{"id":35847,"date":"2015-07-27T02:29:43","date_gmt":"2015-07-27T07:29:43","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=35847"},"modified":"2015-07-27T02:31:36","modified_gmt":"2015-07-27T07:31:36","slug":"soykirima-7-yil-kala-kurd-teavun-ve-terakki-gazetesi-1908-1909","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=35847","title":{"rendered":"\u201cSoyk\u0131r\u0131ma 7 y\u0131l kala \u201cK\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki Gazetesi (1908-1909)\u201d"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><b><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=35853\" rel=\"attachment wp-att-35853\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-35853\" alt=\"K\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki Gazetesi\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/K\u00fcrd-Teav\u00fcn-ve-Terakki-Gazetesi2-300x143.jpg\" width=\"300\" height=\"143\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/07\/K\u00fcrd-Teav\u00fcn-ve-Terakki-Gazetesi2-300x143.jpg 300w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/07\/K\u00fcrd-Teav\u00fcn-ve-Terakki-Gazetesi2-600x287.jpg 600w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/07\/K\u00fcrd-Teav\u00fcn-ve-Terakki-Gazetesi2.jpg 702w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>F\u0131rat Ayd\u0131nkaya<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em><strong>Ge\u00e7en say\u0131m\u0131zda 1898-1902 aras\u0131nda yay\u0131mlanan K\u00fcrdistan gazetesinde \u00e7\u0131kan haber ve yorumlar\u0131 de\u011ferlendiren F\u0131rat Ayd\u0131nkaya\u2019n\u0131n bu say\u0131m\u0131zda da 1908-1909 aras\u0131nda yay\u0131mlanan K\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki gazetesini de\u011ferlendirdi\u011fi yaz\u0131s\u0131n\u0131 yay\u0131ml\u0131yoruz. Ayd\u0131nkaya\u2019n\u0131n ara\u015ft\u0131mas\u0131na gelecek say\u0131lar\u0131m\u0131zda da yer vermeye devam edece\u011fiz.<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u201c\u0130ttihat dibejine ittifaqa bi welatiya xwe ra, bira file be\u201d<a title=\"\" href=\"http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/12264\/soykirima-7-yil-kala-kurd-teavun-ve-terakki-gazetesi-1908-1909#_ftn1\">[1]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00fcrt Teav\u00fcn ve Terakki Gazetesi (KTTG) K\u00fcrt bas\u0131n tarihinde \u201cK\u00fcrdistan\u201d gazetesinden sonra yay\u0131nlanan ikinci gazete olarak tarihe ge\u00e7ti. Yay\u0131n politikas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan gazetenin, K\u00fcrdistan gazetesini and\u0131ran bir \u00e7izgiyle me\u015frutiyet yanl\u0131s\u0131 Osmanl\u0131 milliyet\u00e7ili\u011fine ba\u011fl\u0131 bir yay\u0131n politikas\u0131 izledi\u011fi iddia edilebilir. Gazete esas\u0131nda 1908 y\u0131l\u0131nda kurulan K\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki Cemiyetinin (KTTC) yay\u0131n organ\u0131yd\u0131. Gazete me\u015frutiyet\u00e7i ittihat\u00e7\u0131lar\u0131n \u201cittihad\u0131 anas\u0131r\u201d ambiyans\u0131na ba\u011fl\u0131 bir tutumla \u201cm\u00fcstakil K\u00fcrdistan\u201d fikrine mesafeliydi. Gazete totalde 9 say\u0131 \u00e7\u0131karken 7 say\u0131s\u0131nda ya ima yoluyla ya da do\u011frudan Ermenilerin i\u015flemesi hayli \u00f6nemli.\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn Yanl\u0131\u015f Yorumu<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lk say\u0131da gazetenin sorumlusu Piremerd\u2019in, uzunca bir \u015fiir yazarak me\u015frutiyet d\u00f6nemini bayram (cejn) olarak kar\u015f\u0131lamas\u0131 hayli \u00f6\u011fretici. Yine say\u0131da gazetenin, K\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki Cemiyetinin (KTTC) \u201cbeyannamesi\u201dni ne\u015fretmesi konuya dair subliminal bir mesaj olarak da g\u00f6r\u00fclebilir. Beyannameye g\u00f6re cemiyetin temel kurulu\u015f ama\u00e7lar\u0131ndan biri;\u00a0 \u201cK\u00fcrd halk\u0131n\u0131n\u2026 di\u011fer yurtta\u015flarla \u00f6zellikle de Ermenilerle medenice uzla\u015fmas\u0131n\u0131 ve ulusall\u0131k bak\u0131m\u0131ndan iyi ge\u00e7inmesini sa\u011flamak konular\u0131na dayan\u0131r.\u201d Ger\u00e7i neden k\u00f6t\u00fc ge\u00e7inildi\u011finin sebepleri yoktu ama bu ama\u00e7 bile K\u00fcrtlerin, Ermenilerle \u00f6n \u015farts\u0131z olarak bir araya gelebilece\u011fini g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in hayli \u00f6nemli. Bir di\u011fer \u00f6nemli nokta ise \u201cmedeni\u201d kelimesi. Gazetenin sorun konusunda bir tan\u0131mlama yapmaks\u0131z\u0131n, hatta \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn ne oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a beyan etmeksizin sadece mu\u011flak bir iyi niyet beyan\u0131 olarak \u201cmedeni ili\u015fki\u201d tabirini kullanmas\u0131 asl\u0131nda tesad\u00fcf de\u011fil. Tesad\u00fcf de\u011fil \u00e7\u00fcnk\u00fc zaten devam\u0131 say\u0131larda g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere sorun, \u201cistibdat\u201d d\u00f6neminin k\u00f6t\u00fc miras\u0131 olarak kli\u015fe bir alana hapsedilerek hal\u0131 alt\u0131na s\u00fcp\u00fcr\u00fclecekti. Bu tav\u0131r bir noktaya kadar me\u015fruti rejime \u015f\u00fcpheyle bakan K\u00fcrtleri anlamaya, iknaya ve suhulete davet eden bir yakla\u015f\u0131m iken bir noktadan sonra, 1890 pogromlar\u0131na i\u015ftirak eden hamidiye pa\u015falar\u0131 ile di\u011fer pogrom ehli e\u015fraf\u0131n hesap vermesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi ile yapt\u0131klar\u0131n\u0131n yan\u0131na kar kalmas\u0131na hizmet eden bir arka \u00e7\u0131kma siyasetine d\u00f6n\u00fc\u015fecekti. B\u00f6ylece 1890 pogromlar\u0131n\u0131n laf\u0131 bile edilmeyecek, aksine pogromlar\u0131 domine eden e\u015fraf cilalan\u0131p K\u00fcrtl\u00fc\u011fe dahil edilecektir. \u015eu halde sorun inkar edildi\u011fi i\u00e7in, \u00e7\u00f6z\u00fcm de ne id\u00fc\u011f\u00fc belirsiz m\u00fcphem bir tan\u0131mlama olan \u201cmedenilik\u201d gibi g\u00fcnl\u00fck ili\u015fki s\u00f6yleminin vasat\u0131n\u0131 ima eden bir tavra emanet edilecektir. Zaten derne\u011fin kurulu\u015f ama\u00e7lar\u0131ndan biri olarak hemen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc c\u00fcmlede \u201cOsmanl\u0131 devletinin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131\u201d \u00a0ile milli ve dini iradenin \u201calt\u0131n\u0131n \u00e7izilmesi, hem Cemiyetin medenilikten ne anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hem k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgilerini hem de Cemiyetin kendi saflar\u0131n\u0131 belirledi\u011fini Ermenilere ihtar etmekteydi. Ve yine ama\u00e7lardan biri olarak \u201cherhangi bir halk\u0131n bir di\u011fer halk \u00fczerine herhangi bir ayr\u0131cal\u0131\u011fa sahip olmamas\u0131\u201d ikaz\u0131n\u0131n beyannameye konulmas\u0131n\u0131n da herhalde bir anlam\u0131 olmal\u0131.\u00a0 Ger\u00e7ekte ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 kesim bir k\u0131s\u0131m K\u00fcrtler oldu\u011fu halde bu ayr\u0131cal\u0131k hat\u0131rlatmas\u0131n\u0131n asl\u0131nda ermeni taleplerine \u00e7izilen bir \u00e7entik oldu\u011fu a\u00e7\u0131k. Ermenilerin politik alanda \u00f6zerklik, kamusal alanda e\u015fitlik talepleri K\u00fcrtlerin g\u00f6z\u00fcnde Ermenilerin ayr\u0131cal\u0131k istemesine yorulmaktayd\u0131. Nihayet beyannamenin son paragraf\u0131nda K\u00fcrd cemiyetinin, Osmanl\u0131 \u0130ttihat ve Terakki Cemiyetinin siyasal program\u0131n\u0131 kendi program\u0131 olarak lanse edip ona sad\u0131k kalaca\u011f\u0131n\u0131 taahh\u00fct etmesi d\u00f6nem itibariyle \u201cittihad-\u0131 anas\u0131rc\u0131\u201d unsurlar\u0131n mecburi vaadi gibiydi. Bu s\u00f6zlerin \u00fczerinden daha bir y\u0131l bile ge\u00e7meden iltihak edilen \u0130ttihat ve Terakki Cemiyetinin, bir \u0131rk veya ulus temeline dayanan cemiyetleri yasaklayarak KTTC\u2019nin kap\u0131s\u0131na kilit vurmas\u0131 ise kaderin cilvesi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Say\u0131da Babanzade \u0130smail Hakk\u0131 imzas\u0131yla \u201cK\u00fcrtler ve K\u00fcrdistan\u201d isimli bir makale de var. \u00a0D\u00f6nemin K\u00fcrt elitlerinin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ele vermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kimlik hiyerar\u015fisinin yaz\u0131da \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanmas\u0131 hayli \u00f6\u011fretici: K\u00fcrtler ilk olarak M\u00fcsl\u00fcman, sonra Osmanl\u0131 ve son olarak da K\u00fcrt olmal\u0131. \u00a0Fakat bu kimlik hiyerar\u015fisinde baz\u0131 halklara sata\u015fma da g\u00f6ze \u00e7arpmaktayd\u0131. Buna g\u00f6re K\u00fcrtlerin ilk kimli\u011finin \u0130slam, ikincisinin ise \u201chilesiz\u201d, \u201cgizli hesaps\u0131z\u201d, \u201c\u00f6z Osmanl\u0131\u201d olarak nitelenmesi bir yerlere a\u00e7\u0131k bir mesajd\u0131 \u015f\u00fcphesiz.\u00a0 Yaz\u0131n\u0131n Ermeni-K\u00fcrt ili\u015fkilerini ele ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde bu sata\u015fman\u0131n objesinin z\u0131mnen Ermeniler oldu\u011fu \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmez. Bu durumda yazar\u0131n, ittihat\u00e7\u0131lar\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 payla\u015fan tarzda bir K\u00fcrt olarak Ermenileri hileci, gizli hesap\u00e7\u0131, Osmanl\u0131 d\u0131\u015f\u0131 \u015f\u00fcpheli bir potansiyele sahip \u201chalk\u201d olarak nitelemesi epey manidar. Yazar\u0131n Baban a\u015firetinin \u00f6nde geleni ve KTTC\u2019ye omuz veren en \u00f6nemli \u00fc\u00e7 aileden biri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde s\u00f6ylediklerinin K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fc ilzam eden bir yan\u0131n\u0131n oldu\u011fu da a\u00e7\u0131k. Yine bu tahkir s\u00f6ylemlerinin K\u00fcrdistan gazetesinin politik Ermenileri \u201cbozguncu\u201d ve \u201cinsanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131\u201d olarak i\u015fleyen s\u00f6ylemleriyle akrabal\u0131klar\u0131 da cabas\u0131.\u00a0 Bu mantaliteyle pogromlar\u0131 ima eden yazar, eski h\u00fck\u00fcmet \u00f6ld\u00fcrmeyi te\u015fvik eder, talan yapt\u0131r\u0131r sonra da kendini temize \u00e7ekerek b\u00fct\u00fcn cinayetleri K\u00fcrtlerin vah\u015feti diye a\u00e7\u0131klard\u0131 demekteydi. Bir a\u00e7\u0131dan asl\u0131nda bu istibdat d\u00f6nemi s\u00f6ylemi K\u00fcrdistan gazetesinin devam\u0131 niteli\u011finde bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131. K\u00fcrdistan gazetesi bu siyasi duruma \u201cA.Hamit ile zalim memurlar rejimi\u201d derken, KTTG daha afili ve entelekt\u00fcel bir edayla \u201cistibdat\u201d d\u00f6nemi tan\u0131mlamas\u0131 yapmaktad\u0131r. Ne var ki K\u00fcrdistan gazetesi bu s\u00f6zlerden sonra \u00e7o\u011funlukla bu olaylardaki K\u00fcrt i\u015ftirakini a\u00e7\u0131k y\u00fcreklilikle k\u0131nayarak, \u00e7uvald\u0131z\u0131 her zaman kullanmaya meyyalken; KTTG\u2019n\u0131n elinde \u00e7uvald\u0131z de\u011fil, i\u011fne vard\u0131r yaln\u0131zca. Bu \u015fekilde gazeteye al\u0131nan ilk K\u00fcrt-Ermeni yaz\u0131s\u0131 pogromlar\u0131 g\u00f6rmemek gibi talihsiz bir tav\u0131r ile ba\u015flasa da olan biteni ima yoluyla da olsa vah\u015fet olarak tan\u0131mlamas\u0131n\u0131n hakk\u0131 teslim edilmeli. Bu yaz\u0131da Ermeni-K\u00fcrt ili\u015fkilerinde tak\u0131n\u0131lan \u201cketum tutum\u201d genel olarak KTTG\u2019nin bu konudaki esas politikas\u0131d\u0131r. \u0130lk say\u0131da politikas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k eden gazetenin, K\u00fcrt ermeni ili\u015fkilerinde sorunlar\u0131 ortaya koyup \u00e7\u00f6zmek ve y\u00fczle\u015fmek yerine m\u00fcmk\u00fcnse g\u00f6rmemeyi, ge\u00e7i\u015ftirmeyi ve zamana yaymay\u0131 ama\u00e7layan bir tav\u0131r sahibi oldu\u011fu iddia edilebilir b\u00f6ylelikle. Yine say\u0131da derne\u011fin ba\u015fkan\u0131 Seyyid Abdulkadir\u2019in bir yaz\u0131s\u0131 da var. Yazar, eski y\u00f6netimi istibdat olarak tan\u0131mlay\u0131p, k\u00f6t\u00fc politikalar\u0131 nedeniyle a\u015firetler ve gayr\u0131 m\u00fcslimler aras\u0131nda \u00e7e\u015fitli sorunlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmesi \u00f6nemli. Bu tespitte K\u00fcrtlerin de\u011fil de baz\u0131 a\u015firetlerin alt\u0131 \u00e7izilmesi kadar Ermenilerin de\u011fil de gayr\u0131-m\u00fcslim kimli\u011finin alt\u0131n\u0131n \u00e7izilmesi not edilmeli. Yine de yazar\u0131n K\u00fcrdistan\u2019da bu naho\u015f olaylar y\u00fcz\u00fcnden sevgi ba\u011flar\u0131n\u0131n koptu\u011funa de\u011finmesi do\u011fru bir te\u015fhis.\u00a0 Anayasan\u0131n ilan\u0131yla \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ate\u015finin yand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve baz\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yanl\u0131\u015f yorumlayarak yeni haks\u0131zl\u0131klar yapt\u0131\u011f\u0131na de\u011finmesinin hedefinde Ermeniler vard\u0131 elbette.\u00a0 \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ilan\u0131ndan bu yana kendisine bir tak\u0131m haberlerin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131na de\u011finen yazar, istibdat d\u00f6neminden k\u00f6t\u00fc etkilenmi\u015f baz\u0131 M\u00fcsl\u00fcman olmayan unsurlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yanl\u0131\u015f yorumlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, istibdattan etkilenerek ge\u00e7mi\u015fe ait pek \u00e7ok ac\u0131kl\u0131 i\u015fler ortaya koyduklar\u0131n\u0131, kendiliklerinden baz\u0131 su\u00e7lar uydurduklar\u0131n\u0131, \u00f6zel bas\u0131nlar\u0131n\u0131n da bu vesileyle \u015fikayet vaveylas\u0131 kopard\u0131klar\u0131na de\u011finmesi hem yeni h\u00fck\u00fcmete hem de ermeni siyasas\u0131na a\u00e7\u0131k bir mesajd\u0131 ku\u015fkusuz. \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn nas\u0131l k\u00f6t\u00fc yorumland\u0131\u011f\u0131na misal bab\u0131ndan bir tak\u0131m K\u00fcrt liderlerin g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ile pogromlarda el de\u011fi\u015ftiren topra\u011f\u0131n geri al\u0131nmas\u0131 iddialar\u0131n\u0131n ortal\u0131\u011f\u0131 sarmas\u0131 g\u00f6sterilmekte.\u00a0 Bu d\u00f6nemin miras\u0131 olarak bir unsurun ma\u011fdur, di\u011fer unsurlar\u0131n zalim g\u00f6sterilmesinin do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden yazar, bu \u015fekilde d\u00fczenin sa\u011flanamayaca\u011f\u0131na de\u011finmesi not edilmeli. S\u00f6z\u00fc Hamidiye alaylar\u0131na getiren yazar\u0131n, alaylar\u0131n gerekli oldu\u011fu fakat \u0131slah edilmesi gerekti\u011fini i\u015flemesi cemiyetin resmi fikirleriydi ayn\u0131 zamanda. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere alaylar\u0131n Ermeni n\u00fcmayi\u015flerini bast\u0131rmak i\u00e7in kuruldu\u011fu, talanc\u0131l\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131, masum ermeni \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc yolundaki K\u00fcrdistan gazetesinin tespitleri mazide kalm\u0131\u015ft\u0131r art\u0131k. Yine de hakkaniyeti g\u00f6zeten yazar\u0131n, zarar g\u00f6ren vatanda\u015flar\u0131n zarara u\u011frad\u0131klar\u0131n\u0131 inkar edemeyiz diyerek bu bakiyeyi istibdat d\u00f6neminin hesab\u0131na yazmas\u0131 enteresan. Bu konuda h\u00fck\u00fcmete ak\u0131l veren yazara g\u00f6re h\u00fck\u00fcmetin istibdat d\u00f6nemi su\u00e7lar\u0131n\u0131 unutarak, ki\u015fisel su\u00e7lar\u0131 kanun \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131karmas\u0131 gerekir. Ki\u015fisel su\u00e7tan kast\u0131n ise muhtemelen pogromla alakas\u0131z su\u00e7lar oldu\u011fu besbelli. Yazar, ki\u015fisel su\u00e7lar\u0131 bu \u015fekilde kanuna teslim ederken \u00e7arp\u0131c\u0131 ve dikkat \u00e7ekici bir \u00f6neride daha bulunur.\u00a0 De\u011fi\u015fik topluluklar aras\u0131ndaki so\u011fukluk ve anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n iki taraf\u0131n b\u00fcy\u00fckleri ve ileri gelenleriyle h\u00fck\u00fcmetin atayaca\u011f\u0131 memurlardan olu\u015facak birka\u00e7 \u00f6zel kurul arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla t\u00fcmden \u00e7\u00f6z\u00fcmlenebilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cFile\u201d bile olsa<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lk say\u0131da ayr\u0131ca Seyyah Ehmed \u015eewqi taraf\u0131ndan K\u00fcrt\u00e7e bir yaz\u0131 da tab edilmi\u015ftir. \u0130ttihat yapal\u0131m birle\u015felim diyen yazar vatanda\u015flar\u0131n birbirleriyle uyumlu ve g\u00fczel bir \u015fekilde ge\u00e7inmesini vaz eder. \u0130ttihat demek yurtta\u015flar\u0131n kendi aralar\u0131nda ittifak etmesi demek diyen yazar\u0131n bu vatanda\u015f \u201cfile\u201d bile olsa demesi hayli \u00f6\u011fretici. (bira file be) \u00a0\u201cF\u0131le bile olsa\u201d diyen yazar\u0131n iyi niyetli dahi olsa Ermenileri bile edat\u0131yla kar\u015f\u0131layarak a\u00e7\u0131k bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapmas\u0131 kritik \u00f6neme sahip.\u00a0 K\u00fcrtlerin Ermenilerle e\u015fitlenmesine hala burun k\u0131v\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan bu c\u00fcmleler tam bir numune. K\u00fcrt\u00e7enin foneti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde \u201cbira\/bila\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn belli bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma mant\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde a\u015fa\u011f\u0131-l\u0131k veya k\u00f6t\u00fc-l\u00fck g\u00f6r\u00fclen bir hale verilen kerhen bir onay oldu\u011funu biliyoruz. Yine ilk say\u0131da Diyarbekir mebuslu\u011funa \u201cerbab\u0131 hamiyet\u201d olarak taltif edilen Pirin\u00e7cizade Arif efendinin se\u00e7ildi\u011fi haberine gazetede yer verilmesi epey \u00f6nemli.\u00a0 Neden anlaml\u0131 ve \u00f6nemli oldu\u011fu bu zat\u0131n CV\u2019si g\u00f6stermekte zaten: \u201c1895 D. Bekir\u2019de Ermenilere d\u00f6n\u00fck katliam tertip\u00e7isi, Ermeni \u0131slahat g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri s\u0131ras\u0131nda Ermenilere verilecek tavizleri, kanla bozaca\u011f\u0131 yemini eden e\u015fraftan te\u015fkil edilmi\u015f komitenin \u00f6nde geleni. Pogromlarda dominant rol oynayan bu zata di\u011fer say\u0131larda da g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere gazetenin kefil olmas\u0131 ve de erbab\u0131 hamiyet olarak taltif edilip bir kamu spotu bi\u00e7iminde bu kefaletin g\u00f6zlere sokulmas\u0131 \u00e7ok \u015fey anlatmaktayd\u0131 asl\u0131nda.\u00a0 \u00a0\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130kinci say\u0131da S. Ahmed \u015eewqi taraf\u0131ndan yaz\u0131lan yaz\u0131da K\u00fcrtlere e\u011fer siz \u015feriat\u0131n emri do\u011frultusunda ittifak etmezseniz \u00fclkeniz elinizden \u00e7\u0131kacak, e\u011fer \u015fimdi a\u011faysan\u0131z ittifak etmemeniz halinde bir t\u00fcr Hegelyen dinamikle \u201cxulamlar\u0131n xulam\u0131\u201d (k\u00f6lelerin k\u00f6lesi) haline gelirsiniz diyerek olaya s\u0131n\u0131fsal bir tonun dahil edilmesi dikkat \u00e7ekici. Burada K\u00fcrtlerin Fileler gibi ittifak yapmamas\u0131 halinde \u00fclkenin elden \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 ve s\u0131n\u0131fsal olarak eski stat\u00fclerinin kaybedilerek K\u00fcrtlerin k\u00f6lele\u015ftirilece\u011fi anlat\u0131lmaktayd\u0131. K\u00fcrdistan gazetesinin in\u015fa etti\u011fi gelene\u011fin i\u00e7inden konu\u015fan yazar\u0131n, \u201chala f\u0131rsat\u00e7\u0131 Ermeniler\u201d imas\u0131yla K\u00fcrtleri aya\u011fa kald\u0131rmaya ve birli\u011fe \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131 manidar. Bu say\u0131da ayr\u0131ca \u00f6nemli bir haber yoruma g\u00f6re derne\u011fin esas \u00e7al\u0131\u015fma ve gayelerinden olan \u201cK\u00fcrtler ile Ermeniler\u201d aras\u0131nda uzla\u015fma sa\u011flama giri\u015fimlerinde ba\u015far\u0131lar elde edildi\u011fi yaz\u0131lmaktad\u0131r. Bu uzla\u015fman\u0131n genelle\u015ftirilip kal\u0131c\u0131la\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u0130stanbul\u2019daki ermeni komitelerle g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131n ifade edilmesi yeni bir durum \u015f\u00fcphesiz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc say\u0131da Diyarbekirli Ziya (G\u00f6kalp)in bir \u015fiirine yer verilmesi ilgi \u00e7ekici. Milette uyand\u0131 yeniden bir ulu vicdan\/\u00e7\u0131kt\u0131 yeni bir nesl-i g\u00fczin kalb-i vatandan diyerek yeni ittihat\u00e7\u0131-militarist jenerasyona \u00f6vg\u00fcler dizilmesi dikkat \u00e7ekici.\u00a0\u00a0 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc say\u0131da \u00a0\u201cK\u00fcrt\u00e7e lisan\u0131m\u0131z\u201d isimli anonim yaz\u0131da filelerle, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 yaratan Tanr\u0131n\u0131n ayn\u0131 Tanr\u0131 oldu\u011funa de\u011finilerek b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n ayn\u0131 oldu\u011fu ve e\u015fit olmas\u0131na de\u011finilmesi dikkate \u015fayan. Fileler de bizim vatanda\u015f\u0131m\u0131z diyen yaz\u0131 onlara iltifat edin, g\u00f6n\u00fcl verin, ikram ve \u015fefkat g\u00f6sterin diyerek \u00e7o\u011fulculu\u011fun faydalar\u0131na de\u011finmesi hayli dikkat \u00e7ekici. Buradaki polarizasyonun bir t\u00fcr \u201chomo homini homo\u201d yani insan insan i\u00e7indir anlay\u0131\u015f\u0131nda olmas\u0131n\u0131n alt\u0131 \u00e7izilmeli.\u00a0 Ba\u015fyaz\u0131da ise ittihat\u00e7\u0131 elitler i\u00e7inde s\u00f6z sahibi \u0130.H.Baban\u2019\u0131n bir yaz\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Baban, Erzurum, Tebriz, \u015eiran, Musul aras\u0131nda kalan yar\u0131m dairede K\u00fcrt unsurunun di\u011fer kalan t\u00fcm unsurlar\u0131n toplam\u0131ndan fazla oldu\u011funu hat\u0131rlatma gere\u011fi duymas\u0131 bo\u015funa de\u011fildi \u015f\u00fcphesiz. N\u00fcfus k\u0131yas\u0131n\u0131n 1880\u2019li y\u0131llardan bu yana genelde g\u00fcndem olan bir konu oldu\u011funu hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu de\u011fininin Ermeni iddialar\u0131na cevap mahiyetinde olmas\u0131 muhtemel. K\u00fcrdistan gazetesinin in\u015fa etti\u011fi Moskof tehdidi gelene\u011fi burada da yay\u0131lmac\u0131, sald\u0131rgan ve yutucu Rus s\u0131fatlar\u0131yla K\u00fcrtlerin g\u00f6z\u00fcne sokulmaktayd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Be\u015finci say\u0131da \u201cDikkate de\u011fer bir Telgraf\u201d var kar\u015f\u0131m\u0131zda. Bu telgraf 1890 pogromlar\u0131ndan 1915 soyk\u0131r\u0131m\u0131na giden yolda Pirin\u00e7cizade ailesinin KTTG ile pasla\u015fmalar\u0131n\u0131 ihtiva etti\u011fi i\u00e7in hayati derecede \u00f6neme haiz. Telgraf metni aynen \u015fu \u015fekildedir: \u201cMilletvekili olmak sevdas\u0131nda bulunanlar, se\u00e7im t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc uyar\u0131nca g\u00f6nderilen say\u0131n milletvekilimiz Arif efendiye kar\u015f\u0131 yalan s\u00f6zler sarf etmekten ibaret olarak, \u00e7ar\u015f\u0131larda esnafa tutanak m\u00fch\u00fcrlettiriyorlar. Anayasan\u0131n a\u00e7\u0131k se\u00e7ik h\u00fck\u00fcmleri \u00e7er\u00e7evesinde 55 bin K\u00fcrt taraf\u0131ndan se\u00e7ilmi\u015f olan milletvekilimiz, K\u00fcrdistan\u2019\u0131n y\u00fcce ba\u015fl\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fclerinden, en lay\u0131k olan ve en hakkeden oldu\u011fu halde, yasal yetkiye ayk\u0131r\u0131 olarak b\u00f6yle sald\u0131r\u0131lmak istenen haklar\u0131n\u0131n kamunun esenli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan korunmas\u0131 istirham olunur.\u201d Bu sat\u0131rlar m\u0131 \u00e7ok trajik yoksa bu sat\u0131rlar\u0131n KTTC Diyarbekir \u015fubesinden g\u00f6nderilmesi mi belli olmaz ama 55 bin K\u00fcrt taraf\u0131ndan se\u00e7ildi\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen ve de K\u00fcrdistan\u2019\u0131n y\u00fcce ba\u015fl\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fcs\u00fc olarak yere g\u00f6\u011fe s\u0131\u011fd\u0131r\u0131lamayan ki\u015fi olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar\u0131lan ki\u015fi pogromdan gelen \u015f\u00f6hrete sahip Arif Pirin\u00e7\u00e7izadeden ba\u015fkas\u0131 de\u011fil. \u00c7ok daha \u00f6nemlisi \u015faibeli olan bu zat\u0131n K\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki Cemiyetinin Diyarbekir \u015fubesince 55 bin K\u00fcrt taraf\u0131ndan se\u00e7ildi\u011fi ve K\u00fcrdistan\u2019\u0131n y\u00fcce ba\u015fl\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fcs\u00fc olarak selamlanmas\u0131yd\u0131. Belki de esas traji\u011fi sona kalacak \u015fekilde gazete y\u00f6netiminin de k\u0131sa, \u00f6z ve vurucu analizi ile bu badana seans\u0131na i\u015ftirak etmesiydi: \u201cyukar\u0131daki telgraf her y\u00f6nden dikkate de\u011fer. Arif efendi hamiyete ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve yetene\u011fi ile \u00f6yle tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r ki, rekabet sevdas\u0131yla yap\u0131lan sald\u0131r\u0131 onun ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 erdemin tepesine yeti\u015femez. Biz, ad\u0131 ge\u00e7enin se\u00e7ilmesindeki do\u011frulu\u011fu hakk\u0131yla takdir eder, kendisini ruhumuzun i\u00e7tenli\u011fiyle kutlar\u0131z.\u201d Cemiyet ve gazetenin Arif beyi, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kahraman\u0131, erbab\u0131 hamiyet, yetenekli s\u0131fatlar\u0131yla cilalamas\u0131 belki bir \u015fekilde tolere edilebilir ama 55 bin K\u00fcrd\u00fcn oyuna i\u015faretle onu bir K\u00fcrt mebusu veya K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcn temsilcisi olarak ba\u015f k\u00f6\u015feye buyurmas\u0131 herhalde ge\u00e7i\u015ftirilecek s\u0131radan bir konu de\u011fil. Bu \u015fekilde ermeni katliam\u0131ndan \u00f6n\u00fcn\u00fc dev\u015firip bundan siyasi ikbal \u00fcreten Arif beyin, K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcn ve K\u00fcrt kimli\u011finin i\u00e7ine al\u0131narak K\u00fcrtlerin ve K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcn temsilcisi haline getirilmesi double trajediden sonra herhalde bir komedi. Siyasi ve entelekt\u00fcel ba\u011flamda anti-ermenili\u011fin K\u00fcrdistan gazetesi eliyle K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcn ve K\u00fcrt kimli\u011finin i\u00e7ine al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck. K\u00fcrdistan gazetesinin gelene\u011fini devamla KTTG, Ermeni d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131yla naml\u0131 yerel unsurlar\u0131, -bu vas\u0131flar\u0131n\u0131 bildikleri halde- K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcn bir temsilcisi haline getirerek K\u00fcrtl\u00fck siyasetini \u00f6rg\u00fctsel olarak Ermeni kar\u015f\u0131t\u0131 bir kompozisyon ile tahkim etmesi son derece \u00f6nemli bir hal. Bu hal \u00fczere ba\u015flang\u0131\u00e7ta ve kitlele\u015fme d\u00f6nemlerinde K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcn hi\u00e7 de\u011filse bir damar\u0131n\u0131n kuramsal ve de \u00f6rg\u00fctsel olarak anti-ermenilik \u00fczerine bina edilmesi soyk\u0131r\u0131ma giden yolda bir k\u0131s\u0131m K\u00fcrt i\u015ftirakini kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir amil olarak rol oynad\u0131\u011f\u0131 inkar edilemez.\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">6. say\u0131n\u0131n haber ku\u015fa\u011f\u0131nda Osmanl\u0131 \u0130TC\u2019nin Selanik\u2019teki Genel Merkezinin atamas\u0131yla Diyarbekirli \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc edebiyat\u00e7\u0131lardan Ziya efendi (G\u00f6kalp) nin Diyarbekir, Wan, Bitlis, Erzurum illerinde \u0130ttihat ve Terakki Cemiyet \u015fubelerini kurmakla ve buralar\u0131 s\u00fcrekli tefti\u015f etmekle g\u00f6revlendirildi\u011fi belirtilmektedir. Arif Pirin\u00e7cizade\u2019nin ye\u011feni olan Ziya G\u00f6kalp\u2019in bu kritik g\u00f6reve atanmas\u0131 1915 soyk\u0131r\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli. Zira esas olarak merkezle kontras halinde Diyarbekir ve \u00e7eperinde soyk\u0131r\u0131m\u0131 \u00f6rg\u00fctleyen bu \u015fubeydi. Gazetenin bunu k\u0131van\u00e7l\u0131 bir dille anlatmas\u0131n\u0131n bir di\u011fer \u00f6nemli sebebi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc edebiyat\u00e7\u0131 olarak taltif etti\u011fi Ziya Efendi\u2019nin K\u00fcrdistan\u2019da \u00f6rg\u00fctlenme i\u015finin bir t\u00fcr CEO\u2019lu\u011funa getirilmesiydi. Ziya efendi, bilin\u00e7li bir \u015fekilde Ermenileri has\u0131m olarak g\u00f6ren day\u0131s\u0131 Arif Pirin\u00e7cizade, o\u011flu Feyzi Pirin\u00e7cizade ve di\u011fer soyk\u0131r\u0131m g\u00f6n\u00fcll\u00fcs\u00fc ki\u015fileri Diyarbekir \u015fubesinde istihdam etmi\u015fti. T\u00fcm bu lekeli ki\u015filerin \u00f6rg\u00fctsel istihdam\u0131 gazetenin g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde olup biterken gazetenin bu sirk\u00fclasyondan memnuniyet duymas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak kolay de\u011fil.\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Telgraf\u0131n Tellerine Konan Ermeni D\u00fc\u015fmanlar\u0131<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hemen yan s\u00fctunda ise gazete taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan \u201cDiyarbekir Milletvekilli\u011fi ve \u015eikayet\u00e7ileri\u201d analizi yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Milletvekili se\u00e7ilip \u0130stanbul\u2019a gelen Arif pirin\u00e7cizade hakk\u0131nda daha \u00f6nce garazl\u0131 yay\u0131nlar yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00fcz\u00fcnt\u00fcyle kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131 belirten edit\u00f6r; bu konuda KTTC Diyarbekir \u015fubesinden gelen telgraf\u0131 yay\u0131nlad\u0131klar\u0131n\u0131 bildirmi\u015ftir. Arif efendinin namus ve hamiyetinin herkes\u00e7e bilindi\u011fini belirten edit\u00f6r, \u015fikayetlerin s\u00fcbjektif nedenlerden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmektedir. Yerel gazetelerden \u201cDiyarbekir\u201d ve \u201cYeni Gazete\u201dden Arif beyle alakal\u0131 \u00e7\u0131kan haberleri referans g\u00f6steren edit\u00f6r, iki gazetede yer alan yorumlar\u0131 copy-paste yaparak Arif efendinin arkas\u0131nda durmaya devam edecektir. Arif efendinin uzun y\u0131llar Diyarbekir gazetesinde ba\u015fyazarl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda dostlar\u0131n\u0131n ona kefil olmas\u0131n\u0131 es ge\u00e7ebiliriz. \u201cYeni Gazete\u201dden verilen yaz\u0131da ise Arif bey, ayd\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc\u2026 halk\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcmit ve \u00e7\u0131karlar\u0131na fedakarca hizmet\u00e7i olan biri\u2026olarak tan\u0131t\u0131l\u0131rken; Ermenilerden, gelece\u011fin \u00fcmit ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131, ge\u00e7mi\u015fin garaz ve an\u0131lar\u0131na y\u00fcklememeleriyle \u015fikayetlerini geri al\u0131p Arif efendinin yapt\u0131klar\u0131n\u0131n sineye \u00e7ekilmesi talep edilmekteydi. KTTG\u2019nin de asl\u0131nda bu son \u00f6\u011f\u00fctle uyumlu \u015fekilde bir yay\u0131n \u00e7izgisi izledi\u011fini belirtmi\u015ftik. Gazetenin di\u011fer s\u00fctununda bu sefer Pirin\u00e7cizade Feyzi bey var kar\u015f\u0131m\u0131zda. \u00a0Bu \u015fahs\u0131n CV\u2019si babas\u0131 Arif beyi g\u00f6lgede b\u0131rakacak bir kariyere tekab\u00fcl eder: \u0130TC Diyarbekir \u015fube y\u00f6neticisi, soyk\u0131r\u0131m\u0131 organize i\u00e7in kurulan tahkik komisyon \u00fcyesi, D.bekir, Mardin, ve \u00e7eperindeki soyk\u0131r\u0131ma bir k\u0131s\u0131m K\u00fcrt i\u015ftirakinde K\u00fcrtleri ikna edip r\u0131zalar\u0131n\u0131 imal eden, devletle K\u00fcrt a\u015firetleri aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 noktas\u0131 ve sonradan Kemalist d\u00f6nemde bakanl\u0131k yapm\u0131\u015f birisi olarak saymakla bitmez bir kariyer. A\u00e7\u0131k s\u00fctunda, gazete y\u00f6netimi Feyzi Pirin\u00e7cizade\u2019ye a\u00e7\u0131k mektup yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r. Gazete, Feyzi beye \u015fu manidar c\u00fcmlelerle seslenmekte: \u201cK\u00fcrtlerin gelecekteki mutlulu\u011funa, aralar\u0131nda k\u00fclt\u00fcr ve bilginin yay\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik yurtseverce ciddi arzu ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 takdire de\u011fer.\u201d Feyzi beyin yurtseverlik \u00fczerinden K\u00fcrtlerin mutlulu\u011fu i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan bir K\u00fcrtl\u00fck unsuru olarak selamlanmas\u0131 K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcn bu d\u00f6nemki muhtevas\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayli \u00f6\u011fretici. Feyzi Pirin\u00e7cizade ile gazetenin neden ileti\u015fime ge\u00e7ti\u011fi, Feyzi beyin gazeteden ne istedi\u011fi belli de\u011fil. Ancak verilen yan\u0131ttan anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6re babas\u0131 Arif beye, s\u00fcrekli kefil olan gazeteye, Feyzi beyin \u015f\u00fckranlar\u0131n\u0131 sunmak amac\u0131yla mektup g\u00f6nderdi\u011fi tahmin edilebilir. Bunun yan\u0131nda Feyzi beyin mektubunda ayr\u0131ca bu kefalete kar\u015f\u0131l\u0131k olarak kendilerinin de K\u00fcrtlere ve K\u00fcrtl\u00fc\u011fe hizmet edecek \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7inde olduklar\u0131n\u0131 bildirmek i\u00e7in gazeteyi haberdar etmi\u015f olmas\u0131 kuvvetle muhtemel. Peki soyk\u0131r\u0131ma 6 y\u0131l kala 4 kez Arif beyin, 1 kez Feyzi beyin, 3 kez Ziya G\u00f6kalp\u2019in, 1 kez K\u00f6r H\u00fcseyin Pa\u015fan\u0131n gazete s\u00fctunlar\u0131nda kalbi m\u00fcspet duygularla a\u011f\u0131rlanmas\u0131n\u0131 nas\u0131l yorumlamal\u0131. Belli ki KTTG ve ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu cemiyet, sadece politik ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel olarak Osmanl\u0131c\u0131 bir siyasi kavray\u0131\u015fa sahip olman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7erek, \u0130TC\u2019nin yerel unsurlar\u0131yla bilhassa Diyarbekir \u015fubesiyle siyaseten ortakla\u015fman\u0131n ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 veren tarzda bir tutumun da sahibi olmu\u015flard\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle KTTG, 6 y\u0131l sonra K\u00fcrdistan\u2019da Bab\u0131ali ad\u0131na soyk\u0131r\u0131m\u0131 \u00f6rg\u00fctleyecek Osmanl\u0131 \u0130TC Diyarbekir \u015fubesiyle dirsek temas\u0131nda bulunmakta bir beis g\u00f6rmemektedir. Bahse konu akt\u00f6rlerin hem 1890 pogromlar\u0131n\u0131n hem de 1915 soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n lokal \u00f6rg\u00fctleyiciliklerini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde K\u00fcrtl\u00fck siyaseti ad\u0131na bu ki\u015filere kefil olunmas\u0131n\u0131, bunlarla i\u015fbirli\u011finin yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gerekti\u011fi a\u00e7\u0131k. Ne olursa olsun KTTG\u2019nin soyk\u0131r\u0131ma 6 y\u0131l kala ikbali soyk\u0131r\u0131mla lekelenecek akt\u00f6rlerle s\u0131k\u0131 f\u0131k\u0131 olmas\u0131, onlarla ortak proje y\u00fcr\u00fctmeleri ve bu ortakl\u0131k \u00fczerinden K\u00fcrtl\u00fck siyasetini y\u00fcr\u00fctmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 soyk\u0131r\u0131ma K\u00fcrt i\u015ftiraki i\u00e7in motivasyon kayna\u011f\u0131 olmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">7.say\u0131da \u201cK\u00fcrtler ve Ermeniler\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir haber yorumda K\u00fcrtlerle Ermenilerin sakin olduklar\u0131 illerde bu iki halk aras\u0131nda var olan anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 temelden \u00e7\u00f6zmeye yarayan \u00f6nlemleri a\u00e7\u0131klamak \u00fczere dernek taraf\u0131ndan i\u00e7i\u015fleri bakanl\u0131\u011f\u0131na daha \u00f6nce sunulmu\u015f muht\u0131ran\u0131n bir an \u00f6nce y\u00fcr\u00fcrl\u00fcl\u00fck alan\u0131na sokulmas\u0131 talep edilmesi \u00e7arp\u0131c\u0131. 8. say\u0131n\u0131n haber k\u0131sm\u0131nda ise K\u00fcrdistan gazetesi taraf\u0131ndan Sason olaylar\u0131 s\u0131ras\u0131nda Ermenilerin katliam\u0131na kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 halde sultan taraf\u0131ndan bu fiillere devam\u0131 i\u00e7in af edildi\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen Heyderan A\u015firet reisi K\u00f6r H\u00fcseyin pa\u015fa bu kez gazetede de ad\u0131ndan s\u00f6z ettirmektedir. Hamidiye mirlivas\u0131 titrini kullanan Heyderanl\u0131 H\u00fcseyin pa\u015fa, \u0130kdam gazetesinde Adilcevaz kaymakam\u0131 ve Erci\u015f Kumandan vekilini kendisinin \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcne dair \u00e7\u0131kan habere tekzip mahiyetinde bir mektup kaleme alm\u0131\u015ft\u0131r. H\u00fcseyin pa\u015fa yeni rejimle uzla\u015fman\u0131n ilk ad\u0131m\u0131 olarak y\u00fcklenen su\u00e7lardan kendisini aklama i\u015fine giri\u015firken neden s\u00f6z konusu \u0130kdam gazetesine de\u011fil de KTTG\u2019ye tekzip yazd\u0131\u011f\u0131 da sorgulanmal\u0131. H\u00fcseyin pa\u015fa ihtimalen gazetenin istibdat d\u00f6nemine iyisiyle k\u00f6t\u00fcs\u00fcyle s\u00fcnger \u00e7eken politikas\u0131ndan ilham alm\u0131\u015fa benzer. Gazetenin s\u00fctunlar\u0131n\u0131n H\u00fcseyin pa\u015fa gibilerine a\u00e7\u0131k oldu\u011fu Arif bey \u00f6rne\u011finden belliydi zaten. Gazete, istibdat kli\u015fesiyle pogromlara \u00f6rt\u00fc \u00e7ekmi\u015f, Ermenilere yap\u0131lanlar\u0131n yarg\u0131ya teslim edilmesini, eski defterleri a\u00e7mayal\u0131m savunmas\u0131yla \u00f6nleyerek bir bak\u0131ma Ermenilere yap\u0131lanlar\u0131 tolere eden bir yay\u0131n \u00e7izgisi izlemi\u015ftir. 1890 pogromlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden gelen ve akt\u00f6rlerinin korunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde ince bir siyaset \u00f6rg\u00fctleyen bu d\u00f6nem K\u00fcrtl\u00fck siyasetinin Ermeniler ve mallar\u0131na g\u00f6z koymu\u015f potansiyel katliamc\u0131lar\u0131 cesaretlendirdi\u011fi yorumu abart\u0131 de\u011fil.\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u00fcseyin Pa\u015fazade S\u00fcleyman taraf\u0131ndan yaz\u0131lan \u201cK\u00fcrtler ve Ermeniler\u201d yaz\u0131s\u0131 9. say\u0131n\u0131n ba\u015fyaz\u0131s\u0131. Yazar, \u0130slama s\u0131k\u0131 ba\u011fl\u0131 olan K\u00fcrtlerin Ermenilerin haklar\u0131na her bak\u0131mdan sayg\u0131 g\u00f6sterdiklerini iddia ederek, \u00a0Ermenilerin de ba\u011fnaz olan ve huzur ve rahatl\u0131\u011f\u0131 ortadan kald\u0131ran baz\u0131 m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n aldatmalar\u0131na kap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazmas\u0131 bize K\u00fcrdistan gazetesinin \u201cbozguncu ermeni\u201d kategorisini hat\u0131rlatmaktad\u0131r. T\u0131pk\u0131 K\u00fcrdistan gazetesi gibi KTTG de politik talepleri olan Ermenilerden hazzetmez. \u0130sa\u2019dan \u00f6nce 2600 y\u0131ldan beri K\u00fcrtler ile Ermeniler birlikte ya\u015famaktalar e\u011fer aralar\u0131nda sorun olmu\u015f olsayd\u0131 biri di\u011ferini \u00e7oktan imha etmesi gerekirdi diyen yazar ciddi bir sorun olmad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131nda.\u00a0 Devamla yazar ancak inkar edilemez bir ger\u00e7ek var ki; her iki halk da eski yaralar y\u00fcz\u00fcnden zay\u0131f d\u00fc\u015f\u00fcp hastalanm\u0131\u015ft\u0131r tespitini yapar. Bunlar\u0131n hastal\u0131klar\u0131n\u0131 tedavi etmek ve gerekli bak\u0131m ve ila\u00e7lar\u0131n\u0131 haz\u0131rlamak iki halk\u0131n ak\u0131ll\u0131 ve \u00f6nde gelen adamlar\u0131na d\u00fc\u015fece\u011fini not etmesi zaten cemiyetin projesiydi. Ayn\u0131 say\u0131da S\u00fcleyman Nazif taraf\u0131ndan yaz\u0131lan yaz\u0131da alt\u0131 y\u00fcz y\u0131ll\u0131k devlet olan Osmanl\u0131n\u0131n ayakta kalmas\u0131 i\u00e7in d\u0131\u015f ve i\u00e7 tehditlere ayn\u0131 anda vurgu yapmas\u0131 yeni bir hal. \u0130\u00e7 tehdit diskurunun bu d\u00f6nemlerde K\u00fcrtlerin l\u00fcgatlerine sinmesi not edilmeli.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Kaynak\u00e7a<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>K\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki Gazetesi, M.E.Bozarslan edisyonu, Uppsala,\u0130sve\u00e7<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>K\u00fcrdistan Gazetesi, M. E. Bozarslan edisyonu, Uppsala, \u0130sve\u00e7<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Celile Celil,\u00a0 K\u00fcrt Ayd\u0131nlanmas\u0131, Avesta yay\u0131nlar\u0131<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Hans- Lukas Kieser, Iskalanm\u0131\u015f Bar\u0131\u015f, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Garo Sasuni,\u00a0 K\u00fcrt Ulusal Hareketleri ve 15. Y\u00fczy\u0131ldan G\u00fcn\u00fcm\u00fcze Ermeni K\u00fcrt \u0130li\u015fkileri, Med Yay\u0131nlar\u0131<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Janet Klein, Hamidiye Alaylar\u0131, \u0130leti\u015fim yay\u0131nlar\u0131<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>P. Averyanov, Osmanl\u0131, \u0130ran, Rus Sava\u015flar\u0131nda K\u00fcrtler, Avesta yay\u0131nlar\u0131<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>M. \u015e\u00fckr\u00fc Hanio\u011flu, Osmanl\u0131 \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti ve J\u00f6n-T\u00fcrkl\u00fck, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Saidi Nursi, M\u00fcnazarat, S\u00f6z bas\u0131m yay\u0131n<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"\" href=\"http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/12264\/soykirima-7-yil-kala-kurd-teavun-ve-terakki-gazetesi-1908-1909#_ftnref1\"><i>[1]<\/i><\/a><i> \u0130ttihat demek yurtta\u015flar\u0131n kendi aralar\u0131nda ittifak yapmas\u0131 demek, bu yurtta\u015f isterse Ermeni (File) olsun, KTTG gazetesi say\u0131 -1-<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><i>http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/12264\/soykirima-7-yil-kala-kurd-teavun-ve-terakki-gazetesi-1908-1909<\/i><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>F\u0131rat Ayd\u0131nkaya Ge\u00e7en say\u0131m\u0131zda 1898-1902 aras\u0131nda yay\u0131mlanan K\u00fcrdistan gazetesinde \u00e7\u0131kan haber ve yorumlar\u0131 de\u011ferlendiren F\u0131rat Ayd\u0131nkaya\u2019n\u0131n bu say\u0131m\u0131zda da 1908-1909 aras\u0131nda yay\u0131mlanan K\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki gazetesini de\u011ferlendirdi\u011fi yaz\u0131s\u0131n\u0131 yay\u0131ml\u0131yoruz. Ayd\u0131nkaya\u2019n\u0131n ara\u015ft\u0131mas\u0131na gelecek say\u0131lar\u0131m\u0131zda da yer vermeye devam edece\u011fiz. \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u201c\u0130ttihat dibejine ittifaqa bi welatiya xwe ra, bira file be\u201d[1] K\u00fcrt Teav\u00fcn ve Terakki Gazetesi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,20,53],"tags":[],"class_list":["post-35847","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-tarih-sayfalari","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u201cSoyk\u0131r\u0131ma 7 y\u0131l kala \u201cK\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki Gazetesi (1908-1909)\u201d - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=35847\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cSoyk\u0131r\u0131ma 7 y\u0131l kala \u201cK\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki Gazetesi (1908-1909)\u201d - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"F\u0131rat Ayd\u0131nkaya Ge\u00e7en say\u0131m\u0131zda 1898-1902 aras\u0131nda yay\u0131mlanan K\u00fcrdistan gazetesinde \u00e7\u0131kan haber ve yorumlar\u0131 de\u011ferlendiren F\u0131rat Ayd\u0131nkaya\u2019n\u0131n bu say\u0131m\u0131zda da 1908-1909 aras\u0131nda yay\u0131mlanan K\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki gazetesini de\u011ferlendirdi\u011fi yaz\u0131s\u0131n\u0131 yay\u0131ml\u0131yoruz. Ayd\u0131nkaya\u2019n\u0131n ara\u015ft\u0131mas\u0131na gelecek say\u0131lar\u0131m\u0131zda da yer vermeye devam edece\u011fiz. \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u201c\u0130ttihat dibejine ittifaqa bi welatiya xwe ra, bira file be\u201d[1] K\u00fcrt Teav\u00fcn ve Terakki Gazetesi [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=35847\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-07-27T07:29:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2015-07-27T07:31:36+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"23 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=35847#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=35847\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"\u201cSoyk\u0131r\u0131ma 7 y\u0131l kala \u201cK\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki Gazetesi (1908-1909)\u201d\",\"datePublished\":\"2015-07-27T07:29:43+00:00\",\"dateModified\":\"2015-07-27T07:31:36+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=35847\"},\"wordCount\":4624,\"commentCount\":0,\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Makaleler\",\"Tarih Sayfalar\u0131\",\"T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=35847#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=35847\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=35847\",\"name\":\"\u201cSoyk\u0131r\u0131ma 7 y\u0131l kala \u201cK\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki Gazetesi (1908-1909)\u201d - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2015-07-27T07:29:43+00:00\",\"dateModified\":\"2015-07-27T07:31:36+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=35847#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=35847\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=35847#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201cSoyk\u0131r\u0131ma 7 y\u0131l kala \u201cK\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki Gazetesi (1908-1909)\u201d\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201cSoyk\u0131r\u0131ma 7 y\u0131l kala \u201cK\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki Gazetesi (1908-1909)\u201d - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=35847","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u201cSoyk\u0131r\u0131ma 7 y\u0131l kala \u201cK\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki Gazetesi (1908-1909)\u201d - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"F\u0131rat Ayd\u0131nkaya Ge\u00e7en say\u0131m\u0131zda 1898-1902 aras\u0131nda yay\u0131mlanan K\u00fcrdistan gazetesinde \u00e7\u0131kan haber ve yorumlar\u0131 de\u011ferlendiren F\u0131rat Ayd\u0131nkaya\u2019n\u0131n bu say\u0131m\u0131zda da 1908-1909 aras\u0131nda yay\u0131mlanan K\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki gazetesini de\u011ferlendirdi\u011fi yaz\u0131s\u0131n\u0131 yay\u0131ml\u0131yoruz. Ayd\u0131nkaya\u2019n\u0131n ara\u015ft\u0131mas\u0131na gelecek say\u0131lar\u0131m\u0131zda da yer vermeye devam edece\u011fiz. \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u201c\u0130ttihat dibejine ittifaqa bi welatiya xwe ra, bira file be\u201d[1] K\u00fcrt Teav\u00fcn ve Terakki Gazetesi [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=35847","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2015-07-27T07:29:43+00:00","article_modified_time":"2015-07-27T07:31:36+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"23 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=35847#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=35847"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"\u201cSoyk\u0131r\u0131ma 7 y\u0131l kala \u201cK\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki Gazetesi (1908-1909)\u201d","datePublished":"2015-07-27T07:29:43+00:00","dateModified":"2015-07-27T07:31:36+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=35847"},"wordCount":4624,"commentCount":0,"articleSection":["Haberler","Makaleler","Tarih Sayfalar\u0131","T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=35847#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=35847","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=35847","name":"\u201cSoyk\u0131r\u0131ma 7 y\u0131l kala \u201cK\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki Gazetesi (1908-1909)\u201d - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"datePublished":"2015-07-27T07:29:43+00:00","dateModified":"2015-07-27T07:31:36+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=35847#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=35847"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=35847#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201cSoyk\u0131r\u0131ma 7 y\u0131l kala \u201cK\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki Gazetesi (1908-1909)\u201d"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35847","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35847"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35847\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35852,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35847\/revisions\/35852"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35847"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35847"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35847"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}