{"id":31885,"date":"2014-10-03T03:39:55","date_gmt":"2014-10-03T08:39:55","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885"},"modified":"2014-10-03T03:40:27","modified_gmt":"2014-10-03T08:40:27","slug":"dersimin-alevi-olmus-ermenileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885","title":{"rendered":"Dersim\u2019in alevi olmu\u015f Ermenileri"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><b><i><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=31886\" rel=\"attachment wp-att-31886\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-31886\" alt=\"Dersim'in Alevile\u015f(tiril)mi\u015f Ermenileri\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/Dersimin-Alevile\u015ftirilmi\u015f-Ermenileri-300x225.jpg\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2014\/10\/Dersimin-Alevile\u015ftirilmi\u015f-Ermenileri-300x225.jpg 300w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2014\/10\/Dersimin-Alevile\u015ftirilmi\u015f-Ermenileri.jpg 360w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Etnolog Hranu\u015f Kharatyan, 20. y\u00fczy\u0131l boyunca as\u0131l kimliklerini saklam\u0131\u015f olan Dersim&#8217;in Alevile\u015f(tiril)mi\u015f Ermenilerine odaklan\u0131yor. Kharatyan\u2019a g\u00f6re Ermenilerin Alevile\u015f(tiril)me s\u00fcreci 19. y\u00fczy\u0131l&#8217;da yava\u015f ve istikrarl\u0131 bir \u015fekilde devam etti. 20. y\u00fczy\u0131l\u2019da, \u00f6zellikle 1915 Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019ndan ve 1938 Dersim katliam\u0131ndan sonra h\u0131zland\u0131. Ermenilerle Alevileri ay\u0131rt etmeyi neredeyse imkans\u0131z k\u0131ld\u0131. Bug\u00fcn, Dersim&#8217;de &#8216;Ermeni&#8217; olmak Ermenilik k\u00f6klerine ait hat\u0131ralar\u0131 hat\u0131rlat\u0131r.<br \/>\n<\/i><\/b><br \/>\n\u00c7e\u015fitli yazarlar\u0131n ifadelerine g\u00f6re, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda, Dersim\u2019de n\u00fcf\u00fcs\u00fcn yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te biri \u201cArmani\u201d denilen Ermenilerden olu\u015fuyordu ama onlar kendilerine &#8220;Hay&#8221; diyorlard\u0131. Ermeni kimli\u011fi a\u015fa\u011f\u0131daki harici i\u015faretler ile karakterize edilmekteydi: H\u0131ristiyanl\u0131k, Ermeni dili, Ermeni isimleri, baz\u0131 pop\u00fcler ayinler ile giyim ve mutfak konusundaki baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klar: Geleneksel olarak Ermeniler daha k\u00fclt\u00fcrl\u00fcyd\u00fc, \u00e7o\u011fu yan\u0131nda bir dini okul bulunan bir kiliseye sahip k\u00f6ylerdeydiler ve Konstantinopolis Ermeni Patrikhanesi ile Erzincan ve Harput piskoposluklar ile ba\u011flar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di\u011fer bir deyi\u015fle, Dersim Ermenileri, milli kurumlar\u0131 ile az \u00e7ok donanm\u0131\u015flard\u0131 ve n\u00fcfuslar\u0131 orada da\u011f\u0131lm\u0131\u015fsa da, onlar\u0131n genel olarak e\u011fitim, bayramlar, hac ve bir i\u00e7 toplumsal hiyerar\u015fiye dayal\u0131, \u00f6rg\u00fctl\u00fc ulusal bir hayatlar\u0131 vard\u0131. Ancak onlar, yerel kaynaklar\u0131n uygunlu\u011fu i\u00e7in i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalara kar\u0131\u015fmadan Dersim\u2019deki sosyal tabakan\u0131n alt\u0131nda yer almaktayd\u0131lar. Onlar\u0131n m\u00fclklerini ele ge\u00e7irmek \u00e7ok kolayd\u0131; \u00e7\u00fcnk\u00fc h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n Dersim\u2019de s\u0131radan bir varolu\u015f arac\u0131 oldu\u011fu ve Ermenilerin bu ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 payla\u015fmad\u0131klar\u0131 kabul edilirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Buna ek olarak, bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu taraf\u0131ndan Dersim\u2019e boyun e\u011fdirmek i\u00e7in ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 d\u00fczenli giri\u015fimlerine kar\u015f\u0131 ayaklanmaya kar\u0131\u015fmamaya dikkat ediyorlard\u0131. Sadece Osmanl\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 Dersim\u2019in kendini savunma operasyonlar\u0131na aktif bir \u015fekilde kat\u0131lan a\u015firet liderleri g\u00f6r\u00fc\u015fmelere davet edilirdi ama bunlar\u0131n da say\u0131lar\u0131 azd\u0131. \u00d6zellikle Dersim i\u00e7 kanunlar\u0131na g\u00f6re Mirakianlar\u0131n a\u015firet olarak kabul edildikleri bilinmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">19. y\u00fczy\u0131lda, \u00e7e\u015fitli nedenlerle, Ermenilerin bir k\u0131sm\u0131 Dersim\u2019den g\u00f6\u00e7 etti ve di\u011fer bir k\u0131sm\u0131 da alevi oldular, b\u00f6ylece Ermenilerin say\u0131s\u0131 giderek azald\u0131. K\u00fcrtle\u015fme ve s\u00fcnnile\u015fme a\u015famas\u0131nda olan Ermeniler de vard\u0131. Din de\u011fi\u015ftirme genellikle b\u00fct\u00fcn kasabalar ve \u00f6zellikle k\u00f6yler taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131rd\u0131, bireysel bir i\u015f de\u011fildi. Alevi ve s\u00fcnni olmu\u015f Ermeniler , a\u015firet sisteminde yer alarak Dersim\u2019in benzer sosyal tabakalar\u0131nda h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde uyum sa\u011flamaktayd\u0131. Yine de unutulmamal\u0131d\u0131r ki, Ermenilerin din de\u011fi\u015ftirmesi 19. y\u00fczy\u0131ldan \u00f6nce daha fazlayd\u0131 ve belgesel kaynaklar eskiden Ermenilerin bazen a\u015firetler olu\u015fturdu\u011funu, Dersim i\u00e7 kanunlar\u0131na g\u00f6re diger a\u015firetler aras\u0131nda yer edinmek i\u00e7in bunun silah zoruyla oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Ermenilerin kitlesel din d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc en az\u0131ndan 17. y\u00fczy\u0131lda[1] ba\u015flam\u0131\u015f ve 19. y\u00fczy\u0131lda \u00f6yle bir dereceye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ki Ermenileri Alevilerden sadece d\u0131\u015ftan de\u011fil ayn\u0131 zamanda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ya\u015fam tarzlar\u0131 birbirine \u00e7ok benzedi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde sosyo-k\u00fclt\u00fcrel planda da ay\u0131rt etmek bir hayli zordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak alevi denen n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 ermeni k\u00f6kenini hat\u0131rlard\u0131. Dahas\u0131 bunlar, ermeni kalan akrabalari ile ba\u011flar\u0131n\u0131 korumu\u015ftur. Hatta ailenin bir taraf\u0131n\u0131n Alevi, di\u011fer taraf\u0131n\u0131n da ermeni oldu\u011fu zamanlar olurdu. \u201c Dedem, dedesinin amcas\u0131n\u0131n bazen Aziz Karapet Havlor Manast\u0131r\u0131[2]\u2019ndan bile b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu anlat\u0131rd\u0131\u201d; \u201cAtalar\u0131m\u0131n Ermeni oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Amcam\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 ise Dersimce konu\u015fsalar da milli k\u00f6klerini muhafaza etmektedirler\u201d, \u201cTer-Ovan K\u00f6y\u00fc\u2019n\u00fcn K\u00fcrtleri, ermeni k\u00f6klerini asla inkar etmezlerdi ve Tevrech-Koulap\u2019in torunu, Aghoudjan evinin Piri Seyit Ali, Tanr\u0131\u2019n\u0131n Kutsal Annesi (Tiramayr) \u2018dan daha b\u00fcy\u00fck olan evinin Piri Ter-Ovan\u2019dan gururla bahsederdi\u201d; \u201cKarapa\u015fa S\u00fcleyman A\u011fa\u2019n\u0131n Torunu olarak adland\u0131r\u0131lan Karapa\u015fa a\u015fireti lideri, eski rahibin soyundan geliyordu\u201d vs&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dersim\u2019in n\u00fcfusu, alevile\u015fmi\u015f ermenilerin k\u00f6ylerini, \u00f6rne\u011fin Hozat b\u00f6lgesinden Ipkale\u2019yi (M\u00e8likab\u00e8rd), Ulukale\u2019yi (Mazgirt),Balou b\u00f6lgesinden Memgan\u2019i, Toujik-Papa da\u011f\u0131n\u0131n yamac\u0131nda yer alan Toujik\u2019i, Mal Da\u011f\u0131\u2019n\u0131n Tzil diye adland\u0131r\u0131lan g\u00fcney yamac\u0131nda yer alan Mameg\u2019i ( Mamik), Mamgoun A\u015fireti\u2019ne ait olan Tahar\u2019i, Mamgoun ve Seyh Hassanan A\u015firetleri\u2019ne ait olan Pir Sultan\u2019\u0131, Izol\u2019u, Tcharsantjag y\u00f6resinden Mokhnti\u2019yi, Ovac\u0131k y\u00f6resinden Tiravan\u2019i, Sekioutli gibi daha bir\u00e7ok k\u00f6y\u00fc m\u00fckemmel bir \u015fekilde tan\u0131rd\u0131. Ermeni yazarlar\u0131n Dersim hakk\u0131ndak\u0131 g\u00f6zlemleri ve notlar\u0131, Dersim Alevilerinin en az\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131n Ermenilerin alevi\u015fmesinin belleklerinde koruduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. \u00d6rne\u011fin Adranik bu konuda \u015f\u00f6yle yazmaktad\u0131r \u201c Hepsi de\u011filse de, en az\u0131ndan Dersimlilerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 atalar\u0131n\u0131n ermeni olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler.\u201d( ve bu konuda \u00f6rnekler vermektedir)[3].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ermenilerin yava\u015f ve s\u00fcrekli bi\u00e7imdeki alevile\u015fme s\u00fcreci, Ermenilerin ve Dersimli Alevilerinin \u00e7ok benzer bir ya\u015fam tarz\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r. Alevile\u015fmis Ermeniler, uyumlu bi\u00e7imde h\u0131ristiyanl\u0131ktan \u00f6nceki ve sonraki ayinleri, \u00e7ok say\u0131da tamamen ermeni ve h\u0131ristiyan unsurlar\u0131 sentezleyen Dersim alevili\u011fini uygulamaya devam ettiler. Alevilerin geleneksek s\u00f6zl\u00fc anlat\u0131lar\u0131, alevilerin ve Dersim Ermenilerinin soylar\u0131n\u0131n tarihinin yan\u0131s\u0131ra sosyo-dini ge\u00e7mi\u015flerini g\u00fcn\u00fcm\u00fcze aktarmaktad\u0131rlar. Dolay\u0131s\u0131yla, Dersim Alevilerinin \u201cmassalaner\u201d hikaye kahramanlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu, yerel &#8220;Ermeni Ke\u015fi\u015f&#8221; ve yabanc\u0131 &#8220;baba&#8221; dan \u00f6d\u00fcn\u00e7 al\u0131n\u0131rken, gerek Aziz Georges ( Hazreti Illsa, Keder Elia) ve Aziz Serge Kiliseleri gibi ibadet yerleri veya Anahit ve&#8221; Anahit fonksiyonlar\u0131n miras\u00e7\u0131s\u0131 Ana Fatima, &#8221; gibi eski ibadet yerleri ve hatta Mesrop Machtots (&#8221; Masroup &#8220;) vb. , Dersim halk\u0131n\u0131n tarihsel ge\u00e7mi\u015finde \u00e7e\u015fitli roller oynamaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Halk etimolojisine g\u00f6re, &#8220;Dersim&#8221; kelimesi 17. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda alevi olmu\u015f Rahip Ter Simon (Tersimon, Dersimon) ad\u0131ndan t\u00fcremi\u015ftir. &#8220;Dersim&#8217;in ayakta kalan tek manast\u0131r\u0131&#8221; olan Halvor Aziz Karapet Ermeni Manast\u0131r\u0131, Ermeniler ve Dersim K\u0131z\u0131lba\u015flar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahipti.(&#8230;) \u201cHavlor Aziz Karapet herkesindir ve herkes onun i\u00e7indir. B\u00fct\u00fcn Ermeni ve K\u00fcrtler, ona benzer \u015fekilde b\u00fcy\u00fck bir sayg\u0131 g\u00f6stermekte ve y\u0131lda bir veya iki kez Dersim\u2019in her k\u00f6\u015fesinden de\u011ferli hediyeler ve kurbanlar\u0131yla buraya kutsal ziyaretlerini yapmaya gelmektedirler.&#8221; K\u0131z\u0131lba\u015flar\u0131n, h\u0131ristiyan an\u0131tlar\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra ibadete a\u00e7\u0131k kiliselere ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemleyen Adranik &#8220;Dersim halk\u0131n\u0131n inanc\u0131n\u0131n, Ermenilerinkinden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu&#8221; ve &#8220;K\u00fcrtlerin Ermenilerden daha fazla iman sahibi oldugunu&#8221; yazmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dersim Alevilerinin genellikle Ermeni k\u00f6kenli oldu\u011fu varsay\u0131m\u0131 \u00fczerinde durmaks\u0131z\u0131n, hem H\u0131ristiyan Ermenilerin hem de Alevilerin, Dersim K\u0131z\u0131lba\u015f Alevilerinin bir\u00e7o\u011funun ermeni k\u00f6kenli olduklar\u0131n\u0131 kabul etti\u011fi ger\u00e7e\u011fini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alal\u0131m sadece. Ermenilerin alevile\u015fme olay\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6znel bir de\u011ferlendirme sonucu olsa bile, Ermeni kar\u015f\u0131t\u0131 projeleri gizlice d\u00fczenleyen mercilerin, Ermeni-Alevi siyasi bir birlik olas\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan korkmalar\u0131 i\u00e7in malzeme bulduklar\u0131ndan emin olabiliriz. Ayr\u0131ca, Dersim\u2019deki K\u00fcrt-S\u00fcnni &#8220;Hamidiye&#8221; silahl\u0131 gruplar\u0131 taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen 1890&#8217;lardaki katliamlar s\u0131ras\u0131nda, bir tak\u0131m K\u0131z\u0131lba\u015f Alevi kabileleri, S\u00fcnni kar\u015f\u0131t\u0131 bir konum benimsemi\u015f ve Ermenilere kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lara kat\u0131lmaktan ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r.[4]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u0131z\u0131lba\u015f Alevilerin g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fteki bu Ermeni yanl\u0131s\u0131 tavr\u0131, Ermeni kar\u015f\u0131t\u0131 bir siyaset y\u00fcr\u00fcten iktidar\u0131 endi\u015felendiremedi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. T\u00fcrkler; \u201cAleviler ile Ermeniler aras\u0131ndaki mesafe, so\u011fan ve kabu\u011fu aras\u0131ndakinden daha b\u00fcy\u00fck de\u011fildir&#8221; atas\u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6z ard\u0131 etmemekteydiler.[5]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u00fcnnileri kendilerinden ay\u0131ran K\u0131z\u0131lba\u015flar\u0131n \u00f6zel kimlik vurgusu ayn\u0131 zamanda Gen\u00e7 T\u00fcrkler\u2019i de endi\u015felendiriyordu. Bununla m\u00fccadele etmek i\u00e7in, Gen\u00e7 T\u00fcrkler, &#8220;Ermeni ba\u011flamda&#8221; bahaneler ar\u0131yorlard\u0131. Ayr\u0131ca, Gen\u00e7 T\u00fcrk R\u0131za Nur, &#8220;K\u0131z\u0131lba\u015f-T\u00fcrkler&#8221; ile S\u00fcnniler aras\u0131ndaki kimlik ayr\u0131m\u0131n\u0131n Abd\u00fcl Hamit&#8217;in emri alt\u0131nda geli\u015ftirilen &#8220;sahte Ermeni propagandas\u0131n\u0131n sonucu&#8221; oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011finde, Gen\u00e7 T\u00fcrklerin bu konudaki genel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc az \u00e7ok terc\u00fcme etmekteydi.[6]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, yetkililerin Dersim\u2019in K\u0131z\u0131lba\u015f Alevilerine y\u00f6nelik siyasi tutumu, en az y\u00fcz elli y\u0131ldan beri sadece z\u0131t s\u00fcnnili\u011fe kar\u015f\u0131 alevili\u011fin \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden de\u011fil; ayn\u0131 zamanda belirli bir Alevi-Ermeni ge\u00e7mi\u015fin varl\u0131\u011f\u0131ndan meydana gelmi\u015ftir ve hala da meydana gelmektedir. Her hal\u00fckarda, 1915\u2019teki Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve ger\u00e7ekle\u015fmesi, sonraki ad\u0131m\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclme riski ile kendi Alevi kimliklerinden feragat etmeye zorlanabileceklerine derinden ikna olmu\u015f Dersim Alevileri aras\u0131nda epey heyecana neden olmu\u015ftur.[7]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu korku, 1915 \u00f6ncesi \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde de\u011filse bile en az\u0131ndan 1915 y\u0131l\u0131nda, Alevi cemaatinin &#8220;Ermeni boyutu&#8221;nu &#8220;azaltmak&#8221; i\u00e7in ciddi bir neden oldu ve bu tarihten sonra da sorun olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131. Alevilerin yan\u0131s\u0131ra 20. y\u00fczy\u0131ldan \u00f6nce alevi olmu\u015f Ermeniler, \u00e7ok \u00f6nemli olmamas\u0131na ra\u011fmen, Dersim Alevileri\u2019nin &#8220;Ermeni boyutu&#8221;nu h\u0131zla unutmay\u0131 ye\u011flediler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda, hem Ermeniler hem K\u0131z\u0131lba\u015f Alevileri m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca unutturmay\u0131 ye\u011flemi\u015fti ki K\u0131z\u0131lba\u015f alevili\u011fi toplulu\u011fu b\u00fcnyesindeki Ermeni \u00f6\u011fesinin varl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olsa; 1915 soyk\u0131r\u0131m\u0131, 1938\u2019deki Alevilerin ve Dersim Ermenilerinin yok edilmesi, sonras\u0131nda takip eden zul\u00fcmler gibi bilinmesi gereken 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n olaylar\u0131, Dersim Alevilerinde yeni kimlik sorgulamalar\u0131na ilham vererek ermeni kozunu yeniden canland\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1938 y\u0131l\u0131na kadar, Ermeni topluluklar\u0131n\u0131n, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte Dersim&#8217;in da\u011fl\u0131k alanlar\u0131nda varl\u0131klar\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcklerini ve burada H\u0131ristiyanlar kadar Aleviler taraf\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck sayg\u0131 g\u00f6sterilen \u00fcnl\u00fc Halvor Aziz Karapet Manast\u0131r\u0131\u2019n\u0131 i\u015fletmeye devam ettikleri bilinmektedir. Bu manast\u0131r\u0131n patlat\u0131larak y\u0131k\u0131lmas\u0131, 1938\u2019deki Dersim katliamlar\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131n\u0131 tetikledi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1938 Dersim Olaylar\u0131, her t\u00fcrl\u00fc Ermeni kimli\u011finin tezah\u00fcr\u00fcne derhal bir son verdigi gibi, ayn\u0131 zamanda \u00f6zellikle H\u0131ristiyan Ermeni n\u00fcfusu i\u00e7in de \u00f6nemli olmu\u015ftur. Dersim\u2019de bulunan son Ermeniler de kendilerine Ermeni dilinde konu\u015fmay\u0131 yasaklayarak b\u00f6ylece tamamen alevi oldular ve civardaki halk, alevi olmu\u015f k\u00f6yleri iyi tan\u0131d\u0131klar\u0131na ra\u011fmen, ne s\u00f6z konusu k\u00f6ylerde ne de Dersim\u2019in genelinde ermeni hayat\u0131na dair en ufak bir laf\u0131n bile i\u015fitildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. 2011\u2019deki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerim s\u0131ras\u0131nda, \u00e7o\u011fu insan bana, Dersim\u2019de Ermenilere ait en ufak bir belirtinin bile nas\u0131l tamamen ortadan kayboldu\u011funu anlatt\u0131lar. \u0130\u015fte bana anlat\u0131lanlar aras\u0131ndan k\u0131sa bir hikaye.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tunceli\u2019de ya\u015fayan 40 ya\u015f\u0131ndaki \u0130brahim\u2019in 2011\u2019de derlenmi\u015f \u00f6yk\u00fcs\u00fcn \u00f6zeti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c Biz Vardenik K\u00f6y\u00fc\u2019ndeniz, ya da daha do\u011frusu babam Vardenik\u2019tendi, her neyse ben de orada do\u011fdum. 1994 y\u0131l\u0131nda askerler Vardenik\u2019i y\u0131k\u0131p bize orda yasamay\u0131 yasaklad\u0131lar. \u015eimdi Tunceli&#8217;de ya\u015f\u0131yorum. Vardenik b\u00fcy\u00fck bir k\u00f6yd\u00fc. Hepsi Ermeni veya alevi olmu\u015f Ermenilerdi. Biz kendimiz Haydaran[8] a\u015firetindeniz; ama ben nas\u0131l ve ne zaman bu a\u015firete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc bilmiyorum; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6nceleri anne ve babam hala Ermeniyken, onlar Mirakian a\u015firetindeydiler. Bu belki 1938 ya da daha dogrusu 1915\u2019ten sonra ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olabilir. 1915 y\u0131l\u0131nda k\u00f6y hasar g\u00f6rmedi \u00e7\u00fcnk\u00fc k\u00f6ye girilmedi. Ama 1938 y\u0131l\u0131nda k\u00f6ye d\u00f6nd\u00fck ve n\u00fcfus katledildi. Herkes burada Haydaran ve Demalar A\u015firetlerinin eski Ermenilerden geldi\u011fini bilir. 1938 katliamlar\u0131, 1915\u2019tekiler gibi ayn\u0131 de\u011fildi. 1938\u2019den \u00f6nce, casuslar raporlar\u0131 yap\u0131yor, \u015f\u00fcpheli ki\u015fi ve k\u00f6ylerin listelerini haz\u0131rl\u0131yorlard\u0131. Ve sonra katliamlar bu listelerden yola \u00e7\u0131karak ger\u00e7ekle\u015fti&#8230; 1938\u2019de Dersim Katliamlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00f6zellikle Ermeniler katledildiler. O zamanlar Vardenik K\u00f6y\u00fc tamamen bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f, k\u00f6y\u00fcn n\u00fcfusu iki ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n bile katledildi\u011fi Kocako\u00e7\u2019a g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u00d6yle bir katliama u\u011fram\u0131\u015flard\u0131 ki cesetleri bile bulunamad\u0131. Dedemler de bundan nasibini alm\u0131\u015flar. Sadece babam, bir da\u011f k\u00f6y\u00fcnde gizlenerek ordan ka\u00e7may\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f. O, sekiz ya\u015f\u0131ndaym\u0131\u015f. B\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcnde kendisi gibi yetim kalan di\u011fer \u00e7ocuklarla birlikte 1945-1947 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Vardenik\u2019e geri d\u00f6nm\u00fc\u015fler. Toplamda otuz ki\u015fiymi\u015fler. Katliamlar \u00e7oktan tamamlanm\u0131\u015ft\u0131. Babam k\u00f6ye d\u00f6nd\u00fckten sonra Alevi olmu\u015f. Ayn\u0131 babam gibi 1938\u2019de burdan ka\u00e7may\u0131 ba\u015farabilen di\u011ferleri de k\u00f6ye d\u00f6nd\u00fcklerinde Alevi olmu\u015flar. Bu zaten 1940&#8217;lardan sonrayd\u0131. Fakat 1980&#8217;lerde, devlet yine k\u00f6y\u00fc bo\u015faltmalar\u0131 i\u00e7in insanlar\u0131 zorlam\u0131\u015ft\u0131r. Ve 1993 y\u0131l\u0131nda hen\u00fcz ayr\u0131lmam\u0131\u015f olanlar katliam edilerek \u00f6ld\u00fcr\u00fclecekleri korkusuyla gitmeye zorland\u0131lar. O g\u00fcnden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar Verdenik\u2019e gitmek yasak. Ben bile hala ebeveynlerimin Ermenice konu\u015fabildiklerini bilmiyorum&#8230; Belki de biliyorlard\u0131, ama konu\u015fmazlard\u0131. Onlar bizim yan\u0131m\u0131zda asla Ermenice konu\u015fmam\u0131\u015flard\u0131r. Ermenice konu\u015fmak genellikle tehlikeliydi. Benim ya\u015f\u0131t\u0131mda hi\u00e7 kimse Ermenice bilmez. Ailem, \u00f6zellikle dedemler, H\u0131ristiyan ve Ermeniydi. Babalar\u0131m\u0131z 1938\u2019den sonra Alevi olmu\u015flar. Babam bana \u0130brahim ad\u0131n\u0131 verdi \u00e7\u00fcnk\u00fc bu Abraham anlam\u0131na gelir ve bir Ermeni ad\u0131d\u0131r. Babam bu ismi bilerek se\u00e7ti \u00e7\u00fcnk\u00fc bu isim, Ermeni isimleri aras\u0131nda yer al\u0131r. T\u00fcrkiye&#8217;de ba\u015fka bir isim koymak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Bu 1930\u2019larda yasakt\u0131 ve herkesin bir T\u00fcrk M\u00fcsl\u00fcman ismi ta\u015f\u0131mak zorunda oldu\u011fu zamanlard\u0131. Bug\u00fcn, burada Ermeni kalmad\u0131. Hepimiz Alevi olduk. Ama herkes kimin Ermeni k\u00f6kenli oldu\u011funu bilir. B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra bizi ermeni ya da alevi diye ay\u0131rman\u0131n ne fark\u0131 var \u00e7\u00fcnk\u00fc her hal\u00fckarda h\u00fck\u00fcmet her ikisini de sevmiyor? &#8220;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dersim\u2019in mevcut n\u00fcfusu i\u00e7indeki Ermeni boyutu nedir? Bu soruya herkesin cevap verebilmesi \u015f\u00fcphelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ermeniler bir yandan 20. y\u00fczy\u0131l boyunca kendi kimliklerini gizlemeyi tercih etmi\u015f, di\u011fer yandan da Alevili\u011fi benimsedikten sonra Ermeni ve Aleviler aras\u0131ndaki evlilikler artm\u0131\u015f sonra da yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. 1993-1994 y\u0131llar\u0131nda da\u011fdaki n\u00fcfusun zorunlu g\u00f6\u00e7\u00fcne kadar, b\u00f6lgede ya\u015fayan Alevi olmu\u015f Ermeniler aras\u0131nda baz\u0131 i\u00e7 ermeni evlilikleri yerini korumu\u015fsa da, hemen sonras\u0131nda yirmi y\u0131l boyunca, Ermenilerin kendi aralar\u0131nda evlilikleri hala arzu edilmi\u015f olsa bile bunu pratikte y\u00fcr\u00fctmek imkans\u0131z hale gelmi\u015ftir. Karma evlilikleri te\u015fvik etme ve Ermeni kimli\u011fini unutmaya mahkum etme \u00e7abalar\u0131, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki veya resmi Ermenililik karakterini \u00f6zellikle de Alevi Ermenili\u011fi silmekle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. \u015fu an Dersim\u2019de Ermeni olmak, sadece Ermeni asl\u0131n hat\u0131ras\u0131n\u0131 ifade etmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Metzkert (Mazguert)\u2019teki Danabouran K\u00f6y\u00fc\u2019nde g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm Alevi olmu\u015f Ermeni birinin, kimli\u011fi hakk\u0131nda olduk\u00e7a belirsiz bir fikri vard\u0131: \u201cBen Ermeni de\u011filim, ben de herkes gibiyim, ama bana neden Ermeni oldu\u011fumu soylediklerini anlam\u0131yorum. Biz burda K\u00fcrt\u00e7e konu\u015furuz. Mazkert\u2019te K\u00fcrt\u00e7e konusulur. Hartchik nehrinin bu taraf\u0131nda herkes K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fur. Ve Hartchik nehrinin di\u011fer taraf\u0131nda ise Dersimlice[9] yani Zazaca konu\u015fulur. Nazimiye, Ovacik, Kozat ve Bolomerik\u2019te Zazaca konu\u015fulur. \u00c7emeskezik\u2019te T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fulur. Ben bizzat Zazaca bilmem ama herkesin T\u00fcrk\u00e7e konustu\u011fu bilinir.\u201d ( Konu\u015ftu\u011fum ki\u015finin kar\u0131s\u0131,\u201d kocas\u0131n\u0131n sadece T\u00fcrk\u00e7e\u2019yi bildi\u011fini, ne K\u00fcrt\u00e7e ne de Zazaca bildi\u011finin\u201d alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor.) \u201cBirbirimize ne kadar \u00e7ok benzesek de biz aleviyiz, oysa Alevi; m\u00fcsl\u00fcmand\u0131r, ama burda Ermeni oldu\u011fumuz s\u00f6ylenir. Bize sinirlendiklerinde, bize gavur, gavurun \u00e7ocuklar\u0131 derler. Neden bize gavur gibi davran\u0131rlar? Benim \u00e7ocuklar\u0131m \u0130stanbul\u2019dalar. Bir\u00e7oklar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 \u0130stanbul\u2019dalar. Oras\u0131 hi\u00e7 kimsenin, kimin nereden geldi\u011fini, kim oldu\u011funu, ne oldu\u011funu bilmedi\u011fi b\u00fcy\u00fck bir \u015fehir.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">20. y\u00fczy\u0131ldan \u00f6nce, \u00e7ok \u00f6nceden alevi olanlar\u0131n, k\u00f6kenlerine g\u00f6ndermede bulunmamalar\u0131 ve \u201cK\u0131z\u0131lba\u015f-Alevi-Zaza\u201d kimli\u011fi \u00fczerinde elle tutulur somut bir i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015famamalar\u0131 dikkat \u00e7ekicidir. Onlar\u0131n nihai Ermeni ge\u00e7mi\u015fleri hala baz\u0131 k\u00fclt\u00fcrel al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ile ispat edilebilir. \u201cDersim K\u0131z\u0131lba\u015flar\u0131nda ne zaman bir \u00e7ocuk hastalansa, hemen bir Ermeni kilisesine g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr, ona kilise y\u00f6resinde yerden \u00e7\u0131kan kaynak suyu verilir ve kurban kesilir. Bu t\u00fcr \u015feyler Dersim\u2019de yayg\u0131nd\u0131r ancak sadece alevi \u00e7evresinde.\u201d Buna benzer olaylar Dersim\u2019in her taraf\u0131nda g\u00f6zlemlenmektedir, ancak sadece bir Alevi \u00e7evresinde.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcn hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar, terim se\u00e7imi tart\u0131\u015fmalar\u0131, kimliklerini adland\u0131rmaktan \u00f6nce, Dersim Alevilerinde kendi varolu\u015fsal durumunu zay\u0131flatan keskin ve \u00e7eli\u015fen g\u00fc\u00e7l\u00fc duygular do\u011furmaktad\u0131r. Ve herkese k\u00f6kene ba\u011fl\u0131, gelene\u011fe dayanan, tarihi, siyasi, duygusal, k\u00fclturel ve dini kan\u0131tlar zoruyla s\u00f6zc\u00fck da\u011farc\u0131\u011f\u0131 fikrini geli\u015ftirmek d\u00fcer.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i><br \/>\n[1] (20) Adranik, op. Cit., s. 64,161,162. G.Haladjian, op. cit., s. 33, 84, 249, 256 vs. G. A. Yerevanian, \u201cTcharsantja Ermenilerinin Tarihi\u201d, Beytouth, 1956, s. 133 (ermenice)<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">[2] Adranik, op. Cit., s. 161-162<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">[3] Adranik, op. Cit., s. 161-162<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">[4] G. A. Yerevanian, op. Cit. 1956, s. 65 (ermenice)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">[5] Tankut, Hasan R., \u00ab Zazalar hakkinda sosyolojik tetkiler \u00bb. M. Bayrak,\u201dA\u00e7ik-Gizli\/ Resmi-Gayriresmi K\u00fcrdoloji Belgeleri\u201d Ankara. \u00d6zge, 1994 (1935), s. 470-3. Cf. White 1908, s. 230. White, George E., &#8220;Some non-conforming Turks&#8221;, Moslem World\u201d, 1918, s. 246.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">[6] Riza Nur, \u201cHayat ve Hatiratim. Riza Nur-Atat\u00fcrk Kavgasi\u201d, Istanbul, 1992, t. 3, s. 112.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">[7] Dersim\u2019in Zazaca konusan Alevileri bunu hatta 2011\u2019de onaylamaya devam ediyorlardi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">[8] Haydaran (hollandaca: Haytaran) Dersim\u2019in Alevi Asiretleri<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">[9] Ermeni dilinde edebi olarak (Dersim\u2019den) \u201cDersimlice\u201d diyerek konustugum kisi, zaza diline gondermede bulunuyordu. Bu \u015fekilde, kimlik terminolojisi sozcugu, Dersim\u2019in Alevi Zazalarina ait olan \u201cDersimlice\u201d ifadesiyle zenginle\u015ftirilmi\u015f.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><i><a href=\"http:\/\/www.haberlink.com\/haber.php?query=93463#.VC475BYUx-x\">http:\/\/www.haberlink.com\/haber.php?query=93463#.VC475BYUx-x<\/a><\/i><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Etnolog Hranu\u015f Kharatyan, 20. y\u00fczy\u0131l boyunca as\u0131l kimliklerini saklam\u0131\u015f olan Dersim&#8217;in Alevile\u015f(tiril)mi\u015f Ermenilerine odaklan\u0131yor. Kharatyan\u2019a g\u00f6re Ermenilerin Alevile\u015f(tiril)me s\u00fcreci 19. y\u00fczy\u0131l&#8217;da yava\u015f ve istikrarl\u0131 bir \u015fekilde devam etti. 20. y\u00fczy\u0131l\u2019da, \u00f6zellikle 1915 Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019ndan ve 1938 Dersim katliam\u0131ndan sonra h\u0131zland\u0131. Ermenilerle Alevileri ay\u0131rt etmeyi neredeyse imkans\u0131z k\u0131ld\u0131. Bug\u00fcn, Dersim&#8217;de &#8216;Ermeni&#8217; olmak Ermenilik k\u00f6klerine ait hat\u0131ralar\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":31886,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,1,70],"tags":[],"class_list":["post-31885","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunumuzde-bati-ermenileri","category-haberler","category-makaleler"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Dersim\u2019in alevi olmu\u015f Ermenileri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dersim\u2019in alevi olmu\u015f Ermenileri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Etnolog Hranu\u015f Kharatyan, 20. y\u00fczy\u0131l boyunca as\u0131l kimliklerini saklam\u0131\u015f olan Dersim&#8217;in Alevile\u015f(tiril)mi\u015f Ermenilerine odaklan\u0131yor. Kharatyan\u2019a g\u00f6re Ermenilerin Alevile\u015f(tiril)me s\u00fcreci 19. y\u00fczy\u0131l&#8217;da yava\u015f ve istikrarl\u0131 bir \u015fekilde devam etti. 20. y\u00fczy\u0131l\u2019da, \u00f6zellikle 1915 Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019ndan ve 1938 Dersim katliam\u0131ndan sonra h\u0131zland\u0131. Ermenilerle Alevileri ay\u0131rt etmeyi neredeyse imkans\u0131z k\u0131ld\u0131. Bug\u00fcn, Dersim&#8217;de &#8216;Ermeni&#8217; olmak Ermenilik k\u00f6klerine ait hat\u0131ralar\u0131 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-10-03T08:39:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2014-10-03T08:40:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2014\/10\/Dersimin-Alevile\u015ftirilmi\u015f-Ermenileri.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"360\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"270\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=31885#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=31885\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Dersim\u2019in alevi olmu\u015f Ermenileri\",\"datePublished\":\"2014-10-03T08:39:55+00:00\",\"dateModified\":\"2014-10-03T08:40:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=31885\"},\"wordCount\":3096,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=31885#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2014\\\/10\\\/Dersimin-Alevile\u015ftirilmi\u015f-Ermenileri.jpg\",\"articleSection\":[\"G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Bat\u0131 Ermenileri\",\"Haberler\",\"Makaleler\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=31885#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=31885\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=31885\",\"name\":\"Dersim\u2019in alevi olmu\u015f Ermenileri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=31885#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=31885#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2014\\\/10\\\/Dersimin-Alevile\u015ftirilmi\u015f-Ermenileri.jpg\",\"datePublished\":\"2014-10-03T08:39:55+00:00\",\"dateModified\":\"2014-10-03T08:40:27+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=31885#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=31885\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=31885#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2014\\\/10\\\/Dersimin-Alevile\u015ftirilmi\u015f-Ermenileri.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2014\\\/10\\\/Dersimin-Alevile\u015ftirilmi\u015f-Ermenileri.jpg\",\"width\":360,\"height\":270},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=31885#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dersim\u2019in alevi olmu\u015f Ermenileri\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dersim\u2019in alevi olmu\u015f Ermenileri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Dersim\u2019in alevi olmu\u015f Ermenileri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Etnolog Hranu\u015f Kharatyan, 20. y\u00fczy\u0131l boyunca as\u0131l kimliklerini saklam\u0131\u015f olan Dersim&#8217;in Alevile\u015f(tiril)mi\u015f Ermenilerine odaklan\u0131yor. Kharatyan\u2019a g\u00f6re Ermenilerin Alevile\u015f(tiril)me s\u00fcreci 19. y\u00fczy\u0131l&#8217;da yava\u015f ve istikrarl\u0131 bir \u015fekilde devam etti. 20. y\u00fczy\u0131l\u2019da, \u00f6zellikle 1915 Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019ndan ve 1938 Dersim katliam\u0131ndan sonra h\u0131zland\u0131. Ermenilerle Alevileri ay\u0131rt etmeyi neredeyse imkans\u0131z k\u0131ld\u0131. Bug\u00fcn, Dersim&#8217;de &#8216;Ermeni&#8217; olmak Ermenilik k\u00f6klerine ait hat\u0131ralar\u0131 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2014-10-03T08:39:55+00:00","article_modified_time":"2014-10-03T08:40:27+00:00","og_image":[{"width":360,"height":270,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2014\/10\/Dersimin-Alevile\u015ftirilmi\u015f-Ermenileri.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"15 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Dersim\u2019in alevi olmu\u015f Ermenileri","datePublished":"2014-10-03T08:39:55+00:00","dateModified":"2014-10-03T08:40:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885"},"wordCount":3096,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2014\/10\/Dersimin-Alevile\u015ftirilmi\u015f-Ermenileri.jpg","articleSection":["G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Bat\u0131 Ermenileri","Haberler","Makaleler"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885","name":"Dersim\u2019in alevi olmu\u015f Ermenileri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2014\/10\/Dersimin-Alevile\u015ftirilmi\u015f-Ermenileri.jpg","datePublished":"2014-10-03T08:39:55+00:00","dateModified":"2014-10-03T08:40:27+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2014\/10\/Dersimin-Alevile\u015ftirilmi\u015f-Ermenileri.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2014\/10\/Dersimin-Alevile\u015ftirilmi\u015f-Ermenileri.jpg","width":360,"height":270},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31885#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Dersim\u2019in alevi olmu\u015f Ermenileri"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31885","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31885"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31885\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31888,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31885\/revisions\/31888"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/31886"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31885"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31885"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31885"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}