{"id":34499,"date":"2015-04-18T03:41:20","date_gmt":"2015-04-18T08:41:20","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499"},"modified":"2015-04-18T03:41:40","modified_gmt":"2015-04-18T08:41:40","slug":"1915in-tumuyle-tarihcilere-birakilmasi-anlamli-degil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499","title":{"rendered":"\u20181915\u2019in t\u00fcm\u00fcyle tarih\u00e7ilere b\u0131rak\u0131lmas\u0131 anlaml\u0131 de\u011fil\u2019"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_34500\" aria-describedby=\"caption-attachment-34500\" style=\"width: 635px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=34500\" rel=\"attachment wp-att-34500\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-34500\" alt=\"850 Ermeni \u00e7ocuk Irak, Bakuba Yetimhanesi\u2019nde. FOTO\u011eRAF \u2022 AGBU AR\u015e\u0130V\u0130\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/yetimhane.jpg\" width=\"635\" height=\"361\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/04\/yetimhane.jpg 635w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/04\/yetimhane-300x170.jpg 300w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/04\/yetimhane-600x341.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 635px) 100vw, 635px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-34500\" class=\"wp-caption-text\">850 Ermeni \u00e7ocuk Irak, Bakuba Yetimhanesi\u2019nde. FOTO\u011eRAF \u2022 AGBU AR\u015e\u0130V\u0130<\/figcaption><\/figure>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><em>Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n 100. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc yakla\u015f\u0131rken, T\u00fcrkiye\u2019nin meseleye yakla\u015f\u0131m\u0131nda herhangi bir de\u011fi\u015fim g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. \u2018Tarihi tarih\u00e7ilere b\u0131rakal\u0131m\u2019 ve \u2018ortak ac\u0131\u2019 s\u00f6ylemleriyle \u00f6zetlenebilecek bu yakla\u015f\u0131m, 1915\u2019te ya\u015fananlar\u0131 tan\u0131ma anlam\u0131nda bir hayli sorunlu g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ya\u015fananlar\u0131n esas faili olarak g\u00f6r\u00fclen \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti \u00fczerine kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla bilinen tarih\u00e7ilerden Princeton \u00dcniversitesi\u2019nden Prof. \u015e\u00fckr\u00fc Hanio\u011flu\u2019yla hem Cemiyet\u2019in Ermenilerle ili\u015fkisini hem de T\u00fcrkiye\u2019nin meseleye yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 konu\u015ftuk.<\/em><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>1915\u2019te Ermenilere y\u00f6nelik katliamlar\u0131n \u0130ttihat-Terakki\u2019nin T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fine sar\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan uyguland\u0131\u011f\u0131 yayg\u0131n bir kan\u0131. \u00d6nce bununla ba\u015flayal\u0131m isterseniz. \u0130ttihat-Terakki hangi d\u00f6nemde T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fine sar\u0131ld\u0131?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130ttihat ve Terakki\u2019nin milliyet\u00e7ilik de\u011fil de proto milliyet\u00e7ilik olarak nitelendirilebilecek T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011fe y\u00f6nelmesi 1905 sonras\u0131nda h\u0131z kazanm\u0131\u015ft\u0131r. O d\u00f6nemde Cemiyet taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan dergiler ve di\u011fer ne\u015friyat bunu a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde ortaya koymakta. Bunun g\u00fc\u00e7lenmesi ve k\u00fclt\u00fcrel boyuttan siyasal olana d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ise II. Me\u015frutiyet D\u00f6nemi\u2019nde ve bilhassa Balkan Sava\u015flar\u0131 sonras\u0131nda oldu. Ama \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin 1913 y\u0131l\u0131nda aniden Osmanl\u0131c\u0131l\u0131ktan T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fine y\u00f6neldi\u011fi tarih\u00e7ili\u011fimizin s\u00fcrekli bi\u00e7imde tekrarlayarak i\u00e7selle\u015ftirdi\u011fi yanl\u0131\u015f bir de\u011ferlendirme. Tabi\u00ee burada \u015funu da belirtmek gereklidir, \u0130ttihat ve Terakki, T\u00fcrk\u00e7\u00fc e\u011filimlerinin en g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu d\u00f6nemde dahi bunu Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k ile ba\u011fda\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, \u0130ttihat\u00e7\u0131 liderler \u00e7ok uluslu bir imparatorluk y\u00f6netiyorlard\u0131. Bu nedenle de onlar\u0131n T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, Erken Cumhuriyet d\u00f6nemindeki milliyet\u00e7ilikten farkl\u0131 olarak s\u0131n\u0131rlamalara sahipti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Nas\u0131l s\u0131n\u0131rlamalardan bahsediyorsunuz?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7ok uluslu bir imparatorlukta milliyet\u00e7ili\u011fin do\u011fal s\u0131n\u0131rlar\u0131 var. \u00d6rne\u011fin \u201cmillet-i hakime\u201d benzeri bir yakla\u015f\u0131m geli\u015ftirebilirsiniz ama bunun \u00f6tesine ge\u00e7erek di\u011fer unsurlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ink\u00e2r etmeniz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Nitekim \u0130ttihat ve Terakki liderleri de resm\u00ee ideoloji olan \u201cOsmanl\u0131l\u0131k\u201d\u0131 b\u00f6yle yorumlama gayreti i\u00e7ine girmi\u015flerdir. Halbuki ulus-devlet milliyet\u00e7ilikleri, kendi \u00f6rne\u011fimizde oldu\u011fu gibi \u201cfarkl\u0131l\u0131k\u201d\u0131 tamamen ortadan kald\u0131rmay\u0131 ama\u00e7layan siyasetler, ink\u00e2rc\u0131 yorumlar geli\u015ftirebiliyor. Erken Cumhuriyet milliyet\u00e7ili\u011finin radikalli\u011fi \u00fczerinde durulurken bunun da g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nmas\u0131 gereklidir. O t\u00fcr bir milliyet\u00e7ili\u011fin \u00e7ok uluslu bir yap\u0131da uygulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn radikalle\u015fmesi d\u00fc\u015f\u00fcnsel bir de\u011fi\u015fimden ziyade \u015fartlar\u0131n de\u011fi\u015fmesinden, bu s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n ortadan kalkmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0130ttihat-Terakki, 1915\u2019e giden yolda nas\u0131l bir Osmanl\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130ttihat ve Terakki\u2019nin imparatorluk tasavvurlar\u0131 d\u0131\u015f geli\u015fmeler nedeniyle b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlere u\u011fram\u0131\u015ft\u0131. Bilhassa Rumeli\u2019nin kaybedilmesi \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n \u00e7ok korktu\u011fu, 1908 \u00f6ncesinde \u201cMaazallah \u0130ran oluruz\u201d ifadesiyle dile getirdikleri bir geli\u015fmeye, imparatorlu\u011fun bir \u201cAsya Devleti\u201d haline gelmesine neden olacakt\u0131. Bu yeni yap\u0131n\u0131n nas\u0131l \u00f6rg\u00fctlenece\u011fi yolunda \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin uzun tart\u0131\u015fmalar ve planlar yapmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn olamam\u0131\u015ft\u0131. I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesinde, \u0130ttihat ve Terakki toplumun yeniden \u00f6rg\u00fctlenmesi i\u00e7in zaman kazanma ve b\u00fcy\u00fck devletler m\u00fcdahalesine neden olabilecek sorunlar\u0131 ortadan kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Bu ama\u00e7la 1913 (onaylanmayan) ve 1914 Anglo-Turkish Convention\u2019lar\u0131 haz\u0131rlanarak \u0130ngiltere ile ba\u015fta Arabistan yar\u0131madas\u0131ndaki tart\u0131\u015fmal\u0131 b\u00f6lgeler olmak \u00fczere mevcut sorunlar \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc. Rus bask\u0131s\u0131 ile 1914 y\u0131l\u0131 \u015eubat ay\u0131nda Do\u011fu Anadolu ve Karadeniz\u2019de uygulanacak (pratikte Ermeni reform projesi anlam\u0131na gelen) \u0131slah\u00e2t tasar\u0131s\u0131 kabul edildi. 1913 y\u0131l\u0131nda Paris\u2019te bir kongre toplayan Arap muhaliflerle uzla\u015fma yolunda \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Bunlar yap\u0131l\u0131rken de herkesin bekledi\u011fi III. Balkan Sava\u015f\u0131\u2019na haz\u0131rlan\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu. Bunun yan\u0131 s\u0131ra \u0130ttihat ve Terakki bir b\u00fcy\u00fck Avrupa devleti ile ittifak sa\u011flamay\u0131 hedefliyordu. Temmuz krizi, bu ittifak\u0131 (2 A\u011fustos 1914 Osmanl\u0131-Alman Anla\u015fmas\u0131) m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131; ama di\u011fer alanlardaki planlar\u0131 alt\u00fcst etti. Harb-i Umum\u00ee\u2019ye giri\u015f sonras\u0131nda ise plandan ziyade \u015fartlar\u0131n getirdi\u011fi uygulamalar, h\u0131zla al\u0131nan kararlar\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0130ttihat-Terakki\u2019nin monoblok bir y\u00f6netime sahip olmad\u0131\u011f\u0131 ve 1915\u2019e giden yolda zamanla daha radikal milliyet\u00e7ilerin f\u0131rkaya h\u00e2kim oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Siz bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131l\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sizin de belirtti\u011finiz gibi \u0130ttihat ve Terakki monolitik bir yap\u0131 olmay\u0131p, \u00e7ok geni\u015f olmas\u0131n\u0131n beraberinde getirdi\u011fi farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fte bireyleri bar\u0131nd\u0131rma \u00f6zelli\u011fine sahip bir \u00f6rg\u00fctt\u00fc. Ama bu \u0130ttihat ve Terakki i\u00e7inde belirli bir \u00f6rg\u00fctsel disiplinin olmad\u0131\u011f\u0131, her kafadan ayr\u0131 ses \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve ciddi doktriner tart\u0131\u015fmalar\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc anlam\u0131na gelmez. \u00c7ekirdek idareci kadro a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir de\u011ferlendirme yaparsak, temel farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve milliyet\u00e7ilik alan\u0131nda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere sahip olma yerine daha pragmatik ya da k\u00f6ktenci siyasetleri benimseme oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. \u00d6rne\u011fin 1913 Arap Kongresi sonras\u0131nda Tal\u00e2t Pa\u015fa\u2019n\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi pragmatik siyaset yanl\u0131lar\u0131 uzla\u015fman\u0131n anlaml\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, Cemal Pa\u015fa benzeri liderler (Cemal Pa\u015fa hat\u0131r\u00e2t\u0131nda bunu reddeder) sertlik yanl\u0131s\u0131 tav\u0131r alm\u0131\u015flard\u0131. Bu pozisyonlar de\u011fi\u015febiliyor, di\u011fer bir konuda Tal\u00e2t Pa\u015fa sertlik yanl\u0131s\u0131 olabiliyordu. Bu liderler aras\u0131nda milliyet\u00e7ili\u011fe bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klar oldu\u011fu, ciddi doktrin tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Son tahlilde, \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti\u2019nde, Rus Sosyal Demokrat \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019nde ger\u00e7ekle\u015fenlere benzer doktriner tart\u0131\u015fma ve b\u00f6l\u00fcnmeler olmuyor, daha do\u011frusu bunlar uygulamaya y\u00f6nelik tav\u0131rlar \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015fiyordu. \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti\u2019nin \u00f6rg\u00fct k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve te\u015fkil\u00e2t disiplini ise mensuplar\u0131n\u0131n kat\u0131lmad\u0131klar\u0131 kararlara uymalar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Sizce \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin Anadolu\u2019yu Ermenisizle\u015ftirme projesi var m\u0131yd\u0131? Bu, sava\u015f ortam\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan bir g\u00fcvenlik endi\u015fesinin sonucu mu, yoksa \u00f6ncesinde tasarlanm\u0131\u015f, n\u00fcfus sava\u015flar\u0131n\u0131n sonucunda beliren ve sava\u015f \u015fartlar\u0131nda daha kolay uygulanan bir plan m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130ttihat ve Terakki liderleri genel olarak gayr\u0131m\u00fcslimlerin, \u00f6zel olarak da belirli b\u00f6lgelerde yo\u011funla\u015fan H\u0131ristiyan unsurlar ile Siyonistlerin imparatorlu\u011fun b\u00f6l\u00fcnmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan tehdit unsurlar\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. \u00d6rne\u011fin, Cemiyet, Vil\u00e2y\u00e2t-\u0131 Sitte\u2019deki Ermenilere, Kud\u00fcs Sanca\u011f\u0131\u2019ndaki Siyonistlere, Ege ve Trakya\u2019daki Rumlara bu g\u00f6zle bak\u0131yordu. Balkan Sava\u015flar\u0131 bu alanda duyulan ku\u015fkular\u0131 derinle\u015ftirmi\u015fti. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u201cTehcir\u201d ad\u0131 verilen uygulaman\u0131n I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n beraberinde getirdi\u011fi ola\u011fan\u00fcst\u00fc ko\u015fullar alt\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek gerekir. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, 1914 y\u0131l\u0131nda \u0130ttihat ve Terakki, Osmanl\u0131 Ermeni n\u00fcf\u00fbsunun b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u00e7ine alan bir b\u00f6lgeye iki Avrupal\u0131 genel valinin atanmas\u0131 ve son derece kapsay\u0131c\u0131 bir \u0131slah\u00e2t program\u0131n\u0131n uygulamaya konmas\u0131n\u0131 kabul etmi\u015fti.<\/p>\n<figure id=\"attachment_34501\" aria-describedby=\"caption-attachment-34501\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=34501\" rel=\"attachment wp-att-34501\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-34501\" alt=\"Prof. \u015e\u00fckr\u00fc Hanio\u011flu\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/hanioglu1-300x450.jpg\" width=\"300\" height=\"450\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/04\/hanioglu1-300x450.jpg 300w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/04\/hanioglu1.jpg 467w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-34501\" class=\"wp-caption-text\">Prof. \u015e\u00fckr\u00fc Hanio\u011flu<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Fakat bu reform uygulamas\u0131n\u0131n Rusya\u2019n\u0131n bask\u0131s\u0131yla oldu\u011fu ve Cemiyet\u2019in ilk f\u0131rsatta bu reform uygulamas\u0131n\u0131 rafa kald\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 beyan etti\u011fi de biliniyor. Dolay\u0131s\u0131yla bunu olumlu bir ad\u0131m olarak g\u00f6rebilir miyiz?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cemiyet\u2019in bu uygulamay\u0131 istemeyerek kabul etti\u011fi do\u011frudur. Zaten 1912 y\u0131l\u0131ndan itibaren Ermeni siyasal \u00f6rg\u00fctlenmeleriyle ili\u015fkileri k\u00f6t\u00fcle\u015fen \u0130ttihat ve Terakki, bu projeyi ve ona destek veren Ermeni siyasetini \u00fclkeye ihanetle su\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r. Ama bu uluslararas\u0131 bir anla\u015fman\u0131n yap\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini de\u011fi\u015ftirmiyor. II. Abd\u00fclhamid de M\u00fcrzteg program\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir memnuniyetle uygulamaya koymam\u0131\u015ft\u0131. Neticede 1914 ko\u015fullar\u0131nda, d\u00fcnya sava\u015f\u0131 benzeri t\u00fcm dengeleri alt\u00fcst eden bir geli\u015fme olmad\u0131k\u00e7a \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin ya da di\u011fer bir Osmanl\u0131 partisi ve h\u00fck\u00fbmetinin t\u00fcm D\u00fcvel-i Muazzama\u2019y\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131na alarak bu uygulamay\u0131 rafa kald\u0131rmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. B\u00f6yle bir anla\u015fma ortada dururken \u201cAnadolu\u2019yu Ermenisizle\u015ftirme\u201d benzeri siyasetlerin uygulanabilmesi ise imk\u00e2ns\u0131zd\u0131. Burada \u00f6nemli olan istemeyerek de olsa bir reform projesinin uygulanmas\u0131n\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmadan ka\u00e7\u0131nmak ad\u0131na kabul edilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Fikret Adan\u0131r soyk\u0131r\u0131m\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 politikle\u015fmi\u015f bir terim oldu\u011funu, fakat hukuken de\u011fil, etik olarak 1915\u2019i soyk\u0131r\u0131m olarak adland\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Siz bu duruma nas\u0131l bak\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sorun sadece bu kavram\u0131n Profes\u00f6r Adan\u0131r\u2019\u0131n da hakl\u0131 olarak belirtti\u011fi gibi a\u015f\u0131r\u0131 derecede siyasalla\u015fmas\u0131 de\u011fildir. Ben, bunun da \u00f6tesinde, \u201cVakt-i Seferde \u0130craat-\u0131 H\u00fck\u00fbmete Kar\u015f\u0131 Gelenler \u0130\u00e7\u00fcn Cihet-i Askeriyece \u0130ttihaz Olunacak Ted\u00e2bir Hakk\u0131nda Kanun-i Muvakkat\u201d\u0131n ne\u015frinin \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda ne oldu\u011funun bir \u201cad koyma\u201d ve \u201ckavramsalla\u015ft\u0131rma\u201dya indirgenmesinin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Son derece \u00f6nemli bir tarih\u00ee olaya yakla\u015f\u0131m\u0131n \u201cSoyk\u0131r\u0131m m\u0131?\u201d \u201cSoyk\u0131r\u0131m de\u011fil mi?\u201d yarg\u0131lar\u0131n\u0131n verilmesine indirgenmesi fark\u0131nda olmadan onu dar ve k\u0131s\u0131r bir tart\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektedir. Tarihselle\u015ftirme yap\u0131l\u0131rken bu t\u00fcr kavramsalla\u015ft\u0131rmalar ortaya konulabilir; sorun kavramsalla\u015ft\u0131rma de\u011fil \u201cindirgemecilik\u201dtir. Bu ayn\u0131 zamanda olay\u0131n tarihselle\u015ftirilmesini de \u00f6nlemekte ve onun hukuk\u00ee bir tart\u0131\u015fmaya evrilmesine neden olmaktad\u0131r. Bu en az\u0131ndan tarih\u00e7iler a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlaml\u0131 de\u011fildir; tabii hukuk\u00e7ular bu merkezdeki bir tart\u0131\u015fmay\u0131 yapabilirler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Tarih\u00e7ilerin hangi a\u00e7\u0131dan tart\u0131\u015fmas\u0131 anlaml\u0131d\u0131r sizce?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tarih\u00e7iler ge\u00e7mi\u015fte varolan bir ger\u00e7ekli\u011fi yeniden in\u015fa etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu da de\u011fi\u015fik bi\u00e7imlerde yap\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin Frans\u0131z \u0130htil\u00e2li \u00e7ok farkl\u0131 bi\u00e7imlerde yeniden in\u015fa edilebilir. Dolay\u0131s\u0131yla demokratik toplumlarda \u201ctarih\u201d de\u011fil \u201ctarihler\u201d vard\u0131r. Bu \u201cyeniden in\u015fa\u201dn\u0131n bir \u201cad koyma\u201d ve \u201ckavramsalla\u015ft\u0131rma\u201dya indirgenmesi onu sadece s\u0131n\u0131rlamakla kalmaz, onu farkl\u0131 bir faaliyete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Tarih\u00e7i \u201chakim\u201c olmad\u0131\u011f\u0131 gibi yapt\u0131\u011f\u0131 da yarg\u0131lama de\u011fildir. Bu, tekrar belirtmem gerekirse, tarih\u00e7ilerin \u201cad koyamayacaklar\u0131\u201d ve \u201ckavramsalla\u015ft\u0131rma yapamayacaklar\u0131\u201d anlam\u0131na gelmez. Tarih\u00e7i do\u011fal olarak ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u201cyeniden in\u015fa\u201d faaliyetinin sonunda bunlar\u0131 yapabilir. Ancak bunu yapmak i\u00e7in yola \u00e7\u0131kmaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Devletin konuya temel yakla\u015f\u0131m\u0131, s\u00fcregiden bir s\u00f6ylem olarak \u2018tarihin tarih\u00e7ilere b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n\u2019 istenmesi. Bu s\u00f6ylem hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu anlaml\u0131 bir yakla\u015f\u0131m de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc tarih, kimya benzeri pozitif bir bilim ve \u201cger\u00e7eklik arkeolojisi\u201d de\u011fil, bir \u201cyeniden in\u015fa\u201d faaliyetidir. T\u00fcrkiye\u2019de resm\u00ee yakla\u015f\u0131mlar tarihi \u201ctekil, tart\u0131\u015f\u0131lmaz ger\u00e7ekli\u011fi ortaya \u00e7\u0131kartma faaliyeti\u201d olarak kavramsalla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bunun m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. H\u00e2lbuki \u201ctarih\u201d de\u011fil \u201ctarihler\u201d vard\u0131r ve tarih\u00e7ilerin ayn\u0131 malzemeye bakarak tekil, tart\u0131\u015f\u0131lmaz bir ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131kartmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ayr\u0131ca zaman\u0131n ruhu da tarihin nas\u0131l in\u015fa edildi\u011fini belirlemektedir. Tarih\u00ee malzemeye 2015 y\u0131l\u0131nda bakan bir tarih\u00e7i ayn\u0131 malzemeyi 1930\u2019larda kullanan tarih\u00e7iden farkl\u0131 kavramsalla\u015ft\u0131rmalara ula\u015fabilmektedir. Ben \u201ctarih\u00e7ilere b\u0131rakma\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n bu konuda yeni bir ad\u0131m at\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7amayaca\u011f\u0131n\u0131, bunun ger\u00e7ekte konu kendi alan\u0131na giren \u201csiyaset\u201d taraf\u0131ndan yap\u0131labilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ki, de\u011fi\u015fik forumlarda bunu ifade etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\">\u2018Balkanlar\u2019da olanlar, Ermenilerin ba\u015f\u0131na gelenleri ola\u011fanla\u015ft\u0131rmaz\u2019<\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0\u00d6zellikle Ba\u015fbakan Davuto\u011flu taraf\u0131ndan benimsenen \u2018ortak ac\u0131\u2019 diskurunu nas\u0131l yorumlars\u0131n\u0131z? 1915, \u2018o d\u00f6nem bu co\u011frafyada herkes ac\u0131 \u00e7ekti\u2019 denerek anlat\u0131labilecek bir y\u0131l m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tabi\u00ee her toplumun ac\u0131lar\u0131 var. Co\u011frafyam\u0131z yakla\u015f\u0131k iki y\u00fcz y\u0131ll\u0131k bir zaman diliminde \u00e7ok uluslu bir imparatorlu\u011fun ulus-devletlere ayr\u0131\u015fmas\u0131 s\u00fcrecini, bu geli\u015fmenin beraberinde getirdi\u011fi b\u00fcy\u00fck ac\u0131lar ve trajedilerle beraber ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te ac\u0131 ya\u015famayan bir toplum katman\u0131n\u0131n olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Do\u011fal olarak bunlar\u0131 dile getirmek anlaml\u0131d\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra \u201cortak ac\u0131\u201d kavram\u0131n\u0131 toplumun bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 trajedileri di\u011ferlerinin de hissetmesi ve payla\u015fmas\u0131 olarak yorumlamam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn. Unutmayal\u0131m ki, Ermeniler ve di\u011ferleri bir \u201cbiz\u201din par\u00e7alar\u0131 idiler. Bunun yan\u0131 s\u0131ra tehcir kervan\u0131na d\u00e2hil edilen ve \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc hayat\u0131n\u0131 kaybeden Ermeniler, di\u011ferlerinin vatanda\u015f\u0131, arkada\u015f\u0131, kom\u015fusu, i\u015f orta\u011f\u0131, i\u015fvereni, i\u015f\u00e7isi durumundayd\u0131lar, dolay\u0131s\u0131yla onlar\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 di\u011ferlerinin de hissetmesi ve bunun \u201cortak bir ac\u0131\u201dya d\u00f6n\u00fc\u015fmesi normal. Ancak bunlar\u0131 ifade ederken \u201cac\u0131lar\u0131 yar\u0131\u015ft\u0131rma\u201d ile farkl\u0131 ac\u0131lar \u00fczerinden 1915 Tehciri\u2019ni \u201cola\u011fanla\u015ft\u0131rma\u201d ve ona \u201cme\u015fruiyet kazand\u0131rma\u201dn\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu vurgulamak gerekir. \u00d6rne\u011fin, 93 Harbi ve Balkan Sava\u015flar\u0131 sonras\u0131nda Rumeli M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n \u00e7ektikleri ac\u0131lar, u\u011frad\u0131klar\u0131 katliamlar, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Ermenilerin ba\u015f\u0131na gelenleri ola\u011fanla\u015ft\u0131rmaz ve onlara me\u015fruiyet kazand\u0131rmaz. Buna ek olarak, 1915 Tehciri, kapsam ve neticeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir olay, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n en \u00f6nemli trajedilerinden birisidir, bunu da g\u00f6zden uzak tutmamak gereklidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/11319\/1915in-tumuyle-tarihcilere-birakilmasi-anlamli-degil<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n 100. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc yakla\u015f\u0131rken, T\u00fcrkiye\u2019nin meseleye yakla\u015f\u0131m\u0131nda herhangi bir de\u011fi\u015fim g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. \u2018Tarihi tarih\u00e7ilere b\u0131rakal\u0131m\u2019 ve \u2018ortak ac\u0131\u2019 s\u00f6ylemleriyle \u00f6zetlenebilecek bu yakla\u015f\u0131m, 1915\u2019te ya\u015fananlar\u0131 tan\u0131ma anlam\u0131nda bir hayli sorunlu g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ya\u015fananlar\u0131n esas faili olarak g\u00f6r\u00fclen \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti \u00fczerine kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla bilinen tarih\u00e7ilerden Princeton \u00dcniversitesi\u2019nden Prof. \u015e\u00fckr\u00fc Hanio\u011flu\u2019yla hem Cemiyet\u2019in Ermenilerle ili\u015fkisini hem de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44,1,71],"tags":[],"class_list":["post-34499","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ermeni-soykirimi","category-haberler","category-mulakatlar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u20181915\u2019in t\u00fcm\u00fcyle tarih\u00e7ilere b\u0131rak\u0131lmas\u0131 anlaml\u0131 de\u011fil\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u20181915\u2019in t\u00fcm\u00fcyle tarih\u00e7ilere b\u0131rak\u0131lmas\u0131 anlaml\u0131 de\u011fil\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n 100. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc yakla\u015f\u0131rken, T\u00fcrkiye\u2019nin meseleye yakla\u015f\u0131m\u0131nda herhangi bir de\u011fi\u015fim g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. \u2018Tarihi tarih\u00e7ilere b\u0131rakal\u0131m\u2019 ve \u2018ortak ac\u0131\u2019 s\u00f6ylemleriyle \u00f6zetlenebilecek bu yakla\u015f\u0131m, 1915\u2019te ya\u015fananlar\u0131 tan\u0131ma anlam\u0131nda bir hayli sorunlu g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ya\u015fananlar\u0131n esas faili olarak g\u00f6r\u00fclen \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti \u00fczerine kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla bilinen tarih\u00e7ilerden Princeton \u00dcniversitesi\u2019nden Prof. \u015e\u00fckr\u00fc Hanio\u011flu\u2019yla hem Cemiyet\u2019in Ermenilerle ili\u015fkisini hem de [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-04-18T08:41:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2015-04-18T08:41:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/yetimhane.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=34499#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=34499\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"\u20181915\u2019in t\u00fcm\u00fcyle tarih\u00e7ilere b\u0131rak\u0131lmas\u0131 anlaml\u0131 de\u011fil\u2019\",\"datePublished\":\"2015-04-18T08:41:20+00:00\",\"dateModified\":\"2015-04-18T08:41:40+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=34499\"},\"wordCount\":2417,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=34499#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/04\\\/yetimhane.jpg\",\"articleSection\":[\"Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\",\"Haberler\",\"M\u00fclakatlar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=34499#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=34499\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=34499\",\"name\":\"\u20181915\u2019in t\u00fcm\u00fcyle tarih\u00e7ilere b\u0131rak\u0131lmas\u0131 anlaml\u0131 de\u011fil\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=34499#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=34499#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/04\\\/yetimhane.jpg\",\"datePublished\":\"2015-04-18T08:41:20+00:00\",\"dateModified\":\"2015-04-18T08:41:40+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=34499#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=34499\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=34499#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2015\\\/04\\\/yetimhane.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2015\\\/04\\\/yetimhane.jpg\",\"width\":635,\"height\":361,\"caption\":\"850 Ermeni \u00e7ocuk Irak, Bakuba Yetimhanesi\u2019nde. FOTO\u011eRAF \u2022 AGBU AR\u015e\u0130V\u0130\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=34499#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u20181915\u2019in t\u00fcm\u00fcyle tarih\u00e7ilere b\u0131rak\u0131lmas\u0131 anlaml\u0131 de\u011fil\u2019\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u20181915\u2019in t\u00fcm\u00fcyle tarih\u00e7ilere b\u0131rak\u0131lmas\u0131 anlaml\u0131 de\u011fil\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u20181915\u2019in t\u00fcm\u00fcyle tarih\u00e7ilere b\u0131rak\u0131lmas\u0131 anlaml\u0131 de\u011fil\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n 100. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc yakla\u015f\u0131rken, T\u00fcrkiye\u2019nin meseleye yakla\u015f\u0131m\u0131nda herhangi bir de\u011fi\u015fim g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. \u2018Tarihi tarih\u00e7ilere b\u0131rakal\u0131m\u2019 ve \u2018ortak ac\u0131\u2019 s\u00f6ylemleriyle \u00f6zetlenebilecek bu yakla\u015f\u0131m, 1915\u2019te ya\u015fananlar\u0131 tan\u0131ma anlam\u0131nda bir hayli sorunlu g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ya\u015fananlar\u0131n esas faili olarak g\u00f6r\u00fclen \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti \u00fczerine kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla bilinen tarih\u00e7ilerden Princeton \u00dcniversitesi\u2019nden Prof. \u015e\u00fckr\u00fc Hanio\u011flu\u2019yla hem Cemiyet\u2019in Ermenilerle ili\u015fkisini hem de [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2015-04-18T08:41:20+00:00","article_modified_time":"2015-04-18T08:41:40+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/yetimhane.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"\u20181915\u2019in t\u00fcm\u00fcyle tarih\u00e7ilere b\u0131rak\u0131lmas\u0131 anlaml\u0131 de\u011fil\u2019","datePublished":"2015-04-18T08:41:20+00:00","dateModified":"2015-04-18T08:41:40+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499"},"wordCount":2417,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/yetimhane.jpg","articleSection":["Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131","Haberler","M\u00fclakatlar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499","name":"\u20181915\u2019in t\u00fcm\u00fcyle tarih\u00e7ilere b\u0131rak\u0131lmas\u0131 anlaml\u0131 de\u011fil\u2019 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/yetimhane.jpg","datePublished":"2015-04-18T08:41:20+00:00","dateModified":"2015-04-18T08:41:40+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/04\/yetimhane.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/04\/yetimhane.jpg","width":635,"height":361,"caption":"850 Ermeni \u00e7ocuk Irak, Bakuba Yetimhanesi\u2019nde. FOTO\u011eRAF \u2022 AGBU AR\u015e\u0130V\u0130"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=34499#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u20181915\u2019in t\u00fcm\u00fcyle tarih\u00e7ilere b\u0131rak\u0131lmas\u0131 anlaml\u0131 de\u011fil\u2019"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34499","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34499"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34499\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34504,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34499\/revisions\/34504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34499"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}