{"id":32233,"date":"2014-10-30T03:30:40","date_gmt":"2014-10-30T08:30:40","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32233"},"modified":"2014-10-30T03:30:40","modified_gmt":"2014-10-30T08:30:40","slug":"kisa-turkiye-cumhuriyeti-tarihi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32233","title":{"rendered":"K\u0131sa T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarihi"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><b><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=32234\" rel=\"attachment wp-att-32234\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-32234\" alt=\"\u0545\u0568\u056c\u0574\u0561\u0566 \u0544\u0578\u0582\u0580\u0561\u0569 \u0532\u056b\u056c\u056b\u057b\u0561\u0576\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/\u0545\u0568\u056c\u0574\u0561\u0566-\u0544\u0578\u0582\u0580\u0561\u0569-\u0532\u056b\u056c\u056b\u057b\u0561\u0576.jpg\" width=\"225\" height=\"165\" \/><\/a><a href=\"http:\/\/t24.com.tr\/yazarlar\/yilmaz-murat-bilican\">Y\u0131lmaz Murat Bilican<\/a><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><i>T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015funun 91. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcndeyiz.\u00a0Tam 91 y\u0131l \u00f6nce, 29 Ekim 1923\u2019te ilan ettik Cumhuriyetimizi.\u00a0Kolay olmad\u0131, da\u011f\u0131lmaya y\u00fcz tutmu\u015f, 600 y\u0131ll\u0131k bir imparatorluktan kalan topraklarda ad\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda T\u00fcrk kimli\u011fi ta\u015f\u0131yan bir Cumhuriyet kurmak, bug\u00fcnlere ta\u015f\u0131mak.<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hem de hi\u00e7 kolay olmad\u0131,<br \/>\n\u00d6nce bir millet yaratmak, millet olmak gerekiyordu.<br \/>\nY\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda \u0130ttihat ve Terakkiyle filizlenmi\u015fti milliyet\u00e7i d\u00fc\u015f\u00fcnceler, topraklar\u0131m\u0131z\u0131n her \u015feyden \u00f6nce \u201chomojenle\u015ftirilmesi\u201c gerekiyordu.<br \/>\n1914-20 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda S\u00fcryani\u2019lere, 1915\u2019te Ermeni\u2019lere yap\u0131lan soyk\u0131r\u0131m, bu do\u011frultuda yap\u0131lm\u0131\u015f \u00f6nemli ve ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015f projelerimizdi.<br \/>\n\u0130mparatorluktan elde kalan topraklarda tam bir egemenlik sa\u011flamak i\u00e7in, hem n\u00fcfus hem de ekonominin T\u00fcrk\u2019le\u015ftirilmesi \u015fartt\u0131.<br \/>\nKurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 sonunda, \u00fc\u00e7 bu\u00e7uk y\u0131ldan sonra i\u015fgalden kurtard\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0130zmir\u2019de, n\u00fcfusun \u00e7o\u011fu gayrim\u00fcslimdi ve ekonominin neredeyse tamam\u0131n\u0131 ellerinde tutuyorlard\u0131.<br \/>\nNooldu?<br \/>\nG\u00fcnlerce yand\u0131 \u0130zmir, yang\u0131n sonras\u0131 \u0130zmir\u2019in Rum; Ermeni ve levantenlerden olu\u015fan gayr\u0131 m\u00fcslim n\u00fcfusundan kimse kalmad\u0131. Bat\u0131 Anadolu\u2019dan ka\u00e7\u0131p gelen gayri m\u00fcslimlerle birlikte yakla\u015f\u0131k 500 bin ki\u015fiden bir anda kurtulmu\u015f olduk. D\u00fc\u015fman\u0131, -ba\u015fka deyi\u015fle- kom\u015fular\u0131m\u0131z\u0131 ate\u015f ve k\u0131l\u0131\u00e7la denize d\u00f6kt\u00fck, kalanlara s\u00fcre verdik, gidin buralardan dedik, iki ay i\u00e7inde tertemiz oldu her yer.<br \/>\nBununla gurur duyduk.<br \/>\nKolay de\u011fildi milli bir ekonomi yaratmak, \u00f6nce millet olmal\u0131yd\u0131k.<br \/>\nMillet etnik bir kimli\u011fe, \u0131rka dayanmal\u0131yd\u0131.<br \/>\nBiz T\u00fcrk\u2019t\u00fck.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sorun sadece gayrim\u00fcslimler de\u011fildi, ba\u015fka k\u0131p\u0131rdanmalar da vard\u0131. Bol\u015fevik devriminden etkilenip, bizdeki kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klardan faydalanarak sosyalist \u00f6zlemler i\u00e7inde olan ve f\u0131rsat kollayan kom\u00fcnistler vard\u0131. Seyirci kalamazd\u0131k bu duruma, Kom\u00fcnist Parti mi gerekiyordu, biz kurard\u0131k tabi onu da. Pek uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmasa da kurduk nitekim.<br \/>\nSovyetler Birli\u011finden \u00a0gelip \u00f6rg\u00fctlenme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapmak isteyen 15 Kom\u00fcnist Parti y\u00f6neticisini ise Anadolu topraklar\u0131na sokmad\u0131k tabi. \u00a0<br \/>\nBizim de kendimize g\u00f6re y\u00f6ntemlerimiz vard\u0131 elbet, \u00a0hepsi Karadeniz\u2019in karanl\u0131k sular\u0131n\u0131 boylad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gayrim\u00fcslimler gibi ekonomik bir g\u00fc\u00e7leri olmasa da K\u00fcrt\u2019ler vard\u0131 bir de. Tehlikeydiler sonu\u00e7ta. Bunlar\u0131 bir yere g\u00f6nderemezdik, asimile edilmeleri zorunluydu. Diren\u00e7 g\u00f6sterenleri ise ezmekten ba\u015fka \u00e7are yoktu.<br \/>\nCumhuriyet kadrolar\u0131 \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131yd\u0131.<br \/>\nBir yandan, muhalefete kar\u015f\u0131 ac\u0131mas\u0131z bir sava\u015f y\u00fcr\u00fct\u00fclmeli, \u00f6te yandan yeni bir toplum in\u015fas\u0131 i\u00e7in, siyasal, sosyal ve hukuksal d\u00fczenlemeler yap\u0131lmal\u0131yd\u0131.<br \/>\nK\u00fcrtler ve eski imparatorluk zamanlar\u0131n\u0131 isteyenler ayaklan\u0131yordu.<br \/>\nK\u0131l\u0131k k\u0131yafet ve \u015fapka kanununa, Cumhuriyetin ilan\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlara tahamm\u00fcl\u00fcm\u00fcz olamazd\u0131.<br \/>\n\u0130stiklal mahkemelerini kurduk.<br \/>\nPek \u201cmahkeme\u201d etmeye zaman yoktu, mahkemeye gelenler, kar\u015f\u0131 devrimci g\u00fc\u00e7lerdi sonu\u00e7ta, hepsini \u00a0\u00a0\u201cinfaz\u201d ettik.<br \/>\nK\u00fcrt isyanlar\u0131n\u0131 bir bir bast\u0131rd\u0131k.<br \/>\nDersim\u2019de daha b\u00fcy\u00fck bir direni\u015f vard\u0131. Onlar i\u00e7in daha b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 kullanmak zorunda kald\u0131k.<br \/>\nE\u015fkiyay\u0131 da\u011flarda, sakland\u0131klar\u0131 ma\u011faralar\u0131nda u\u00e7aklarla bombalad\u0131k. Fareler gibi, deliklerinde \u00f6ld\u00fcrd\u00fck. Sa\u011f kalanlar\u0131n k\u0131zlar\u0131n\u0131 evlatl\u0131k verdik, ba\u015fka ba\u015fka \u015fehirlere da\u011f\u0131tt\u0131k.<br \/>\nAileleri s\u00fcrg\u00fcne yollad\u0131k.<\/p>\n<p>Anadolu T\u00fcrk olmal\u0131yd\u0131<br \/>\n\u201cTek dille konu\u015fan, bir d\u00fc\u015f\u00fcnen, ayn\u0131 hissi ta\u015f\u0131yan bir memleket\u201d yarat\u0131lmal\u0131yd\u0131.<br \/>\n\u201cVatanda\u015f T\u00fcrk\u00e7e konu\u015f\u201d kampanyas\u0131 ba\u015flatt\u0131k.<br \/>\nBa\u015fka dilleri yasaklad\u0131k.<br \/>\n\u0130skan yasalar\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131k, insanlar\u0131, has T\u00fcrkler, K\u00fcrtler ve Gayri m\u00fcslimler olarak \u00fc\u00e7 kategoriye ay\u0131r\u0131p zorunlu ikamete g\u00f6nderdik.<br \/>\nT\u00fcrk olmayanlar\u0131n baz\u0131 mesleklerde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 engelledik.<br \/>\nBitmedi.<br \/>\nBir t\u00fcrl\u00fc ekonomiyi tam olarak T\u00fcrk\u2019le\u015ftirmeyi ba\u015faramam\u0131\u015ft\u0131k. 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n zor ko\u015fullar\u0131nda \u00f6zellikle Istanbul\u2019da ekonominin can damarlar\u0131 gayrim\u00fcslimlerin elindeydi.<br \/>\nVarl\u0131k Vergisi Kanunu\u2019nu \u00e7\u0131kard\u0131k. Yahudi, Rum ve Ermeni k\u00f6kenli vatanda\u015flar birer birer mallar\u0131n\u0131 ellerinden \u00e7\u0131karmak zorunda kald\u0131lar. Vergisini \u00f6demeyenlerin mallar\u0131na el koyduk, m\u00fckellefleri toplama kamplar\u0131na yollad\u0131k.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sava\u015f bitti. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada demokrasi r\u00fczgarlar\u0131 esiyordu. D\u00fcnyada F\u00fchrer, Du\u00e7e d\u00f6nemleri kapan\u0131yordu, bizim de \u201cMilli \u015eef\u201dimizin modas\u0131 ge\u00e7mi\u015fti art\u0131k.<br \/>\n\u00c7ok partili hayat\u0131 yeniden deneyebilirdik. Neydi, demokrasi filan m\u0131yd\u0131 onun ad\u0131?<br \/>\nSava\u015f\u0131n a\u011f\u0131r ekonomik ve siyasi ko\u015fullar\u0131, Cumhuriyetimizin tek parti iktidar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00f6fkeye, o da, liberal s\u00f6ylemlerle ortaya \u00e7\u0131kan muhalefet partisine deste\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<br \/>\n1950\u2019de cumhuriyetimiz, farkl\u0131 bir siyasi \u00e7izginin y\u00f6netimine girmi\u015fti. Cumhuriyetin kazan\u0131mlar\u0131 tehlikedeydi. Tetikte olunmal\u0131, kontrol elden b\u0131rak\u0131lmamal\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kom\u00fcnizm ve sol, yeni iktidar i\u00e7in de ba\u015f\u0131 ezilmesi gereken bir tehlikeydi. 1951\u2019de i\u00e7lerinde ayd\u0131n ve sanat\u00e7\u0131lar\u0131n da bulundu\u011fu 187 ki\u015fiyi tutuklayarak, iki kutuplu d\u00fcnyada yerimizi belli ettik. Akl\u0131n\u0131za gelebilecek b\u00fct\u00fcn yazar, \u00e7izer sanat\u00e7\u0131 tak\u0131m\u0131n\u0131 Sansaryan Han\u2019da i\u015fkence tezgah\u0131ndan ge\u00e7irdik.<br \/>\nNaz\u0131m m\u0131 dediniz? O zaten kom\u00fcnisti, \u00e7ok \u00f6nceden i\u00e7eri al\u0131p yat\u0131rm\u0131\u015ft\u0131k 12 y\u0131l i\u00e7erde.<br \/>\nKom\u00fcnizm tehlikesine kar\u015f\u0131 Nato\u2019ya girmemiz gerekiyordu.<br \/>\nKore\u2019de 1000\u2019e yak\u0131n mehmet\u00e7i\u011fimizin \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fc b\u0131rakarak kendimizi iyice g\u00f6stermi\u015f olduk Bat\u0131\u2019ya.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu arada, \u0130stanbul ve \u0130zmir\u2019de kalan gayri m\u00fcslimlere kar\u015f\u0131 yeni bir \u015feyler yapmal\u0131yd\u0131k. K\u0131br\u0131s kar\u0131\u015fm\u0131\u015f, Londra\u2019da g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131l\u0131yordu. D\u00fcnya kamuoyunu etkilemek i\u00e7in vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6fkesini ve deste\u011fini g\u00f6stermesine ihtiya\u00e7 vard\u0131.<br \/>\nDevreye \u201cbizim \u00e7ocuklar\u201d girdi. \u201cAtat\u00fcrk\u2019\u00fcn evini bombalad\u0131lar\u201d haberinin ard\u0131ndan (bombalad\u0131k da azc\u0131k) vatanda\u015f soka\u011fa d\u00f6k\u00fcld\u00fc. 6-7 Eyl\u00fcl olaylar\u0131 diye bilinen iki g\u00fcn boyunca, \u00f6ncelikle Rum\u2019lar olmak \u00fczere, Ermeni ve Yahudi\u2019lerin ev ve i\u015f yerlerini \u00f6fkeli kalabal\u0131klar tahrip ve talan etti. \u201cDurduramad\u0131k\u201d ne yaz\u0131k!<br \/>\nGayri m\u00fcslimlerin ciddi bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de bu olaylardan sonra terk ettiler memleketimizi.<br \/>\nBak\u0131n \u201chomojenle\u015fmeye\u201d devam ediyorduk. Ah \u0130ttihat Terakki ruhu, sen her yerdesin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1960 y\u0131l\u0131na geldi\u011fimizde, \u00e7ok partili hayata ge\u00e7i\u015fle beraber 1950 y\u0131l\u0131nda iktidar\u0131 b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z parti, Cumhuriyetimizin varl\u0131\u011f\u0131 ve devam\u0131 i\u00e7in bir tehlike olu\u015fturmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Yukar\u0131dan ve sert bir \u015fekilde m\u00fcdahale edilmesi gerekiyordu.<br \/>\nSe\u00e7im filan beklemek bize g\u00f6re de\u011fildi, askerler bir darbeyle y\u00f6netime el koydular.<br \/>\n\u015eehirlerde, ayd\u0131nlar, sanat\u00e7\u0131lar, solcular, Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcler darbeyi tanklar\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131k\u0131p kutlad\u0131lar.<br \/>\nDevletin korunmas\u0131 ve kollanmas\u0131 g\u00f6revini bir daha b\u0131rakmamak \u00fczere askerler ald\u0131 b\u00f6ylece.<br \/>\nSe\u00e7imle gelen ilk ba\u015fbakan\u0131m\u0131z\u0131, ve iki bakan\u0131n\u0131 as\u0131verdik.<br \/>\nCumhuriyet yine emin ellerdeydi.<\/p>\n<p>D\u00f6nem b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada yumu\u015fama ve demokratik a\u00e7\u0131l\u0131m d\u00f6nemiydi. Cumhuriyetimiz de bu a\u00e7\u0131l\u0131mdan etkilendi. Demokratik i\u00e7eri\u011fi olan yeni bir anayasa yapt\u0131k ve uygulamaya ge\u00e7irdik. Fakat daha en ba\u015ftan belliydi bu anayasa bizim topluma \u00e7ok da uygun de\u011fildi, demokrasi bizim gibi d\u0131\u015f ve i\u00e7 g\u00fc\u00e7lerin y\u0131kmak i\u00e7in f\u0131rsat kollad\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclkeye fazlas\u0131yla l\u00fckst\u00fc. Bu anayasa i\u015flemezdi ya da i\u015flemez hale getirilmeliydi.<br \/>\n1964 te K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bahane ederek \u00f6nemli bir Rum az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 daha g\u00f6ndermeyi ba\u015fard\u0131k. 20\u2019ye 20 yasas\u0131 diye bilinen yasayla, \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcrede, 50 bine yak\u0131n Rum bir y\u0131l i\u00e7inde \u00fclkeyi terk etmek zorunda b\u0131rak\u0131ld\u0131. Yanlar\u0131nda 20 kg e\u015fya ve 20 dolar para alabildiler sadece. Gayrim\u00fcslimlerden kurtulma yolunda \u00f6nemli bir ad\u0131m daha att\u0131k b\u00f6ylece. Geriye ac\u0131kl\u0131 birka\u00e7 foto\u011fraf ve an\u0131 kald\u0131, belki inanmayacaks\u0131n\u0131z ama solcular\u0131m\u0131z bile seslerini \u00e7\u0131karmad\u0131lar bu duruma.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1970 lere do\u011fru yakla\u015f\u0131rken, \u00e7e\u015fitli s\u0131k\u0131nt\u0131lar yarataca\u011f\u0131 ba\u015ftan belli olan demokratik haklardan faydalanarak hareketlenmeye \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7iler ve \u00fcniversitelerden y\u00fckselen anti-emperyalizm bahaneli gen\u00e7lik hareketleri Cumhuriyetimiz i\u00e7in yeni bir tehlike yarat\u0131yordu. Siyasi istikrars\u0131zl\u0131k giderek derinle\u015fiyor, ortal\u0131k kar\u0131\u015f\u0131yordu. Ah \u015fu demokrasi, az\u0131 bile ba\u015fa belayd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Neyse ki ordumuz \u00a0\u201cCumhuriyeti koruma ve kollama\u201d yetkisiyle 12 Mart 1970\u2019te h\u00fck\u00fcmete bir muht\u0131ra verip iktidardan uzakla\u015ft\u0131rd\u0131. Ortal\u0131\u011f\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131ran anar\u015fistler yakalan\u0131p cezaland\u0131r\u0131lmal\u0131yd\u0131. Kurban laz\u0131md\u0131 olup bitenler i\u00e7in, m\u00fcdahale ancak b\u00f6yle ta\u00e7lanacakt\u0131.<br \/>\nDeniz Gezmi\u015f, Yusuf Aslan ve H\u00fcseyin \u0130nan adl\u0131 \u00fc\u00e7 gen\u00e7 lideri ast\u0131k.<br \/>\nCumhuriyetimiz bir kere daha b\u00fcy\u00fck bir tehlikeyi atlatmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">70\u2019li y\u0131llar\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan itibaren, Kom\u00fcnizm tehlikesi devam ederken, eski bir tehlike olan \u0130slam\u2019c\u0131lar da yava\u015f yava\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmaya ba\u015flad\u0131lar.<br \/>\nHer taraf\u0131m\u0131z i\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fc\u015fmanlarla doluydu. Ekonomi k\u00f6t\u00fcye gidiyordu.<br \/>\nD\u00fc\u015fmanlar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kendi olanaklar\u0131m\u0131zla kontrol alt\u0131nda tutabiliyor, zaman zaman onlar\u0131 birbirlerine kar\u015f\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z da oluyordu. E bizim de adamlar\u0131m\u0131z, milislerimiz vard\u0131.<br \/>\nAh o, \u0130ttihat ve Terakki ruhu&#8230;Bizimleydin hep.<br \/>\nFakat her \u015feye ra\u011fmen i\u015fler giderek k\u00f6t\u00fcle\u015fiyordu.<br \/>\nHem ekonomik, hem yasal d\u00fczen sa\u011flayabilmek i\u00e7in, sa\u011flam bir vuru\u015f gerekiyordu. Bu vuru\u015fun olabilmesi i\u00e7in belli bir haz\u0131rl\u0131k gerekiyordu.<br \/>\n1 May\u0131s 1977 Taksim,<br \/>\nard\u0131ndan Kahraman Mara\u015f,<br \/>\nard\u0131ndan \u00c7orum olaylar\u0131,<br \/>\nKonya Mitingi,<br \/>\nard arda gelen, gazeteci, sendikac\u0131, siyaset\u00e7i cinayetleri, b\u00fcy\u00fck vuru\u015f i\u00e7in vazge\u00e7ilmez olaylard\u0131.<br \/>\nAnar\u015fi, ter\u00f6r, enflasyon, istikrars\u0131zl\u0131k, karde\u015fin karde\u015fe d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131, kan ve g\u00f6zya\u015f\u0131 dedik ve 12 Eyl\u00fcl darbesine geldik.<\/p>\n<p>Cumhuriyetimizi koruma ve kollama g\u00f6revi yine askerlere ge\u00e7ti.<br \/>\nKimseye ac\u0131mad\u0131k. Cesurduk. G\u00fc\u00e7l\u00fcyd\u00fck.<br \/>\nOn binlerce insan\u0131 sorgudan ge\u00e7irdik. Yakalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 hapishanelere doldurduk, ka\u00e7anlar\u0131 vatanda\u015fl\u0131ktan \u00e7\u0131kard\u0131k, baz\u0131lar\u0131 \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde telef oldu, baz\u0131lar\u0131n\u0131 ast\u0131k.<br \/>\nCumhuriyet i\u00e7in tehlikeli \u00e7\u0131ban ba\u015flar\u0131ndan biri \u00fcniversitelerdi, nefes bile ald\u0131rmad\u0131k ard\u0131ndan Y\u00d6K yasas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131k, hepsi \u00a0d\u00fcmd\u00fcz oldular.<br \/>\nYeni ve sa\u011flam bir anayasa yapt\u0131k. Demokrasi safsatalar\u0131na kulaklar\u0131m\u0131z\u0131 t\u0131kad\u0131k.<br \/>\nG\u00fcneydo\u011fu\u2019da yeniden \u0131s\u0131nmaya ba\u015flam\u0131\u015f K\u00fcrt\u2019leri bir daha, bir daha ezdik.<br \/>\nK\u00fcrt m\u00fcrt yoktur dedik.<br \/>\nHer t\u00fcrl\u00fc \u00f6nlemimizi alana kadar, demokrasi filan laflar\u0131na t\u0131kad\u0131k kulaklar\u0131m\u0131z\u0131.<br \/>\nCumhuriyetimizi bir daha kurtarm\u0131\u015f olduk.<\/p>\n<p>Bitmedi tabi s\u0131k\u0131nt\u0131lar.<br \/>\nK\u00fcrtler bu sefer yeni ve daha g\u00f6z\u00fc kara bir isyana ba\u015flad\u0131lar.<br \/>\n90\u2019l\u0131 y\u0131llar boyunca, kimsenin g\u00f6z\u00fcn\u00fcn ya\u015f\u0131na bakmadan ac\u0131mas\u0131z bir sava\u015f y\u00fcr\u00fctt\u00fck, kendimize \u00f6zg\u00fc y\u00f6ntemlerle K\u00fcrt\u2019lerin ele ba\u015flar\u0131n\u0131 yok ettik, ekonomik damarlar\u0131n\u0131 kestik, liderlerini yakalad\u0131k.<br \/>\nK\u00f6ylerini bo\u015faltt\u0131k. Yakt\u0131k. Y\u0131kt\u0131k. \u00d6ld\u00fcrd\u00fck. Bok yedirdik.<br \/>\nFakat bir t\u00fcrl\u00fc bitiremedik.<br \/>\nY\u0131llard\u0131r kom\u00fcnizme kar\u015f\u0131 bir kalkan gibi g\u00f6r\u00fcp \u00e7akt\u0131rmadan destekledi\u011fimiz \u0130slamc\u0131lar da her t\u00fcr f\u0131rsat\u0131 de\u011ferlendirip, palazlanmaya, toplumdan daha b\u00fcy\u00fck bir destek bulmaya ba\u015fl\u0131yorlard\u0131.<br \/>\nSivas yang\u0131n\u0131 dedik, Aczmendiler, kafa sall\u0131yolar bak\u0131n filan dedik. (yok can\u0131m biz yapar m\u0131y\u0131z hi\u00e7?)<br \/>\nAsl\u0131nda her \u015feye yeniden bir \u00e7eki d\u00fczen vermek gerekiyordu.<br \/>\nFakat askerlerle yap\u0131lacak eskisi gibi bir m\u00fcdahalenin \u015fartlar\u0131 pek yoktu.<br \/>\nYeni yollar denememiz gerekiyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda, yeni ve pek beklenmedik bir g\u00f6r\u00fc\u015f iktidara ge\u00e7ti. 50\u2019lerde oldu\u011fu gibi ge\u00e7mi\u015fi sorgulayarak i\u015fe ba\u015flad\u0131. Demokrasi filan demeye ba\u015flad\u0131. Biz zaman zaman s\u00fckunetimizi bozsak da, izlemekle yetindik ama asla kontrol\u00fc elden b\u0131rakmad\u0131k.<br \/>\nHer an tetikteydik, Malatya\u2019da, Trabzon\u2019da oldu\u011fu gibi misyonerler hep takibimizdeydi.<br \/>\nHrant Dink dersen, nas\u0131l desem, o fazlas\u0131yla hak etmemi\u015f miydi? Ah \u0130ttihat Terakki ruhu&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu ruh hep devam etti, kimsenin kayg\u0131s\u0131 olmas\u0131n, \u00f6nemli olan, olumsuz bile olsa, her \u015farta uyum sa\u011flayabilmek, uzun vadede kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 yakalayabilmektir. Bu y\u0131llarda, baz\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131n umutsuzlu\u011fa kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 malumumuz, ama gelip ge\u00e7ici olana aldanmay\u0131p dikkatli bakarsan\u0131z, uzun vadede ayakta kalan\u0131n kim oldu\u011funu daha iyi g\u00f6rebilirsiniz.<br \/>\nNitekim nooldu, vatanda\u015f kendi tarihinin en geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 ayaklanmas\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<br \/>\nGezi olaylar\u0131 patlak verdi bir anda. Beklenmedik oranda b\u00fcy\u00fckt\u00fc kat\u0131l\u0131m, yoksa \u00f6l\u00fc say\u0131s\u0131 bu kadarla m\u0131 kal\u0131rd\u0131?<br \/>\nSonu\u00e7ta bak\u0131n atlatmad\u0131k m\u0131? Onu da atlatt\u0131k.<br \/>\n\u0130ktidar kendine dersler \u00e7\u0131kard\u0131, bizim dedi\u011fimiz \u00e7izgiye kayd\u0131, kendine \u00e7eki d\u00fczen vermek zorunda kald\u0131, biraz s\u00f6ylemlerini de\u011fi\u015ftirdi.<br \/>\nDemokrasi filan laflar\u0131n\u0131 daha az kullan\u0131r oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcn nedir? \u00c7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci filan deniyor. Neyin \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci olacak?<br \/>\nSon ya\u015fanan olaylara bakt\u0131n\u0131z m\u0131?<br \/>\nCumhuriyetin ve bizim ideolojimizin nas\u0131l ta\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f olmal\u0131s\u0131n\u0131z.<br \/>\nNooluyor?<br \/>\nKobani filan derken olaylar \u00e7\u0131kt\u0131.<br \/>\nBing\u00f6l\u2019de\u00a0 polisler kur\u015funland\u0131, \u201cter\u00f6ristler\u201d an\u0131nda cezaland\u0131r\u0131ld\u0131. Kimdi ger\u00e7ekte polisleri kur\u015funlayan? Bilemezsiniz. Kimse bilmiyor. Bir mahkeme var ama yay\u0131n yasa\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fcnden kimse bir \u015fey yazam\u0131yor. \u0130\u015fte tam bize g\u00f6re.<br \/>\nE tamam mesele de o de\u011fil zaten. Siz olaya bak\u0131n, bir de yukar\u0131da anlatt\u0131klar\u0131ma.<br \/>\nBu kimin zaferi?<br \/>\nKi ard\u0131ndan Hakkari\u2019de askerler \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<br \/>\nH\u00fck\u00fcmet yeni i\u00e7 g\u00fcvenlik yasa tasar\u0131s\u0131 haz\u0131rl\u0131yor. \u00c7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreciymi\u015f&#8230;<br \/>\nTey tey de tey tey.<br \/>\nUzatt\u0131k\u00e7a uzuyor yaz\u0131.<br \/>\nDemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015fu, demokrasisi hi\u00e7 olamad\u0131 ama Cumhuriyetimiz sapasa\u011flam ayakta 91 y\u0131ld\u0131r.<br \/>\nAllah uzun \u00f6m\u00fcrler versin(mi?)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><i>http:\/\/t24.com.tr\/yazarlar\/yilmaz-murat-bilican\/kisa-turkiye-cumhuriyeti-tarihi,10497<\/i><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Y\u0131lmaz Murat Bilican T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015funun 91. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcndeyiz.\u00a0Tam 91 y\u0131l \u00f6nce, 29 Ekim 1923\u2019te ilan ettik Cumhuriyetimizi.\u00a0Kolay olmad\u0131, da\u011f\u0131lmaya y\u00fcz tutmu\u015f, 600 y\u0131ll\u0131k bir imparatorluktan kalan topraklarda ad\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda T\u00fcrk kimli\u011fi ta\u015f\u0131yan bir Cumhuriyet kurmak, bug\u00fcnlere ta\u015f\u0131mak. Hem de hi\u00e7 kolay olmad\u0131, \u00d6nce bir millet yaratmak, millet olmak gerekiyordu. Y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda \u0130ttihat ve Terakkiyle filizlenmi\u015fti [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,53],"tags":[],"class_list":["post-32233","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>K\u0131sa T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarihi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32233\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"K\u0131sa T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarihi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Y\u0131lmaz Murat Bilican T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015funun 91. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcndeyiz.\u00a0Tam 91 y\u0131l \u00f6nce, 29 Ekim 1923\u2019te ilan ettik Cumhuriyetimizi.\u00a0Kolay olmad\u0131, da\u011f\u0131lmaya y\u00fcz tutmu\u015f, 600 y\u0131ll\u0131k bir imparatorluktan kalan topraklarda ad\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda T\u00fcrk kimli\u011fi ta\u015f\u0131yan bir Cumhuriyet kurmak, bug\u00fcnlere ta\u015f\u0131mak. Hem de hi\u00e7 kolay olmad\u0131, \u00d6nce bir millet yaratmak, millet olmak gerekiyordu. Y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda \u0130ttihat ve Terakkiyle filizlenmi\u015fti [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32233\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-10-30T08:30:40+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32233#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32233\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"K\u0131sa T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarihi\",\"datePublished\":\"2014-10-30T08:30:40+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32233\"},\"wordCount\":2349,\"commentCount\":0,\"articleSection\":[\"Haberler\",\"T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32233#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32233\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32233\",\"name\":\"K\u0131sa T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarihi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2014-10-30T08:30:40+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32233#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32233\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=32233#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"K\u0131sa T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarihi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"K\u0131sa T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarihi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32233","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"K\u0131sa T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarihi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Y\u0131lmaz Murat Bilican T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015funun 91. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcndeyiz.\u00a0Tam 91 y\u0131l \u00f6nce, 29 Ekim 1923\u2019te ilan ettik Cumhuriyetimizi.\u00a0Kolay olmad\u0131, da\u011f\u0131lmaya y\u00fcz tutmu\u015f, 600 y\u0131ll\u0131k bir imparatorluktan kalan topraklarda ad\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda T\u00fcrk kimli\u011fi ta\u015f\u0131yan bir Cumhuriyet kurmak, bug\u00fcnlere ta\u015f\u0131mak. Hem de hi\u00e7 kolay olmad\u0131, \u00d6nce bir millet yaratmak, millet olmak gerekiyordu. Y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda \u0130ttihat ve Terakkiyle filizlenmi\u015fti [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32233","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2014-10-30T08:30:40+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32233#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32233"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"K\u0131sa T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarihi","datePublished":"2014-10-30T08:30:40+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32233"},"wordCount":2349,"commentCount":0,"articleSection":["Haberler","T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32233#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32233","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32233","name":"K\u0131sa T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarihi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"datePublished":"2014-10-30T08:30:40+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32233#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32233"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=32233#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"K\u0131sa T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarihi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32233","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32233"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32233\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32235,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32233\/revisions\/32235"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}