni lizun gorsevo\u011f \u00e7a\u201d (Hem\u015fin dili kaybolmaz), Maykop\u2019ta ya\u015fayan Hem\u015finliler"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><b><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=37342\" rel=\"attachment wp-att-37342\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-37342\" alt=\"Armine Sanosyan\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Armine-Sanosyan-300x246.jpg\" width=\"300\" height=\"246\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/11\/Armine-Sanosyan-300x246.jpg 300w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/11\/Armine-Sanosyan.jpg 409w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Armine Sanosyan<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><i>Tarih\u00e7i <\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cKoni ham\u015fentsin go, Ham\u015feni lizun gorsevil\u00e7i, koni daha lizun go, ham\u015fentsin gabri\u2026\u201d <\/i>(Hem\u015finliler oldu\u011fu s\u00fcrece, Hem\u015fin dili kaybolmaz. Dili oldu\u011fu s\u00fcrece, Hem\u015finli ya\u015far). Maykop\u2019ta ya\u015fayan Hem\u015finliler, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fme esnas\u0131nda kan\u0131tlad\u0131 bunu bize.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dil fakt\u00f6r\u00fcne kimlik, milli bilin\u00e7 ve k\u00fclt\u00fcr unsurlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 konusundaki esas etken olarak, son zamanlarda \u00f6zel bir \u00f6nem atfedilmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">UNESCO\u2019nun \u201cD\u00fcnyada tehlike alt\u0131nda bulunan dillerin interaktif atlas\u0131\u201d, 1950 y\u0131l\u0131ndan itibaren kaybolan veya tehlike alt\u0131nda bulunan dilleri kaydetmektedir. Yap\u0131lan incelemeler sonunda yay\u0131nlanan ve ard\u0131ndan BDT taraf\u0131ndan yenilenen haritada, son derecede tehlike alt\u0131nda bulunan diller aras\u0131nda Bat\u0131 Ermenice ve bu dilin \u201cg\u0131\u201d dal\u0131na ait, kadim ve \u00f6zg\u00fcn Hem\u015fin leh\u00e7esi, Ham\u015fetsnak bulunmaktad\u0131r. Ham\u015fetsnak, ayr\u0131 bir dil olarak g\u00f6sterilip, kaybolmaya y\u00fcz tutmu\u015f dillerin aras\u0131nda bulunmaktad\u0131r.\u00a0 Dilin korunmas\u0131 sorunlar\u0131yla ilgili Hem\u015fin Ermeni\u2019si vatanda\u015flar\u0131m\u0131zla sohbet etmek istedik. Yolculu\u011fumuz Rusya\u2019ya, Hem\u015finlilerin b\u00fcy\u00fck gruplar halinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, Adige\u2019nin merkezi olan Maykop \u015fehrine do\u011fruydu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bizi ilgilendiren ba\u015fl\u0131ca konu, dilin korunmas\u0131, yeni nesillere aktar\u0131lmas\u0131 ve kimin, nereden ve ne zaman gelip, buraya yerle\u015fti\u011fi, birbirleriyle ve farkl\u0131 yerlerde ya\u015fayan Hem\u015finliler ile olan ili\u015fkileri, k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zelliklerin korunmas\u0131 konusunda at\u0131lan ad\u0131mlar ve kimlikle ilgili konular \u00fczerinden k\u00f6klerini tan\u0131ma sorunuydu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Maykop\u2019ta Hem\u015finliler<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hem\u015finliler, XIX. y\u00fczy\u0131l sonu ve XX. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda Trabzon \u00e7evresi ile T\u00fcrkiye\u2019nin Karadeniz k\u0131y\u0131s\u0131nda bulunan Ordu ve Samsun\u2019dan (Canik), Krasnodar (bir zamanlar Yekaterinodar) b\u00f6lgesine yerle\u015fir. H\u0131ristiyan Hem\u015finli Ermeniler, Karadeniz\u2019in k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerine yerle\u015fip, bu b\u00f6lgeleri ihya ederek, bu \u015fekilde bu b\u00f6lgelerin yerle\u015fim sorunlar\u0131n\u0131 da \u00e7\u00f6zd\u00fcklerinden dolay\u0131 Rusya taraf\u0131ndan memnuniyetle kabul edilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kuban, Belore\u00e7enski, Ap\u015feron b\u00f6lgeleri ile Maykop\u2019un banliy\u00f6lerinde k\u00fc\u00e7\u00fck yerle\u015fim yerleri kuran Hem\u015finliler genelde hayvanc\u0131l\u0131k, ziraat ve b\u00f6lge gelene\u011fine istinaden t\u00fct\u00fcn \u00fcretimiyle u\u011fra\u015f\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Karadeniz\u2019in Rusya k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki b\u00f6lgeler, iklim a\u00e7\u0131s\u0131ndan Pontus k\u0131y\u0131lar\u0131na \u00e7ok benzer. Bu y\u00fczden de Hem\u015finliler, batakl\u0131k iklimine al\u0131\u015f\u0131k olarak, b\u00f6lgede t\u00fct\u00fcn \u00fcretimini geli\u015ftirmeyi ba\u015far\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hem\u015finliler Krasnodar, Adige ve Abazya\u2019da b\u00fcy\u00fck bir say\u0131 te\u015fkil eder. Say\u0131lar\u0131 200.000\u2019in \u00fczerindedir. Hem\u015finli Ermenilerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131, 150.000 ki\u015fi, Krasnotar b\u00f6lgesinde ya\u015famaktad\u0131r. Adega \u00d6zerk Cumhuriyeti\u2019nin Maykop b\u00f6lgesinde g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yakla\u015f\u0131k 10.000 Ermeni ya\u015f\u0131yor. Birbirlerine s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 olup, dilleri Hem\u015fin leh\u00e7esini ve \u00f6zg\u00fcn Hem\u015fin k\u00fclt\u00fcr\u00fcne has unsurlar\u0131 korumakta olan Maykop\u2019ta ya\u015fayan Hem\u015finliler, y\u00f6redeki Ermeni cemaatinin en eski katman\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Ben vatansever ve milliyetseverim,- diye belirtti Maykop\u2019da ya\u015fayan Hem\u015finli Ermeni Ye\u011fi\u015fe Tahmazyan,- ve vatanseverli\u011fim beni h\u00fcmanist olmaya ve di\u011fer milletlere sayg\u0131 duymaya zorluyor. \u00d6rne\u011fin biz, Adigelerin (kendi isimlendirmeleri Ad\u0131\u011fe) aras\u0131nda ya\u015fayarak dilimizi, dinimizi ve adetlerimizi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor, ayn\u0131 zamanda da onlar\u0131n dinini ve milli adetlerine sayg\u0131 duyuyoruz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>K\u00f6klerle ilgili an\u0131lar, g\u00f6\u00e7 yolu ve Rusya\u2019ya yerle\u015fmekle ilgili hik\u00e2yeler<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cYaz\u0131l\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 durumda, b\u00fcy\u00fcklerden sonra her \u015feyi korumak kolay de\u011fil\u201d,- diye belirtiyor Maykop\u2019ta ya\u015fayan Hem\u015finliler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kendisiyle sohbet etti\u011fimiz Ye\u011fi\u015fe Tahmazyan, ninesi S\u0131rbuhi\u2019nin anlatt\u0131klar\u0131ndan, s\u00fclalesinin tarihini kayna\u011f\u0131ndan \u00e7ok iyi hat\u0131rl\u0131yor. Ninesi ve dedesinin, 1800\u2019lerin sonunda Rusya\u2019ya, Krasnodar b\u00f6lgesinin k\u0131y\u0131 k\u00f6y\u00fc Loo\u2019ya g\u00f6\u00e7 ettiklerini, babas\u0131n\u0131n ise burada do\u011fmu\u015f oldu\u011funu anlatt\u0131 bize. K\u00f6kleri Trabzon vilayetinin \u00dcnye kazas\u0131na dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cMoms emen in\u00e7 gaser, emen pon kider\u201d<\/i> (Ninem her \u015feyi anlat\u0131rd\u0131, her \u015feyi bilirdi),- diyordu sohbet esnas\u0131nda,- \u201cHem\u015fin Ermeni leh\u00e7esinin Canik a\u011fz\u0131yla\u201d ve edebi Ermeniceyle.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cBizimle birlikte \u00e7ok say\u0131da Hem\u015finli Ermeni ailesi de g\u00f6\u00e7 etmi\u015f. Baz\u0131lar\u0131 karadan gelmi\u015f Batum taraflar\u0131na, baz\u0131lar\u0131 gemi kiralam\u0131\u015f\u2026 Rusya ve Abazya\u2019ya gelmi\u015fler. Gelip, Loo\u2019ya, So\u00e7i\u2019ye, bir zamanlar Yekaterinodar b\u00f6lgesi olan Maykop Krasnodar\u2019a, Abazya\u2019ya yerle\u015fmi\u015fler\u2026 Ba\u015flang\u0131\u00e7ta t\u00fcm aileler k\u0131y\u0131ya gelmi\u015f, ard\u0131ndan da t\u00fcm k\u0131y\u0131 boyunca da\u011f\u0131lm\u0131\u015flar. Bu b\u00f6lgede onlara orman veriyorlard\u0131 ve onlar da T\u00fcrkiye\u2019de oldu\u011fu gibi, ziraat ve ba\u011fc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015f\u0131yordu\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rusya ve Orta Asya\u2019da ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcman Hem\u015finli Ermenilerin toplam say\u0131s\u0131 yakla\u015f\u0131k 3000-4000 ki\u015fidir. Bu insanlar leh\u00e7elerini, Hem\u015fin t\u00f6releri ile adetlerini korumu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Yeni nesil dilini ne derece korumu\u015ftur?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hem\u015fin Ermeni\u2019si Sargis Zeytunyan da sohbetimize kat\u0131ld\u0131 ve kendi g\u00f6\u00e7 hik\u00e2yesini anlatt\u0131. Dedesinin ailesi XIX. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131nda, Trabzon vilayetinin Ak\u00e7aabat kazas\u0131ndaki Ar\u011falia k\u00f6y\u00fcnden gelir. \u00d6nce Nijni Loo k\u00f6y\u00fcne yerle\u015fir, 1979 y\u0131l\u0131ndan sonra ise Maykop\u2019a ta\u015f\u0131n\u0131rlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cNinem, babam, annem hayattayken, evimizde kendi leh\u00e7emizi konu\u015fuyorduk, \u015fimdi ise \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z Rus okuluna, \u00fcniversiteye gidiyorlar ve onlar\u0131n temel dili maalesef Rus\u00e7ad\u0131r\u201d,- diye anlat\u0131yor bizimle sadece Hem\u015fin leh\u00e7esiyle konu\u015fup, sadece yer-yer Rus\u00e7a kullanan Sergey Zeytunyan.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cMir da\u011fake hasgnangu, ama badasxane ruseren gudan, \u015fade ruseren xosingu\u2026\u201d<\/i> (\u00c7ocuklar\u0131m\u0131z anl\u0131yor, ama cevab\u0131n\u0131 Rus\u00e7a veriyor, bir\u00e7o\u011fu Rus\u00e7a konu\u015fuyor),- diyor, dilin korunmas\u0131n\u0131n temel oca\u011f\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fte de, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de k\u00f6y oldu\u011funa, \u015fehirlerde ise giderek yerini Rus\u00e7aya b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 konusundaki \u00f6nemli duruma parmak basarak.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir ba\u015fka Hem\u015finli Ermeni olan Artavazd Oganesyan, bizimle yapm\u0131\u015f oldu\u011fu sohbet esnas\u0131nda atalar\u0131n\u0131n Trabzon vilayetinin Ak\u00e7aabat kazas\u0131ndaki Mala k\u00f6y\u00fcnden g\u00f6\u00e7 etmi\u015f, leh\u00e7elerini unutmam\u0131\u015f oldu\u011funu ve bug\u00fcne kadar da kom\u015fular\u0131yla konu\u015ftuklar\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tamara Gagrimanyan da Hem\u015fin leh\u00e7esiyle konu\u015fup, \u201ck\u0131r\u0131mdan \u00f6nce\u201d Trabzon\u2019dan g\u00f6\u00e7 etme ve Maykop\u2019a yerle\u015fme konusunda ninesinden duydu\u011funu anlatt\u0131, fakat bu hik\u00e2yelerle ilgili bir\u00e7ok ayr\u0131nt\u0131 haf\u0131zas\u0131ndan silinmi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cYes bicig vaxt Adigea gabrei, vorda\u011f kazakner gabrein u ham\u015fentsiner. Dus da\u011fe kazakniyun lizun xoseinkgu, done mek mezi \u2013 hayeren, mir Ham\u015feni lizun\u201d<\/i> (Ben \u00e7ocukken Adige\u2019de ya\u015f\u0131yorduk, orada Kozaklar ve Hem\u015finliler ya\u015fard\u0131. D\u0131\u015far\u0131da Kozaklar\u0131n dilini, evde ise biz bizeyken Ermenice, bizim Hem\u015fin\u2019deki dilimizi konu\u015furduk),- diye anlat\u0131p, evde, unutulmamas\u0131 i\u00e7in tan\u0131d\u0131klar aras\u0131nda bilin\u00e7li olarak sadece kendi leh\u00e7elerinde konu\u015ftuklar\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hem\u015fin leh\u00e7esinin, a\u011f\u0131zlar\u0131yla birlikte varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f oldu\u011fu olgusuna dayan\u0131p, T\u00fcrkiye\u2019nin Artvin vilayetinde ya\u015fayan hem\u015ferilerini i\u015faret ederek, \u015fimdi de kaybolmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirten Hem\u015finliler, dili koruma konusunda genel olarak iyimserdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cHimi\u00a0 Turkiyein ham\u015fentsike bitun hayeren xosingu, lizun bayadz en aner, maninere Ham\u015feni lafov gasin. Mek iraru hed xosinkna, iraru hasgnankgu, iraru hed gabe ellina, lizun m\u0131nagu\u201d<\/i> (\u015eimdi T\u00fcrkiye\u2019deki M\u00fcsl\u00fcman Ermeniler (Hem\u015finli Ermeniler) hep Ermenice konu\u015fuyor, dili kaynak etmi\u015fler, manileri Hem\u015fin diliyle s\u00f6yl\u00fcyorlar. Biz birbirimizle konu\u015fuyor, birbirimizi anl\u0131yoruz, birbirimizle ili\u015fkimiz olursa, dil de kal\u0131r).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dilin korunmas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi konusundaki en \u00f6nemli unsur, Hem\u015fin manileridir. Rusya\u2019da, kuzey Hem\u015finlilerde, maniler genellikle Hem\u015fin \u015fivesi ve Rus\u00e7a harflerle yaz\u0131l\u0131r, ayn\u0131s\u0131 da T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fusundaki Artvin b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Hem\u015finliler yap\u0131p, Hem\u015fin leh\u00e7esi ve T\u00fcrk\u00e7e yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131yla kaydediyorlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hem\u015fin manileri g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de Hem\u015finlilerin toplant\u0131lar\u0131nda ve d\u00fc\u011f\u00fcnlerinde seslendirilmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Hem\u015finlilerin birbirleriyle olan ba\u011flar\u0131<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hem\u015finliler, birbirleriyle olan ba\u011flar\u0131n\u0131n \u00e7ok s\u0131k\u0131 oldu\u011funu kan\u0131tlam\u0131\u015flard\u0131r. Bir aile gibi, birbirlerinin dertleri ve sevin\u00e7leriyle ya\u015farlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Uzaklarda ya\u015fayan hem\u015ferileriyle olan ba\u011flar\u0131 ise, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sosyal a\u011flar sayesinde hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar kolayla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Leh\u00e7enin a\u011f\u0131z \u00f6zellikleri ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131yla ilgili olarak, mektupla birbirleriyle ili\u015fki kurabilirler.\u00a0\u00a0 Kendileriyle konu\u015ftu\u011fum ki\u015filerin belirtmi\u015f oldu\u011fu gibi, bu a\u00e7\u0131dan, T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan Hem\u015finli Ermenilerle ili\u015fki kurma arzusu \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bu topraklarda kendilerine ikinci bir vatan bulmu\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen k\u00f6klerine, anavatana y\u00f6nelik \u00f6zlem ve ilgi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Farkl\u0131 b\u00f6lgelerden gelip, burada toplanm\u0131\u015f olup, \u201ckimin nereden geldi\u011fi konusundaki hik\u00e2yeler\u201d halen haf\u0131zalardad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sohbetimiz esnas\u0131nda kendilerine, Ermenistan\u2019da \u201cDzayn Ham\u015fenakan\u201d ayl\u0131k gazetesi, Moskova\u2019da \u201cHam\u015fen\u201d dergisi gibi, T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan Hem\u015finlilerin de \u201cGor\u201d ad\u0131nda kendi dergilerine sahip oldu\u011funu belirttim. Bu dergi hayli yayg\u0131n olup, Hem\u015finlilerin dili, k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve tarihiyle ilgili konular\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131, tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve korunmas\u0131na y\u00f6neliktir. Konu\u015ftu\u011fum ki\u015filer bu verileri, kendi k\u00fclt\u00fcrlerinin korunmas\u0131na y\u00f6nelik b\u00fcy\u00fck ve \u00f6nemli bir ad\u0131m olarak, b\u00fcy\u00fck bir co\u015fkuyla kar\u015f\u0131lad\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cHem\u015fin dili kaybolmaz\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Milli kimli\u011fin korunmas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinin ba\u015f sorumlusu dil oldu\u011fundan dolay\u0131 sorular\u0131m\u0131z, Hem\u015finli Ermeni hem\u015ferilerimizin ya\u015fad\u0131klar\u0131 b\u00f6lgeye ba\u011fl\u0131 olarak, dillerini ve adetlerini ne \u00f6l\u00e7\u00fcde korumu\u015f olduklar\u0131n\u0131 y\u00f6nelikti. Anadil, ulusun \u015fekillenmesinin ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nda paralel geli\u015fen bir kendini ifade etme \u015fekli oldu\u011fu gibi, daha sonra da, pratikte ulusun var olma fakt\u00f6r\u00fc olmaktad\u0131r. Dil ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, millet de ortadan kalkar. Kendi diline sahip olmayan, asimile olmu\u015f demektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cHoza vov hayeren kida, an Ham\u015feni lizun xosigu, mek mezi, mir da\u011fotse hede mir lizun xosinkgu\u201d<\/i> (Burada Ermenice bilenler, Hem\u015fin leh\u00e7esi konu\u015fur. Birbirimizle, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131zla bizim dilimizi konu\u015furuz),- diyor konu\u015ftu\u011fumuz Hem\u015finli.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hem\u015finliler as\u0131rlard\u0131r dillerini koruyup, nineden toruna, a\u011f\u0131zdan a\u011fza yeni nesillere de devretmi\u015f. Dil bug\u00fcn de ya\u015f\u0131yor ve Hem\u015finliler g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de bu dili konu\u015fuyor, birbirleriyle ili\u015fki kuruyor, maniler s\u00f6yl\u00fcyor, yeni \u015fark\u0131lar ve hik\u00e2yeler yarat\u0131yorlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Maykop\u2019ta yapm\u0131\u015f oldu\u011fumuz incelemeler esnas\u0131nda, Hem\u015finlilerin dil, k\u00fclt\u00fcr \u00f6zelliklerinin korunmas\u0131 ve d\u00fcn oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de mutlak surette nesillere devredilmesine yatk\u0131n olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u00f6zlerimizi, konu\u015ftu\u011fumuz Ye\u011fi\u015fe Tahmazyan\u2019\u0131n dilin korunmas\u0131 fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc kan\u0131tlayan bir hik\u00e2ye ile kan\u0131tlayal\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cMeg da\u011fa me gelli, anune Suren, panagen nor egadz er, hayerene mortsadz er. Giyake galbari\u00e7ov xarneln iken, galbari\u00e7e bo\u00e7en ka\u015fadz oni, ka\u015felun bes megen mitke peru\u015fa hayerene, <\/i><i>oyla<\/i><i> tsavigu, lizun mitke gukay\u2026 Lizun mortsevil \u00e7i, mortsevina meg or me asmun mitked ego\u011fa\u2026 amona\u201d<\/i>\u00a0 (Suren ad\u0131nda bir gen\u00e7, askerden gelmi\u015f, Ermeniceyi unutmu\u015ftu. Ate\u015fi ma\u015fayla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken, ma\u015fan\u0131n kuyru\u011funda bir \u00e7ekme yeri var, \u00e7ekmesiyle birlikte akl\u0131na Ermenicesi geliyor, eli ac\u0131y\u0131nca Ermenicesi akl\u0131na geliyor\u2026 Dil unutulmaz, g\u00fcn\u00fcn birinde akl\u0131na gelir\u2026 \u00f6yledir),- diye \u015fakala\u015f\u0131yor, fakat <i>\u201cHam\u015feni lizun gorsevo\u011f \u00e7a\u201d<\/i> (Hem\u015fin dili kaybolmaz) diye sesinde g\u00fcven ve inan\u00e7 var.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><i>T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7eviren: Diran Lokmag\u00f6zyan<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><i>Akunq.net<\/i><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Armine Sanosyan Tarih\u00e7i \u201cKoni ham\u015fentsin go, Ham\u015feni lizun gorsevil\u00e7i, koni daha lizun go, ham\u015fentsin gabri\u2026\u201d (Hem\u015finliler oldu\u011fu s\u00fcrece, Hem\u015fin dili kaybolmaz. Dili oldu\u011fu s\u00fcrece, Hem\u015finli ya\u015far). Maykop\u2019ta ya\u015fayan Hem\u015finliler, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fme esnas\u0131nda kan\u0131tlad\u0131 bunu bize. Dil fakt\u00f6r\u00fcne kimlik, milli bilin\u00e7 ve k\u00fclt\u00fcr unsurlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 konusundaki esas etken olarak, son zamanlarda \u00f6zel bir \u00f6nem atfedilmektedir. UNESCO\u2019nun [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,64,71],"tags":[],"class_list":["post-37341","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler","category-hemsin-ve-hemsinliler","category-mulakatlar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u201cHam\u015feni lizun gorsevo\u011f \u00e7a\u201d (Hem\u015fin dili kaybolmaz), Maykop\u2019ta ya\u015fayan Hem\u015finliler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cHam\u015feni lizun gorsevo\u011f \u00e7a\u201d (Hem\u015fin dili kaybolmaz), Maykop\u2019ta ya\u015fayan Hem\u015finliler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Armine Sanosyan Tarih\u00e7i \u201cKoni ham\u015fentsin go, Ham\u015feni lizun gorsevil\u00e7i, koni daha lizun go, ham\u015fentsin gabri\u2026\u201d (Hem\u015finliler oldu\u011fu s\u00fcrece, Hem\u015fin dili kaybolmaz. Dili oldu\u011fu s\u00fcrece, Hem\u015finli ya\u015far). Maykop\u2019ta ya\u015fayan Hem\u015finliler, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fme esnas\u0131nda kan\u0131tlad\u0131 bunu bize. Dil fakt\u00f6r\u00fcne kimlik, milli bilin\u00e7 ve k\u00fclt\u00fcr unsurlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 konusundaki esas etken olarak, son zamanlarda \u00f6zel bir \u00f6nem atfedilmektedir. UNESCO\u2019nun [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-11-16T07:28:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2015-11-19T07:10:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Armine-Sanosyan-300x246.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37341#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37341\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"\u201cHam\u015feni lizun gorsevo\u011f \u00e7a\u201d (Hem\u015fin dili kaybolmaz), Maykop\u2019ta ya\u015fayan Hem\u015finliler\",\"datePublished\":\"2015-11-16T07:28:16+00:00\",\"dateModified\":\"2015-11-19T07:10:36+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37341\"},\"wordCount\":2008,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37341#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/11\\\/Armine-Sanosyan-300x246.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Hem\u015fin ve Hem\u015finliler\",\"M\u00fclakatlar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37341#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37341\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37341\",\"name\":\"\u201cHam\u015feni lizun gorsevo\u011f \u00e7a\u201d (Hem\u015fin dili kaybolmaz), Maykop\u2019ta ya\u015fayan Hem\u015finliler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37341#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37341#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/11\\\/Armine-Sanosyan-300x246.jpg\",\"datePublished\":\"2015-11-16T07:28:16+00:00\",\"dateModified\":\"2015-11-19T07:10:36+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37341#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37341\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37341#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2015\\\/11\\\/Armine-Sanosyan.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2015\\\/11\\\/Armine-Sanosyan.jpg\",\"width\":409,\"height\":336},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37341#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201cHam\u015feni lizun gorsevo\u011f \u00e7a\u201d (Hem\u015fin dili kaybolmaz), Maykop\u2019ta ya\u015fayan Hem\u015finliler\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201cHam\u015feni lizun gorsevo\u011f \u00e7a\u201d (Hem\u015fin dili kaybolmaz), Maykop\u2019ta ya\u015fayan Hem\u015finliler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u201cHam\u015feni lizun gorsevo\u011f \u00e7a\u201d (Hem\u015fin dili kaybolmaz), Maykop\u2019ta ya\u015fayan Hem\u015finliler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Armine Sanosyan Tarih\u00e7i \u201cKoni ham\u015fentsin go, Ham\u015feni lizun gorsevil\u00e7i, koni daha lizun go, ham\u015fentsin gabri\u2026\u201d (Hem\u015finliler oldu\u011fu s\u00fcrece, Hem\u015fin dili kaybolmaz. Dili oldu\u011fu s\u00fcrece, Hem\u015finli ya\u015far). Maykop\u2019ta ya\u015fayan Hem\u015finliler, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fme esnas\u0131nda kan\u0131tlad\u0131 bunu bize. Dil fakt\u00f6r\u00fcne kimlik, milli bilin\u00e7 ve k\u00fclt\u00fcr unsurlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 konusundaki esas etken olarak, son zamanlarda \u00f6zel bir \u00f6nem atfedilmektedir. UNESCO\u2019nun [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2015-11-16T07:28:16+00:00","article_modified_time":"2015-11-19T07:10:36+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Armine-Sanosyan-300x246.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"\u201cHam\u015feni lizun gorsevo\u011f \u00e7a\u201d (Hem\u015fin dili kaybolmaz), Maykop\u2019ta ya\u015fayan Hem\u015finliler","datePublished":"2015-11-16T07:28:16+00:00","dateModified":"2015-11-19T07:10:36+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341"},"wordCount":2008,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Armine-Sanosyan-300x246.jpg","articleSection":["Haberler","Hem\u015fin ve Hem\u015finliler","M\u00fclakatlar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341","name":"\u201cHam\u015feni lizun gorsevo\u011f \u00e7a\u201d (Hem\u015fin dili kaybolmaz), Maykop\u2019ta ya\u015fayan Hem\u015finliler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Armine-Sanosyan-300x246.jpg","datePublished":"2015-11-16T07:28:16+00:00","dateModified":"2015-11-19T07:10:36+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/11\/Armine-Sanosyan.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/11\/Armine-Sanosyan.jpg","width":409,"height":336},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37341#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201cHam\u015feni lizun gorsevo\u011f \u00e7a\u201d (Hem\u015fin dili kaybolmaz), Maykop\u2019ta ya\u015fayan Hem\u015finliler"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37341"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37341\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37384,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37341\/revisions\/37384"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}