{"id":32983,"date":"2015-01-13T02:04:19","date_gmt":"2015-01-13T07:04:19","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32983"},"modified":"2015-01-13T02:04:19","modified_gmt":"2015-01-13T07:04:19","slug":"bay-yuzde-besin-gercek-hikayesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32983","title":{"rendered":"\u2018Bay Y\u00fczde Be\u015f\u2019in ger\u00e7ek hik\u00e2yesi"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><em><strong><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=32984\" rel=\"attachment wp-att-32984\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-32984\" alt=\"Kalust G\u00fclbenkyan\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/Kalust-G\u00fclbenkyan-300x145.jpg\" width=\"300\" height=\"145\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/01\/Kalust-G\u00fclbenkyan-300x145.jpg 300w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/01\/Kalust-G\u00fclbenkyan-600x291.jpg 600w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2015\/01\/Kalust-G\u00fclbenkyan.jpg 702w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>2019, Kalust G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n do\u011fumunun 150. y\u0131l\u0131. Kendisiyle ilgili kapsaml\u0131 bir biyografi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, hakk\u0131nda yaz\u0131lan \u00e7ok \u015fey spek\u00fclatif kald\u0131. Southampton \u00dcniversitesi\u2019nden \u0130ngiliz tarih\u00e7i Jonathan Conlin, iki y\u0131l \u00f6nce G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n hayat\u0131n\u0131 yazmak \u00fczere yola \u00e7\u0131kt\u0131. Kitab\u0131n\u0131 birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde tamamlamay\u0131 planlayan Conlin\u2019le, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u0130stanbul\u2019a geldi\u011finde g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck. Conlin, G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n bug\u00fcne kadar g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f mektupla\u015fmalar\u0131n\u0131, \u00e7e\u015fitli devletlerin ar\u015fivlerinden bilgileri, Agos\u2019la payla\u015ft\u0131.<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kalust G\u00fclbenkyan denince zihnimizde beliren ilk iki kelime, petrol ve sanat olur herhalde. 1869\u2019da \u0130stanbul\u2019da varl\u0131kl\u0131 bir ailede d\u00fcnyaya gelen G\u00fclbenkyan, \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131\u2019ndan lamba ya\u011f\u0131 ithal eden babas\u0131n\u0131n i\u015fiyle ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 kariyerinde ilerleyip, Irak petrol\u00fcn\u00fcn y\u00fczde be\u015fine sahip olur ve tarihe \u2018Bay Y\u00fczde Be\u015f\u2019 (Mr. Five Percent) olarak ge\u00e7er. Londra\u2019da e\u011fitim g\u00f6ren, \u00e7e\u015fitli Avrupa \u015fehirlerinde ya\u015fayan G\u00fclbenkyan, ayn\u0131 zamanda d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc bir sanat koleksiyonuna sahip. \u00d6l\u00fcm\u00fcnden bir y\u0131l sonra, 1956\u2019da, son y\u0131llar\u0131n\u0131 ge\u00e7irdi\u011fi Lizbon\u2019da G\u00fclbenkyan Vakf\u0131 kurulur; sanat koleksiyonu da orada m\u00fczeye ta\u015f\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Kalust G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n biyografisini yazmaya sizi ne te\u015fvik etti?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fclbenkyan\u2019la ilgili \u00e7ok \u015fey yaz\u0131ld\u0131, \u00e7izildi. \u00d6ld\u00fc\u011f\u00fc y\u0131l olan 1955\u2019te kendisiyle ilgili \u0130ngilizce yay\u0131mlanm\u0131\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fma mevcut. Ancak onun d\u0131\u015f\u0131nda, derli toplu ve etrafl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmam\u0131\u015f. Mektuplar, belgeler var, ancak biyografi i\u00e7in do\u011fru zaman\u0131n beklendi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00d6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn hemen ard\u0131ndan insanlar konu\u015fmak istemeyebilirler, ger\u00e7ekleri s\u00f6ylemeyebilirler. \u015eimdi do\u011fru zaman. 2019, Kalust G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n do\u011fumunun 150. y\u0131l\u0131. \u00d6te yandan soyk\u0131r\u0131m\u0131n 100. y\u0131l\u0131na girdik. Ermeni-T\u00fcrk ili\u015fkileri, Diaspora ili\u015fkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0130stanbul\u2019da olmak ve ara\u015ft\u0131rma yapmak \u00f6nemli. Benim bir \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmam, Londra\u2019da bulunan 13. y\u00fczy\u0131l ile 20. y\u00fczy\u0131l aral\u0131\u011f\u0131nda pek \u00e7ok tabloya ev sahipli\u011fi yapan m\u00fcze \u2018National Gallery\u2019 \u00fczerineydi. Ara\u015ft\u0131r\u0131rken \u015f\u00f6yle bir bilgiye rastlad\u0131m: \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n plan\u0131, sanat koleksiyonunu bu galeriye vermek ve Londra\u2019n\u0131n merkezinde, Trafalgar Meydan\u0131\u2019nda, \u2018National Gallery\u2019nin yan\u0131nda bir G\u00fclbenkyan binas\u0131 in\u015fa etmek. Hayali ger\u00e7ekle\u015fmiyor; ancak bu iste\u011fi, beni G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n biyografisini yazmaya y\u00f6neltti. G\u00fclbenkyan Vakf\u0131 ve ailesi t\u00fcm s\u00fcre\u00e7te bana destek verdi, veriyor. Ar\u015fivlere girmeme izin verdiler. Nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131mla ilgili de tamamen \u00f6zg\u00fcr b\u0131rakt\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Kitap i\u00e7in aileden kimlerle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcn\u00fcz? Nas\u0131l bir ar\u015fiv \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131yorsunuz?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6lmeden \u00f6nce torunu Mikael Esayan ile konu\u015ftum. Ye\u011fenleriyle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm. Lizbon\u2019da bulunan merkezde, 600 metre uzunlu\u011funda G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 mektuplar var. \u00d6ncelikle \u015funu s\u00f6ylemek gerek: Kalust G\u00fclbenkyan bir Osmanl\u0131 diplomat\u0131, daha sonra \u0130ran\u2019da g\u00f6rev yapan bir diplomat. D\u00fcnyan\u0131n lider petrol \u015firketlerini \u2013Frans\u0131z Compagnie Francaise des Petroles, Alman Shell gibi\u2013 bir araya getirdi, birlikte \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. \u0130ki y\u0131ld\u0131r \u00e7e\u015fitli devletlerin ar\u015fivlerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. T\u00fcrkiye\u2019de Ba\u015fbakanl\u0131k ve Osmanl\u0131 ar\u015fivlerine, Paris, Londra, ABD\u2019nin \u00e7e\u015fitli eyaletlerinde ar\u015fivlere, ayr\u0131ca banka ve petrol \u015firketlerinin belgelerine bak\u0131yorum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Ortado\u011fu petrol\u00fc denildi\u011finde, G\u00fclbenkyan \u2018Bay Y\u00fczde Be\u015f\u2019 lakab\u0131yla akla gelen ilk isimlerden. Dedi\u011finiz gibi, hakk\u0131nda az \u015fey bilindi\u011fi i\u00e7in, spek\u00fclasyona da a\u00e7\u0131k. Sizin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z bilgiler \u00e7er\u00e7evesinde, G\u00fclbenkyan petrol end\u00fcstrisine nas\u0131l dahil oluyor, i\u015fin asl\u0131 nedir?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fclbenkyan, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ralar\u0131nda bir Osmanl\u0131 diplomat\u0131yd\u0131. \u0130ngiliz ve Alman petrol \u015firketlerinin aras\u0131nda uluslararas\u0131 birlik olu\u015fturulmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti, i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Ba\u015far\u0131l\u0131 bir i\u015fadam\u0131 olmas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli nedeni, belki de, birbirine rakip \u00fclkeler aras\u0131nda herkesin kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131kabilece\u011fi bir yol bulmas\u0131yd\u0131. Peki bunu nas\u0131l yapt\u0131? Sultan II. Abd\u00fclhamid\u2019den Basra ve Ba\u011fdat b\u00f6lgelerinde petrol arama izni istedi. 1908\u2019de J\u00f6n T\u00fcrk devriminden sonra, G\u00fclbenkyan s\u00fcrece dahil oluyor.\u00a0 O d\u00f6nem Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem\u2026 G\u00fclbenkyan da bunun fark\u0131nda. Frans\u0131zlar\u0131, \u0130ngilizleri, Almanlar\u0131 ve Ruslar\u0131 memnun etmek gerekiyor; herkesin kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131kabilece\u011fi bir yol bulunmas\u0131 \u015fart. Petrol\u00fc \u0130ngilizlere verirsen di\u011ferleri \u015fik\u00e2yet eder, Ruslara verirsen kalan \u00fclkeler&#8230; Bunun bir \u00e7\u0131kmaza g\u00f6t\u00fcrece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. T\u00fcrk Petrol \u015eirketi\u2019ni (Turkish Petroleum Company) kuruyor. Herkesin kazan\u00e7l\u0131 olabilece\u011fi bu teklifi Sultan\u2019a sunuyor. G\u00fclbenkyan, baz\u0131 kaynaklarda dendi\u011fi gibi petrol\u00fc Bat\u0131l\u0131lara pe\u015fke\u015f \u00e7ekmiyor k\u0131sacas\u0131. Kendisinin, t\u00fcm devletlerin ve Osmanl\u0131\u2019n\u0131n kazanaca\u011f\u0131 bir yoldan gidiyor. \u015eirketin hisselerinin y\u00fczde be\u015fi kendisinin oldu\u011fu i\u00e7in bu lakab\u0131 al\u0131yor. \u015eirketin di\u011fer sahip-<br \/>\nleri ise Deutsche Bank, Anglo Saxon Oil Company ve National Bank of Turkey oluyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 dengeler nas\u0131l de\u011fi\u015fiyor?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fclbenkyan, 1908 J\u00f6n T\u00fcrk Devrimi ile ilgili iyimser g\u00f6r\u00fc\u015flere sahip. Anayasa, Bat\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 gibi geli\u015fmelerle Osmanl\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n korunaca\u011f\u0131na inan\u0131yor. Birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde J\u00f6n T\u00fcrklerin a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 tutum benimsendi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. 1912\u2019de bu r\u00fcya bozuluyor, daha sonraki y\u0131llarda da sava\u015f ba\u015fl\u0131yor. Sava\u015f sonras\u0131, galip devletler \u015fimdiki Irak topraklar\u0131nda, yeniden hak iddia ediyorlar. ABD devreye giriyor, hisseler yeniden payla\u015f\u0131l\u0131yor. Daha sonra \u015firket, Irak Petrol \u015eirketi ad\u0131n\u0131 al\u0131yor. G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n y\u00fczde be\u015f pay\u0131 onda kal\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Peki Kalust G\u00fclbenkyan Ermeni kimli\u011fini nas\u0131l ya\u015f\u0131yor?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6ncelikle vasiyetlerine bakmam\u0131z gerek. 1901, 1919, 1924, 1926, 1953 ve \u00f6lmeden hemen \u00f6nce 1955\u2019te yazd\u0131\u011f\u0131 vasiyetler var. Vak\u0131f, son yazd\u0131\u011f\u0131 vasiyetine g\u00f6re hareket ediyor. Ermeni kiliselerine az bir k\u0131s\u0131m ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Geldikleri yer olan Talas\u2019taki okul, di\u011fer Ermeni kurumlar\u0131, yetimhaneler geni\u015f aile miras\u0131yla destekleniyordu. Ailenin i\u015fleri 1907\u2019de k\u00f6t\u00fcye gitmeye ba\u015flay\u0131nca ve daha sonras\u0131nda iflas gelince, bu kurumlara destekler kesildi. G\u00fclbenkyan da geni\u015f ailenin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fi, tek ba\u015f\u0131na \u00fcstlenmedi. Ancak, Ermeni kimli\u011fini G\u00fclbenkyan\u2019dan ay\u0131ramay\u0131z. 1930-1932 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda AGBU\u2019nun ba\u015f\u0131na ge\u00e7ti. \u00c7e\u015fitli yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131n\u0131 konsolide ederek, tek vak\u0131f alt\u0131nda toplanmas\u0131n\u0131 istedi. M\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131, iki y\u0131l sonra AGBU\u2019dan ayr\u0131ld\u0131. Ermeni hay\u0131rsever kurulu\u015flarla aras\u0131na bir mesafe koydu. O daha \u00e7ok sanatla, k\u00fclt\u00fcrle ilgiliydi. Son d\u00f6nemki vasiyetlerinde, Londra\u2019da bir kilise kurulmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi yaz\u0131yordu. \u015eimdi o kilisede G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n k\u00fclleri var. Bu anlamda, Ermeni Kilisesi\u2019nin izinden gitmedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>G\u00fclbenkyan vasiyetinde, koleksiyonuyla ve servetinin nas\u0131l de\u011ferlendirilece\u011fiyle ilgili neler s\u00f6yl\u00fcyor? <\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fclbenkyan ilk vasiyetlerinde, sanat koleksiyonunun nerede olaca\u011f\u0131yla ilgili isteklerini yaz\u0131yor. Paris\u2019te bir sanat galerisi a\u00e7mak istiyor, hatta bir ev-m\u00fcze d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. D\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc, eklektik bir koleksiyona sahip. Osmanl\u0131-T\u00fcrk eserleri, Ermeni, M\u0131s\u0131r, Yunan, Mezopotamya eserleri, hal\u0131lar, tablolar, \u00e7iniler mobilyalar\u2026 Hepsini bir araya getirecek m\u00fczeyi olu\u015fturacak kurat\u00f6re, m\u00fcze i\u00e7in t\u00fcm harcamalara yat\u0131r\u0131m yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu.\u00a0 G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n bir di\u011fer iste\u011fi de ku\u015flarla ilgiliydi. Versailles Bah\u00e7eleri\u2019ne yat\u0131r\u0131m yapmak istiyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kalust G\u00fclbenkyan ba\u015far\u0131l\u0131 bir i\u015f adam\u0131, yurtsever ve hay\u0131rsever. Mektuplar\u0131nda servetini t\u00fcm d\u00fcnyaya ba\u011f\u0131\u015flamak istedi\u011fini yazm\u0131\u015f, ancak ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak ne yap\u0131lmas\u0131, ne y\u00f6nde kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmemi\u015fti. Dolay\u0131s\u0131yla, aile ve vakf\u0131 kuranlar i\u00e7in b\u00fct\u00e7enin nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131na karar vermek pek kolay de\u011fildi. G\u00fclbenkyan, d\u00f6nemin Portekiz devlet ba\u015fkan\u0131 Salazar ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, paran\u0131n \u00e7o\u011fu orada, Portekiz\u2019de harcand\u0131. Portekiz, G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 Fransa\u2019dan ka\u00e7\u0131p 13 sene ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00fclke. \u00d6l\u00fcm\u00fcnden bir y\u0131l sonra, Portekiz yasas\u0131 alt\u0131nda vak\u0131f kuruluyor. Bug\u00fcn de vakf\u0131n b\u00fct\u00e7esinin y\u00fczde 85\u2019i Portekiz i\u00e7inde harcan\u0131yor. Az bir k\u0131sm\u0131 ise Ermeni Topluluklar B\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u0130stanbul, G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n hayat\u0131n\u0131n neresinde duruyor?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fclbenkyan 86 ya\u015f\u0131nda vefat ediyor. 14 ya\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019den ayr\u0131l\u0131yor ve okumak i\u00e7in Londra\u2019ya gidiyor. Geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde be\u015f sene kal\u0131p tekrar ayr\u0131l\u0131yor. Toplamda 19 sene Anadolu topraklar\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f. Aile, Talas\u2019tan \u0130stanbul\u2019a geliyor, i\u015f kuruyor. \u00dcsk\u00fcdar\u2019da ya\u015fam\u0131\u015flar, \u015fimdi o ev yok. Sirkeci\u2019de, Mahmutpa\u015fa\u2019da B\u00fcy\u00fck Valide Han, Selamet Han, G\u00fclbenkyan Han\u2019da i\u015f yapm\u0131\u015flar. \u00c7ocuklu\u011fu burada ge\u00e7mi\u015f.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n \u0130n\u00f6n\u00fc d\u00f6neminde mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye\u2019ye getirmek istedi\u011fi iddias\u0131 do\u011fru de\u011fil<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Kalust G\u00fclbenkyan mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye\u2019ye getirmek istedi\u011fi ancak \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc taraf\u0131ndan engellendi\u011fi s\u00f6ylenir. Bununla ilgili bir belgeye ula\u015ft\u0131n\u0131z m\u0131?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunu destekleyen bir belge yok. Bence G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n kurulacak vakfa ev olarak T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00fc\u015f\u00fcnmesi pek olas\u0131 de\u011fil. Portekiz\u2019den \u00f6nce \u0130ngiltere ve ABD\u2019yi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc ancak T\u00fcrkiye\u2019yi de\u011fil. Ermenistan\u2019da buna benzer bir s\u00f6ylenti var. G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n vakf\u0131 Yerevan\u2019da kurmak istedi\u011fi, ancak bir otobana ismi verilmedi\u011fi i\u00e7in vazge\u00e7ti\u011fi s\u00f6ylenir. Ama bu da bir s\u00f6ylentiden ibaret.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1915\u2019te ya\u015fananlar\u0131 kuzeni\u00a0Matilda\u2019n\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 mektupla \u00f6\u011frendi<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n mektuplar\u0131nda 1915 ve \u00f6nceki katliamlarla ilgili bir ize rastlad\u0131n\u0131z m\u0131?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7al\u0131\u015fmada en \u00e7ok zorland\u0131\u011f\u0131m b\u00f6l\u00fcmlerden biri Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131. G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n ne yapt\u0131\u011f\u0131 kadar, neyi yapmad\u0131\u011f\u0131 veya neyi s\u00f6ylemedi\u011fi de aktarmak istiyorum. 1909 Adana katliam\u0131 s\u0131ras\u0131nda Kalust G\u00fclbenkyan Londra\u2019da. \u0130stanbul\u2019da bulunan amcas\u0131ndan gelen mektupla Adana\u2019da neler oldu\u011funu \u00f6\u011freniyor. G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n cevab\u0131 olduk\u00e7a sakin oluyor; katliamlar\u0131n fark\u0131nda oldu\u011funu ve para g\u00f6nderece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Bu sakin cevab\u0131n\u0131n iki nedeni olabilir: birincisi kendisinin o s\u0131rada Londra\u2019da olmas\u0131, ikincisi Anadolu\u2019da Ermenilere y\u00f6nelik katliamlar\u0131n bir s\u00fcredir devam ediyor olmas\u0131, yani bunun da benzer katliamlardan biri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmesi. Ancak 1909 Adana katliam\u0131n\u0131n farkl\u0131 oldu\u011fu, b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 oldu\u011fu 1920\u2019lerde anla\u015f\u0131l\u0131yor. Kalust G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n Ankara\u2019da ya\u015fayan kuzeni Parse\u011f G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n k\u0131z\u0131 Matilda Miskciyan, 1920\u2019de Kalust G\u00fclbenkyan\u2019a yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektubunda, 1915 y\u0131l\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015f. Ankara\u2019da T\u00fcrk askerleriyle ku\u015fat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131, \u015fehrin duvarlar\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fcklerini, orada insanlar\u0131n vuruldu\u011funu, kendisi ve di\u011fer kad\u0131nlar\u0131n trenlere bindirilerek, Der Zor\u2019a do\u011fru \u00f6l\u00fcm y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015flayacaklar\u0131 noktaya g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcklerini yaz\u0131yor. Saklanmay\u0131 ve ka\u00e7may\u0131 ba\u015faran bu kad\u0131n, be\u015f y\u0131l sonra bu mektubu kaleme al\u0131yor. Kalust G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n da bunun daha \u00f6nce kimsenin g\u00f6rmedi\u011fi, geni\u015f \u00e7apta bir katliam, bir soyk\u0131r\u0131m oldu\u011funu anlamas\u0131 bu mektupla ba\u015fl\u0131yor diyebiliriz.\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><i>http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/10193\/bay-yuzde-besin-gercek-hikyesi<\/i><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2019, Kalust G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n do\u011fumunun 150. y\u0131l\u0131. Kendisiyle ilgili kapsaml\u0131 bir biyografi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, hakk\u0131nda yaz\u0131lan \u00e7ok \u015fey spek\u00fclatif kald\u0131. Southampton \u00dcniversitesi\u2019nden \u0130ngiliz tarih\u00e7i Jonathan Conlin, iki y\u0131l \u00f6nce G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n hayat\u0131n\u0131 yazmak \u00fczere yola \u00e7\u0131kt\u0131. Kitab\u0131n\u0131 birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde tamamlamay\u0131 planlayan Conlin\u2019le, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u0130stanbul\u2019a geldi\u011finde g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck. Conlin, G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n bug\u00fcne kadar g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f mektupla\u015fmalar\u0131n\u0131, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,71,19],"tags":[],"class_list":["post-32983","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler","category-mulakatlar","category-unluler"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u2018Bay Y\u00fczde Be\u015f\u2019in ger\u00e7ek hik\u00e2yesi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32983\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u2018Bay Y\u00fczde Be\u015f\u2019in ger\u00e7ek hik\u00e2yesi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"2019, Kalust G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n do\u011fumunun 150. y\u0131l\u0131. Kendisiyle ilgili kapsaml\u0131 bir biyografi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, hakk\u0131nda yaz\u0131lan \u00e7ok \u015fey spek\u00fclatif kald\u0131. Southampton \u00dcniversitesi\u2019nden \u0130ngiliz tarih\u00e7i Jonathan Conlin, iki y\u0131l \u00f6nce G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n hayat\u0131n\u0131 yazmak \u00fczere yola \u00e7\u0131kt\u0131. Kitab\u0131n\u0131 birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde tamamlamay\u0131 planlayan Conlin\u2019le, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u0130stanbul\u2019a geldi\u011finde g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck. Conlin, G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n bug\u00fcne kadar g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f mektupla\u015fmalar\u0131n\u0131, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32983\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-01-13T07:04:19+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32983#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32983\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"\u2018Bay Y\u00fczde Be\u015f\u2019in ger\u00e7ek hik\u00e2yesi\",\"datePublished\":\"2015-01-13T07:04:19+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32983\"},\"wordCount\":1958,\"commentCount\":0,\"articleSection\":[\"Haberler\",\"M\u00fclakatlar\",\"\u00dcnl\u00fcler\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32983#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32983\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32983\",\"name\":\"\u2018Bay Y\u00fczde Be\u015f\u2019in ger\u00e7ek hik\u00e2yesi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2015-01-13T07:04:19+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32983#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32983\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32983#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u2018Bay Y\u00fczde Be\u015f\u2019in ger\u00e7ek hik\u00e2yesi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u2018Bay Y\u00fczde Be\u015f\u2019in ger\u00e7ek hik\u00e2yesi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32983","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u2018Bay Y\u00fczde Be\u015f\u2019in ger\u00e7ek hik\u00e2yesi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"2019, Kalust G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n do\u011fumunun 150. y\u0131l\u0131. Kendisiyle ilgili kapsaml\u0131 bir biyografi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, hakk\u0131nda yaz\u0131lan \u00e7ok \u015fey spek\u00fclatif kald\u0131. Southampton \u00dcniversitesi\u2019nden \u0130ngiliz tarih\u00e7i Jonathan Conlin, iki y\u0131l \u00f6nce G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n hayat\u0131n\u0131 yazmak \u00fczere yola \u00e7\u0131kt\u0131. Kitab\u0131n\u0131 birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde tamamlamay\u0131 planlayan Conlin\u2019le, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u0130stanbul\u2019a geldi\u011finde g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck. Conlin, G\u00fclbenkyan\u2019\u0131n bug\u00fcne kadar g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f mektupla\u015fmalar\u0131n\u0131, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32983","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2015-01-13T07:04:19+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32983#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32983"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"\u2018Bay Y\u00fczde Be\u015f\u2019in ger\u00e7ek hik\u00e2yesi","datePublished":"2015-01-13T07:04:19+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32983"},"wordCount":1958,"commentCount":0,"articleSection":["Haberler","M\u00fclakatlar","\u00dcnl\u00fcler"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32983#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32983","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32983","name":"\u2018Bay Y\u00fczde Be\u015f\u2019in ger\u00e7ek hik\u00e2yesi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"datePublished":"2015-01-13T07:04:19+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32983#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32983"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32983#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u2018Bay Y\u00fczde Be\u015f\u2019in ger\u00e7ek hik\u00e2yesi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32983","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32983"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32983\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32985,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32983\/revisions\/32985"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32983"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32983"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32983"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}