{"id":37243,"date":"2015-11-09T02:47:11","date_gmt":"2015-11-09T07:47:11","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243"},"modified":"2015-11-09T02:47:11","modified_gmt":"2015-11-09T07:47:11","slug":"bir-zamanlar-izmitte-ermeniler-vardi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243","title":{"rendered":"Bir zamanlar \u0130zmit\u2019te Ermeniler vard\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><b><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=37244\" rel=\"attachment wp-att-37244\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-37244\" alt=\"Bardizag Amerikan Koleji\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Bardizag-Amerikan-Koleji-300x209.jpg\" width=\"300\" height=\"209\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/11\/Bardizag-Amerikan-Koleji-300x209.jpg 300w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/11\/Bardizag-Amerikan-Koleji-600x419.jpg 600w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/11\/Bardizag-Amerikan-Koleji.jpg 1993w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><a title=\"Ferda Balancar\" href=\"http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazar\/28\/ferda-balancar\">Ferda Balancar<\/a><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em><strong>Hrant Dink Vakf\u0131\u2019n\u0131n 2011 y\u0131l\u0131ndan bu yana s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6zl\u00fc tarih projesi, \u2018Sessizli\u011fin Sesi\u2019 serisinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kitab\u0131 \u2018\u0130zmitli Ermeniler Konu\u015fuyor\u2019 okuyucuyla bulu\u015ftu. Kitaptaki s\u00f6yle\u015filerin baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerini sunuyoruz.<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kitap, aile k\u00f6kleri, 1915\u2019te Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin \u0130zmit Sanca\u011f\u0131 i\u00e7erisinde yer alan \u0130zmit, Bah\u00e7ecik, Adapazar\u0131, Karam\u00fcrsel, Geyve gibi yerle\u015fim yerlerinden birine ait olan ki\u015filerle yap\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden derlendi. Hrant Dink Vakf\u0131 s\u00f6zl\u00fc tarih projesi koordinat\u00f6rlerinden Ferda Balancar taraf\u0131ndan derlenen dokuz g\u00f6r\u00fc\u015fmenin yer ald\u0131\u011f\u0131 kitapta ayr\u0131ca, tarih\u00e7i Raymond Kevorkian\u2019\u0131n \u2018Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019 kitab\u0131n\u0131n \u2018\u0130zmit Mutasarrafl\u0131\u011f\u0131\u2019nda Yap\u0131lan Tehcirler\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve Aras Erg\u00fcne\u015f taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan bir sons\u00f6z yer al\u0131yor. Kocaeli \u00dcniversitesi Felsefe B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi olan Erg\u00fcne\u015f, 2011\u2019den bu yana Bardizag\u2019\u0131n (Bah\u00e7ecik) k\u00fclt\u00fcrel haf\u0131zas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir ara\u015ft\u0131rmay\u0131 G\u00fclbin K\u0131rano\u011flu ve Erman Ohano\u011fullar\u0131 ile birlikte y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kitapta ayr\u0131ca \u015fark\u0131 s\u00f6zleri ve tekerlemelerden olu\u015fan bir se\u00e7ki de yer al\u0131yor. M\u00fczikolog, derlemeci, koro \u015fefi, besteci ve yazar Mihran Tumacan\u2019\u0131n Hayreni Yerk u Pan (Ermenilerin Memleket \u015eark\u0131lar\u0131 ve S\u00f6zl\u00fc Gelene\u011fi) eserinin birinci cildinden se\u00e7ilen \u015fark\u0131 s\u00f6zleri ve tekerlemeler, \u0130zmit ve \u00e7evresinde ya\u015fam\u0131\u015f Ermenilere ait.\u00a0\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u00f6zl\u00fc tarih projesi kapsam\u0131nda Ocak 2015\u2019te ba\u015flay\u0131p A\u011fustos 2015\u2019e kadar s\u00fcren m\u00fclakat s\u00fcrecinde, toplam 30 ki\u015fiyle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc. G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ki\u015filerin biri ABD\u2019de, ikisi Kanada\u2019da, ikisi Almanya\u2019da, alt\u0131s\u0131 Ermenistan\u2019da, 19\u2019u ise T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015f\u0131yor. Kitapta derlenen dokuz m\u00fclakat\u0131n be\u015fi erkek, d\u00f6rd\u00fc ise kad\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fmecilerle yap\u0131ld\u0131. Bunlar\u0131n alt\u0131s\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de, ikisi Ermenistan\u2019da, biri Kanada\u2019da ya\u015f\u0131yor. \u00a0G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclenlerden be\u015finin ailesinin k\u00f6kleri Bardizag\u2019da. Ermenicede \u2018k\u00fc\u00e7\u00fck bah\u00e7e\u2019 anlam\u0131na gelen Bardizag\u2019\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ad\u0131 \u2018Bah\u00e7ecik\u2019. Di\u011fer d\u00f6rt ki\u015finin aile k\u00f6kleri ise Karam\u00fcrsel, Arma\u015f, Adapazar\u0131 ve \u0130zmit\u2019e uzan\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>K\u0130TAPTAN\u00a0<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u00d6nce eli silah tutan erkekler\u2026<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c1943\u2019te \u0130stanbul\u2019da do\u011fdum. Annem, Karam\u00fcrsel il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 Merdeg\u00f6z k\u00f6y\u00fcnden ama ben hi\u00e7 orada ya\u015famad\u0131m. \u2018Merdeg\u00f6z\u2019, Marding\u00f6z\u2019den geliyor. K\u00f6y n\u00fcfusunu olu\u015fturan Ermeniler buraya 18. veya 19. y\u00fczy\u0131lda, Mardin\u2019den gelmi\u015fler; bu y\u00fczden ad\u0131 \u00f6nce Merding\u00f6z olmu\u015f, sonra da Merdeg\u00f6z. \u015eimdiki ad\u0131 ise Avc\u0131lar. K\u00f6y oldu\u011fu gibi duruyor, ne ilave var, ne eksik. Sadece Ermeni okulunu y\u0131k\u0131p, yerine cami yapm\u0131\u015flar. Kilise ise yok. Mesela annemlerin evi k\u00f6y\u00fcn giri\u015finde aynen duruyor. K\u00f6y\u00fcn giri\u015finde s\u0131vas\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015f ba\u015fka evler de var. Adamlar \u00f6ylece b\u0131rak\u0131p gitmi\u015fler, bir gecede. Daha sonra bu evlere muhacirler yerle\u015ftirilmi\u015f. Alt katlarda muhacirler, \u00fcst katlarda ise hayvanlar yatarm\u0131\u015f, \u00f6yle anlatt\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Merdeg\u00f6z, 1915\u2019e kadar, oldu\u011fu gibi Ermeni\u2019ymi\u015f. Annem k\u00f6y\u00fcn\u00fc \u00e7ok severdi. Bu y\u00fczden, o 1982\u2019de vefat edene kadar k\u00f6y\u00fc s\u0131k s\u0131k ziyaret ettik. O y\u0131llarda orada bir tek ki\u015fi kalm\u0131\u015ft\u0131 Ermenice bilen. Onun \u00e7ocuklar\u0131, torunlar\u0131 \u00f6nce Karam\u00fcrsel\u2019e, sonra da \u0130stanbul\u2019a yerle\u015fmi\u015fler. O kad\u0131n bizimle Ermenice konu\u015furdu. O da, annem de k\u00f6yde ipekb\u00f6cek\u00e7ili\u011fi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131rd\u0131. Halk\u0131n tamam\u0131 ipekb\u00f6cek\u00e7ili\u011fi sayesinde zenginmi\u015f. \u00c7ok g\u00fczel bir k\u00f6ym\u00fc\u015f; ye\u015fil, orman\u0131n i\u00e7inde\u2026 Dut a\u011fa\u00e7lar\u0131, ba\u011flar, zeytinlikler varm\u0131\u015f. \u00d6yle ki, anneannem Der Zor\u2019dan d\u00f6nd\u00fckleri zaman dokuz teneke zeytinya\u011f\u0131 \u00e7\u0131karm\u0131\u015f. D\u00fc\u011f\u00fcnler yedi g\u00fcn yedi gece s\u00fcrermi\u015f. K\u00f6yde 1915\u2019e kadar kilise, kilisenin yan\u0131nda da okul varm\u0131\u015f. Okulun \u00f6\u011fretmeni \u015fimdi Bah\u00e7ecik denen Bardizag\u2019dan gelirmi\u015f. Dedem Avedis, hastalar\u0131 \u015fifal\u0131 otlarla tedavi edermi\u015f. Bu, babadan o\u011fula ge\u00e7en bir \u015fey. Dedem o kadar \u00fcnl\u00fcym\u00fc\u015f ki, hastalar\u0131 tedavi etmesi i\u00e7in Karam\u00fcrsel\u2019den, hatta \u0130stanbul\u2019dan gelip al\u0131rlarm\u0131\u015f onu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00f6y\u00fcn tamam\u0131 bir gecede s\u00fcrg\u00fcne gitmi\u015f. \u00d6nce eli silah tutan erkekler askere al\u0131nm\u0131\u015f. Sonra kad\u0131nlar, \u00e7ocuklar, ya\u015fl\u0131lar yola d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fler. Tehcir zaman\u0131 \u0130stanbul\u2019dan gelip, dedeme \u201cAl aileni, seni \u0130stanbul\u2019a ka\u00e7\u0131ral\u0131m\u201d demi\u015fler. Ama dedem \u201cHerkes nereye, ben oraya\u201d deyip bu teklifi reddetmi\u015f. Ailesini de al\u0131p, t\u00fcm k\u00f6yle birlikte Der Zor\u2019a do\u011fru yola \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Dedem, anneannem, annem, annemin k\u00fc\u00e7\u00fck erkek karde\u015fi Tavit de onlar\u0131n aras\u0131nda&#8230; Der Zor\u2019a ula\u015fm\u0131\u015flar. Sa\u011f kalanlar, sava\u015f bittikten sonra k\u00f6ylerine d\u00f6nm\u00fc\u015fler. Fakat bu sefer de Kuvay\u0131milliye gelince, \u0130stanbul\u2019a ka\u00e7m\u0131\u015flar.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cTarlas\u0131nda t\u00fct\u00fcn eken dedemi neden yerinden yurdundan kopar\u0131yorsun?\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cE\u015fim Yozgatl\u0131. Ate\u015fin i\u00e7inden gelmi\u015fler. Yozgat\u2019tan ya da Anadolu\u2019dan gelenlerle Bardizagl\u0131lar aras\u0131nda hep bir fark g\u00f6zlemlemi\u015fimdir. \u0130stanbul\u2019a yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan olsa gerek, Bardizagl\u0131lar bana hep daha k\u00fclt\u00fcrl\u00fc gibi gelir, bir de birbirlerini \u00e7ok tutarlar. Tabii bu s\u00f6yledi\u011fim Yozgatl\u0131lar i\u00e7in de ge\u00e7erli.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Anne taraf\u0131mdan da, baba taraf\u0131mdan da ge\u00e7mi\u015fe dair \u00e7ok \u015fey dinlemedim. Oturup kitaplardan okuyunca da \u00e7ok \u00fcz\u00fcl\u00fcyor ve sinirleniyorum. Agos\u2019a da aboneyim ama okuyam\u0131yorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc Ermenilerin ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 okuduk\u00e7a \u00f6fkeleniyorum. Mesele sadece Bardizagl\u0131lara yap\u0131lanlar de\u011fil, genel olarak Ermenilere bu \u00fclkede \u00e7ok b\u00fcy\u00fck haks\u0131zl\u0131klar yap\u0131lm\u0131\u015f. Diyorlar ki \u201cDo\u011fuda Ermeniler, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda Ruslara yard\u0131m etmi\u015f.\u201d Peki karde\u015fim, diyelim ki \u00f6yle\u2026 \u0130zmit\u2019teki, Bursa\u2019daki Ermeni \u00e7ocu\u011funun ne kabahati vard\u0131 bunda? Bardizag\u2019da, tarlas\u0131nda t\u00fct\u00fcn eken dedemi neden yerinden yurdundan kopar\u0131yorsun?\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u00a0\u201cAilemin hik\u00e2yesini 50 ya\u015f\u0131mda \u00f6\u011frendim\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cBabaannemler iki k\u0131z karde\u015fmi\u015f. Babaannem 1915\u2019ten \u00f6nce evlenmi\u015f ve bir k\u0131z\u0131 olmu\u015f. K\u0131z\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 Mari koymu\u015flar. 1915\u2019ten bir-iki y\u0131l \u00f6nce, k\u0131z karde\u015fiyle birlikte, fakirlik y\u00fcz\u00fcnden Bardizag\u2019dan \u0130stanbul\u2019a \u00e7al\u0131\u015fmaya geliyorlar. \u0130kisi birden Japonya Konsoloslu\u011fu\u2019nda hizmet i\u015flerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015fl\u0131yorlar. Babaannemin kocas\u0131yla k\u0131z\u0131 Mari, Bardizag\u2019da kal\u0131yorlar. 1915\u2019te Tehcir karar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, onlar da di\u011fer Bardizagl\u0131larla birlikte s\u00fcrg\u00fcne gidiyorlar. San\u0131yorum o s\u0131ralar, Mari yedi-sekiz ya\u015flar\u0131nda. O d\u00f6nemde \u0130stanbul\u2019da olan babaannemle k\u0131z karde\u015fi, Tehcir\u2019i \u00f6\u011frenince tela\u015flan\u0131yorlar. Kumkap\u0131\u2019ya, Patrikhane\u2019ye gidiyorlar. Patrikhane\u2019den onlara \u201cSak\u0131n gitmeyin, giderseniz siz de kaybolursunuz. \u0130stanbul\u2019dan ayr\u0131lmay\u0131n. Sizler de ayr\u0131l\u0131rsan\u0131z \u0130stanbul\u2019da cemaat kalmaz, cemaat kalmazsa Patrikhane\u2019yi ayakta tutamay\u0131z\u201d diyorlar. \u0130ki k\u0131z karde\u015f b\u00f6ylece \u0130stanbul\u2019dan ayr\u0131lm\u0131yor. Daha sonra babaannemin kocas\u0131ndan ve k\u0131z\u0131 Mari\u2019den hi\u00e7 haber al\u0131nam\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Babaannem ve k\u0131z karde\u015fi \u0130stanbul\u2019da \u00e7al\u0131\u015fmaya devam ediyorlar. Birka\u00e7 y\u0131l sonra, \u0130stanbul\u2019daki Bardizagl\u0131lar babaanneme \u201cKocandan da k\u0131z\u0131ndan da haber yok, gel seni Sepet\u00e7i Onnik\u2019le evlendirelim\u201d diyorlar. Benim b\u00fcy\u00fckbabam olan Onnik, o s\u0131ralar Fatih K\u00fc\u00e7\u00fckpazar\u2019da sepet\u00e7ilik yap\u0131yor. Babaannem onunla evleniyor. \u0130lk \u00e7ocuklar\u0131 k\u0131z oluyor, ona Mari ad\u0131n\u0131 veriyorlar, yani beni yeti\u015ftiren halama. Daha sonra babam, en son da k\u00fc\u00e7\u00fck halam do\u011fuyor. Ben, babaannemin ilk kocas\u0131ndan Mari adl\u0131 bir k\u0131z\u0131 oldu\u011funu ve o k\u0131z\u0131n babas\u0131yla birlikte Tehcir\u2019de kayboldu\u011funu 50 ya\u015f\u0131mda \u00f6\u011frendim, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle \u015feyler hi\u00e7 konu\u015fulmazd\u0131.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cDedem, \u2018T\u00fcrklerin i\u00e7inde de iyiler var\u2019 deyince tepki g\u00f6sterirdik ona\u201d\u00a0<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cAnneannem, Arma\u015f\u2019ta n\u00fcfusun \u00e7o\u011funlu\u011funun Ermeni oldu\u011funu, ama az da olsa T\u00fcrk n\u00fcfusun da oldu\u011funu s\u00f6ylerdi. Ermeniler ve T\u00fcrkler birarada, huzur i\u00e7inde ya\u015farlarm\u0131\u015f. Ciddi sorunlar olmam\u0131\u015f. Ne anneannemin, ne de dedemin T\u00fcrklerden \u015fik\u00e2yet etti\u011fini duydum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dedemin babas\u0131 Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda T\u00fcrk ordusunda askerlik yaparken hastalanm\u0131\u015f. Dedem bunun haberini al\u0131nca, hen\u00fcz 14 ya\u015f\u0131ndayken, babas\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in yollara d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. Vard\u0131\u011f\u0131nda, babas\u0131n\u0131n hastal\u0131ktan \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemi\u015fler. Dedem bunun do\u011fru oldu\u011funa inan\u0131rd\u0131, babas\u0131n\u0131n hastal\u0131k d\u0131\u015f\u0131nda bir nedenle \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnmezdi.\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dedem, babas\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frendikten sonra eve d\u00f6nmek i\u00e7in yola koyulmu\u015f, ama k\u0131\u015f\u0131n en so\u011fuk g\u00fcnleri oldu\u011fu i\u00e7in yolda hastalanm\u0131\u015f. Onu bir T\u00fcrk aile iyile\u015ftirmi\u015f. Ne zaman T\u00fcrklerle ilgili bir konu a\u00e7\u0131lsa, dedem \u201cT\u00fcrkler san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar k\u00f6t\u00fc insanlar de\u011filler, onlar\u0131n i\u00e7inde de iyiler var. Herkesi ayn\u0131 kefeye koymay\u0131n\u201d derdi. \u201cT\u00fcrkler bir milyon insan\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fler, onlar hakk\u0131nda nas\u0131l iyi \u015feyler s\u00f6yleyebilirsin!\u201d diye tepki g\u00f6sterirdik ona.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cBabaannem, \u2018\u0130zmit benim d\u00fcnyam\u2019 derdi\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cBabam\u0131n babas\u0131 1874\u2019te \u0130zmit\u2019te do\u011fdu, 1930\u2019da \u0130stanbul\u2019da \u00f6ld\u00fc. Babaannem ise 1887\u2019de \u0130zmit\u2019te do\u011fup, 1964\u2019te \u0130stanbul\u2019da \u00f6ld\u00fc. \u00c7ok eski tarihlerde, ailecek Protestan olmu\u015flar. Babam Protestanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7ok a\u00e7\u0131k fikirli bir mezhep oldu\u011fundan s\u00f6z ederdi hep. \u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Babamlar \u00fc\u00e7 erkek karde\u015f. Amcam 1906, babam 1907, k\u00fc\u00e7\u00fck amcam 1916 do\u011fumlu. 1915\u2019te babam, amcam, babaannem ve b\u00fcy\u00fckbabam\u0131 trene bindiriyorlar. Konya\u2019ya do\u011fru yola \u00e7\u0131k\u0131yorlar. Yoldayken yeni bir emir geliyor. Protestan ve Katolik Ermenilerin evlerine d\u00f6nmesi, Ortodoks Ermenilerin ise yola devam etmesi isteniyor. Ailem, bu emrin Amerikal\u0131lar\u0131n bask\u0131s\u0131yla verildi\u011fini s\u00f6ylerdi. Babam\u0131n ailesi Protestan oldu\u011fu i\u00e7in d\u00f6n\u00fcp tekrar \u0130zmit\u2019e yerle\u015fiyor. Daha sonra \u0130stanbul Be\u015fikta\u015f\u2019a ta\u015f\u0131n\u0131yorlar. K\u00fc\u00e7\u00fck amcam, Tehcir sonras\u0131 do\u011fuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Babam Tehcir\u2019le ilgili hi\u00e7bir \u015fey anlatmazd\u0131. Babaannem anlat\u0131rd\u0131 ama o vefat etti\u011finde ben 20 ya\u015f\u0131mdayd\u0131m. \u201cKe\u015fke daha \u00e7ok \u015fey sorsayd\u0131m\u201d diye \u00e7ok hay\u0131flan\u0131yorum. Ben \u0131srar etseydim, belki daha fazlas\u0131n\u0131 anlat\u0131rd\u0131. Babaannem \u201c\u0130zmit benim d\u00fcnyam\u201d derdi. \u0130zmit\u2019in merkezinde otururlarm\u0131\u015f. Anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, \u015fehrin ortas\u0131ndan tren ge\u00e7ermi\u015f o zamanlar. Bir de \u201c\u0130zmitli Ermenilerin g\u00f6zleri hep mavi olur\u201d derdi. Babam\u0131n da g\u00f6zleri maviydi. Babaannem, ben askerdeyken vefat etti. Babam\u0131n babas\u0131 ise 1930\u2019da vefat etmi\u015f, dolay\u0131s\u0131yla onu tan\u0131ma \u015fans\u0131m olmad\u0131 hi\u00e7.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cBabam \u2018Bardizag\u2019\u0131 g\u00f6ren g\u00f6zlerinden \u00f6peyim k\u0131z\u0131m\u2019 derdi\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cBabam Bardizag\u2019dan \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in oralar\u0131 pek anlatmazd\u0131, ama \u00e7ok \u00f6zlerdi. Onun hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde sakinmi\u015f Bardizag. Oran\u0131n yemeklerini \u00f6ve \u00f6ve bitiremezdi. Annesinin, ninesinin yapt\u0131\u011f\u0131 yemekleri anlat\u0131rd\u0131 ama o yemeklerin isimlerini hat\u0131rlayam\u0131yorum. Babam\u0131n ailesi \u00e7ift\u00e7ilikle u\u011fra\u015f\u0131rm\u0131\u015f, tarlalar\u0131 varm\u0131\u015f Bardizag\u2019da. Tarlan\u0131n T\u00fcrk\u00e7e yaz\u0131l\u0131 tapusu h\u00e2l\u00e2 durur. B\u00fcy\u00fckannem ve b\u00fcy\u00fckbabam Bardizag\u2019\u0131 \u00e7ok anlat\u0131rlard\u0131. B\u00fcy\u00fckbabam \u201cBardizag\u2019a gidelim, \u00e7iftliklerde gezelim\u201d diye bir \u015fark\u0131 s\u00f6ylerdi s\u0131k s\u0131k, bizim de s\u00f6ylememizi isterdi. \u201c\u015eimdi Bardizag\u2019da olsak \u015f\u00f6yle yapar\u0131z, b\u00f6yle yapar\u0131z\u201d derlerdi s\u00fcrekli. \u201cT\u00fcrkler bize \u00e7ok eziyet ettiler. Ermeniler onlara ne yapt\u0131lar da, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bunu g\u00f6rd\u00fcler\u201d s\u00f6zlerini hat\u0131rlar\u0131m. Bir de \u201cArt\u0131k Bardizag\u2019da ya\u015famak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi, onun i\u00e7in ka\u00e7\u0131p geldik Yunanistan\u2019a\u201d derlerdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cBardizag\u2019da dola\u015f\u0131rken b\u00fcy\u00fck, eski bir ayazma g\u00f6rd\u00fck. Eve d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcmde babam nereleri g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc sordu. \u201cBaba, bir ayazma g\u00f6rd\u00fcm, suyu incecik ak\u0131yordu\u201d dedim. Babam \u201cVaay! Bizim zaman\u0131m\u0131zda b\u00f6yle kal\u0131n akard\u0131 suyu\u201d dedi, eliyle g\u00f6stererek. Bir de b\u00fcy\u00fck, ya\u015fl\u0131 bir a\u011fa\u00e7 vard\u0131. Onun alt\u0131nda oturduk, yemekler yedik, ayazman\u0131n suyundan i\u00e7tik. Evlerimizin yerinde yeller esiyordu, y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, yok olmu\u015flard\u0131. Gezerken i\u00e7im doldu, biraz a\u011flad\u0131m. \u0130zmit\u2019te deniz k\u0131y\u0131s\u0131nda oturduk, orada da yedik i\u00e7tik, \u00e7ok iyi vakit ge\u00e7irdik. Geldi\u011fimde babama anlatt\u0131m, \u00e7ok duyguland\u0131. \u201cBardizag\u2019\u0131 g\u00f6ren g\u00f6zlerini \u00f6peyim k\u0131z\u0131m\u201d derdi, a\u011flayarak. Babam, ne yaz\u0131k ki, Bardizag\u2019\u0131 g\u00f6remeden \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bardizagl\u0131lar\u0131 \u00e7ok severim. Gurur duyar\u0131m onlarla, e\u011fitimli insanlard\u0131r. Zaman\u0131nda Bardizag\u2019a \u2018K\u00fc\u00e7\u00fck \u0130stanbul\u2019 derlermi\u015f. Bug\u00fcn orada ya\u015f\u0131yor olmak isterdim \u00e7\u00fcnk\u00fc oras\u0131 babam\u0131n do\u011fdu\u011fu yer. Ama bu saatten sonra gidip ne yapay\u0131m? Yine de, b\u00fct\u00fcn kalbimle ve ruhumla Bardizagl\u0131y\u0131m.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cArma\u015f, benim evim, bah\u00e7em ve ya\u015fant\u0131m\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ermenilerin bu \u00fclkeye katt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlerin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu Arma\u015f\u2019ta bizzat ya\u015fayarak g\u00f6rd\u00fcm. Arma\u015f\u2019ta bir evim var, haftan\u0131n iki-\u00fc\u00e7 g\u00fcn\u00fc orada ya\u015f\u0131yorum ama oral\u0131 de\u011filim. Oradaki evi yapana dek, \u00f6yle bir yerin varl\u0131\u011f\u0131ndan haberdar de\u011fildim. Kendime do\u011fa i\u00e7inde bir yer aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7indeydim. Sonunda, bir arkada\u015f\u0131m\u0131n tavsiyesiyle buray\u0131 buldum. Da\u011f\u0131n ba\u015f\u0131nda, ku\u015f u\u00e7maz kervan ge\u00e7mez bir araziydi buras\u0131. Kadastrosu, elektri\u011fi, suyu olmayan bir yerdi; hepsini ben getirttim. \u0130n\u015faata ba\u015flad\u0131k. \u0130n\u015faat\u0131n temel \u00e7ukuru kaz\u0131l\u0131rken iki tane kafatas\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f. \u00dcrkmeyeyim diye benden saklam\u0131\u015flar o zaman. Yine in\u015faat s\u0131ras\u0131nda, bir de bakt\u0131m ki muhtar\u0131n kap\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde mermer bir al\u0131nl\u0131k, \u00fcst\u00fcnde de Ermenice harfler. K\u00f6yl\u00fclere sordum, \u201cBuran\u0131n Ermeni k\u00f6y\u00fc oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlar\u201d dediler. K\u00f6y\u00fcn \u015fimdiki ad\u0131 Akme\u015fe. Babam\u0131n bu konularda bilgili bir arkada\u015f\u0131 vard\u0131, ona sordum. Bana \u00e7ok k\u0131zd\u0131, \u201cNas\u0131l bilmezsin, oras\u0131 Arma\u015f\u201d diye. Tabii, ondan sonra ba\u015flad\u0131m ara\u015ft\u0131rmaya. Me\u011ferse ne kadar \u00f6nemli bir yermi\u015f. \u0130\u015fte b\u00f6ylece, tesad\u00fcfen ben de Arma\u015fl\u0131 oldum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arma\u015f\u2019\u0131 ke\u015ffettikten sonra \u00e7ok merak ettim. Eskiden bir manast\u0131r varm\u0131\u015f orada. Pek \u00e7ok din adam\u0131 yeti\u015ftirmi\u015f, kendi matbaas\u0131 olan, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir manast\u0131rm\u0131\u015f bu. Arma\u015f\u2019\u0131n bir g\u00fcn\u00fc varm\u0131\u015f. Ermeniler bu kutsal g\u00fcnde, Anadolu\u2019nun her yerinden ak\u0131n ak\u0131n gelirlermi\u015f oraya. 1915\u2019ten \u00f6nce Arma\u015f ve \u00e7evre n\u00fcfusunun 10 bine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 okudum. O d\u00f6nem i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir rakam bu. Orada kimlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131m. \u00c7ok kimseye rastlamad\u0131m. \u0130zmitli ya da \u015fimdi Bah\u00e7ecik denen Bardizag\u2019dan \u00e7ok insan tan\u0131d\u0131m ama Arma\u015fl\u0131 kimseyi bulamad\u0131m. Bir tek Charles Aznavour\u2019un annesi var oral\u0131 oldu\u011funu bildi\u011fim. \u0130zmit\u2019te \u2018Ermeni Mahallesi\u2019 olarak bilinen bir yer varm\u0131\u015f, belediyenin k\u00fclt\u00fcr i\u015flerinden \u00f6\u011frendim. Etrafta ba\u015fka Ermeni k\u00f6yleri de varm\u0131\u015f. Buray\u0131 ke\u015ffettik\u00e7e, m\u00fcthi\u015f bir medeniyet oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arma\u015f\u2019ta bir de\u011firmen kald\u0131 \u015fimdi, ben onun restorasyonu i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131yorum. Ne yap\u0131p edip onu restore ettirece\u011fim. Eski foto\u011fraflara, binalara bak\u0131yorum, o foto\u011fraflarla bug\u00fcn aras\u0131ndaki fark\u0131 g\u00f6rd\u00fck\u00e7e T\u00fcrkiye\u2019nin neler kaybetti\u011fini daha iyi anl\u0131yorum. Bir medeniyet yok olmu\u015f. Dolay\u0131s\u0131yla Arma\u015f \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011fretti bana. \u015eimdi orada lavanta yeti\u015ftiriyorum, bostan\u0131m var. Bir yandan da b\u00f6lgeyle ilgili kitap koleksiyonu yap\u0131yorum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130stanbul\u2019dan Arma\u015f\u2019taki evime giderken, yolda kalbim \u00e7arpmaya ba\u015fl\u0131yor. Sevgiliyle bulu\u015fma hissi bir nevi. Arma\u015f benim k\u00f6y\u00fcm de\u011fil. Oras\u0131 benim evim, bah\u00e7em ve ya\u015fant\u0131m\u2026 Ad\u0131 Arma\u015f olmasayd\u0131 da \u00f6yle hissedecektim. Ne g\u00fczel bir tesad\u00fcf ki Arma\u015f oldu, beraberinde de b\u00f6yle zengin bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc bana \u00f6\u011fretti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Faytoncu Baron Artin<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cBabaannem 1900 Bardizag do\u011fumlu. 15 ya\u015f\u0131ndayken \u00e7\u0131k\u0131yor tehcire. Babam\u0131n baba taraf\u0131ndan hayatta kalan kimse yok. Babaannem ve b\u00fcy\u00fckbabam, tehcir zaman\u0131nda Bardizag\u2019dan Konya\u2019ya kadar gidip, sonra Bardizag\u2019a d\u00f6n\u00fcyorlar. Babaannemin haf\u0131zas\u0131 yerindeydi, \u201cKonya Valisi Celal Bey bizim kafileyi daha ileriye yollamad\u0131\u201d derdi. Babam do\u011fmadan \u00f6nce, san\u0131yorum 1919 ya da 1920\u2019de, babannemin karde\u015fleri Tekirda\u011f\u2019dan bir gemiye binip, Amerika\u2019ya gitmi\u015fler. Babaannemler ise o gemiye yeti\u015fememi\u015f. Konya\u2019dan Bardizag\u2019a geri d\u00f6nd\u00fckten sonras\u0131n\u0131, 1915\u2019ten 1921\u2019e kadar neler olup bitti\u011fini, babaannem ve b\u00fcy\u00fckbabam\u0131n neler ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 pek bilmiyorum. Tekirda\u011f\u2019daki gemiye \u0130stanbul\u2019dan m\u0131 yeti\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar, yoksa Bardizag\u2019dan m\u0131, onu da bilemiyorum. Tek bildi\u011fim, babam\u0131n 1921\u2019de Tekirda\u011f\u2019da do\u011fmu\u015f oldu\u011fu. Yani, babaannem ve b\u00fcy\u00fckbabam 1921\u2019de Tekirda\u011f\u2019dalar. 1922\u2019de ise hen\u00fcz bir ya\u015f\u0131nda olan babamla birlikte \u0130stanbul\u2019a gelmi\u015fler. \u0130stanbul\u2019a geldiklerinde babaannem \u00e7ok \u00f6ks\u00fcrmeye ba\u015flay\u0131nca, doktora gidiyorlar. Doktor, Heybeliada G\u00f6\u011f\u00fcs Hastal\u0131klar\u0131 Sanatoryumu\u2019na yatmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Babaannem Sanatoryum\u2019a yat\u0131nca, b\u00fcy\u00fckbabam da B\u00fcy\u00fckada\u2019da faytonculuk yapmaya ba\u015fl\u0131yor. B\u00fcy\u00fckada\u2019daki lakab\u0131 \u2018Faytoncu Baron Artin\u2019di.\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Babaannem 99, b\u00fcy\u00fckbabam 90 ya\u015f\u0131na kadar ya\u015fad\u0131. Babaannem ne zaman \u0131srarlara dayanamay\u0131p ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 anlatmaya ba\u015flasa, hemen bir titreme gelir, anlatmay\u0131 b\u0131rak\u0131rd\u0131. Ben alt\u0131-yedi ya\u015flar\u0131ndayd\u0131m. Hat\u0131rl\u0131yorum, babaannemi Bah\u00e7ecik\u2019e, yani do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc Bardizag\u2019a g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde \u00e7ocukluk arkada\u015f\u0131n\u0131 bulduk. Adamla oturup konu\u015ftular. Babaannem ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 hi\u00e7 anlatmazd\u0131, \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir suskunluktu o. Birisi ona \u0131srar etti\u011fi zaman, zorla birka\u00e7 \u015fey s\u00f6ylerdi. Ama sonra, \u201cB\u0131rak\u0131n bunlar\u0131\u201d deyip suskunlu\u011funa geri d\u00f6nerdi.\u201d\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Aras Erg\u00fcne\u015f\u2019in sons\u00f6z\u00fcnden\u2026<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Sessizlik duvar\u0131nda \u00e7atlaklar yaratmak<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hrant Dink, 2005 y\u0131l\u0131nda d\u00fczenlenen \u2018\u0130mparatorlu\u011fun Son D\u00f6neminde Osmanl\u0131 Ermenileri\u2019 konferans\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 \u2018Ermeni Kimli\u011finde Yeni C\u00fcmleler\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 sunumunda, hepimizin art\u0131k \u00e7ok iyi bildi\u011fi \u2018Su \u00c7atla\u011f\u0131n\u0131 Buldu\u2019 hik\u00e2yesini anlatm\u0131\u015ft\u0131. Fransa\u2019da ya\u015fayan bir Ermeni\u2019nin, memleketi Sivas\u2019\u0131 ziyareti s\u0131ras\u0131nda vefat\u0131 sonras\u0131 nereye g\u00f6m\u00fclmesinin uygun olaca\u011f\u0131na dair ya\u015fanan bir diyalogu aktar\u0131yordu bize bu hik\u00e2ye. Asl\u0131nda, Hrant Dink bu hik\u00e2yeyi S\u00fcleyman Demirel\u2019in \u201cErmenilere \u00fc\u00e7 \u00e7ak\u0131l ta\u015f\u0131 bile vermeyiz\u201d s\u00f6z\u00fc \u00fczerine daha \u00f6nce kaleme alm\u0131\u015ft\u0131. Hik\u00e2yede, k\u00f6y e\u015fraf\u0131ndan ya\u015fl\u0131 birinin kendisine etti\u011fi \u201cSu \u00e7atla\u011f\u0131n\u0131 buldu\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc, Ermenilerin bu topraklarla kurdu\u011fu ili\u015fkinin fetih\u00e7i bir zihniyetin \u00fcr\u00fcn\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, varolu\u015fsal bir kayg\u0131n\u0131n ve talebin ifadesi oldu\u011funu anlatmak i\u00e7in kullanm\u0131\u015ft\u0131. Hrant Dink, bunu yaparak, devletin egemen tarih anlat\u0131s\u0131 \u00fczerinden s\u00fcrekli tedav\u00fcle soktu\u011fu ve zaman zaman yaratt\u0131\u011f\u0131 yapay istisna durumlar\u0131nda kullanmaya al\u0131\u015fk\u0131n oldu\u011fu s\u00f6ylemde \u00e7atlaklar yaratmay\u0131 ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131. Suyun akt\u0131\u011f\u0131 \u00e7atla\u011f\u0131n i\u00e7inde konumlanarak, o \u00e7atla\u011f\u0131 herkes i\u00e7in g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmakt\u0131 niyeti. Keza, ayn\u0131 sunumda Ermeniler i\u00e7in verdi\u011fi tavsiye de bu y\u00f6ndeydi; Ermenilere \u201cT\u00fcrk\u2019\u00fcn sizi anlamas\u0131na ba\u011fl\u0131 kalmay\u0131n, \u00e7\u0131k\u0131n bu ruh halinden, bu ruh hali iyi de\u011fil\u201d diyordu. Yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz \u00fczere, ezilenlerin anla\u015f\u0131lmay\u0131 beklemek yerine kendi hik\u00e2yelerine sahip \u00e7\u0131kmalar\u0131; egemen s\u00f6ylemin \u00e7er\u00e7evesini hukukla \u00e7izdi\u011fi, i\u00e7eri\u011fini tarih ve siyasetle doldurdu\u011fu resm\u00ee anlat\u0131 i\u00e7inde \u00e7atlaklar yaratmalar\u0131, ola\u011fan\u00fcst\u00fc hali bu kez tersinden bir bi\u00e7imde, devlete ya\u015fatmalar\u0131 demek. Pekiyi, tarihin \u00e7atlaklar\u0131 i\u00e7inde konumlanma halinin, h\u00e2kim s\u00f6ylemde \u00e7atlaklar yaratt\u0131\u011f\u0131 kadar, soyk\u0131r\u0131m art\u0131\u011f\u0131 ruh halinden kurtulmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan benli\u011fe i\u00e7kin, iyile\u015ftirici bir yan\u0131 da olabilir mi?\u00a0 \u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Yerginki T\u0131r\u00e7un Illayi<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yerginki t\u0131r\u00e7un \u0131llayi<br \/>\nT\u0131reyi kov\u0131t kayi<br \/>\nS\u0131rdit me\u00e7\u0131 in\u00e7 gar, \u00e7igar<br \/>\nAmenn al hasg\u0131nayi \u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Egu nayim im a\u011favnis<br \/>\nSirut in\u00e7er g\u0131 ka\u015fim<br \/>\nKi\u015fer\u0131 min\u00e7ev aravod<br \/>\nIr\u0131nts k\u0131ni gants\u0131nim<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Bardezis me\u00e7 dza\u011fig m\u0131 gar<br \/>\nInor n\u0131man\u0131 \u00e7igar<br \/>\nAn in\u00e7 a\u011fvor in\u00e7 ke\u011fetsig<br \/>\nDesno\u011f\u0131 g\u0131 zarmanar\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arekag\u0131 mormen elav<br \/>\nTsatets a\u015fkharhis v\u0131ra<br \/>\nKugin anu\u015fig khosker\u0131t<br \/>\nYara e s\u0131rdis v\u0131ra<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">***<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00f6kteki Ku\u015f Olsayd\u0131m<br \/>\nG\u00f6kteki ku\u015f olsayd\u0131m<br \/>\nU\u00e7up yan\u0131na konsayd\u0131m<br \/>\nKalbinde ne var ne yok<br \/>\nHepsini anlasayd\u0131m\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gel bakay\u0131m benim g\u00fcvercinim<br \/>\nA\u015fk\u0131ndan neler \u00e7ekiyorum<br \/>\nGeceyi sabahlara kadar<br \/>\nUykusuz ge\u00e7iriyorum \u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bah\u00e7emde bir \u00e7i\u00e7ek vard\u0131<br \/>\nBenzeri yoktu<br \/>\nO ne g\u00fczel ne ho\u015ftu<br \/>\nG\u00f6ren hayran oluyordu<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fcne\u015f do\u011fdu<br \/>\nD\u00fcnyay\u0131 ayd\u0131nlatt\u0131<br \/>\nSenin g\u00fczel s\u00f6zlerin<br \/>\nKalbimde yarad\u0131r<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Kaynak ki\u015fi: Doktor M. Karag\u00f6zyan (Ovac\u0131k), derleyen: M. Tumacan, Hayreni Yerk u Pan, s. 99-100.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><i>http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/13297\/bir-zamanlar-izmitte-ermeniler-vardi<\/i><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ferda Balancar Hrant Dink Vakf\u0131\u2019n\u0131n 2011 y\u0131l\u0131ndan bu yana s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6zl\u00fc tarih projesi, \u2018Sessizli\u011fin Sesi\u2019 serisinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kitab\u0131 \u2018\u0130zmitli Ermeniler Konu\u015fuyor\u2019 okuyucuyla bulu\u015ftu. Kitaptaki s\u00f6yle\u015filerin baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerini sunuyoruz. Kitap, aile k\u00f6kleri, 1915\u2019te Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin \u0130zmit Sanca\u011f\u0131 i\u00e7erisinde yer alan \u0130zmit, Bah\u00e7ecik, Adapazar\u0131, Karam\u00fcrsel, Geyve gibi yerle\u015fim yerlerinden birine ait olan ki\u015filerle yap\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden derlendi. Hrant [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,1,54],"tags":[],"class_list":["post-37243","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gunumuzde-bati-ermenileri","category-haberler","category-kitaplar-elestiriler"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Bir zamanlar \u0130zmit\u2019te Ermeniler vard\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bir zamanlar \u0130zmit\u2019te Ermeniler vard\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ferda Balancar Hrant Dink Vakf\u0131\u2019n\u0131n 2011 y\u0131l\u0131ndan bu yana s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6zl\u00fc tarih projesi, \u2018Sessizli\u011fin Sesi\u2019 serisinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kitab\u0131 \u2018\u0130zmitli Ermeniler Konu\u015fuyor\u2019 okuyucuyla bulu\u015ftu. Kitaptaki s\u00f6yle\u015filerin baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerini sunuyoruz. Kitap, aile k\u00f6kleri, 1915\u2019te Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin \u0130zmit Sanca\u011f\u0131 i\u00e7erisinde yer alan \u0130zmit, Bah\u00e7ecik, Adapazar\u0131, Karam\u00fcrsel, Geyve gibi yerle\u015fim yerlerinden birine ait olan ki\u015filerle yap\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden derlendi. Hrant [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-11-09T07:47:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Bardizag-Amerikan-Koleji-300x209.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37243#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37243\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Bir zamanlar \u0130zmit\u2019te Ermeniler vard\u0131\",\"datePublished\":\"2015-11-09T07:47:11+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37243\"},\"wordCount\":3502,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37243#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/11\\\/Bardizag-Amerikan-Koleji-300x209.jpg\",\"articleSection\":[\"G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Bat\u0131 Ermenileri\",\"Haberler\",\"Kitaplar-Ele\u015ftiriler\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37243#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37243\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37243\",\"name\":\"Bir zamanlar \u0130zmit\u2019te Ermeniler vard\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37243#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37243#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/11\\\/Bardizag-Amerikan-Koleji-300x209.jpg\",\"datePublished\":\"2015-11-09T07:47:11+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37243#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37243\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37243#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2015\\\/11\\\/Bardizag-Amerikan-Koleji.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2015\\\/11\\\/Bardizag-Amerikan-Koleji.jpg\",\"width\":1993,\"height\":1395},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=37243#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bir zamanlar \u0130zmit\u2019te Ermeniler vard\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bir zamanlar \u0130zmit\u2019te Ermeniler vard\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Bir zamanlar \u0130zmit\u2019te Ermeniler vard\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Ferda Balancar Hrant Dink Vakf\u0131\u2019n\u0131n 2011 y\u0131l\u0131ndan bu yana s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6zl\u00fc tarih projesi, \u2018Sessizli\u011fin Sesi\u2019 serisinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kitab\u0131 \u2018\u0130zmitli Ermeniler Konu\u015fuyor\u2019 okuyucuyla bulu\u015ftu. Kitaptaki s\u00f6yle\u015filerin baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerini sunuyoruz. Kitap, aile k\u00f6kleri, 1915\u2019te Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin \u0130zmit Sanca\u011f\u0131 i\u00e7erisinde yer alan \u0130zmit, Bah\u00e7ecik, Adapazar\u0131, Karam\u00fcrsel, Geyve gibi yerle\u015fim yerlerinden birine ait olan ki\u015filerle yap\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden derlendi. Hrant [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2015-11-09T07:47:11+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Bardizag-Amerikan-Koleji-300x209.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"17 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Bir zamanlar \u0130zmit\u2019te Ermeniler vard\u0131","datePublished":"2015-11-09T07:47:11+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243"},"wordCount":3502,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Bardizag-Amerikan-Koleji-300x209.jpg","articleSection":["G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Bat\u0131 Ermenileri","Haberler","Kitaplar-Ele\u015ftiriler"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243","name":"Bir zamanlar \u0130zmit\u2019te Ermeniler vard\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Bardizag-Amerikan-Koleji-300x209.jpg","datePublished":"2015-11-09T07:47:11+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/11\/Bardizag-Amerikan-Koleji.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/11\/Bardizag-Amerikan-Koleji.jpg","width":1993,"height":1395},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=37243#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bir zamanlar \u0130zmit\u2019te Ermeniler vard\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37243"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37243\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37245,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37243\/revisions\/37245"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}