{"id":3396,"date":"2010-12-18T05:00:26","date_gmt":"2010-12-18T10:00:26","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=3396"},"modified":"2012-05-25T05:57:31","modified_gmt":"2012-05-25T10:57:31","slug":"dersim-eremenileri-etnografyasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=3396","title":{"rendered":"Dersim Ermenileri etnografyas\u0131 &#8211; 6"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: right;\"><strong>\u00a0Gevorg\u00a0 Hala\u00e7yan<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dersim&#8217;in kuzey do\u011fal savunma hatt\u0131n\u0131 olu\u015fturan Munzur ve Mercan s\u0131rada\u011flar\u0131n\u0131n ondan fazla zirveleri s\u00fcrekli olarak karla \u00f6rt\u00fcl\u00fcyd\u00fc. Y\u00fczy\u0131llar boyunca birikmi\u015f kal\u0131n kar tabakas\u0131 kayalar\u0131n kiremit rengini alm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kar kendi i\u00e7inde beyaz kar kuru\u00e7uklar\u0131 besler. Bunlar yaz s\u0131ca\u011f\u0131ndado\u011farlar ve g\u00fcz so\u011fuklar\u0131nda da yok olurlar. Yerli halk\u0131n inanc\u0131na g\u00f6re bu kar kurt\u00e7uklar\u0131, kar\u0131n ruhudur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Munzur ve Mercan da\u011f zirvelerinin y\u00fcksekli\u011fi 3100-3600 metre aras\u0131nda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Bu da\u011flar do\u011fudan bat\u0131ya, Bing\u00f6l&#8217;den E\u011fin&#8217;e yer yer de co\u015fkun derelerin yata\u011f\u0131 olur. Bunlar\u0131n sa\u011f taraf\u0131nda Erzincan vadisi uzan\u0131r. Sol taraf\u0131nda ise say\u0131s\u0131z zirveleri, gecitleri, ucurumlar\u0131 ve ormanl\u0131k da\u011flar\u0131 ile Dersim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u015fte bu iki da\u011f, t\u00fckenmeyen su ambarlar\u0131 ile iki \u00fcnl\u00fc nehir olu\u015ftururlard\u0131. Yaz\u0131n iki ay\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda gecilemezdi bu nehirlerden.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lgin\u00e7 olan ise, e\u011fer Dersim&#8217;liler bu ya\u015fam kayna\u011f\u0131 nehirlerle gururlan\u0131yorlarsa, ayni \u015fekilde Erzincan&#8217;a bakan da\u011fl\u0131 ve oval\u0131 k\u00f6yl\u00fcler de yaralan\u0131yor ve seviniyorlard\u0131 bu nehirlerle.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu da\u011flar\u0131n eteklerinden f\u0131\u015fk\u0131ran kaynaklar\u0131n sular\u0131 kuzeye do\u011fru F\u0131rat, g\u00fcneye do\u011fru ise Aradzani nehirlerine d\u00f6k\u00fcl\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6yle ki Dersim s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda bu p\u0131narlar kendi tarihsel adlar\u0131n\u0131 koruyorlar, Munzur g\u00f6zeleri ve Mercan suyu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Munzur g\u00f6zeleri zeranik k\u00f6y\u00fc kuzeyinde ki ve ziyaretin g\u00fcneyindeki da\u011f eteklerinden kaynaklan\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lk ve en b\u00f6y\u00fck g\u00f6ze yekpare granik bir kayadanb\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yordu. Suyun debisi o kadar y\u00fcksekti ki, g\u00f6zeden ilk \u00e7\u0131kan su s\u00fct gibi beyaz bir renk al\u0131yor, bir ka\u00e7 dakika \u00f6yle kald\u0131ktan sonra, hava ile temas edip berakla\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu ilk g\u00f6zenin \u00e7ok yak\u0131n\u0131nda, eski \u00e7a\u011flardan kalm\u0131\u015f, ta\u015ftan oyulmu\u015f bir havuz i\u00e7inde ise, daha da b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6ze f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">havuzun duvarlar\u0131na \u00e7arparak g\u00f6lleniyor ve oradan da di\u011fer g\u00f6zenin suyu ile birle\u015ferek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir dereye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu iki kaynaktan iki, be\u015f ve on metre uzakl\u0131kta, hepside kayal\u0131klardan f\u0131\u015fk\u0131ran k\u0131rktan fazla irili ufakl\u0131 g\u00f6zebirbirine kar\u0131\u015farak ve ilk iki g\u00f6zenin suyuna kar\u0131\u015farak g\u00fcr\u00fclt\u00fc ile \u00e7a\u011flayan bir dere olu\u015fturuyorlard\u0131. \u00a0Dere Zeranik ve P\u0131lurk\u00f6ylerinin aras\u0131ndan ak\u0131p \u00f6nce bat\u0131ya sonrada g\u00fcneye k\u0131vr\u0131l\u0131yor ve Aradzani &#8216;ye kavu\u015fuyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Denebilir ki, ayn\u0131 da\u011flar\u0131n Erzincan vadisine bakan eteklerinden f\u0131\u015fk\u0131ran g\u00f6zelerde ayn\u0131 yap\u0131dayd\u0131, ancak burada ta\u015fdan oyulmu\u015f havuzlar ve yan yana f\u0131\u015fk\u0131ran p\u0131narlar yoktu ve sular\u0131da Aradzani yerine f\u0131rat nehrine ak\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dersim&#8217;deki t\u00fcm cematler i\u00e7in bu g\u00f6zeler, suya ibadetin \u00e7ok somut izlerini ta\u015f\u0131maktalarve \u00e7ok eski \u00e7a\u011flardan kesintiye u\u011framadan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f bir gelene\u011fi ifade etmekteler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yerel geleneklere g\u00f6re, g\u00f6zelerde kar\u015f\u0131la\u015fan d\u00fc\u015fmanlar silahlar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p suya yakla\u015fmakta, y\u0131kan\u0131p avu\u00e7lar\u0131yla su i\u00e7tikten sonra biri birlerinin omuzunu \u00f6pmekte, sonrada ku\u00e7akla\u015f\u0131p a\u011flamaktalar. Bu t\u00f6ren hi\u00e7 konu\u015fulmadan uygulan\u0131yordu. G\u00f6zelerde bulu\u015fmalar\u0131n\u0131 Anahidin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorlard\u0131. \u00a0Ve Anahidin memlerinden akan s\u00fct\u00fc i\u00e7erek, kin ve d\u00fc\u015fmanl\u0131ktan ar\u0131n\u0131yor, s\u00fct karde\u015f oluyorlard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Atalar\u0131m\u0131z\u0131n geleneksel inan\u00e7\u0131na g\u00f6re, Munzur g\u00f6zeleri ilk anam\u0131z tanr\u0131\u00e7a Anahid&#8217;in g\u00f6g\u00fcslerinden f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yorlar. Bu sebebten de a\u015firetler aras\u0131ndaki d\u00fc\u015fmanl\u0131klar, \u00e7at\u0131\u015fmalardan kaynaklanan husumetler, y\u0131llar s\u00fcren kin ve nefret g\u00f6zeleri ziyaret ederek ve Anahid&#8217;in s\u00fct\u00fcn\u00fc( suyunu) i\u00e7erek \u00e7\u00f6z\u00fcm buluyor&#8221; Bu tesbit K\u00fcrt yazar Nuri Dersimiye aiit.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir di\u011fer \u00e7ok yayg\u0131n inani\u015fa g\u00f6re, Munzur da\u011f\u0131n\u0131n en y\u00fcksek ve her zaman karlarla kapl\u0131 zirvesi Dersim&#8217;i koruyan Anahid&#8217;in do\u011fudan bat\u0131ya bakan silueti idi. Sol memsinden de F\u0131rat&#8217;a do\u011fru akan p\u0131narlar f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yordu. Anahid memelerinden f\u0131\u015fk\u0131ran kutsal s\u00fctle iki karde\u015f nehrin sular\u0131n\u0131 kutsamakta ve temizlemekte. Kimileri de F\u0131rat\u0131 ve Aradzaniyi Anahid&#8217;in kollar\u0131 olarak g\u00f6rmekteydi. \u00a0Anahid iki kolu ile Dersim&#8217;i sarm\u0131\u015f, T\u00fcrk istilas\u0131ndan korumaktayd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u00f6ylence Munzur k\u00f6y\u00fc \u00e7obanlar\u0131ndan Munzur&#8217;un ad\u0131yla a\u00e7\u0131kl\u0131yordu Zerenik k\u00f6y\u00fcn\u00fcn kuzeyinden do\u011fan Munzur g\u00f6zelerinin\u00a0mucizelerini.\u00a0 Ger\u00e7i yerli halk\u0131n anlat\u0131mlar\u0131 pek \u00e7ok de\u011fi\u015fik hikayeleri vard\u0131, ancak hepsininde kahramanlar\u0131 ayn\u0131yd\u0131, prens ve naz\u0131r Cem\u015fit ile \u00e7oban Munzur. Kimi anlat\u0131larda &#8220;Boz atl\u0131&#8221;, kiminde ise&#8221;Hazireti H\u0131d\u0131r&#8221; kat\u0131l\u0131yordu hikayeye.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Munzur da\u011f\u0131nda, Anahid g\u00f6zelerine ibadetin etkisi ile, \u00e7oktan beri i\u00e7imde, T\u00fcrk d\u00fc\u015fman\u0131, Ermeni dostu, ancak k\u0131z ka\u00e7\u0131rma sebebiyle birbirne d\u00fc\u015fman olmu\u015f iki b\u00fcy\u00fck a\u015fireti, Demenyan (Dermanvelyan) ve Mirti&#8217;leri ( Mamgun) bar\u0131\u015ft\u0131rma fikrinin do\u011fmas\u0131na neden olmu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu iki a\u015firetin d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetine sat\u0131lm\u0131\u015f, onlar hesab\u0131na cal\u0131\u015fan \u00c7arsancak beylerince ve \u015eah H\u00fcseyin 2&#8217;nin torunlar\u0131nca k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bar\u0131\u015f ancak Hazireti H\u0131d\u0131r\u0131n arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olabilirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130ki taraf\u0131n da h\u00fcrmet etti\u011fi Seyit R\u0131za&#8217;ya d\u00fc\u015f\u00fcmde Hazireti H\u0131d\u0131r&#8217;\u0131n Anahid g\u00f6zelerine ziyarete gitmek \u00fczere, bar\u0131\u015ft\u0131rma g\u00f6revini kendisine verdi\u011fini s\u00f6yledim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Bu d\u00fc\u015f de\u011fil, hayaldir, adil yarg\u0131layan tanr\u0131n\u0131n i\u015fidir.\u00a0 \u015eimdi bu i\u015fin olaca\u011f\u0131na eminim.\u00a0 Sen Ermenisin ve konuksun.\u00a0 B\u00f6lgede senin s\u00f6zlerine inan\u0131rlar. Allah yard\u0131mc\u0131n olsun.\u00a0 Ama \u00e7ok dikkatli olmal\u0131s\u0131n. S\u00f6yle bakal\u0131m, bu konda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsun&#8221;?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gecenlerde Hasan a\u011faya konuk oldu\u011fumda, d\u00fc\u015f\u00fcmden veya Demenyan a\u015firetinden bahsetmeyen, bunca zamand\u0131r bu b\u00f6lgede oldu\u011fum halde, Anahid g\u00f6zelerine gitmeye f\u0131rsat\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Anahid&#8217;in sizin b\u00fcy\u00fck anan\u0131z oldu\u011fu kadar, bizimde gecmi\u015fte tap\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131z tanr\u0131\u00e7am\u0131z oldu\u011funu s\u00f6yledim ve beni oraya g\u00f6t\u00fcrmesini ri\u00e7a ettim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Pekala evlat, sana torunum H\u00fcseyinin kirveli\u011fini \u00f6nermi\u015ftim bu durumda tornumun s\u00fcnnet t\u00f6renini vartevor( vartavar) bayram\u0131nda Munzur&#8217;da Anahid g\u00f6zelerinde yapar\u0131z. &#8221; dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Peki Demenyan a\u015firetini ku\u015fku uyand\u0131rmadan nas\u0131l g\u00f6t\u00fcreceksin? diye merakla sordu Seyit R\u0131za.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8221; Bunuda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Bizim evimiz kirvelik ba\u011f\u0131yla Abasanl\u0131lar a\u015firetiyle h\u0131s\u0131md\u0131r.\u00a0 Ben onlar\u0131n yan\u0131da da bulundum ve Hasan A\u011fayla ziyaret g\u00fcn\u00fcn\u00fc yine vartavar olarak kararla\u015ft\u0131rd\u0131k. &#8220;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 duyunca Seyit R\u0131za kucaklad\u0131, \u00f6pt\u00fc ve kutsad\u0131 beni.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sahibim Dervi\u015f G\u00fclabi yard\u0131mc\u0131n olsun, anan\u0131n s\u00fct\u00fc helal olsun sana dedi. Tasarlanan bar\u0131\u015f program\u0131 ba\u015far\u0131yla uyguland\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Veli a\u011fa s\u00f6z verdi\u011fi gibi Diyap a\u011fay\u0131 da ziyarete getirdi. Onlar\u0131n a\u015firetinin ileri gelenleri g\u00f6zeye vard\u0131\u011f\u0131nda bizler zaten eski havuzun yan\u0131ndaki \u00e7i\u00e7ekli \u00e7ay\u0131rlara yerle\u015fmi\u015ftik.\u00a0 Reyberlerin Seyit R\u0131za, di\u011fer bir ka\u00e7 Seyit ve pirlerle ilk g\u00f6zede yerlerini alm\u0131\u015flar, gurup gurup gelenleri izliyorlard\u0131. Diyap ve Veli a\u011falar\u0131n geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcnceonlara do\u011fru hareketlendiler. Biri birlerini selamlad\u0131ktan sonra a\u015firet reisleri Seyit R\u0131za&#8217;ya yakla\u015ft\u0131lar. \u00d6nce ete\u011fini sonra omuzunu \u00f6pt\u00fcler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu arada ben de Veli a\u011fay\u0131 selamlad\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Selam\u0131m\u0131 ald\u0131ktan sonra kucaklad\u0131 beni ve \u00f6pt\u00fc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ayn\u0131 anda Hasan a\u011fa da beraberindekilerle aya\u011fa kalkm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0 \u0130ki d\u00fc\u015fman biri birlerini s\u00fczd\u00fcler ve y\u00fcrekleri titredi. \u00d6nce as\u0131ld\u0131 y\u00fczleri, sonrada ta\u015f kesildiler durduklar\u0131 yerde.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Seyit R\u0131za &#8221; Ya vayremin Dervi\u015f G\u00fclabi &#8221; diye dua okuyarak Diyap a\u011faya yakla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ben Veli ve Hasan a\u011falar\u0131n aras\u0131nda durdum. Ans\u0131z\u0131n iki d\u00fc\u015fman koptular yerlerinden ve tek bir s\u00f6z s\u00f6ylemeden selamla\u015ft\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Munzur da\u011flar\u0131 inledi silah sesleriyle. Davul ve zurnan\u0131n sesleri Dujik babadan yank\u0131land\u0131. Bir yandan at yar\u0131\u015f\u0131 yap\u0131l\u0131yordu.\u00a0 Di\u011fer yandan kavallar\u0131n ezgisine yan\u0131k bir lo lo lo e\u015flik ediyordu.\u00a0 Bir ba\u015fka yanda cirit oynan\u0131yordu Herkes sevin\u00e7 i\u00e7indeydi, dost-d\u00fc\u015fman, K\u00fcrt, Ermeni t\u00fcm ziyaret\u00e7iler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8221; DerOhan, Pire Mirekan nidalar\u0131 aras\u0131nda uzun bilek Der Ohan elinde g\u00fcm\u00fc\u015f tasla belirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yakla\u015ft\u0131 d\u00fc\u015fman reislere, \u00f6nce Ermenice koruyucu duay\u0131 okudu, sonra da&#8221; \u015fite Anaye pili &#8220;diyerek, Anahid g\u00f6zesinin suyunu d\u00fc\u015fmanlar\u0131n \u00fczerine serpti, ard\u0131ndan da b\u00fc\u011fuk sesiyle ilan etti. &#8221; Sere Gania Anahidi d\u0131\u015fman bene dost. D\u0131\u015fman c\u0131no.\u00a0 Venge Anahidi, b\u0131ra e to veng keno, gone b\u0131rayan-\u015fite Anahidi pak keno ( Anahidin \u00e7e\u015fmesinde d\u00fc\u015fman dost olur. D\u00fc\u015fman yok. Anahidin sesi karde\u015fini, karde\u015fini \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.\u00a0 Anahid s\u00fct\u00fc d\u00f6k\u00fclen karde\u015f kan\u0131n\u0131 siler. )<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fc\u015fmanlar Der ohan&#8217;a yakla\u015ft\u0131lar, s\u0131rayla omuzunu \u00f6pt\u00fcler ve onun \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ilk g\u00f6zeye gittiler, avu\u00e7 avu\u00e7 su i\u00e7tiler, sonra da bir birlerini i\u00e7irdiler ve tekrar kucakla\u015ft\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dujikg baba uzaktan izlemekteydi.\u00a0 Munzurun zirvelerinde kal\u0131n kar tabakalar\u0131 g\u00fcne\u015f i\u015finlar\u0131yla parl\u0131yorlard\u0131, halk ise co\u015fku i\u00e7indeydi. Miraklar\u0131n soy ustas\u0131 uzun bilekli Der ohan&#8217;\u0131n bar\u0131\u015ft\u0131ma t\u00f6reninde bulunmas\u0131 \u00f6nceden tasarlanm\u0131\u015ft\u0131. Seyit R\u0131za tarafs\u0131z kal\u0131yordu. Der Ohan g\u00f6revini yapt\u0131 ve bar\u0131\u015fm\u0131\u015f d\u00fc\u015fmanlar\u0131 Seyit R\u0131za&#8217;ya y\u00f6nlendirdi. Beninsenen gelene\u011fe g\u00f6re, bar\u0131\u015f\u0131n d\u00fc\u015fmanlardan hangisi daha \u00f6nce gelmi\u015fse ev sahibi kabul ediliyor ve ge\u00e7 geleni yan\u0131na davet ediyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Misafir tanr\u0131n\u0131nd\u0131r a\u011falar, bug\u00fcn Mamkunlar\u0131n oca\u011f\u0131 ve Demenyanlar\u0131n oca\u011f\u0131 birdir.\u00a0 Sahibim Dervi\u015f G\u00fclabinin nefesi, Anahidin sesi ( emir anlam\u0131nda) can\u0131m \u00fcst\u00fcne, g\u00f6z\u00fcm \u00fcst\u00fcne.\u00a0 Karde\u015fim Diap, ulu babam Seyit R\u0131za, Mamkunlar\u0131n ulu babas\u0131 Ohan dede kirvem benim ad\u0131ma ve a\u015firetim ad\u0131na sizi yeme\u011fe \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. ( konuk kire bendim ve onun ad\u0131na yeme davet etme \u015ferefi bana bah\u015fedilmi\u015fti) konuklar\u0131 masaya davet ettiler. Masa de\u011fildi bu, bir halk\u0131n \u015f\u00f6leniydi sanki. Be\u015f yerde ocak yakm\u0131\u015flar, sac ekme\u011fi pi\u015firiyorlard\u0131.\u00a0 Bir yerde orman kebab\u0131 kavuruyorlard\u0131, tahta kaz\u0131klar gecirilmi\u015f &#8220;\u015fi\u015fege&#8221; i pi\u015firiyorlard\u0131 bir yanda, \u00f6tede ise sac kavurma pi\u015firiyordu oca\u011f\u0131n \u00fczerinde, daha beride de coban kebab\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir kez daha y\u00fcceltildi Anahid g\u00f6zelerinin kutsall\u0131\u011f\u0131. Bir kez daha an\u0131ld\u0131 atalar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcc\u00fc, azameti. Bir kez daha kutsand\u0131lar silah-pusatla Dersim&#8217;in ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyan yi\u011fitlerin an\u0131s\u0131 ve Dersim&#8217;i koruyan azizler bir kez daha an\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Munzur inliyordu silah sesleriyle. Kurban etleri ocaklarda fukur fukur bi\u015ferken, ekmek kokular\u0131 et kokular\u0131na kar\u0131\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Bu esnada kavallar\u0131n na\u011fmeleriyle vartavar bayram\u0131 putperest d\u00f6nemlerin Navasart \u015fenliklerine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyordu. Bayramd\u0131\u00a0ge\u00e7mi\u015fin g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00fcnlerinin bir kez daha an\u0131lmas\u0131n\u0131n bayram\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0O y\u0131l\u0131n Vartavar ziyaretinin orada bulunan herkes\u00e7e payla\u015f\u0131lan co\u015fkusu, iki a\u015firetin bar\u0131\u015fmas\u0131 ile, dinselden \u00e7ok siyasal bir anlam ifade ediyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Munzur&#8217;da Anahid g\u00f6zeleri g\u00f6revini yapm\u0131\u015ft\u0131. Gelenek dinsel bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcmle \u00f6rtm\u00fc\u015ft\u00fc esas olan siyasi amac\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<strong>Dersim Eremenileri etnografyas\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ermeni bilimler Akademisi Yay\u0131n\u0131, Yerevan, 1973. <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S. 257 \u2013 260:<strong> <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>\u00c7eviren Miran P\u0131rgic G\u00fcltekin\u00a0\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0Gevorg\u00a0 Hala\u00e7yan \u00a0 Dersim&#8217;in kuzey do\u011fal savunma hatt\u0131n\u0131 olu\u015fturan Munzur ve Mercan s\u0131rada\u011flar\u0131n\u0131n ondan fazla zirveleri s\u00fcrekli olarak karla \u00f6rt\u00fcl\u00fcyd\u00fc. Y\u00fczy\u0131llar boyunca birikmi\u015f kal\u0131n kar tabakas\u0131 kayalar\u0131n kiremit rengini alm\u0131\u015flar. Kar kendi i\u00e7inde beyaz kar kuru\u00e7uklar\u0131 besler. Bunlar yaz s\u0131ca\u011f\u0131ndado\u011farlar ve g\u00fcz so\u011fuklar\u0131nda da yok olurlar. Yerli halk\u0131n inanc\u0131na g\u00f6re bu kar kurt\u00e7uklar\u0131, kar\u0131n ruhudur. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,22,1],"tags":[],"class_list":["post-3396","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gunumuzde-bati-ermenileri","category-gunumuzde-bati-ermenistan","category-haberler"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Dersim Ermenileri etnografyas\u0131 - 6  - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=3396\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dersim Ermenileri etnografyas\u0131 - 6  - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00a0Gevorg\u00a0 Hala\u00e7yan \u00a0 Dersim&#8217;in kuzey do\u011fal savunma hatt\u0131n\u0131 olu\u015fturan Munzur ve Mercan s\u0131rada\u011flar\u0131n\u0131n ondan fazla zirveleri s\u00fcrekli olarak karla \u00f6rt\u00fcl\u00fcyd\u00fc. Y\u00fczy\u0131llar boyunca birikmi\u015f kal\u0131n kar tabakas\u0131 kayalar\u0131n kiremit rengini alm\u0131\u015flar. Kar kendi i\u00e7inde beyaz kar kuru\u00e7uklar\u0131 besler. Bunlar yaz s\u0131ca\u011f\u0131ndado\u011farlar ve g\u00fcz so\u011fuklar\u0131nda da yok olurlar. Yerli halk\u0131n inanc\u0131na g\u00f6re bu kar kurt\u00e7uklar\u0131, kar\u0131n ruhudur. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=3396\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-12-18T10:00:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2012-05-25T10:57:31+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=3396\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=3396\",\"name\":\"Dersim Ermenileri etnografyas\u0131 - 6 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website\"},\"datePublished\":\"2010-12-18T10:00:26+00:00\",\"dateModified\":\"2012-05-25T10:57:31+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=3396#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=3396\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=3396#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dersim Ermenileri etnografyas\u0131 &#8211; 6\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dersim Ermenileri etnografyas\u0131 - 6  - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=3396","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Dersim Ermenileri etnografyas\u0131 - 6  - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"\u00a0Gevorg\u00a0 Hala\u00e7yan \u00a0 Dersim&#8217;in kuzey do\u011fal savunma hatt\u0131n\u0131 olu\u015fturan Munzur ve Mercan s\u0131rada\u011flar\u0131n\u0131n ondan fazla zirveleri s\u00fcrekli olarak karla \u00f6rt\u00fcl\u00fcyd\u00fc. Y\u00fczy\u0131llar boyunca birikmi\u015f kal\u0131n kar tabakas\u0131 kayalar\u0131n kiremit rengini alm\u0131\u015flar. Kar kendi i\u00e7inde beyaz kar kuru\u00e7uklar\u0131 besler. Bunlar yaz s\u0131ca\u011f\u0131ndado\u011farlar ve g\u00fcz so\u011fuklar\u0131nda da yok olurlar. Yerli halk\u0131n inanc\u0131na g\u00f6re bu kar kurt\u00e7uklar\u0131, kar\u0131n ruhudur. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=3396","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2010-12-18T10:00:26+00:00","article_modified_time":"2012-05-25T10:57:31+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=3396","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=3396","name":"Dersim Ermenileri etnografyas\u0131 - 6 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"datePublished":"2010-12-18T10:00:26+00:00","dateModified":"2012-05-25T10:57:31+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=3396#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=3396"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=3396#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Dersim Ermenileri etnografyas\u0131 &#8211; 6"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3396","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3396"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3396\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3399,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3396\/revisions\/3399"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3396"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3396"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3396"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}