Sovyet cumhuriyetleri federasyonunun olu\u015fturulmas\u0131<\/b><\/p>\n
Ermenistan\u2019\u0131n ilk anayasas\u0131. Transkafkasya Federasyonu ve SSCB\u2019nin olu\u015fmas\u0131<\/b><\/p>\n
Yeni bir y\u00f6netim mekanizmas\u0131 olan Sovyetlerin se\u00e7imini d\u00fczenlemekle sorumlu Devkomlar, g\u00f6revlerini 1921 sonlar\u0131nda yerine getirir.<\/p>\n
Ermenistan Sovyetlerinin 1. kongresi, 1922 ba\u015flar\u0131nda yap\u0131l\u0131r. Bu kongrede, \u00f6ncelikli olarak Ermenistan anayasas\u0131 olmak \u00fczere, bir dizi sorun ele al\u0131n\u0131r. Ermenistan anayasas\u0131, Rusya anayasas\u0131n\u0131n bir tekrar\u0131 olur. Anayasan\u0131n son maddeleri, devletin sembolleri ve bayra\u011f\u0131yla ilgiliydi. Devlet armas\u0131, ressam Martiros Saryan taraf\u0131ndan haz\u0131rlan\u0131r. Daha sonra ise (1944) besteci Aram Kha\u00e7aturyan\u2019\u0131n m\u00fczi\u011fiyle, milli mar\u015f kabul edilir.<\/p>\n
ESSC (Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti-\u00e7ev. notu) anayasas\u0131nda bulunan baz\u0131 \u015fekilci maddelere ra\u011fmen, bu anayasa Ermenistan devletinin temel kanunlar\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131r. 1922 anayasas\u0131, Ermenistan tarihinin ilk anayasas\u0131 olur.<\/p>\n
Ermenistan Sovyetlerinin 1. kongresi, Transkafkasya Federasyonu\u2019nun olu\u015fturulmas\u0131 konusunu g\u00f6r\u00fc\u015ferek, bu fikre onay verir. Sovyet y\u00f6netimi \u00f6nderi V. \u0130. Lenin, Kafkasya kom\u00fcnistlerine, cumhuriyetler aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir birlik kurma direktifi verir. Federasyon, farkl\u0131 otonom devletlerin, yeni bir federe devlet b\u00fcnyesinde, kendi \u00f6zerklerini koruyarak birle\u015fti\u011fi devlet \u015feklidir.<\/p>\n
Federasyon antla\u015fmas\u0131, 3 Transkafkasya cumhuriyeti temsilcilerinin konferans\u0131 taraf\u0131ndan 12 Mart 1922 tarihinde onaylan\u0131r. B\u00f6ylece bu 3 \u00fclkenin federasyonu olan Transkafkasya Sovyet Federe Sosyalist Cumhuriyeti (TSFSC) kurulur. Ermenistan, Azerbaycan ve G\u00fcrcistan esas\u0131nda \u00f6zerkliklerini korumaktayd\u0131. Transkafkasya Federasyonu, 1936 y\u0131l\u0131na kadar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n
1922 y\u0131l\u0131nda, eski Rus imparatorlu\u011fu b\u00f6lgesinde olu\u015fturulan Sovyet cumhuriyetlerinin, ne t\u00fcr devletleraras\u0131 ili\u015fki i\u00e7inde bulunmas\u0131 gerekti\u011fi sorunu fiili a\u00e7\u0131dan g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr. V.\u0130.Lenin\u2019in \u00f6nerisiyle, aralar\u0131nda Rusya\u2019n\u0131n da bulundu\u011fu Sovyet cumhuriyetleri, \u00f6zerklikleri ve federasyonu terk etme haklar\u0131 sakl\u0131 olarak, yeni ve genel bir devlet te\u015fekk\u00fcl\u00fc olan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi (SSCB) ad\u0131 alt\u0131nda birle\u015fme karar\u0131 al\u0131r.<\/p>\n
30 Aral\u0131k 1922 tarihinde ger\u00e7ekle\u015fen SSCB Sovyetlerinin 1. kongresine,\u00a0 RSFSC (Rusya Sovyet Federe Sosyalist Cumhuriyeti-\u00e7ev. notu), Ukrayna, Beyaz Rusya ve TSFSC\u2019den olu\u015fan 4 Sovyet cumhuriyeti kat\u0131l\u0131r. Kongrede, SSCB\u2019nin kurulmas\u0131na dair deklarasyon ve anla\u015fma onaylan\u0131r. Ermenistan SSC\u2019i, Transkafkasya Federasyonu sayesinde SSCB b\u00fcnyesine kat\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Transkafkasya Federasyonu\u2019ndan SSCB olu\u015fumuna ge\u00e7en Ermenistan SSC\u2019nin stat\u00fcs\u00fc temelden de\u011fi\u015fir ve o zamana kadar \u015fu veya bu \u015fekilde ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u00fclke olan Sovyet Ermenistan, SSCB\u2019nin olu\u015fmas\u0131yla \u00f6zerkli\u011fini \u00f6nemli oranda kaybeder.<\/p>\n
SSCB\u2019nin olu\u015fumu, milli sorunun bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u015fekli olmas\u0131na ra\u011fmen, fiili olarak \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015f\u0131lmaz. Bir federasyon olmas\u0131 gereken SSCB, Kom\u00fcnist Partisi y\u00f6netiminde bulunan merkezi bir devlete d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Halklar\u0131n ho\u015fnutsuzlu\u011funun sesi ve milli g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131, bu devletin b\u00fcnyesinde bo\u011fulur. SSCB, bu ve daha ba\u015fka nedenlerden dolay\u0131 sadece yetmi\u015f y\u0131l varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrerek, 1991 y\u0131l\u0131nda da\u011f\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Buna ra\u011fmen Ermenistan, SSCB b\u00fcnyesinde \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar elde eder ve SSCB\u2019nin korumas\u0131yla g\u00fcven i\u00e7inde bulunur.<\/p>\n
ESSC\u2019nin diplomatik ili\u015fkileri<\/b><\/p>\n
Sovyet Ermenistan, eski y\u00f6netim zaman\u0131nda yap\u0131lan d\u0131\u015f antla\u015fmalar\u0131 ge\u00e7ersiz ilan eder ve yeni bir temel \u00fczerinde baz\u0131 \u00fclkelerle diplomatik ili\u015fkiler kurar. Sovyet Rusya, G\u00fcrcistan, Ukrayna ve Azerbaycan\u2019da Ermenistan b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilikleri kurulur. Moskova\u2019daki Ermenistan temsilcili\u011fi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Ermenistan\u2019a ekonomik ve di\u011fer alanlarda yard\u0131m ula\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131r. Sohum, Batum, Vladikafkas (Da\u011fl\u0131k Cumhuriyet) ve Ta\u015fkent\u2019te (T\u00fcrkmenistan) konsolosluklar a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Ermenistan, yak\u0131n kom\u015fular\u0131 \u0130ran ve T\u00fcrkiye ile ili\u015fkiler kurar. Ordu birliklerini h\u00e2l\u00e2 Aleksandrapol\u2019de bulunduran T\u00fcrkiye ile ili\u015fkilerde zorluklar ya\u015fan\u0131r. Ermenistan topraklar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmi\u015f olmas\u0131 ve Soyk\u0131r\u0131m, Ermenistan-T\u00fcrkiye ili\u015fkilerindeki gerginli\u011fin temel nedeni olur. Ermenistan temsilcisi, Rus heyetinin b\u00fcnyesinde 1922 y\u0131l\u0131nda Cenevre konferans\u0131na kat\u0131l\u0131r ve Rus-Alman antla\u015fmas\u0131yla Almanya da ESSC\u2019i tan\u0131r.<\/p>\n
Baz\u0131 \u00fclkelerle ekonomik-ticari ili\u015fkiler geli\u015ftirilir. Tah\u0131l elde edilen \u0130ran\u2019\u0131n Mak\u00fc Hanl\u0131\u011f\u0131 ile ticari antla\u015fma imzalan\u0131r. Konstantinopel\u2019deki Ermenistan temsilcili\u011fi vas\u0131tas\u0131yla, Avrupa ve Amerika\u2019daki Ermeni cemaatleriyle ekonomik ili\u015fkiler tesis edilir. \u0130talyan \u201cSago\u201d \u015firketi Ermenistan\u2019da faaliyet g\u00f6sterir.<\/p>\n
Amerikan Yak\u0131n Do\u011fu Yard\u0131m Komitesi\u2019nin (Amerkom) Ermeni halk\u0131na deste\u011fi s\u00fcrd\u00fcrer. Ermenistan\u2019daki 25 bin kadar yetim ve hastan\u0131n bak\u0131m\u0131, bu komite sayesinde sa\u011flan\u0131r. \u0130ngiliz Yard\u0131m Komitesi de 1921 y\u0131l\u0131nda insani yard\u0131m d\u00fczenler ve \u00e7ok say\u0131da Ermeni m\u00fclteci bu komitenin yard\u0131m\u0131yla Mezopotamya\u2019dan Ermenistan\u2019a nakledilir.<\/p>\n
Diplomatik ili\u015fkilerin varl\u0131\u011f\u0131, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte, ba\u011f\u0131ms\u0131z devlet te\u015fekk\u00fcl\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015fa vurumudur. Lakin buna ra\u011fmen, Ermenistan\u2019\u0131n d\u0131\u015f ve i\u00e7 siyasetinde, Sovyet Rusya\u2019n\u0131n etkisi giderek g\u00fc\u00e7lenir.<\/p>\n
http:\/\/www.findarmenia.com\/arm\/history\/28\/593<\/p>\n
\u00c7eviren: DiranLokmag\u00f6zyan<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sovyet cumhuriyetleri federasyonunun olu\u015fturulmas\u0131 Ermenistan\u2019\u0131n ilk anayasas\u0131. Transkafkasya Federasyonu ve SSCB\u2019nin olu\u015fmas\u0131 Yeni bir y\u00f6netim mekanizmas\u0131 olan Sovyetlerin se\u00e7imini d\u00fczenlemekle sorumlu Devkomlar, g\u00f6revlerini 1921 sonlar\u0131nda yerine getirir. Ermenistan Sovyetlerinin 1. kongresi, 1922 ba\u015flar\u0131nda yap\u0131l\u0131r. Bu kongrede, \u00f6ncelikli olarak Ermenistan anayasas\u0131 olmak \u00fczere, bir dizi sorun ele al\u0131n\u0131r. Ermenistan anayasas\u0131, Rusya anayasas\u0131n\u0131n bir tekrar\u0131 olur. Anayasan\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-37313","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler"],"yoast_head":"\n