{"id":32486,"date":"2014-11-25T03:24:41","date_gmt":"2014-11-25T08:24:41","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486"},"modified":"2014-11-25T03:25:21","modified_gmt":"2014-11-25T08:25:21","slug":"1930lar-turkiyesinde-dersimli-kimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486","title":{"rendered":"1930&#8217;lar T\u00fcrkiye&#8217;sinde Dersimli kimdir?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><b><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=32487\" rel=\"attachment wp-att-32487\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-32487\" alt=\"Dersimli asiret\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/Dersimli-asiret-300x177.jpg\" width=\"300\" height=\"177\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2014\/11\/Dersimli-asiret-300x177.jpg 300w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2014\/11\/Dersimli-asiret.jpg 503w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Ay\u015fe H\u00fcr<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><i>1932 tarihli Jandarma Umum Komutanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n gizli Dersim Raporu&#8217;nda \u015f\u00f6yle denilir: Ermenilik hi\u00e7bir zaman Dersim umum n\u00fcfusunun y\u00fczde 20&#8217;sini a\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Asur ve Arapl\u0131k hi\u00e7 bir iz b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Osmanl\u0131 Devletinin Dersimlilerle m\u00fccadeleye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren Dersim daha geni\u015f ad\u0131mlarla K\u00fcrtl\u00fc\u011fe do\u011fru ilerlemeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l \u201cKemalistlerin ve \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n Alevi ve Bekta\u015fi politikalar\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mda ele ald\u0131\u011f\u0131m konuya, giderek daha \u00f6nemli hale gelece\u011fi anla\u015f\u0131lan Dersim tart\u0131\u015fmalar\u0131 dolayas\u0131yla devam etmek istiyorum. B\u00f6ylece, 1937-1938\u2019de Dersim\u2019e yap\u0131lan m\u00fcdahalenin zihinsel arka plan\u0131n\u0131 biraz daha ayd\u0131nlatabilirim diye umuyorum.<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1932\u2019de 100 adet bast\u0131r\u0131l\u0131p sadece ilgililere verilen Jandarma Umum Komutanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n gizli Dersim Raporu\u2019nda (k\u0131saca JUK Dersim) \u201cDersimlilerin \u0131rki vaziyeti\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm \u015fu s\u00f6zlerle ba\u015flar: \u201cDersimlilerin \u0131rki vaziyetini tespit etmek hayli m\u00fc\u015fk\u00fcl bir i\u015ftir. Bu g\u00fcn\u00fcn Dersim halk\u0131ndan Garbi Dersimi i\u015fgal edenler kendilerinin Horasandan gelmi\u015f olduklar\u0131n\u0131 m\u00fcttefikan beyan ederler. \u015earki Dersimde b\u00f6yle bir iddia hen\u00fcz g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ard\u0131ndan raporun me\u00e7hul yazar\u0131 hangi kayna\u011fa dayal\u0131 oldu\u011fu belli olmayan \u2018bilgileri\u2019 (!) say\u0131p d\u00f6kmeye ba\u015flar. (\u0130ttihat Terakki d\u00f6neminde K\u00fcrtler hakk\u0131nda \u00fcretilmi\u015f uydurma tarih kitaplar\u0131na dair \u015fu yaz\u0131ma bak\u0131labilir \u00a0href=<a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/yazarlar\/ayse_hur\/ittihat_ve_terakkinin_kurd_politikalari-114374810\">http:\/\/www.radikal.com.tr\/yazarlar\/ayse_hur\/ittihat_ve_terakkinin_kurd_politikalari-114374810<\/a>\u00a0 okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">20 sayfal\u0131k bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6zetlemek kolay de\u011fil. Ama baz\u0131 \u00e7arp\u0131c\u0131 tan\u0131mlamalar\u0131 (yaz\u0131m hatalar\u0131n\u0131 koruyarak) aktaray\u0131m. \u201cAnadolu&#8217;nun en eski sakinleri Hititler oldu\u011funa nazaran bunlar\u0131n Garba ak\u0131n ederken Dersim vadi ve yaylalar\u0131ndan ge\u00e7tikleri ve belkide tortu b\u0131rakarak Garba ilerlediklerini kabul etmek gerekir\u201d diye s\u00f6ze ba\u015flayan yazar bir sayfa sonra Hitit tezine T\u00fcrkmenlik a\u015f\u0131s\u0131 yapar: \u201cBununla beraber Pl\u00fcmer, Ovac\u0131k ve hatta Nazimiye m\u0131nt\u0131kalar\u0131ndaki halk aras\u0131nda bug\u00fcn ile \u00e7ok miktarda T\u00fcrkmen tipine tesad\u00fcf m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr (\u2026) Pl\u00fcmer m\u0131nt\u0131kas\u0131 a\u015firet isimleri ve halk\u0131n\u0131n kendi duygusu ve \u015earktan Garba intikal hisleri ile Dersimin aslan T\u00fcrk oldu\u011funu tespit edilebilir.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yazar bir ka\u00e7 sayfa sonra fikrini yine de\u011fi\u015ftirir ve \u201cDersim halk\u0131n\u0131n Harezmi olduklar\u0131 zann\u0131 uyan\u0131r\u201d der. Ard\u0131ndan Harezmilerin kim oldu\u011funu \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Harezmilerin yar\u0131s\u0131 T\u00fcrk\u00e7e yar\u0131s\u0131 Fars\u00e7a konu\u015fan bir T\u00fcrk boyu oldu\u011fu s\u00f6yledikten sonra 1071 Malazgirt kahraman\u0131 Alp Arslan\u2019\u0131 \u00f6ld\u00fcren Yusuf\u2019un bir Harezmi oldu\u011funu ekler. B\u00f6ylece Harezmilerle ilgili olumsuz bir duygu a\u015f\u0131lar okuruna.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>YOKSA ZAZA MI?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ama yazar burada da durmaz ve i\u015fin i\u00e7ine dilden kalkarak yeni bir unsur ekler: \u201cDersimlilerin bug\u00fcn konu\u015ftuklar\u0131 dil K\u00fcrt\u00e7e de\u011fil Zazacad\u0131r. (\u2026) \u00a0Zazalar\u0131n T\u00fcrkmen olduklar\u0131 ve filhakika tarih\u00e7ilerin iddia ettikleri gibi dili, yar\u0131 Farisi (Fars\u00e7a, \u0130ran dili) yar\u0131 T\u00fcrk\u00e7e olan Harezmilerden olduklar\u0131 ve K\u00fcrtlerle \u00e7ok fazla temas neticesinde dillerindeki T\u00fcrk kelimeleride ya \u0130ranile\u015ftirdikleri ya unuttuklar\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yazar bu arada, \u201cYavuz Sultan Selimin gazab\u0131 olmasayd\u0131 bu g\u00fcn g\u00fczel T\u00fcrkiyemizde tek bir S\u00fcnni\u2019ye tesad\u00fcf etmek imkan\u0131 belki de m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131\u201d diyerek bug\u00fcn 3. k\u00f6pr\u00fcye Yavuz Sultan Selim ismini veren zihniyeti if\u015fa eder.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yazar, O\u011fuzlar\u0131n Jazik boyundan geldiklerini inand\u0131\u011f\u0131 Zazalar\u0131 Lice, Palu, \u00e7apak\u00e7ur\u2019da ya\u015fayan \u015eafii Zazalar ve Dersimde ya\u015fayan Alevi Zazalar olarak ikiye ay\u0131rd\u0131ktan sonra ikinciler i\u00e7in \u015funlar\u0131 s\u00f6yler: \u201cBunlarda mezhep ve \u00e2det dili T\u00fcrk\u00e7edir. Ayinlerde i\u015ftirak edenler T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fmak mecburiyetindedir. Bu mecburiyettir ki Alevi Zazal\u0131k as\u0131rlardan beri ihmal edildi\u011fi halde T\u00fcrkl\u00fckten pek de uzakla\u015fmam\u0131\u015f. Dersim Alevileri aras\u0131nda cevap istememek \u015fart ile T\u00fcrk\u00e7e meram anlatmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u015eayan\u0131 nazar ve esef olan nokta \u015fudur ki 20-30 ya\u015f\u0131ndan yukar\u0131 ya\u015fl\u0131 her fertle T\u00fcrk dili ile m\u00fctekabilen anla\u015fmak ve dertle\u015fmek m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu halde&#8230; T\u00fcrk dili tamamen Zazala\u015fmakta ve hele 10 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarda ise T\u00fcrk diline rastlamak imk\u00e2n\u0131 kalmamaktad\u0131r.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>YOKSA ERMEN\u0130 VEYA ASUR\u0130 M\u0130?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bundan sonra Zaza kad\u0131nlar\u0131n\u0131n ne kadar \u015fehvetli olduklar\u0131n\u0131 anlatan yazar (ki bu apayr\u0131 bir yaz\u0131 konusu oldu\u011fu i\u00e7in ayr\u0131nt\u0131ya girmiyorum) yine fikir de\u011fi\u015ftirir ve \u201cZazalar\u0131n bulundu\u011fu sahan\u0131n bir zamanlar Ermenistan hudutlar\u0131na dahil oldu\u011fu da tarih\u00e7e m\u00fcsbettir\u201d dedikten sonra \u201cZazalar\u0131n Asuri olduklar\u0131 hakk\u0131nda da bir iddia vard\u0131r.\u201dder ama bu iki tezi \u00e7abucak \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcp T\u00fcrkl\u00fck tezine d\u00f6ner.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>YOK YOK, MELEZ B\u0130R GRUP!<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yazar yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda s\u00f6yledi\u011fim gibi, \u201cHorasan\u2019dan geldiklerini s\u00f6ylemeyen \u015earki Dersim\u201d hakk\u0131nda bunlar\u0131 s\u00f6yledikten sonra do\u011fal olarak \u201cHorasan\u2019dan geldiklerini ittifakla kabul ettiklerini\u201d ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Garbi Dersim\u2019deki t\u00fcm a\u015firetleri T\u00fcrkmen yap\u0131p \u00e7\u0131kar elbette. Fakat b\u00f6l\u00fcm\u00fcn sonuna do\u011fru \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemek ihtiyac\u0131n\u0131 duyacakt\u0131r: \u201cDersim i\u00e7indeki da\u011f, dere, tepe adlar\u0131 bu vatan par\u00e7as\u0131n\u0131n ilk sakinlerinin aslen T\u00fcrk olduklar\u0131 kanaatini uyand\u0131r\u0131yorsa da \u015eark, \u015earki \u015eimali, Cenup ve Garptan gelen muhtelif milletlerin istila selleri \u00f6n\u00fcnden ka\u00e7anlar i\u00e7in de can kurtar\u0131c\u0131 bir s\u0131\u011f\u0131nak olmu\u015f, hakimiyetleri alt\u0131nda bulundu\u011fu T\u00fcrk, Faris, Asur, Ermeni, Arap gibi milletlerin de tortular\u0131n\u0131 i\u00e7ine alm\u0131\u015f bir m\u0131nt\u0131kad\u0131r.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>MAALESEF K\u00dcRTLER!<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Raporun yazar\u0131 nihayet \u2018ac\u0131\u2019 ger\u00e7e\u011fi kabul etmek zorunda kal\u0131r: \u201cErmenilik (&#8230;) hi\u00e7bir zaman Dersim umum n\u00fcfusunun % 20\u2019sini a\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Harbi Umumiden sonra ise izlerini b\u0131rakarak \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. Asur ve Arapl\u0131k hi\u00e7 bir iz b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ve adlar\u0131n\u0131, Farisiler ise dillerini ve seyitleri ile beraber \u015eiiliklerini pek feci surette b\u0131rakm\u0131\u015flard\u0131r. (&#8230;Osmanl\u0131 Devletinin Dersimlilerle m\u00fccadeleye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren Dersim daha geni\u015f ad\u0131mlarla K\u00fcrtl\u00fc\u011fe do\u011fru ilerlemeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. (&#8230;Cumhuriyet dili ile % 70, hissi ile %20 K\u00fcrtle\u015fmi\u015f bir Dersimle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yazar b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u015f\u00f6yle bitirir: \u201cDersimi \u015fu suretle m\u00fctalaa ettikten sonra kaybolmak \u00fczere bulunan ve kan\u0131nda T\u00fcrk kan\u0131 ekseriyeti olan b\u00fcy\u00fck bir halk k\u00fctlesini geriye, yani milli varl\u0131\u011f\u0131na do\u011fru \u00e7evirmek i\u00e7in hemen \u0131slahata ve tedbirler alma\u011fa ba\u015flamak laz\u0131m geldi\u011fi kanaatine var\u0131l\u0131r.\u201d(s.29-49)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131n bundan sonraki b\u00f6l\u00fcmlerinde yer alan M\u00fclkiye M\u00fcfetti\u015fi Hamdi Bey, 1926 tarihli raporunda \u201cDersim giderek K\u00fcrtle\u015fiyor\u201d, \u00a0\u201cDersim K\u00fcrtl\u00fck temay\u00fclat\u0131 ile bula\u015fm\u0131\u015f tehlikesi bir \u00e7\u0131band\u0131r\u201dder. (s. 198 ve 201) Ayn\u0131 y\u0131l Diyarbekir (ve sonra Elaziz) Valisi Cemal Bardak\u00e7\u0131, Dersim\u2019de \u201cT\u00fcrk\u00e7e bilmeyene ve K\u00fcrt tipine rastlamam\u0131\u015ft\u0131r\u201d der. Ona g\u00f6re \u201cS\u00fcnniler Alevilere K\u00fcrt, Aleviler S\u00fcnnilere T\u00fcrk derler.\u201d1931\u2019de I. Umumi M\u00fcfetti\u015f \u0130brahim Tali Bey\u2019e g\u00f6re ortada sadece \u2018Dersimli\u2019vard\u0131r. Ayn\u0131 y\u0131l Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 Fevzi \u00e7akmak ise \u201cT\u00fcrkl\u00fck i\u00e7inde eritilmesi gereken K\u00fcrtl\u00fck\u2019;ten bahseder. D\u00e2hiliye Vekili \u015e\u00fckr\u00fc Kaya\u2019ya g\u00f6re ise \u201cSeyit R\u0131za ve Haydaranl\u0131lar T\u00fcrk ve Cumhuriyet\u00e7i olup, baz\u0131 K\u00fcrtlerin h\u0131rs\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 onlara atfetmek do\u011fru de\u011fildir.\u201dKimdir bu \u2018baz\u0131 K\u00fcrler\u2019 a\u00e7\u0131klamaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00fcrtler \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f en kapsaml\u0131 kitaplardan biri olan \u015eeyh, A\u011fa, Devlet\u2019in yazar\u0131, Hollandal\u0131 antropolog Martin Van Bruinessen\u2019e g\u00f6re, rapordaki bu fikirler, 1925 \u015eeyh Said \u0130syan\u0131 sonras\u0131nda, bizzat Mustafa Kemal y\u00f6netimince \u015eark \u0130lleri Asayi\u015f M\u00fc\u015faviri ve T\u00fcrk Ocaklar\u0131 Koordinat\u00f6r\u00fc s\u0131fat\u0131yla Dersim b\u00f6lgesine g\u00f6nderilen Hasan Re\u015fit Tankut\u2019un \u2018etnopolitika\u2019 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan esinlenmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck bir yetimken Mara\u015f Elbistan\u2019da Alevi K\u00fcrt bir ailece evlat edinilen Re\u015fit Tankut, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 1925 ile 1961 aras\u0131nda, \u00f6nce Mustafa Kemal\u2019e, onun \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra da CHP\u2019ye gizli raporlar halinde sunmu\u015ftur. Bu g\u00f6r\u00fc\u015flerin devletin Dersimli alg\u0131s\u0131n\u0131 \u015fekillendirmekte \u00f6nemli rol\u00fc oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak ilgin\u00e7tir, Ba\u015fbakan \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn 21 A\u011fustos 1935 tarihli K\u00fcrt Raporu\u2019nda s\u0131k s\u0131k \u201cK\u00fcrt \u015fehirleri\u2019nden, \u2018K\u00fcrt k\u00f6yleri\u2019nden, \u201cK\u00fcrt m\u0131nt\u0131kalar\u0131\u2019ndan, \u201cT\u00fcrkl\u00fc\u011fe hevesli K\u00fcrtlerden\u201d s\u00f6z edilir. Yani ortada \u201cK\u00fcrt\u201d adl\u0131 etnik bir grup vard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak 1936\u2019da I. Umumi M\u00fcfetti\u015flik m\u00fcfetti\u015fi Abidin (\u00d6zmen) bu K\u00fcrtlerle ilgili al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirleri \u015f\u00f6yle \u00f6zetler: \u201cT\u00fcrk camias\u0131 i\u00e7inde kaynatmak istedi\u011finiz kimseleri K\u00fcrt\u00e7e yerine T\u00fcrk\u00e7e dili ile konu\u015fur hale getirmek icap eder. Temsilin (asimilasyonun) yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fmak meselesi \u00fczerinde durmak icap eder. Halkevlerinin, bilumum memurlar\u0131n, devlet daireleri ve m\u00fcesseselerinden \u00e7al\u0131\u015fan bilumum memur ve m\u00fcstahdemlerin K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fmalar\u0131na katiyen m\u00fcsaade edilmemelidir. \u0130\u015fi olan k\u00f6yl\u00fc T\u00fcrk\u00e7e bilmiyorsa, k\u00f6yl\u00fc ile K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fulmamas\u0131, k\u00f6yl\u00fc memur olmayan bir terc\u00fcman getirmeye mecbur tutulmal\u0131d\u0131r. K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fanlara kar\u015f\u0131 maddi ve manevi cezalar uygulanmal\u0131d\u0131r.\u201d(Aktaran \u0130smail Be\u015fik\u00e7i, s. 57)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>E\u011e\u0130T\u0130M YOLUYLA AS\u0130M\u0130LASYON<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2018Temsil\u2019 konusu I. Dersim Harek\u00e2t\u0131\u2019n\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan 2 ay kadar sonra, 4 Haziran 1937\u2019de, D\u00e2hiliye Vekili \u015e\u00fckr\u00fc Kaya taraf\u0131ndan K\u00fclt\u00fcr Vek\u00e2leti\u2019ne yaz\u0131lan \u201cDersim K\u0131z ve Erkek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n Yat\u0131 Mekteplerinde Yeti\u015ftirilmeleri\u201d konulu yaz\u0131da (\u00f6zg\u00fcn imlas\u0131yla) \u015fu \u015fekilde ele al\u0131n\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cK\u00fclt\u00fcr Vek\u00e2leti\u2019ne,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu G\u00fcnlerde Dersimde yap\u0131lma\u011fa ba\u015flayan \u0130sl\u00e2hat meyan\u0131nda T\u00fcrk kesafeti (yo\u011funlu\u011fu) olan ve Dersimden olduk\u00e7a uzak yerlerde k\u0131z ve Erkek yat\u0131 Mekteplerinin de a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve bu mekteplerde Dersimden getirilecek olan be\u015f ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmu\u015f k\u0131z ve Erkekler okutturulup b\u00fcy\u00fct\u00fclmesi ve muvazi (e\u015fit) surette yeti\u015ftirilecek olan bunlar yekdi\u011feri ile (bir biri ile) Evlendirilerek Baba ve Analar\u0131ndan mevrus (miras kalan) emval (mallar\u0131) ve arazileri i\u00e7inde birer T\u00fcrk Yuvas\u0131 kurmalar\u0131 temin ve bu suretle T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn Dersimde esasl\u0131 bir surette yerle\u015ftirilmi\u015f olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dersim Halk\u0131 kendilerini Horasandan gelmi\u015f ve T\u00fcrk olduklar\u0131n\u0131 beyan ederler. Fakat K\u0131rmanc denilen ve Fars bozmas\u0131 bir dille konu\u015fan insanlarla fazla temaslar\u0131 neticesi olarak her g\u00fcn biraz daha ana dil karakterinden uzakla\u015fm\u0131\u015flar ve \u015fihi (\u015eiilik) a<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Alevilik ve Bekta\u015filik bunlar aras\u0131nda kolayl\u0131kla da ra\u011fbet bulmu\u015ftur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dersimliler K\u00fcrt gibi konu\u015fan ve fakat hen\u00fcz onun karakterini haz\u0131m etmeyen kendi akideler(i) (inan\u00e7lar\u0131) ile onu yenme\u011fe \u00e7al\u0131\u015fan ve T\u00fcrk ile K\u00fcrt aras\u0131nda kalm\u0131\u015f bir cami\u2019a (toplum) halindedir. \u015eayan\u0131 teess\u00fcr (\u00fcz\u00fcc\u00fc) olan en m\u00fchim nokta Dersim anas\u0131n\u0131n Dersim babas\u0131ndan evvel K\u00fcrtle\u015fmeye ba\u015flamas\u0131d\u0131r. Bunda en m\u00fchim saik (neden) erkeklerin Civarla temaslar\u0131 neticesi T\u00fcrk\u00e7eyi \u00f6\u011frenmelerine ra\u011fmen Kad\u0131nlar\u0131n muhitlerinden bir yere ayr\u0131lmamalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden bir kelime bile T\u00fcrk\u00e7e konu\u015famamaktad\u0131rlar ve bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc da \u00e7ocuklar\u0131na T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretememekteler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Binaenaleyh (bundan dolay\u0131) kan\u0131nda T\u00fcrk kan\u0131 ekseriyeti olan bu halk k\u00fctlesini geriye yani Milli varl\u0131klar\u0131na do\u011fru \u00e7evirmek i\u00e7in al\u0131nacak tedbirler meyan\u0131nda \u00a0(ba\u011flam\u0131nda) ufak \u00e7ocuklar\u0131n bu gibi leyli (yat\u0131l\u0131) mekteplerinde yeti\u015ftirilmeleri zaruri (zorunlu) ve l\u00fczumlu oldu\u011fu Vek\u00e2letimizce m\u00fctalaa edilmekte oldu\u011fundan muktezas\u0131na (ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine) m\u00fcsaade\u2019i Devletlerini arz ederim,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00e2hiliye Vekili \u015e. Kaya.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, yaz\u0131da \u2018tedbir\u2019 olarak, JUK Dersim Raporu\u2019ndaki form\u00fclasyon (kan\u0131nda T\u00fcrk kan\u0131 ekseriyeti olan b\u00fcy\u00fck bir halk k\u00fctlesini geriye, yani milli varl\u0131\u011f\u0131na do\u011fru \u00e7evirmek) tekrarlan\u0131r. T\u00fcrk okullar\u0131ndaki e\u011fitim asimilasyonun bir yolu olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cK\u00fcrt g\u00f6z\u00fcyle bakmayal\u0131m, sevelim ve ac\u0131yal\u0131m\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak 19 Haziran 1937 tarihli Son Posta gazetesinde \u0130ttihat Terakki\u2019nin \u2018sol\u2019(!) kanad\u0131ndan Muhittin Birgen \u015f\u00f6yle yazar: \u201cDersim\u2019de yeni bir memleket fethetmiyoruz, Dersimli bizim d\u00fc\u015fman\u0131m\u0131z de\u011fildir. Onlardan bu tarzda bahsetmeyelim ve yar\u0131n \u00f6b\u00fcr g\u00fcn bizim aram\u0131zda muhacir olarak dola\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bu insanlara bu g\u00f6zle ve \u2018K\u00fcrt\u2019 diye bakmayal\u0131m. Bilakis onlar\u0131 sevelim ve onlara ac\u0131yal\u0131m.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yazar\u0131n bir yandan h\u00fck\u00fcmetin Dersim\u2019i i\u00e7 koloni gibi ele alan politikas\u0131na \u00f6rt\u00fcl\u00fc bir ele\u015ftiri yapmas\u0131 (\u201cDersimli bizim d\u00fc\u015fman\u0131m\u0131z de\u011fildir\u2019;), bir yandan da ileride yap\u0131lacak s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn haberini verdi\u011fi (\u201cyar\u0131n \u00f6b\u00fcr g\u00fcn aram\u0131zda muhacir olarak dola\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u2019;), bir yandan K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fc bug\u00fcnlerde Ermeniler i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, \u2018af edersiniz K\u00fcrt\u2019 retori\u011finde ele almas\u0131, ama sonunu ac\u0131mayla ba\u011flamas\u0131 d\u00f6nemin ayd\u0131nlar\u0131na egemen olan kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5 A\u011fustos 1937 tarihli Tan gazetesinde L\u00fctfi Erenel adl\u0131 yazar \u201cKirmanjlar\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131, \u201cBunlar\u0131n K\u00fcrtl\u00fckle hi\u00e7 ili\u015fkisi yok\u201d spotlu makalesinde K\u00fcrtl\u00fck-T\u00fcrkl\u00fck ili\u015fkisinin ileriki y\u0131llarda da moda olacak alfabetik form\u00fcl\u00fcn\u00fc verir, \u00fcstelik g\u00fcya bir K\u00fcrde dayand\u0131rarak: \u201cUyan\u0131k bir K\u00fcrt a\u011fas\u0131 anlat\u0131yordu: -T\u00fcrk kelimesinin ilk ve son harflerini takdim ve tehir ediniz (yerlerini de\u011fi\u015ftiriniz). K\u00fcrt kelimesini bulursunuz. Bu kelime, seyid ve a\u011fan\u0131n topra\u011f\u0131na mutlak bir k\u00f6lelikle merbut (ba\u011fl\u0131) ayn\u0131 zamanda T\u00fcrke ba\u011fl\u0131 (anane, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f itibarile) manas\u0131na gelir. Bu vas\u0131flar ve ya\u015fama \u015fartlar\u0131 Dersimlinin hayat\u0131na uydu\u011fu i\u00e7in yanl\u0131\u015f olarak bura halk\u0131na K\u00fcrt denilmi\u015ftir. K\u00fcrd\u00fcn hakiki manas\u0131, vuran, k\u0131ran, talan eden demektir.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(Bu yaz\u0131n\u0131n bir di\u011fer ilgin\u00e7 yan\u0131, yazar\u0131n Alpdo\u011fan Pa\u015fa taraf\u0131ndan Elaz\u0131\u011f&#8217;da \u2018zehirli gaz kursu\u2019a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmesi. A\u015fa\u011f\u0131daki yaz\u0131da k\u0131rm\u0131z\u0131 ile i\u015faretlenen b\u00f6l\u00fcme bak\u0131l\u0131rsa Alpdo\u011fan gaz kursunu a\u00e7arken, \u201cDevlete uzanan eli k\u0131rmak, devlet kanununu tecav\u00fcz edilemez hale getirmek vazifemizdir\u201d demi\u015f. Bunu da ilerde ara\u015ft\u0131rmaya s\u00f6z verdi\u011fim \u201cDersim\u2019de gaz kullan\u0131ld\u0131 m\u0131?\u201dtart\u0131\u015fmalar\u0131na bir dipnot olarak kabul edin.)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcrkl\u00fck ve T\u00fcrk\u00e7e konusunda son noktay\u0131 da Alpdo\u011fan koyuyor. 20 Haziran 1937 tarihli Kurun gazetesinden okuyal\u0131m: \u201cTunceli ahalisinden bir tak\u0131m\u0131n K\u00fcrd oldu\u011funa dair ortada bir s\u00f6z vard\u0131r. Bu s\u00f6z yanl\u0131\u015ft\u0131r. Tuncelinde K\u00fcrd yoktur. Bu ahalinin asl\u0131 vaktiyle Horasandan gelmi\u015f olan T\u00fcrk kabileleridir. Buradaki kabilelerin isimlerine dikkat edilirse hepsinin T\u00fcrk oldu\u011fu derhal anla\u015f\u0131l\u0131r (&#8230;Ahalinin tarikatta okuduklar\u0131 nefesler, ilahiler k\u00e2milen T\u00fcrk\u00e7edir. Yaln\u0131z Sel\u00e7ukiler devrinde devletin resmi dili Farsi oldu\u011fu i\u00e7in bunlar\u0131n aras\u0131na Fars\u00e7a kar\u0131\u015fm\u0131\u015f ve T\u00fcrk\u00e7e ile birle\u015ferek bozuk bir dil h\u00e2s\u0131l olmu\u015ftur ki buna K\u00fcrd\u00e7e denilmektedir. Hakikatte bu dil da\u011f T\u00fcrk\u00e7esidir. K\u00fcrd ve K\u00fcrd\u00e7e yoktur. Tunceli ahalisi T\u00fcrk oldu\u011fu gibi dilleri de T\u00fcrk\u00e7edir.\u201dNokta!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>T\u00dcRK DE DE\u011e\u0130L, K\u00dcRT DE, HUSUS\u0130 B\u0130R IRKTAN<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ama farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenler de vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin 29 Haziran 1937 tarihli Haber gazetesinde yazan Yusuf Mahzar Eren gibi: \u201cDersimlileri T\u00fcrk sananlar var&#8221; Ben de onlar\u0131 hi\u00e7bir zaman T\u00fcrk saym\u0131yorum. T\u00fcrkte bedevilik, iptidailik, vah\u015fet, merhametsizlik ve kan i\u00e7icilik seciye halinde mevcut olamaz. Bunlar-benim kanaatimce-tarihin pek eski zamanlar\u0131ndan beri sarp da\u011flarda tan\u0131nan ve el de\u011fdirmedi\u011fi i\u00e7in m\u00fcmkar\u0131z (bitmi\u015f, t\u00fckenmi\u015f) olmayan hususi bir \u0131rktand\u0131r.\u201dBu ifadeleri tersine \u00e7evirirsek, yazar \u201cK\u00fcrtler bedevi, iptidai (ilkel), vah\u015fi, merhametsiz, kan i\u00e7icidir\u201d demeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>DERS\u0130ML\u0130LER M\u00dcSL\u00dcMAN MI?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00f6nemin yazarlar\u0131 Dersimlilerin dini konusunda da ilgin\u00e7 iddialarda bulunurlar. \u00d6rne\u011fin JUK Dersim\u2019in me\u00e7hul yazar\u0131: \u201cAlevili\u011fin en k\u00f6t\u00fc ve a\u00e7\u0131klama ihtiyac\u0131 duyuran cephesi T\u00fcrkl\u00fckle aralar\u0131ndaki derin u\u00e7urumdur. Bu u\u00e7urum K\u0131z\u0131lba\u015fl\u0131k itikad\u0131d\u0131r. K\u0131z\u0131lba\u015f, S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcman\u2019\u0131 sevmez, kin besler, onun ezelden d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r. S\u00fcnnileri Rum diye anar. K\u0131z\u0131lba\u015f ilahi kuvvetin hamili bulundu\u011funu ve imamlar\u0131n S\u00fcnnilerin elinde i\u015fkence ile \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcne inan\u0131r. Bunun i\u00e7in S\u00fcnnilere d\u00fc\u015fmand\u0131r. Bu o kadar ileri gitmi\u015ftir ki K\u0131z\u0131lba\u015f, T\u00fcrk ile S\u00fcnni ve K\u00fcrt ile K\u0131z\u0131lba\u015f kelimesini ayn\u0131 tel\u00e2kki eder. Dersim Alevileri de t\u0131pk\u0131 Sivas, Tokat, Canik Afyon Alevileri gibi (varma Yezidin yan\u0131na, siner kokusu tenine) diye S\u00fcnniyi tahkir eder (a\u015fa\u011f\u0131lar).\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Bu ifadelerde Alevi\/K\u0131z\u0131lba\u015fl\u0131\u011f\u0131n S\u00fcnnili\u011fe d\u00fc\u015fman olarak kurgulan\u0131r. Yukar\u0131da \u015e\u00fckr\u00fc Kaya\u2019n\u0131n K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na yaz\u0131s\u0131nda okuduk. Dersimliler \u2018\u015eii, Alevi, Bekta\u015fi\u2019dir. Ancak \u015e\u00fckr\u00fc Kaya bu terimleri n\u00f6tr bir dille kullan\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Yunus Nadi, 18 Haziran 1937 tarihli Cumhuriyet\u2019teki yaz\u0131s\u0131nda Dersim inan\u00e7lar\u0131n\u0131 adeta \u00f6ver: \u201cDersimliler Alevili\u011fin Caferi tarikat\u0131na mensup ve \u0130mam Cafer Sad\u0131ka ba\u011fl\u0131d\u0131rlar. &#8216;Anadolu&#8217;nun Do\u011fu ve Cenup do\u011fusu&#8217; ve &#8216;ara\u015ft\u0131rma ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerim&#8217; adlar ile \u015eark\u0131n k\u00fclt\u00fcrel ve tarihi vaziyetini \u00fczerinde esasl\u0131 iki tetkik eseri haz\u0131rlayan arkada\u015f\u0131m Kadri Kop bana Dersimlinin maruz kald\u0131\u011f\u0131 tesirleri \u015f\u00f6yle anlatt\u0131: &#8216;As\u0131llar\u0131 \u00f6z T\u00fcrk olan Dersimliler, her T\u00fcrk \u00fclkesinde oldu\u011fu ve her T\u00fcrk\u00fcn g\u00f6sterdi\u011fi gibi gerek din ve gerek itikatte en liberal taraf\u0131 iltizam etmi\u015flerdir. \u015eamanizmin liberal hususiyetlerini ihtiva eden Alevilik b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkmenleri tek akidesi olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 vakit bug\u00fcnk\u00fc Dersimlinin d\u00fcnk\u00fc cetleri de bu tarikati kabul ettiler. Bunun i\u00e7indir ki, S\u00fcnni Osmanl\u0131larla aralar\u0131nda i\u00e7timai ve dini bir m\u00fccadele ba\u015flad\u0131.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>DERS\u0130ML\u0130LER \u015eAMAN\u0130ST VEYA AN\u0130M\u0130ST M\u0130? <\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Osmanl\u0131-erken Cumhuriyet d\u00f6neminin amat\u00f6r Dersim uzman\u0131 (!) K\u00fctahya Saylav\u0131 (Milletvekili) Nahit Hakk\u0131 (Ulu\u011f) 19 Haziran 1937 tarihli Haber gazetesindeki \u201cDersimlilerin dini seyitlerin dolab\u0131d\u0131r\u201d\u00a0 ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda \u201cK\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck kafal\u0131 Dersimli, yaz\u0131n cehennem g\u00fcne\u015fi alt\u0131nda yanarken, bir memba g\u00f6r\u00fcnce ona da tapma\u011fa ba\u015flar&#8221; Bir kaya, geceleri yol g\u00f6steren ay, koca bir cevizlik g\u00f6r\u00fcnce cahil Dersimli sakal\u0131na sar\u0131l\u0131r. Boynunu b\u00fcker yahut diz \u00e7\u00f6ker ve ona tapar\u201d diyerek Dersim inan\u00e7lar\u0131yla adeta alay ederken, 29 Haziran 1937 tarihli Cumhuriyet gazetesinde yazan Yusuf Mazhar \u00a0(Aren) (ki kendisi 1930\u2019da A\u011fr\u0131 \u0130syan\u0131 s\u0131ras\u0131nda Zilan Deresi\u2019nin 15 bin K\u00fcrd\u00fcn cesedi ile doldu\u011funu m\u00fcjdeleyen yazard\u0131r) biraz daha insafl\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6re \u201ckabukta Alevilik \u015feklinde ba\u015flayan din, etten \u00e7ekirde\u011fe do\u011fru t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc garip itikadlar kar\u0131\u015farak (a\u011faca) (su-buzda\u011f\u0131na), (g\u00fcne\u015fe) ve baz\u0131 ta\u015flara tapmak \u015feklinde istihalelere (ba\u015fkala\u015f\u0131mlara) u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r.\u201dLatif Erenel, 22 Eyl\u00fcl 1937 tarihli Son Posta\u2019da \u00e7\u0131kan yaz\u0131s\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc darbeyi (!) vurur: \u201cDersim\u2019de alelade bir papuca bile tapanlar olmu\u015ftur!\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>DERS\u0130ML\u0130LER HIR\u0130ST\u0130YAN MI YOKSA?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">18 Haziran 1937 tarihli Ak\u015fam\u2019da ise bu sefer inan\u00e7 lideri hedef al\u0131n\u0131r: \u201cSeyit R\u0131za\u2019n\u0131n hayat\u0131 bir s\u0131rd\u0131r. Esrar i\u00e7ti\u011fi s\u00f6ylenir. Orada inan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re bunun girdi\u011fi bir evin halk\u0131 art\u0131k cehennemlik de\u011fildir (&#8230;Dersimde senede iki defa umum g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n aff\u0131 merasimi yap\u0131l\u0131r.\u201dYazar Seyit R\u0131za\u2019n\u0131n \u0130slam\u2019\u0131n g\u00fcnah sayd\u0131\u011f\u0131 uyu\u015fturucu i\u00e7ti\u011fi iddias\u0131yla K\u0131z\u0131lba\u015f inanc\u0131n\u0131n \u0130slam d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ima etmekle yetinmez, H\u0131ristiyanlar\u0131n g\u00fcnah \u00e7\u0131karma merasimine de \u00f6rt\u00fcl\u00fc bir g\u00f6nderme yapar. 16 A\u011fustos 1937 tarihli Tan gazetesinde L\u00fctfi Erenel, bir ad\u0131m daha ileri gider: \u201cBir Dersimli i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck felaket \u015fu idi: AFOROZ!\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">8 Ekim 1937 tarihli Haber gazetesindeki \u201cSeyit R\u0131za\u2019n\u0131n istavrozu Ankara\u2019da ba\u015fl\u0131kl\u0131\u201dhaberde \u201c\u2026 \u00a0hayali en geni\u015f olanlar bile \u015fu din hokkabaz\u0131 Seyit R\u0131za\u2019n\u0131n \u00e7ad\u0131r\u0131ndan Ermenice kitap, Almanca l\u00fcgat, \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit, boy boy renk renk istavroz, \u00fczerinde Ermenice yaz\u0131lar olan ha\u00e7lar, i\u00e7inde \u0130sa\u2019n\u0131n ba\u015fparma\u011f\u0131n\u0131n kemi\u011fi olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnemez\u201d derken Seyit R\u0131za\u2019n\u0131n H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 imas\u0131n\u0131 bir ad\u0131m daha ileri g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ama burada da durulmaz. 11 Ekim 1937 tarihli Kurun gazetesinde, Seyit R\u0131za\u2019y\u0131 11. y\u00fczy\u0131lda I. Ha\u00e7l\u0131 Seferi i\u00e7in Avrupa\u2019y\u0131 dola\u015farak g\u00f6n\u00fcll\u00fcler toplayan \u00fcnl\u00fc Frans\u0131z vaizi Pierre L\u2019Ermite ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ran yazara g\u00f6re, L\u2019Ermite korkun\u00e7, zalim ve y\u00fcre\u011finde merhamet olmayan biridir ama samimidir! Oysa Seyit R\u0131za da o da yoktur: \u201cY\u00fczlerce y\u0131l cehaletin kara madenini i\u015flettiler. Ruhlar\u0131 birer kuyu gibi kazd\u0131lar. Adam \u00f6ld\u00fcrme\u011fi, kervan vurmay\u0131, ocak s\u00f6nd\u00fcrmeyi koca bir yurdun g\u00f6rene\u011fi haline getirdiler. Oradaki zavall\u0131 halk\u0131n ne kadar kara bir al\u0131n yaz\u0131s\u0131 varm\u0131\u015f ki bu z\u00fcnnarl\u0131 (ke\u015fi\u015f ku\u015fa\u011f\u0131), istavrozlu (ha\u00e7), bu k\u0131pk\u0131z\u0131l melunlara seyit diye tapm\u0131\u015flar. Peygamber soyundan geldiklerine inanm\u0131\u015flar. A\u011fz\u0131ndan d\u00f6k\u00fclen s\u00f6zlerini, g\u00f6kten inme tanr\u0131 emirleri saym\u0131\u015flar, ibretin bu t\u00fcrl\u00fcs\u00fcne, bin y\u0131lda bir kere bile g\u00fc\u00e7 rastlan\u0131r.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u0130NAN\u00c7LARIN ARASINA \u2018T\u00dcRKL\u00dcK BARAJI\u2019<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Martin Van Bruinessen, \u201cAsl\u0131n\u0131 \u0130nk\u00e2r Eden Haramzadedir\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesinde \u015f\u00f6yle der: \u201cKemalizm\u2019in K\u00fcrtler hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, her zaman i\u00e7sel \u00e7eli\u015fkilerle dolu olmu\u015ftur. Bir yandan resm\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015f onlar\u0131n T\u00fcrk olduklar\u0131n\u0131 iddia ederken; \u00f6te yandan, T\u00fcrk olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in onlara hi\u00e7bir zaman g\u00fcvenilmemi\u015f ve onlar\u0131 asimile ederek T\u00fcrk olmayan \u00f6zelliklerini kaybettirmek i\u00e7in kasti giri\u015fimlerde bulunulmu\u015ftur. Alevi K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 tutum \u00e7ok daha paradoksal ve tutars\u0131z olmu\u015ftur. Alevi olduklar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, bir yandan \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n ger\u00e7ek bir T\u00fcrk versiyonuna ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 i\u00e7in ve Kemalistlerin laikle\u015fme program\u0131n\u0131n do\u011fal m\u00fcttefikleri olarak selamlanm\u0131\u015flar; \u00f6te yandan, Zazal\u0131klar\u0131 ve K\u00fcrtl\u00fckleri onlar\u0131 yabanc\u0131 ve g\u00fcvenilmez k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Alevi K\u00fcrtlerin dinsel t\u00f6renlerde kulland\u0131klar\u0131 dilin T\u00fcrk\u00e7e oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi, onlar\u0131n kolay asimile olacaklar\u0131na dair umut verici ihtimaller sunar g\u00f6r\u00fcnmekle birlikte, Alevi K\u00fcrtlerin devlete muhalefetlerinin tarihi onlar\u0131 ziyadesiyle \u015f\u00fcpheli k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hasan Re\u015fit (Tankut) bizzat Mustafa Kemal\u2019e sundu\u011fu gizli raporlardan birinde K\u00fcrt co\u011frafyas\u0131n\u0131 Kuzey\u2019de Zaza K\u0131z\u0131lba\u015flar, Bat\u0131\u2019da Alevi-K\u0131z\u0131lba\u015f Kurman\u00e7lar ve Do\u011fu\u2019da \u015eafii Kurman\u00e7lar olarak \u00fc\u00e7e ay\u0131rmakta ve bu unsurlar\u0131 birbirinden ay\u0131rmak i\u00e7in aralar\u0131na \u2018T\u00fcrkl\u00fck baraj\u0131\u2019 konulmas\u0131n\u0131 \u00f6nermekteydi. Yukar\u0131da anlatt\u0131\u011f\u0131m gibi Dersimlilerin kimli\u011fi konusunda kafas\u0131 gayet kar\u0131\u015f\u0131k olan ama onlar\u0131n ne olmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda gayet net olan Kemalist rejim bu \u2018\u00f6nlemi\u2019 yetersiz g\u00f6rm\u00fc\u015f olmal\u0131 ki, 1937-1938\u2019de Dersim \u2018Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>DERSIM HAREKATLARI SOYKIRIM MIYDI?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mart-1937-Eyl\u00fcl 1938 aras\u0131nda iki devre halinde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen \u2018Dersim Harekat\u0131\u2019 gerek \u00f6ld\u00fcr\u00fclen ki\u015fi say\u0131s\u0131 \u2018son resmi rakamlara g\u00f6re 13.806 ki\u015fi \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc), gerek s\u00fcrg\u00fcnler a\u00e7\u0131s\u0131ndan (son resmi rakamlara g\u00f6re 11.163 ki\u015fi s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc) gerek Dersimli Nezahat-Kaz\u0131m G\u00fcndo\u011fan \u00e7iftinin s\u00f6zl\u00fc tarih ve belgesel film \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla vak\u0131f oldu\u011fumuz Dersimli k\u0131zlar\u0131n T\u00fcrk ailelerine evlatl\u0131k olarak verilmesi itibariyle, gerekse e\u011fitimci S\u0131d\u0131ka Avar\u2019\u0131n k\u00f6ylerinden toplayarak \u2018medenile\u015ftirme\u2019ye soyundu\u011fu k\u0131zlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan1948 Soyk\u0131r\u0131m S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 2. maddesinin (e) f\u0131kras\u0131na g\u00f6re \u2018soyk\u0131r\u0131m\u2019 say\u0131labilir. ( S\u0131d\u0131ka Avar\u2019\u0131n faaliyetleri hakk\u0131ndaki yaz\u0131m\u0131 okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n\u00a0 http:\/\/www.taraf.com.tr\/yazilar\/ayse-hur\/avar-ne-olur-kizimi-goturme\/7767\/ ) (1948 Soyk\u0131r\u0131m S\u00f6zle\u015fmesi konusundaki yaz\u0131m\u0131 okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n <a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/yazarlar\/ayse_hur\/1915e_ad_verememek_aghed_medz_yeghern_soykirim-1187604\">http:\/\/www.radikal.com.tr\/yazarlar\/ayse_hur\/1915e_ad_verememek_aghed_medz_yeghern_soykirim-1187604<\/a>)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u00d6zet Kaynak\u00e7a: Do\u011fu Anadolu\u2019da Toplumsal M\u00fchendislik, Dersim-Sason (1934-1946), Tarih Vakf\u0131 Yurt Yay\u0131nlar\u0131, 2010 (Jandarma Umum Kumandanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n Dersim raporu bunun i\u00e7inde), Taha Baran, 1937-1938 Y\u0131llar\u0131 Aras\u0131nda Bas\u0131nda Dersim, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 2014, Martin van Bruinessen, \u201cAsl\u0131n\u0131 \u0130nkar Eden Haramzededir\u201d (T\u00fcrk\u00e7e \u00e7eviride baz\u0131 hatalar oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcmden \u0130ngilizce orijinalinin linkini veriyorum. http:\/\/www.hum.uu.nl\/medewerkers\/m.vanbruinessen\/publications\/Bruinessen_Aslini_inkar_eden_haramzadedir.pdf\u00a0 okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n). Martin van Bruinessen, A\u011fa, \u015eeyh ve Devlet, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 2013, \u0130smail Be\u015fik\u00e7i, Tunceli Kanunu 1935 ve Dersim Jenosidi, \u0130smail Be\u015fik\u00e7i Vakf\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, 2013.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/yazarlar\/ayse_hur\/1930lar_turkiyesinde_dersimli_kimdir-1236988\"><b><i>http:\/\/www.radikal.com.tr\/yazarlar\/ayse_hur\/1930lar_turkiyesinde_dersimli_kimdir-1236988<\/i><\/b><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ay\u015fe H\u00fcr 1932 tarihli Jandarma Umum Komutanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n gizli Dersim Raporu&#8217;nda \u015f\u00f6yle denilir: Ermenilik hi\u00e7bir zaman Dersim umum n\u00fcfusunun y\u00fczde 20&#8217;sini a\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Asur ve Arapl\u0131k hi\u00e7 bir iz b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Osmanl\u0131 Devletinin Dersimlilerle m\u00fccadeleye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren Dersim daha geni\u015f ad\u0131mlarla K\u00fcrtl\u00fc\u011fe do\u011fru ilerlemeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l \u201cKemalistlerin ve \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n Alevi ve Bekta\u015fi politikalar\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mda ele ald\u0131\u011f\u0131m [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,20,53],"tags":[],"class_list":["post-32486","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-tarih-sayfalari","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>1930&#039;lar T\u00fcrkiye&#039;sinde Dersimli kimdir? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"1930&#039;lar T\u00fcrkiye&#039;sinde Dersimli kimdir? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ay\u015fe H\u00fcr 1932 tarihli Jandarma Umum Komutanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n gizli Dersim Raporu&#8217;nda \u015f\u00f6yle denilir: Ermenilik hi\u00e7bir zaman Dersim umum n\u00fcfusunun y\u00fczde 20&#8217;sini a\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Asur ve Arapl\u0131k hi\u00e7 bir iz b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Osmanl\u0131 Devletinin Dersimlilerle m\u00fccadeleye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren Dersim daha geni\u015f ad\u0131mlarla K\u00fcrtl\u00fc\u011fe do\u011fru ilerlemeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l \u201cKemalistlerin ve \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n Alevi ve Bekta\u015fi politikalar\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mda ele ald\u0131\u011f\u0131m [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-11-25T08:24:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2014-11-25T08:25:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/Dersimli-asiret-300x177.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"22 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32486#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32486\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"1930&#8217;lar T\u00fcrkiye&#8217;sinde Dersimli kimdir?\",\"datePublished\":\"2014-11-25T08:24:41+00:00\",\"dateModified\":\"2014-11-25T08:25:21+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32486\"},\"wordCount\":4329,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32486#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/11\\\/Dersimli-asiret-300x177.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Makaleler\",\"Tarih Sayfalar\u0131\",\"T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32486#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32486\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32486\",\"name\":\"1930'lar T\u00fcrkiye'sinde Dersimli kimdir? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32486#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32486#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/11\\\/Dersimli-asiret-300x177.jpg\",\"datePublished\":\"2014-11-25T08:24:41+00:00\",\"dateModified\":\"2014-11-25T08:25:21+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32486#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32486\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32486#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2014\\\/11\\\/Dersimli-asiret.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2014\\\/11\\\/Dersimli-asiret.jpg\",\"width\":503,\"height\":298},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32486#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"1930&#8217;lar T\u00fcrkiye&#8217;sinde Dersimli kimdir?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"1930'lar T\u00fcrkiye'sinde Dersimli kimdir? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"1930'lar T\u00fcrkiye'sinde Dersimli kimdir? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Ay\u015fe H\u00fcr 1932 tarihli Jandarma Umum Komutanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n gizli Dersim Raporu&#8217;nda \u015f\u00f6yle denilir: Ermenilik hi\u00e7bir zaman Dersim umum n\u00fcfusunun y\u00fczde 20&#8217;sini a\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Asur ve Arapl\u0131k hi\u00e7 bir iz b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Osmanl\u0131 Devletinin Dersimlilerle m\u00fccadeleye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren Dersim daha geni\u015f ad\u0131mlarla K\u00fcrtl\u00fc\u011fe do\u011fru ilerlemeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l \u201cKemalistlerin ve \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n Alevi ve Bekta\u015fi politikalar\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mda ele ald\u0131\u011f\u0131m [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2014-11-25T08:24:41+00:00","article_modified_time":"2014-11-25T08:25:21+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/Dersimli-asiret-300x177.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"22 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"1930&#8217;lar T\u00fcrkiye&#8217;sinde Dersimli kimdir?","datePublished":"2014-11-25T08:24:41+00:00","dateModified":"2014-11-25T08:25:21+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486"},"wordCount":4329,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/Dersimli-asiret-300x177.jpg","articleSection":["Haberler","Makaleler","Tarih Sayfalar\u0131","T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486","name":"1930'lar T\u00fcrkiye'sinde Dersimli kimdir? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/Dersimli-asiret-300x177.jpg","datePublished":"2014-11-25T08:24:41+00:00","dateModified":"2014-11-25T08:25:21+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2014\/11\/Dersimli-asiret.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2014\/11\/Dersimli-asiret.jpg","width":503,"height":298},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32486#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"1930&#8217;lar T\u00fcrkiye&#8217;sinde Dersimli kimdir?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32486","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32486"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32486\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32490,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32486\/revisions\/32490"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}