Aykan Sever<\/b><\/p>\n
Memleket \u00fczerine yazarken esin kayna\u011f\u0131m maalesef ne taksi \u015fof\u00f6rleri ne de berberler olabiliyor. Yaban ellerde ya\u015faman\u0131n dezavantaj\u0131 bu. Geriye okuduklar\u0131m\u0131z kal\u0131yor. Bu yaz\u0131da \u00f6nce bir kitaptan bahsedece\u011fim. \u0130bretlik bir \u00e7al\u0131\u015fma. Ders kitab\u0131 olarak okutulsa hani yeri var diyebilece\u011fimiz t\u00fcrden.\u00a0Dersimli\u00a0Gregoryan\u00a0Ailesinin An\u0131lar\u0131- G\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc Kaybeden Kartal. \u0130leti\u015fim yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan bu y\u0131l yay\u0131mlanan kitab\u0131 Murat Kahraman haz\u0131rlam\u0131\u015f.<\/i><\/b><\/p>\n
Ana tema \u00e7e\u015fitli katliamlardan her nas\u0131lsa \u201ckurtulmu\u015f\u201d olan\u00a0Dersimli\u00a0bir Ermeni ailenin kalanlar\u0131n\u0131n ac\u0131 dolu an\u0131lar\u0131 diye tarif edilebilir. \u0130lk b\u00f6l\u00fcm 1938 Dersim soyk\u0131r\u0131m\u0131ndan kazaen kurtulan\u00a0Gregoryan\u00a0karde\u015flerin an\u0131lar\u0131ndan olu\u015fuyor.<\/p>\n
15 A\u011fustos 1938<\/b><\/p>\n
Kafan\u0131zda \u015f\u00f6yle bir sahne canland\u0131r\u0131n: bir g\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z k\u00f6y ku\u015fat\u0131l\u0131yor, b\u00fct\u00fcn k\u00f6y halk\u0131 silah zoruyla meydana toplan\u0131yor, sonra sizi ite kaka k\u00f6yden d\u0131\u015far\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131k bir alana \u00e7\u0131kar\u0131yorlar, bu arada erkekleri bellerindeki ku\u015faklarla birbirine ba\u011fl\u0131yorlar, ka\u00e7mas\u0131nlar diye. Sonra erkekler biraz ileri g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Makinelilerle taranarak katlediliyor. Geride kalan \u00e7ocuk ve kad\u0131nlar silah seslerini duyunca daha bir b\u00fcz\u00fc\u015f\u00fcyor. (Siz de onlar\u0131n aras\u0131ndas\u0131n\u0131z unutmay\u0131n.) Bu s\u0131rada patlak veren bir\u00a0makinal\u0131\u00a0takaras\u0131\u00a0onlar\u0131 da bi\u00e7iyor. Siz annenizin yaral\u0131 bedeninin \u00fczerinize d\u00fc\u015fmesi sayesinde kur\u015funlardan kurtuluyorsunuz. Anneniz \u00fczerinize kapanm\u0131\u015f. Kan\u0131 sizi \u0131slat\u0131yor. Bu arada yerde yatanlar\u0131n \u00fczerinde bu kez s\u00fcng\u00fcler kalk\u0131p iniyor. Anneniz \u00f6l\u00fcyor ama sizi korumay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor\u2026 Ve siz \u201cya\u015famaya\u201d devam ediyorsunuz.<\/p>\n
Bu insanlar\u0131n ellerinde silah yoktu. \u0130syan\u0131n ad\u0131n\u0131 bile duymam\u0131\u015flard\u0131. \u0130\u015fbirli\u011fi yapt\u0131klar\u0131 bir Moskof da yoktu. Ama biz hi\u00e7bir ders kitab\u0131nda bunlar\u0131 okuyamad\u0131k. Yalanlarla bezeli tarih anlat\u0131mlar\u0131nda dahi bu insanlara yapt\u0131klar\u0131 k\u0131y\u0131ma yer vermemi\u015flerdi. Biz i\u015fte b\u00f6yle \u015fanl\u0131, kutlu bir millettik\u2026.<\/p>\n
Can\u0131n\u0131z\u0131 daha fazla s\u0131kmayay\u0131m. Art\u0131k gerisini kitaptan siz de okursunuz. Sadece S.\u00a0Gregoryan\u00a0an\u0131lar\u0131n\u0131 bitiri\u015f c\u00fcmlelerine yer vereyim:<\/p>\n
Derken ya\u015fland\u0131m. \u00d6m\u00fcr ac\u0131, \u00e7ile yoksullukla ge\u00e7ip gitti. En \u00e7ok da yorulmu\u015ftum art\u0131k!<\/i>\u2026<\/p>\n
Kitab\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise\u00a0Gregoryanlar\u0131n\u00a0k\u00f6y\u00fc Z\u0131mek\u2019te ya\u015fam\u0131\u015f akraba ve kom\u015fular\u0131yla yap\u0131lan s\u00f6yle\u015filere yer verilmi\u015f. Bu k\u0131s\u0131mlarda dile getirilenler co\u011frafyadan ve tarihten\u00a0ka\u00e7\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131\u00a0bir kez daha bize anlat\u0131yor.<\/p>\n
Benim en \u00e7ok yararland\u0131\u011f\u0131m k\u0131s\u0131m ise b\u00f6lge ve Ermeni tarihinin anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 son b\u00f6l\u00fcm oldu. Buradaki bilgiler\u00a0Hovsep\u00a0Hayreni\u00a0taraf\u0131ndan haz\u0131rlan\u0131p 2012\u2019de bir panelde sunulmu\u015f.<\/p>\n
Bu kitap nas\u0131l okunabilirdi. Bir an\u0131, belgesel, tarihle hesapla\u015fma, halklar\u0131n kader birli\u011fi, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n milliyet\u00e7ili\u011fin a\u00e7mazlar\u0131\u2026\u00a0velhas\u0131l\u0131\u00a0kelam herkes biraz kendine g\u00f6re okuyacakt\u0131r.<\/p>\n
Bense kitab\u0131 okurken bug\u00fcn K\u00fcrtlerin ba\u015f\u0131na gelenleri\u00a0d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.\u00a0Akl\u0131ma iki de bir, \u00fc\u00e7 arkada\u015f\u0131n Ermeni, K\u00fcrt ve T\u00fcrk\u2019\u00fcn s\u0131rayla bir ba\u011f\u0131n sahibinden dayak yedi\u011fi, sonunda bu arkada\u015flar\u0131n evvela Ermeninin d\u00f6v\u00fclmesine izin vermeyecektik diye d\u00f6v\u00fcnd\u00fckleri hikaye geliyordu.<\/p>\n
Rojava\u2019ya sald\u0131r\u0131 m\u0131 g\u00fcndemde?<\/b><\/p>\n
K\u0131saca son d\u00f6nemde \u00fclkemizde ve b\u00f6lgedeki geli\u015fmeleri \u00f6zetlersek san\u0131r\u0131m bu durum daha anla\u015f\u0131l\u0131r olacakt\u0131r. Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta i\u00e7erisinde ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 J.\u00a0Kerry,\u00a0Suriye\u2019ye karadan m\u00fcdahalenin g\u00fcndemde oldu\u011funu, bunun da kom\u015fu \u00fclke askerleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Burada tek se\u00e7enek var: T\u00fcrkiye. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fcn durumu b\u00f6yle bir \u015feye el vermez.<\/p>\n
Sonraki geli\u015fme ise bunu destekler mahiyette. ABD\u2019nin Adana ve b\u00f6lgedeki diplomatlar\u0131 tahliye karar\u0131yd\u0131. A\u00e7\u0131klamada bunun zamanla t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019yi kapsayabilece\u011fi notu da vard\u0131.<\/p>\n
Bu durum en az\u0131ndan hen\u00fcz anla\u015fma olmasa dahi (ABD\u2019nin bir pazarl\u0131k i\u00e7inde oldu\u011fu ama neyi al\u0131p verdikleri belirsiz) tampon b\u00f6lge olu\u015fturma ad\u0131 alt\u0131nda, AKP\u2019nin Rojava\u2019y\u0131 i\u015fgale etme do\u011frultusunda ad\u0131mlar ataca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bunun Suriye\u2019de ilk elden sonu\u00e7lar\u0131\u00a0YPG\u00a0ile \u00e7at\u0131\u015fmalar ve b\u00f6lgedeki sivillerin katledilmesine uzanan t\u00fcrden vahim sonu\u00e7lar olabilir. Bir ba\u015fka geli\u015fme ise\u00a0Ahrar\u2019u\u015f\u00a0\u015eam ve El\u00a0Nusra\u00a0gibi guruplar\u0131n s\u0131\u011f\u0131nabilece\u011fi, destek alabilece\u011fi bir \u201cg\u00fcvenli b\u00f6lge\u201dnin\u00a0in\u015faa\u00a0edilmesi olacakt\u0131r. Bu bir s\u00fcredir baz\u0131 ABD\u2019li d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan \u0131s\u0131t\u0131l\u0131p duran El\u00a0Nusra\u00a0vb \u00e7etelerin \u0131slah edilerek, kazan\u0131l\u0131p (olmayan \u00d6SO\u2019ya dahil edilerek) Cenevre-3\u2019te taraf olarak masaya oturtulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir. Fakat bu \u00e7etelerin ABD\u2019ye sad\u0131k kalmas\u0131n\u0131 beklemek ham bir hayal olmaktan \u00f6teye ge\u00e7mez. \u015eu ana kadar ABD\u2019nin Afganistan; Irak ve Suriye tecr\u00fcbeleri bize bunu yeterince g\u00f6steriyor. Bu kendi i\u00e7inde dahi tutars\u0131z plan\u0131n bir benzeri neden BM Suriye temsilcisi Stefan\u00a0Di\u00a0Mistura\u2019n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri* kapsam\u0131nda da yer alabiliyor? ABD\u2019liler bile bu kadar aptal olamayacaklar\u0131na g\u00f6re, bu daha \u00e7ok sava\u015f\u0131 uzatmak i\u00e7in tercih edilen bir politika olsa gerek. Nas\u0131l olsa \u00f6zellikle ABD cephesinde kazanc\u0131n bol oldu\u011fu bir u\u011fra\u015f silah t\u00fcccarl\u0131\u011f\u0131. Ya da hen\u00fcz bizim g\u00f6remedi\u011fimiz ba\u015fka politik oyunlar g\u00fcndeme sokuluyor olabilir.<\/p>\n
Yak\u0131n zamanda bir di\u011fer geli\u015fme ise L\u00fcbnan-Suriye s\u0131n\u0131r\u0131nda ya\u015fan\u0131yor. Bir s\u00fcredir<\/p>\n
bu b\u00f6lgede baz\u0131 kasabalar\u0131 i\u015fgal eden El\u00a0Nusra (Burada \u0130srail taraf\u0131ndan desteklendikleri ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l BM g\u00f6zlemcileri taraf\u0131ndan belgelenmi\u015fti) ve DA\u0130\u015e\u2019in sava\u015f\u0131 L\u00fcbnan i\u00e7lerine ta\u015f\u0131mak i\u00e7in hareketlendikleri konu\u015fulmaya ba\u015fland\u0131. Bu sadece Esad\u2019\u0131 destekleyen Hizbullah\u2019\u0131n dikkatini L\u00fcbnan\u2019a \u00e7ekmek i\u00e7in olabilece\u011fi gibi burada da s\u0131n\u0131r\u0131 ortadan kald\u0131rmak istiyor olabilirler.<\/p>\n
Neo-liberal diktat\u00f6rl\u00fck kendini\u00a0in\u015faa\u00a0ediyor<\/b><\/p>\n
\u00dclkemizde ise ya\u015fanan se\u00e7im ba\u015far\u0131s\u0131 sonras\u0131 \u015fu ya da bu nedenle\u00a0inisiyatif\u00a0tekrar Erdo\u011fan\u2019a kapt\u0131r\u0131ld\u0131. Erdo\u011fan Suru\u00e7 Katliam\u0131 ile birlikte geli\u015fmeleri kendi lehine kullanarak, diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kurma konusunda yeni ad\u0131mlar att\u0131. \u00dclkenin K\u00fcrt illerini devlet ter\u00f6r\u00fc cenderesine sokarken, Bat\u0131\u2019daki kesimlerin onay\u0131n\u0131 almakta zorlanmad\u0131. Yeminli Erdo\u011fan d\u00fc\u015fman\u0131 g\u00f6z\u00fcken kesimler dahi sava\u015f K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 olunca bir anda Reis\u2019in askerlerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcler.<\/p>\n
Yukar\u0131da de\u011findi\u011fim Rojava\u2019y\u0131 i\u015fgal durumu ger\u00e7ekle\u015firse zaten otomatikman sava\u015f durumu say\u0131p, b\u00fct\u00fcn iktidar\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n kendi \u015fahs\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131na hapsetmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130\u015fgal ger\u00e7ekle\u015fmese dahi K\u00fcrt illerindeki durum gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek se\u00e7imlerin ertelenmesi kuvvetle art\u0131k muhtemel.<\/p>\n
Zul\u00fcm g\u00f6ren K\u00fcrd\u00fcn yan\u0131nda olma zaman\u0131<\/b><\/p>\n
E\u011fer biz de dayak yedikten sonra K\u00fcrd\u00fcn d\u00f6v\u00fclmesine izin vermeyecektik gibi hikayeler anlatmaya merakl\u0131 de\u011filsek, bug\u00fcn zul\u00fcm g\u00f6ren, katliama u\u011fraya K\u00fcrd\u00fcn yan\u0131nda olma zaman\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc diktat\u00f6rl\u00fck sadece K\u00fcrtler i\u00e7in kurulmayacak, diktat\u00f6rl\u00fck onun \u00e7ark\u0131nda bir di\u015fli olmayan herkes i\u00e7in kurulacak. D\u00fcn ne katledilen, zulme u\u011frayan Ermenin ne de Rum\u2019un yan\u0131nda olabildik. Ama bug\u00fcn her \u015feyden \u00f6nce kendimiz i\u00e7in K\u00fcrd\u00fcn yan\u0131nda olmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n
Ama \u201cbiz\u201d ne yap\u0131yoruz? \u00c7ekilmi\u015f perdelerimizin arkas\u0131nda \u201cPKK k\u00f6t\u00fc,\u00a0HDP\u00a0iyi, \u015fimdi bu \u00f6z-y\u00f6netim nereden \u00e7\u0131kt\u0131? \u015eiddete kar\u015f\u0131y\u0131m! Ama onlar da zaman\u0131nda \u015funu \u00f6ld\u00fcrd\u00fc, K\u00fcrtler ABD, AKP (ya da akl\u0131n\u0131za art\u0131k kim geliyorsa) anla\u015fm\u0131\u015f vb\u2026\u201d gibi kendi kendimize bahane uydurmaktan ba\u015fka ne yap\u0131yoruz? B\u00fct\u00fcn bu laflar maalesef h\u00fck\u00fcmetin, \u201cApo iyi \u00f6tekiler k\u00f6t\u00fc\u201d laflar\u0131na \u00e7ok benziyor. Arada \u015fa\u015fk\u0131nla\u015f\u0131p kendi kalesine gol atanlar\u0131 saymayaca\u011f\u0131m bile.**<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bu ya\u015fananlardan b\u0131kt\u0131k diyenlerin bahaneleri olmamal\u0131. Bar\u0131\u015f\u0131 isteyenler g\u00fc\u00e7l\u00fc bir protestoyu \u00f6rg\u00fctleyerek diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn kar\u015f\u0131s\u0131na dikmeli. K\u00fcrtlerle birlikte direnmeli. Hele hele sosyalist*** vb. olma iddias\u0131nda bulunuyorsak, bu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz.<\/p>\n
Yaz\u0131y\u0131 G\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc Kaybeden Kartal\u2019a ba\u015fvurarak bitirelim. Kitab\u0131 haz\u0131rlayan Murat Kahraman sunu\u015fta adeta i\u00e7inde bulundu\u011fumuz \u201c\u00e7aresizli\u011fi\u201d tarif ediyor:\u00a0<\/i><\/p>\n
En \u00f6nemlisi de soyk\u0131r\u0131ma dayal\u0131 k\u0131y\u0131mlar\u0131n sadece fiziki \u00f6l\u00fcmle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yeniden g\u00f6rmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc egemenler, hedefledi\u011fi toplulu\u011fun ortak k\u00fclt\u00fcr, ya\u015fam alan\u0131, inan\u00e7 ve toplumsal ya\u015fam de\u011ferlerini de yok etmeyi ama\u00e7lar. \u00d6ncelikle \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, geri kalan\u0131n\u0131 teslim alarak kendisine tabi k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, teslim alamad\u0131klar\u0131n\u0131 ise \u2018yaral\u0131\u2019 b\u0131rak\u0131r.<\/i><\/p>\n
Derman bizde, \u00e7\u00fcnk\u00fc yaral\u0131 yaral\u0131 ya\u015fanmaz!<\/p>\n
Dipnotlar:<\/b><\/p>\n
* BM\u2019nin Suriye i\u00e7in \u00f6nerdi\u011fi yeni \u00e7\u00f6z\u00fcm plan\u0131na buradan g\u00f6z\u00a0at\u0131labilir<\/p>\n
http:\/\/www.aljazeera.com.tr\/haber\/suriyelilerin-degil-bmnin-cozumu<\/a><\/p>\n **\u00a0Levent\u00a0T\u00fczel\u2019in tutumunu Evrensel gazetesinde izah eden yaz\u0131lar yay\u0131nland\u0131. \u00d6zetle biz kendi kalemize gol atmad\u0131k, bizim arkada\u015flar bize faul yapt\u0131, bizim de d\u00fc\u015ferken aya\u011f\u0131m\u0131z topa tak\u0131ld\u0131, ama as\u0131l gol Reis\u2019in kalesine girdi\u2026 falan gibi anla\u015f\u0131lmaz bir savunma yap\u0131l\u0131yordu. Halbuki hakem \u00e7oktan orta sahay\u0131 g\u00f6stermi\u015fti ve\u00a0HDP\u00a0kalesinin i\u00e7inde de bir top vard\u0131. San\u0131r\u0131m y\u00f6nleri \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f olsalar gerek. Bu gelenek i\u00e7in bu ilk de\u011fil tabii. Y\u0131llar \u00f6nce Japonya\u2019n\u0131n \u00c7in\u2019i (O zaman \u00c7in her bir halt\u0131 \u00fcretemiyordu.) i\u015fgalinden kalma, ata yadigar\u0131 ne zaman kuzeyi g\u00f6sterece\u011fi belli olmayan bir pusulaya sahiplerdi. \u00c7o\u011fu kere zikzak \u00e7izmelerine neden olmu\u015ftu. En son san\u0131r\u0131m Eritre \u00e7\u00f6llerinde kaybettiler onu da, kurtuldular. Ama bu durumu d\u00fczelmeye yetmemi\u015f anla\u015f\u0131lan. Bu y\u00fczden d\u00fc\u015fmanla, kendi kalelerini \u015fa\u015f\u0131rmalar\u0131 normal.<\/p>\n \u015eaka bir yana T\u00fcrkiye\u2019deki geleneksel solun \u00f6nemli k\u0131sm\u0131 biraz tekrar olacak ama K\u00fcrtlerle ayn\u0131 kay\u0131kta oldu\u011funun fark\u0131nda de\u011fil hala. Diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn h\u0131\u015fm\u0131ndan topu taca atarak kurtulamazs\u0131n\u0131z. Hele hele murad\u0131n\u0131z g\u00fcd\u00fckle\u015fmi\u015f iktidarlar\u0131n\u0131z\u0131 korumaksa\u00a0bi\u00a0zahmet Erdo\u011fan\u2019a laf etmeyin.<\/p>\n ***\u00a0Son d\u00f6nem okudu\u011fum en kapsaml\u0131 de\u011ferlendirmelerden biri Mahmut Memduh Uyan taraf\u0131ndan yaz\u0131lan\u00a0 Siyaset Farkl\u0131 D\u00fczeye Ta\u015f\u0131nd\u0131 ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131 oldu. Bu yaz\u0131da yukar\u0131daki konuya da de\u011finiliyor:<\/p>\n \u2026\u00d6zetle sosyalist, devrimci bir iddiadaki bir hareketin ezilenleri, s\u00f6m\u00fcr\u00fclenleri, bask\u0131 ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa u\u011frayanlar\u0131, yok say\u0131lanlar\u0131 kapsamadan bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Toplumsal, s\u0131n\u0131fsal bir m\u00fccadele t\u00fcm sorunlar\u0131 kapsayarak, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u00e7ererek geli\u015febilir\u2026.\u00a0<\/i>\u00d6zg\u00fcr Politika\u2019da iki b\u00f6l\u00fcm halinde yay\u0131nlanan yaz\u0131n\u0131n tamam\u0131 bu linkten\u00a0okunabilir:<\/p>\n http:\/\/www.demokrathaber.net\/guncel\/mahmut-memduh-uyan-siyaset-farkli-bir-duzeye-tasindi-h53644.html<\/a><\/a><\/p>\n http:\/\/sendika1.org\/2015\/09\/gokyuzunu-kaybeden-kartal-aykan-sever\/<\/i><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Aykan Sever Memleket \u00fczerine yazarken esin kayna\u011f\u0131m maalesef ne taksi \u015fof\u00f6rleri ne de berberler olabiliyor. Yaban ellerde ya\u015faman\u0131n dezavantaj\u0131 bu. Geriye okuduklar\u0131m\u0131z kal\u0131yor. Bu yaz\u0131da \u00f6nce bir kitaptan bahsedece\u011fim. \u0130bretlik bir \u00e7al\u0131\u015fma. Ders kitab\u0131 olarak okutulsa hani yeri var diyebilece\u011fimiz t\u00fcrden.\u00a0Dersimli\u00a0Gregoryan\u00a0Ailesinin An\u0131lar\u0131- G\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc Kaybeden Kartal. \u0130leti\u015fim yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan bu y\u0131l yay\u0131mlanan kitab\u0131 Murat Kahraman haz\u0131rlam\u0131\u015f. […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70],"tags":[],"class_list":["post-36498","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler","category-makaleler"],"yoast_head":"\n