{"id":2867,"date":"2010-11-17T08:09:45","date_gmt":"2010-11-17T13:09:45","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2867"},"modified":"2010-11-17T08:17:26","modified_gmt":"2010-11-17T13:17:26","slug":"%d5%ba%d5%a1%d6%80%d5%a6%d5%be%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a7-%c2%ab%d5%b4%d5%ab%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-%d6%87-%d5%a1%d5%bc%d5%a1%d5%bb%d5%a1%d5%a4%d5%ab%d5%b4%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2867","title":{"rendered":"\u0130ttihat ve Terakki Ermeni \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 asker olarak kullanm\u0131\u015f"},"content":{"rendered":"<div><strong><strong><a rel=\"attachment wp-att-2868\" href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=2868\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-2868\" title=\"Ay\u015fe H\u00fcr\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/Ay\u015fe-H\u00fcr2.jpg\" alt=\"\" width=\"347\" height=\"237\" \/><\/a><\/strong><\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">\n<div style=\"text-align: right;\"><strong><em>Ay\u015fe H\u00fcr<\/em><\/strong><\/div>\n<div><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><strong><em>\u00a0<\/p>\n<p><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>\u00a0<\/strong><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>\u0130TT\u0130HAT VE <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>TERAKK\u0130\u2019N\u0130N<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>\u00a0\u00c7OCUK ASKERLER\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>TA\u015e ATAN K\u00dcRT \u00c7OCUKLARI.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcn Diyarbak\u0131r, Adana, Mersin, Hatay, Mardin, Siirt, \u015e\u0131rnak, Van ve \u0130zmir\u2019de ya\u015flar\u0131 13-17 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen 800 civar\u0131 K\u00fcrt \u00e7ocu\u011fu, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin alt\u0131na imza koydu\u011fu BM \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne ayk\u0131r\u0131 olarak, Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu\u2019nun (TMK) \u201c\u00f6rg\u00fcte \u00fcye olmamakla birlikte \u00f6rg\u00fct ad\u0131na su\u00e7 i\u015fleyenler \u00f6rg\u00fct \u00fcyesi gibi cezaland\u0131r\u0131l\u0131r\u201d diyen maddesi y\u00fcz\u00fcnden \u2018yeti\u015fkin\u2019 ko\u015fullar\u0131nda yarg\u0131lan\u0131yor. Bug\u00fcne kadar 130\u2019a yak\u0131n \u00e7ocu\u011fa 5\u2019e y\u0131la varan a\u011f\u0131r hapis cezalar\u0131 verildi. Baz\u0131 \u00e7ocuklar y\u00fczlerini kapatan bereler giydikleri i\u00e7in, baz\u0131lar\u0131 ellerinde ta\u015f izi oldu\u011fu i\u00e7in, baz\u0131lar\u0131 atletleri \u0131slak oldu\u011fu i\u00e7in, baz\u0131lar\u0131 kalpleri h\u0131zl\u0131 \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131yorlar. Baz\u0131lar\u0131 yeti\u015fkin ko\u015fullar\u0131nda hapiste tutuluyorlar. <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>DA\u011eA \u00c7IKARMAK MI?<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu \u00e7ocuklar, \u00f6nce b\u00fcy\u00fck \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k, sonra psikolojik sorunlar ya\u015f\u0131yorlar. Sonra b\u00fcy\u00fcklerine, devlete, kanunlara g\u00fcvenlerini, sonra da gelece\u011fe dair umutlar\u0131n\u0131 yitiriyorlar. \u00c7ocuk haklar\u0131n\u0131 ihlal eden TMK uygulamas\u0131 bug\u00fcnk\u00fc haliyle devam ettik\u00e7e yar\u0131n ayn\u0131 ma\u011fduriyeti bizim \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n, karde\u015flerimizin de ya\u015famayaca\u011f\u0131 garantisini kimse veremez. Da\u011fdakileri silah b\u0131rak\u0131p demokratik ya\u015fama nas\u0131l kataca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, sadece slogan ve ta\u015f atan \u00e7ocuklar\u0131n da\u011fa \u00e7\u0131kmalar\u0131n\u0131 ister gibi davranmak ger\u00e7ekten yaman \u00e7eli\u015fki. Bu vesileyle bu haftay\u0131, \u0130ttihat\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan \u2018milli\u2019 ama\u00e7larla \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f ve cephelere s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f T\u00fcrk \u00e7ocuklar\u0131yla yine \u0130ttihat\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan \u2018milli\u2019 ama\u00e7larla hayatlar\u0131 karart\u0131lm\u0131\u015f Ermeni \u00e7ocuklar\u0131na ay\u0131rd\u0131m. <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>\u0130zcilikten paramiliter \u00f6rg\u00fcte<\/em><\/strong><em> <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nda izcilik (ke\u015f\u015fafl\u0131k) \u00f6rg\u00fctlenmesinin ilk ad\u0131mlar\u0131 1910 y\u0131l\u0131n\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru yay\u0131nlanan \u201cSayi ve Terakki\u201d Mecmuas\u0131 ile Lozan\u2019da bulunan Rag\u0131p Nurettin\u2019in izcilik hakk\u0131ndaki yaz\u0131lar\u0131n\u0131n bas\u0131m\u0131 ile ba\u015flad\u0131. Soylu bir \u0130ngiliz ailesinin Hindistan do\u011fumlu o\u011flu olan ve e\u011fitimini Mekteb-i Sultani\u2019de (bug\u00fcnk\u00fc Galatasaray Lisesi) tamamlayan, futbolcu ve spor adam\u0131 Ahmet Robenson taraf\u0131ndan \u0130stanbul\u2019da kurulan ilk izci oyma\u011f\u0131n\u0131n faaliyetleri, boru trampet tak\u0131mlar\u0131 ile \u015fehir i\u00e7i turlar\u0131 ve do\u011fa y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerinden ibaretti. Bu ilk oyma\u011f\u0131 Dar\u00fc\u015f\u015fafaka, Kad\u0131k\u00f6y Numune Mektebi, \u0130stanbul Lisesi, Vefa ve \u00dcsk\u00fcdar liseleri takip etti. \u0130stanbul d\u0131\u015f\u0131nda ilk izci te\u015fkilat\u0131n\u0131 kuran iller ise Bursa, Beyrut, \u0130zmir, Sivas, Kayseri ve K\u00fctahya idi.<br \/>\n8 Ekim 1912\u2019de Balkan Sava\u015f\u0131 ba\u015flay\u0131nca \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti (\u0130TC), Edirne\u2019deki \u0130ttihat Mektebi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Nafi Atuf (Kansu) ile arkada\u015f\u0131 Manast\u0131r\u2019daki \u00d6\u011fretmen Okulu M\u00fcd\u00fcr\u00fc Ethem Nejat\u2019\u0131 \u201cm\u00fckemmel bir gen\u00e7lik te\u015fkilat\u0131\u201d kurmak \u00fczere incelemeler yapmak i\u00e7in Avrupa\u2019ya g\u00f6ndermi\u015fti. At\u0131f Bey d\u00f6n\u00fc\u015fte Enver Pa\u015fa\u2019ya izcili\u011fin bu i\u015f i\u00e7in ideal bir faaliyet oldu\u011funu, Bat\u0131\u2019daki \u00f6rnekleri gibi bir te\u015fkilat\u0131n kurulabilece\u011fini belirtti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu i\u015f i\u00e7in Bel\u00e7ika \u0130zcilik Te\u015fkilat\u0131 kurucusu \u0130ngiliz Harold Parfitt \u00fclkeye davet edildi. Parfitt, 9 Nisan 1914\u2019de Ke\u015f\u015fafl\u0131k Cemiyeti \u0130zci Oca\u011f\u0131\u2019n\u0131 kurduktan sonra Dar\u00fc\u2019l-Muallimin-i Aliye\u2019de (Y\u00fcksek \u00d6\u011fretmen Okulu) izcilik dersleri, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fler, kamplar, oymak beyi kurslar\u0131 ile izcili\u011fi kurumsalla\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131. Oca\u011f\u0131n 22 May\u0131s 1914\u2019te haz\u0131rlanan 35 maddelik Nizamnamesi\u2019nin 2. maddesine g\u00f6re \u201c\u0130zci oymaklar\u0131 (tabur) te\u015fkil edilerek, bunlar vas\u0131tas\u0131yla gen\u00e7li\u011fin \u201ca\u00e7\u0131kg\u00f6z, \u00e7evik, becerikli, yi\u011fit, tehlikeci, fedak\u00e2r, vatanperver olarak yeti\u015ftirilmeleri, ayn\u0131 zamanda tesan\u00fcd (dayan\u0131\u015fma), yasac\u0131l\u0131k (disiplin), mes\u2019uliyetperverlik ve namusperestlik duygular\u0131yla m\u00fcteallik (donanm\u0131\u015f) olmalar\u0131\u201d sa\u011flanacakt\u0131. Oca\u011f\u0131n ilk \u2018Ba\u015fbu\u011f\u2019 u Enver Pa\u015fa, \u2018Kalgay\u2019\u0131 (Ba\u015fbu\u011fun yard\u0131mc\u0131s\u0131) ise Harold Parfitt oldu. <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Ba\u015fbu\u011f Enver Pa\u015fa<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak izcilik \u00f6rg\u00fct\u00fcyle gen\u00e7li\u011fin tamam\u0131na ula\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, 15 Haziran 1914\u2019de Osmanl\u0131 G\u00fc\u00e7 Dernekleri\u2019ni kurdu. Di\u011fer gen\u00e7lik \u00f6rg\u00fctlerinin aksine, ge\u00e7ici kanunla kurulan ve Enver Pa\u015fa\u2019n\u0131n \u201cgen\u00e7lerin siyasetle u\u011fra\u015fmas\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131n\u0131\u201d isteyen talimat\u0131 ile sanki \u0130TC ile irtibat\u0131 yokmu\u015f havas\u0131 verilmeye \u00e7al\u0131\u015fan Osmanl\u0131 G\u00fc\u00e7 Dernekleri (OGD) asl\u0131nda Harbiye Nezareti\u2019ne ba\u011fl\u0131yd\u0131. OGD\u2019nin ba\u015fbu\u011flu\u011funa yine Harbiye Naz\u0131r\u0131 Enver Pa\u015fa getirildi. Di\u011fer y\u00f6neticiler ise Doktor Naz\u0131m, Ey\u00fcp Sabri (Toprak), Burdur Milletvekili At\u0131f, Trabzon Milletvekili Resuhi ve Ziya beylerdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ba\u015flang\u0131\u00e7ta, beyaz tenis \u015fapkas\u0131 giyen bu gruplar, kimi \u00e7evrelerce M\u00fcsl\u00fcman \u00e7ocuklar\u0131n \u0130ngilizler taraf\u0131ndan H\u0131ristiyanla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 olarak alg\u0131land\u0131. \u0130zcilerin k\u0131sa pantolon giymeleri \u00f6ncelere tutucu kesimlerce tepkiyle kar\u015f\u0131land\u0131 ancak Dar\u00fclf\u00fcnun Emini\u2019nin (Rekt\u00f6r) izcili\u011fi desteklemek amac\u0131yla izci k\u0131yafetini giyip k\u0131sa pantolonla dola\u015fmas\u0131yla tepkiler azald\u0131. Derneklerde, milli duygular\u0131n yo\u011funla\u015fmas\u0131 i\u00e7in s\u00f6zlerini T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck ak\u0131m\u0131n\u0131n ideologlar\u0131ndan Ziya G\u00f6kalp\u2019in \u015fiirleriyle bestelenmi\u015f<em> <\/em>mar\u015flar ile \u0130sve\u00e7li bestesi Felix K\u00f6rling\u2019e ait \u015eak\u0131yan \u00dc\u00e7 Gen\u00e7 K\u0131z (Tre Trallade Jantor) \u015fark\u0131s\u0131ndan uyarlanan <em>Da\u011f Ba\u015f\u0131n\u0131 Duman Alm\u0131\u015f<\/em> mar\u015f\u0131 s\u00f6yleniyordu. <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Alman modeli gen\u00e7 dernekleri<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sava\u015f devam ederken \u201cOsmanl\u0131 gen\u00e7li\u011fini sava\u015f i\u00e7inde silah alt\u0131nda tutmak ve bir milis \u00f6rg\u00fct\u00fc etraf\u0131nda toplamak\u201d amac\u0131yla yeni bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn kurulmas\u0131 fikri ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu para-militer \u00f6rg\u00fct\u00fcn fikir babas\u0131, Osmanl\u0131 ordular\u0131n\u0131 Prusya usul\u00fcne g\u00f6re \u00f6rg\u00fctlemek i\u00e7in gelen Alman Goltz Pa\u015fa\u2019yd\u0131. Goltz\u2019un tavsiyesiyle Almanya\u2019da Kaiserlich Deutshe Jugendwebr veya Jugendwehr gibi gen\u00e7lik \u00f6rg\u00fctlerinin kurulu\u015funda ve idaresinde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f Miralay von Hoff \u0130stanbul\u2019a getirildi. Alelacele pa\u015fal\u0131\u011fa terfi ettirilen von Hoff ve yard\u0131mc\u0131s\u0131 Selim S\u0131rr\u0131\u2019n\u0131n (Tarcan) \u00f6nderli\u011finde Nisan 1916\u2019da Osmanl\u0131 Gen\u00e7 Dernekleri kuruldu. <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Hey Onbe\u015fli Onbe\u015fli! <\/em><\/strong><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Harbiye Nezareti\u2019ne ba\u011fl\u0131 olan dernek, 12-17 ya\u015f aras\u0131 M\u00fcslim ve gayrim\u00fcslim gen\u00e7lerin \u00fcye edildi\u011fi G\u00fcrb\u00fcz Derne\u011fi ile 17 ve yukar\u0131 ya\u015flardaki gen\u00e7lerin \u00fcye yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Din\u00e7 Derne\u011fi \u015feklinde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015fti. Edirne\u2019den Kud\u00fcs\u2019e, Bitlis\u2019ten Basra\u2019ya kadar geni\u015f bir alanda te\u015fkilatlanan Gen\u00e7 Dernekleri\u2019nin say\u0131s\u0131 1917\u2019de 706\u2019ya ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Din\u00e7 Derne\u011fi \u00fcyeleri, 1917\u2019de \u00e7\u0131kar\u0131lan ve 1315 (1899) do\u011fumlular\u0131n askere al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren bir kanun uyar\u0131nca askere al\u0131nd\u0131lar. Daha sonra adlar\u0131na \u201cHey Onbe\u015fli, Onbe\u015fli, Tokat yollar\u0131 ta\u015fl\u0131\u2026\u201d t\u00fcrk\u00fcs\u00fc yak\u0131lan bu gen\u00e7lerin ak\u0131betlerini ne yaz\u0131k ki bilmiyoruz. <strong><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Kaz\u0131m Karabekir\u2019in G\u00fcrb\u00fczler Ordusu<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Milli M\u00fccadele d\u00f6neminde Kastamonu\u2019da Gen\u00e7ler Kul\u00fcb\u00fc, \u00c7erke\u015f\u2019te Gen\u00e7ler Mahfili adlar\u0131 alt\u0131nda M\u00fcdafaa-i Hukuk cemiyetlerine yard\u0131m eden baz\u0131 gen\u00e7lik \u00f6rg\u00fctlenmeleri biliniyor. Ama en ilgin\u00e7 \u00f6rg\u00fctlenme Kaz\u0131m Karabekir\u2019in \u2018G\u00fcrb\u00fczler Ordusu\u2019.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Milli M\u00fccadele s\u0131ras\u0131nda Do\u011fu Cephesi komutan\u0131 olan K\u00e2z\u0131m Karabekir, Erzurum civar\u0131nda yetim kalan 2 bin k\u0131z, 4 bin kadar erkek \u00e7ocu\u011fu sokaklardan ya da bakamayacak durumda olan akrabalar\u0131n\u0131n yan\u0131ndan toplatm\u0131\u015f o\u011flanlar\u0131n yar\u0131s\u0131yla, \u2018G\u00fcrb\u00fczler Ordusu\u2019 kurmu\u015ftu. Bu \u00e7ocuklara kayak dersi de dahil olmak \u00fczere askeri e\u011fitim verilmi\u015f, bir k\u0131sm\u0131na Sanayi G\u00fcrb\u00fczler Mektebi\u2019nde zanaat \u00f6\u011fretilmi\u015f, orduya kaput, potin diktirilmi\u015fti. Ama hepsine T\u00fcrkl\u00fck bilinci verilmi\u015fti. Karabekir\u2019in 26 Eyl\u00fcl 1920\u2019de Sar\u0131kam\u0131\u015f\u2019\u0131 Ruslardan geri al\u0131rken, G\u00fcrb\u00fczler Ordusu\u2019nu da seferber etti\u011fi s\u00f6ylenir. Karabekir\u2019in koruma alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 kimsesiz erkek \u00e7ocuklar aras\u0131nda, Ermeni yetimler de bulunuyordu. Bu \u00e7ocuklardan kabiliyetli olanlar, Karabekir taraf\u0131ndan, sanki T\u00fcrk ailelerin yetimleri gibi g\u00f6sterilerek Bursa\u2019da yeni a\u00e7\u0131lan I\u015f\u0131klar Asker\u00ee Lisesi\u2019ne g\u00f6nderilmi\u015f, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise meslek erbab\u0131 olarak hayata kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. <strong><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Millet-i m\u00fcsellaha i\u00e7in gen\u00e7lik \u00f6rg\u00fct\u00fc<\/em><\/strong><em> <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3 Ocak 1924\u2019te \u0130smet (\u0130n\u00f6n\u00fc) Bey taraf\u0131ndan meclise verilen bir kanun teklifiyle on iki ya\u015f\u0131ndan askerlik \u00e7a\u011f\u0131na giren b\u00fct\u00fcn gen\u00e7leri i\u00e7ine alan bir te\u015fkilat kurulmas\u0131 ve bu te\u015fkilat\u0131n \u00fclke savunmas\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc ama teklif mecliste ilgi g\u00f6rmedi. Bu sefer i\u015fi Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 Mare\u015fal Fevzi (\u00c7akmak) Pa\u015fa ele ald\u0131. Mare\u015fale g\u00f6re halk\u0131 \u201cmillet-i m\u00fcselleha\u201d haline getirecek b\u00f6yle bir te\u015fkilat\u0131n kurulmas\u0131 haz\u0131rl\u0131klar\u0131na derhal ba\u015flanmal\u0131yd\u0131. Ancak bu giri\u015fim de sonu\u00e7 vermedi. Konu 1927, 1928 ve 1932\u2019de tekrar meclis g\u00fcndemine geldi ama yine kanunla\u015fmad\u0131. 1937\u2019de Alman Gen\u00e7lik Te\u015fkilat\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Baldur Vol Schirach geldi ama bu tarihten sonra konu kapand\u0131. <strong><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kaynak\u00e7a: <\/strong>Zafer Toprak, \u201cMe\u015frutiyet ve M\u00fctareke Y\u0131llar\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de \u0130zcilik\u201d, <em>Toplumsal Tarih<\/em>, \u0130stanbul, Nisan 1998, Say\u0131 52, s.13-20; Toprak, \u201cII. Me\u015frutiyet D\u00f6neminde Paramiliter Gen\u00e7lik \u00d6rg\u00fctleri\u201d, <em>Tanzimat\u2019tan Cumhuriyet\u2019e T\u00fcrkiye Ansiklopedisi<\/em>, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, C.2, \u0130stanbul, 1985, s.531-536; Mustafa Balc\u0131o\u011flu, \u201cOsmanl\u0131 Gen\u00e7 Dernekleri\u201d T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr\u00fc, \u015eubat 1992, S. 346, s. 98-102; Kaz\u0131m Karabekir, <em>\u00c7ocuk Davam\u0131z<\/em>, 2 cilt, Emre Yay\u0131nlar\u0131, 1995.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">***<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Ne Ermeni ne T\u00fcrk, sadece yetim&#8230;.<\/em><\/strong><em> <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nda kimsesiz kalan ve yetim veya \u00f6ks\u00fcz kalan \u00e7ocuklar\u0131n koruma alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve bak\u0131lmas\u0131 g\u00f6revi D\u00e2r\u2019\u00fcl-Eyt\u00e2m\u2019\u0131n (Yetimler Cemiyeti) sorumlulu\u011funda idi. Hem \u00e7e\u015fitli cephelerde hayat\u0131n\u0131 kaybeden askerlerin \u00e7ocuklar\u0131, hem de 1915 Ermeni k\u0131r\u0131m\u0131ndan sa\u011f kurtulan \u015fansl\u0131 (!) \u00e7ocuklar\u0131n say\u0131s\u0131 o kadar fazlayd\u0131 ki, bir s\u00fcre sonra \u0130stanbul\u2019daki t\u00fcm yetimhaneler, yat\u0131l\u0131 okullar ve bak\u0131mevleri h\u0131ncah\u0131n\u00e7 doldu. (Murat Bardak\u00e7\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan Talat Pa\u015fa\u2019n\u0131n kara kapl\u0131 defterinde \u2018Ermeni Eytam\u0131\u2019 yani Ermeni yetimlerinin say\u0131s\u0131n\u0131n 10 bin 314 oldu\u011fu yaz\u0131l\u0131. Ba\u015fbakanl\u0131k Ar\u015fivi ise k\u0131z ve erkek \u00e7ocuklar\u0131n ailelerinden al\u0131nmalar\u0131, Ermenilerin bulunmad\u0131\u011f\u0131 M\u00fcsl\u00fcman k\u00f6ylerine da\u011f\u0131t\u0131lmalar\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcmanlarla evlendirilmeleri veya yetimhanelere konulmalar\u0131 ve \u00f6zellikle M\u00fcsl\u00fcman adetlerine g\u00f6re yeti\u015ftirilmelerini yani zorla asimile edilmeleri konusunda onlarca belge ile dolu. Bu belgelerdeki ifadelere bak\u0131l\u0131rsa, y\u00f6netim bu konuyu \u00f6nceden \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015f.) <strong><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Evlad-\u0131 \u015e\u00fcheda Vergisi<\/em><\/strong><em> <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mevcut yetimhaneler yetmedi\u011fi i\u00e7in devlet, Elmada\u011f\u2019daki Notre Dame de Sion, Yedikule\u2019deki \u0130talyan Mektebi, Galata\u2019daki Rus Manast\u0131r\u0131, Kad\u0131k\u00f6y\u2019deki Saint Joseph Mektebi gibi yabanc\u0131lara ait binalara el koyarak yetimhaneye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. Ancak \u0130ttihat\u00e7\u0131lar, i\u015fletme i\u015fini y\u00fczlerine g\u00f6zlerine bula\u015ft\u0131rd\u0131lar ve yetimhaneler k\u0131sa s\u00fcrede yolsuzluk ve yoksunluk yuvalar\u0131 haline geldi. Mecliste ele\u015ftirilere cevap veren Maarif Naz\u0131r\u0131\u2019na g\u00f6re g\u00fcya 65 merkezde 16 bin \u00e7ocu\u011fa bak\u0131l\u0131yordu ancak bu say\u0131n\u0131n do\u011fru oldu\u011fu \u015f\u00fcpheliydi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yetimhanelere gelir sa\u011flamak i\u00e7in, 1915\u2019de t\u00fct\u00fcnden al\u0131nmak \u00fczere \u2018Evlad-\u0131 \u015e\u00fcheda Vergisi\u2019 konuldu, ayr\u0131ca \u00e7e\u015fitli kurumlar\u0131n yetimhanelere kaynak aktarmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. D\u00e2r\u2019\u00fcl-Eyt\u00e2m\u2019a destek olmak \u00fczere Hilal-Ahmer Cemiyeti, Himaye-i Etfal Cemiyeti (\u00c7ocuk Esirgeme Kurumu) ve Kad\u0131nlar\u0131 \u00c7al\u0131\u015ft\u0131rma Cemiyeti \u0130slamiyesi gibi kurulu\u015flar harekete ge\u00e7irildi. <strong><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Kad\u0131nlar\u0131 \u00c7al\u0131\u015ft\u0131rma Cemiyeti<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Harp dolay\u0131s\u0131yla erkeksiz kalan M\u00fcsl\u00fcman kad\u0131nlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131na al\u0131\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla 1916\u2019da Harbiye Naz\u0131r\u0131 Enver Pa\u015fa\u2019n\u0131n idaresinde kurulan Kad\u0131nlar\u0131 \u00c7al\u0131\u015ft\u0131rma Cemiyeti Hayriyesi\u2019nin ilk y\u00f6netim kurulu, Harbiye Nezareti\u2019nin y\u00fcksek r\u00fctbeli subaylar\u0131ndan yedi ki\u015filik bir erkekler grubuydu. Y\u00f6netim g\u00fcya kad\u0131nlara devredilecekti ancak sonuna kadar erkekler taraf\u0131ndan y\u00f6netildi. Cemiyetin en ilgin\u00e7 i\u015flevi, dul \u00fcyelerini evlendirmek, en faydal\u0131 i\u015fi Ermeni Tehciri y\u00fcz\u00fcnden ortada kalan 750 Ermeni \u00e7ocu\u011fun bak\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlenmek oldu. Ancak, 1.800 \u00e7ocu\u011fun daha geldi\u011fi haberleri \u00e7\u0131k\u0131nca, cemiyet m\u00fcd\u00fcr\u00fc \u0130smail Hakk\u0131 Bey\u2019in akl\u0131na d\u00e2hiyane (!) bir fikir geldi ve Dahiliye Nezareti\u2019ne bu \u00e7ocuklar\u0131n \u00fclkenin de\u011fi\u015fik b\u00f6lgelerindeki ticarethanelere, sanayi i\u015fletmelerine, \u00e7iftliklere, evlere i\u015f\u00e7i, hizmetli veya besleme olarak g\u00f6nderilmesini teklif etti. Ama\u00e7 g\u00fcya \u00e7ocuklar\u0131n kendi ekmeklerini kazanarak devlete veya yanlar\u0131na verildikleri ailelere y\u00fck olmamas\u0131yd\u0131. K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck ya\u015flar\u0131nda b\u00fcy\u00fck trajedilerin kahraman\u0131 olmu\u015f olan bu yavrucaklar\u0131n bir de bo\u011faz toklu\u011funa i\u015f\u00e7i veya hizmet\u00e7i olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131 teklifi tahmin edilece\u011fi gibi, Dahiliye Nezareti taraf\u0131ndan pek be\u011fenildi ve hemen uygulamaya konuldu. \u00d6yle ki, Enver Pa\u015fa\u2019n\u0131n K\u00fc\u00e7\u00fck\u00e7ekmece\u2019deki \u00e7iftli\u011fine bile 50 kadar yetim yollanm\u0131\u015ft\u0131. Yabanc\u0131 misyonlar\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde oldu\u011fu i\u00e7in tehcirden kurtulan Ermeni cemaati bu uygulamalar\u0131 k\u0131yas\u0131ya ele\u015ftiriyor, \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n \u2018dev\u015firme\u2019 sistemi ile T\u00fcrkle\u015ftirme politikalar\u0131na devam etti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. <strong><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Mondros M\u00fctarekesi sonras\u0131<\/em><\/strong><em> <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2-3 Kas\u0131m 1918\u2019de Enver, Talat ve Cemal pa\u015falar\u0131n Almanya\u2019ya ka\u00e7mas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u0130stanbul\u2019un y\u00f6netimini ele alan \u0130tilaf Devletleri\u2019nin ilk i\u015flerinden biri yetimler konusu oldu. \u00d6zellikle Amerikal\u0131 g\u00f6revliler, Kad\u0131nlar\u0131 \u00c7al\u0131\u015ft\u0131rma Cemiyeti taraf\u0131ndan \u00fclkenin d\u00f6rt bir yan\u0131na ucuz emek g\u00fcc\u00fc veya hizmet\u00e7i olarak da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bulunan \u00e7ocuklar\u0131n listelerini incelemeye ald\u0131 ve \u2018M\u00fcsl\u00fcman\u2019 olarak etiketlenerek M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk ailelerine da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f \u00e7ocuklar\u0131 tespit etmeye ba\u015flad\u0131. \u0130mparatorlu\u011fun d\u00f6rt bir yan\u0131ndan \u0130stanbul\u2019a kimsesiz \u00e7ocuk akarken, her iki taraf da, \u00e7ocuklar\u0131n kendilerine ait oldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyordu. \u00c7ocuklar\u0131n konu\u015ftuklar\u0131 dil veya isimleri a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 de\u011fildi \u00e7\u00fcnk\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda ailelerinden ayr\u0131lmak zorunda kalan \u00e7ocuklar ana dillerini unutmu\u015f oluyorlar, isimleri de zaten kimliklerini gizlemek i\u00e7in ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan konmu\u015f oluyordu. Baz\u0131 \u00e7ocuklar ise k\u00f6kenlerini bildikleri halde, ge\u00e7mi\u015f tecr\u00fcbelerden dolay\u0131, tedbir olarak sessiz kalmay\u0131 tercih ediyorlard\u0131. Ya\u015f\u0131 biraz b\u00fcy\u00fck olan erkeklerin s\u00fcnnetli olup olmad\u0131klar\u0131ndan kalkarak te\u015fhis yapmak bir \u00f6l\u00e7\u00fcde m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc ama k\u0131zlarda ve ya\u015f\u0131 \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck olanlarda bu y\u00f6ntem i\u015fe yaram\u0131yordu. <strong><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Bitar\u00e2fhane\u2019nin olu\u015fturulmas\u0131<\/em><\/strong><em> <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1919 y\u0131l\u0131 Nisan ay\u0131nda, \u0130tilaf Devletleri \u00e7e\u015fitli yerlere da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f kimsesiz \u00e7ocuklar\u0131n bulunduklar\u0131 yerlerden al\u0131narak \u0130stanbul\u2019da \u0130ngiliz i\u015fgal kuvvetlerinin g\u00f6zetimi alt\u0131nda olu\u015fturulacak tarafs\u0131z bir merkezde toplanmas\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131rd\u0131. Edirne, Bursa, Konya ve K\u0131rklareli\u2019de birer yetimhane b\u0131rak\u0131l\u0131p di\u011ferlerinin \u00e7ocuklar\u0131 \u0130stanbul\u2019a nakledilmeye ba\u015flad\u0131. Bu merkezde toplanan \u00e7ocuklardan T\u00fcrk olan \u00e7ocuklar Osmanl\u0131 Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne, Ermeni \u00e7ocuklar ise Ermeni Patrikhanesi\u2019ne teslim edileceklerdi. Bu ama\u00e7la Ni\u015fanta\u015f\u0131\u2019nda bir ev kiraland\u0131 ve ba\u015f\u0131na Amerikal\u0131, T\u00fcrk ve Ermeni k\u00f6kenli \u00fc\u00e7 ki\u015filik bir heyet atand\u0131. Halk aras\u0131nda \u2018Bitar\u00e2fhane\u2019 ad\u0131yla an\u0131lan evde ayr\u0131ca, biri M\u00fcsl\u00fcman biri Ermeni olmak \u00fczere iki a\u015f\u00e7\u0131 ile bir Ermeni hizmet\u00e7i ve bir M\u00fcsl\u00fcman kap\u0131c\u0131 g\u00f6rev yap\u0131yordu. May\u0131s ay\u0131 geldi\u011finde, \u0130tilaf Kuvvetleri\u2019nin polis te\u015fkilat\u0131 s\u00f6z konusu \u00e7ocuklar\u0131 toplay\u0131p \u0130stanbul\u2019a getirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 bile. Ancak sorunlar da hemen boy g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kayseri\u2019den gelen 360 ki\u015filik ilk grup b\u00fcy\u00fck bir tart\u0131\u015fmaya neden olmadan etnik-dinsel tasnife tabi tutulup taraflara teslim edildi ancak yine Kayseri\u2019den getirilen 220 \u00e7ocukluk ikinci \u2018parti\u2019 sorunlara neden oldu. 26 May\u0131s 1919 tarihli <em>\u0130kdam<\/em> gazetesine g\u00f6re Ermeni Patrikhanesi, \u00e7ocuklar\u0131n tamam\u0131n\u0131 \u2018Bitarafhane\u2019 ye de\u011fil, Beyo\u011flu\u2019ndaki Ermeni Kilisesi\u2019ne g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f ve \u00e7ocuklar\u0131 zorla \u2018tenassur\u2019 ettirmi\u015f, yani H\u0131ristiyanla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. 5 Haziran 1919 tarihli <em>\u0130leri<\/em> gazetesi de Patrikhane\u2019nin \u00e7ocuklar\u0131 H\u0131ristiyan olmaya raz\u0131 etmek i\u00e7in bisk\u00fcvi verdi\u011fini, buna ra\u011fmen din de\u011fi\u015ftirmeyen \u00e7ocuklara alenen dayak at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcyordu. Gazeteye g\u00f6re \u00e7ocuklar\u0131n 42\u2019sinin \u015fiddetli daya\u011fa ra\u011fmen M\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131nda \u0131srar etmi\u015fler ve Dar\u2019\u00fcl-Eytam\u2019a iade edilmi\u015flerdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Kopan ba\u011flar <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu a\u011f\u0131r su\u00e7lamalar \u00fczerine Ermeni Patrikhanesi bas\u0131na a\u00e7\u0131klama yapmak zorunda kald\u0131. Patrikhane, bu 220 \u00e7ocu\u011fun Beyo\u011flu\u2019ndaki kiliseye getirildi\u011fini ink\u00e2r etmiyor, ancak 108\u2019inin Ermeni, 85\u2019inin M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu, 27\u2019sinin kimli\u011finin tespit edilemedi\u011fini ve \u2018Bitarafhane\u2019ye teslim edildi\u011fini, ayr\u0131ca ortada zorla H\u0131ristiyanla\u015ft\u0131r\u0131lma diye bir \u015feyin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu. Patrikhane temsilcisine g\u00f6re bu iddialar Emniyet M\u00fcd\u00fcr\u00fc\u2019n\u00fcn i\u015fiydi. Bir hafta sonra <em>\u0130kdam<\/em> gazetesine bu sefer Patrik Vekili Yervant Efendi \u00e7ocuklar\u0131n T\u00fcrk, Ermeni ve Amerikal\u0131 \u00fc\u00e7 g\u00f6revlinin huzurunda verdikleri bilgilere g\u00f6re yerle\u015ftirildi\u011fini ancak zaten Ermeni \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda evlatl\u0131k veya i\u015f\u00e7i olarak verilmeleri y\u00fcz\u00fcnden Ermenice\u2019yi unuttuklar\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla her T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fan \u00e7ocu\u011fu T\u00fcrk sayman\u0131n haks\u0131zl\u0131k olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor, \u2018bir polis \u015fimdiye kadar bir Ermeni \u00e7ocu\u011funu getirip bize teslim etmedi. Ele ge\u00e7irdiklerimiz hep bizim bulduklar\u0131m\u0131z\u201d diyerek, kendi \u00e7abalar\u0131 olmasa Ermeni kimsesizlerine kavu\u015fmalar\u0131n\u0131n imk\u00e2ns\u0131zl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyordu. Yervant Efendi r\u00f6portaj\u0131 \u201cben \u00f6yle zannediyorum ki bundan sonra Ermeni ve T\u00fcrklerin beraber ya\u015famas\u0131 biraz g\u00fc\u00e7 olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc iki unsurun birbirine kar\u015f\u0131 kuyruk ac\u0131s\u0131 var ve bu ac\u0131n\u0131n giderilmesi kolay kolay m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir\u201d diye bitirmi\u015fti.<br \/>\nPolis M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ise, Ermeni Patrikhanesi taraf\u0131ndan g\u00f6revlendirilen \u00c7ak\u0131ryan Efendi\u2019nin Kad\u0131nlar\u0131 \u00c7al\u0131\u015ft\u0131rma Cemiyeti Hayriyesi\u2019nde yetim \u00e7ocuklar\u0131n kay\u0131tlar\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fc\u00e7 ay ge\u00e7mesine ve yap\u0131lan b\u00fct\u00fcn te\u015febb\u00fcslere ra\u011fmen zaman\u0131nda iade etmedi\u011fini belirtmi\u015fti. \u00c7ak\u0131ryan Efendi\u2019nin defter kay\u0131tlar\u0131 \u00fczerinde tahrifatta bulundu\u011fu ve T\u00fcrk \u00e7ocuklar\u0131n\u0131, Ermeni \u00e7ocuklar\u0131 gibi g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 iddia ediliyordu. \u0130tilaf G\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan \u00e7ocuklar\u0131 Ermeni san\u0131larak ellerinden al\u0131nan onlarca T\u00fcrk ailesinin \u015fik\u00e2yetleri de vard\u0131. <strong><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Kuleli Asker\u00ee Mektebi yetimhane oluyor<\/em><\/strong><em> <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130tilaf G\u00fc\u00e7leri Kuleli Asker\u00ee Mektebi\u2019ne el koyarak Ermeni Yetimhanesi yapt\u0131lar. Uzun m\u00fczakerelerden sonra Beylerbeyi Eski Jandarma Mektebi ve Beylerbeyi Saray\u0131\u2019n\u0131n baz\u0131 binalar\u0131 Ermeni Yetimhanesi yap\u0131ld\u0131 ve okul bo\u015falt\u0131ld\u0131. \u0130ngiliz ve Frans\u0131zlar\u0131n deste\u011fiyle 3 bin yetim K\u0131br\u0131s\u2019a g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. Amerikan yard\u0131m kurulu\u015fu Near East Relief, 1921\u2019den itibaren G\u00fcneydo\u011fu Anadolu\u2019daki Ermeni yetimlerini Suriye\u2019ye sevk etmeye ba\u015flad\u0131. 1922\u2019nin sonunda say\u0131 8 bin yetime ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. <strong><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Ka\u00e7 Ermeni yetimi vard\u0131?<\/em><\/strong><em> <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1915 Tehciri ile ilgili ar\u015fiv belgelerinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 gizli tutuldu\u011fu i\u00e7in ka\u00e7 Ermeni yetimi oldu\u011fu, bunlar\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131n evlatl\u0131k verildi\u011fi bilinmiyor. T\u00fcrk Tarih Kurumu\u2019nun yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 <em>Ermeniler: S\u00fcrg\u00fcn ve G\u00f6\u00e7<\/em> adl\u0131 kitapta yer alan bir belge, 1921\u2019de Ermeni Patrikhanesi taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan ve \u0130ngilizce kopyas\u0131 26 Nisan 1921\u2019de ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na g\u00f6nderilen rapor. Raporda 1921 itibariyle M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n evlerinde \u2018halen kurtar\u0131lamayan\u2019 Ermeni yetimlerinin say\u0131s\u0131n\u0131n 63 bin oldu\u011funu belirtiyor. <strong><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>\u00c7ocuklara k\u0131ymay\u0131n efendiler!<\/em><\/strong><em> <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Say\u0131 belli de\u011fil ama binlerce \u00e7ocu\u011fun, sorumsuz ve vicdans\u0131z insanlar taraf\u0131ndan T\u00fcrk m\u00fc Ermeni mi diye incelendi\u011fi, sorguland\u0131\u011f\u0131, oradan oraya savruldu\u011fu, aileden aileye ge\u00e7ti\u011fi, dayak yedi\u011fi, hakarete u\u011frad\u0131\u011f\u0131, yalan s\u00f6ylemeye zorland\u0131\u011f\u0131 ortada. Bu \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7o\u011fu hayatlar\u0131n\u0131 kaybetti. 1914-1918 aras\u0131nda sadece \u0130stanbul\u2019da 25 bine yak\u0131n yetim \u00e7ocuk \u00f6ld\u00fc. Cumhuriyet d\u00f6neminde \u00fclkedeki yetimhanelerde hala etnik ve dinsel kimli\u011fi netle\u015fmemi\u015f on binlerce \u00e7ocuk vard\u0131. Bu \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7o\u011fu ger\u00e7ek ailelerine kavu\u015famadan bu d\u00fcnyadan g\u00f6\u00e7t\u00fcler. Bunlardan ikisinin y\u00fcrek paralayan ger\u00e7ek hik\u00e2yesini, Fethiye \u00c7etin <em>Anneannem <\/em>(Metis 2008, 8. Bask\u0131), \u0130rfan Palal\u0131 ise <em>Tehcir \u00c7ocuklar\u0131: Nenem Bir Ermeniymi\u015f<\/em> (Su Yay\u0131nlar\u0131 2008) ad\u0131yla kitapla\u015ft\u0131rd\u0131. Okuman\u0131z\u0131 tavsiye ederim. <strong><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Kaynak\u00e7a:<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yavuz Selim Karak\u0131\u015fla, \u201cSava\u015f Yetimleri ve Kimsesiz \u00c7ocuklar: Ermeni mi, T\u00fcrk m\u00fc?\u201d, <em>Toplumsal Tarih<\/em>, Eyl\u00fcl 1999, say\u0131:69, s.46-49; B\u00fclent Bakar, \u201cMondros M\u00fctarekesi\u2019nden Sonra Ya\u015fanan \u00d6nemli Bir Problem: T\u00fcrk ve Ermeni Yetimleri Sorunu\u201d, <em>Atat\u00fcrk Ara\u015ft\u0131rma Merkezi Dergisi<\/em>, S.62, c.XXI, Temmuz 2005, s.569-588; \u0130brahim Ethem Atnur, <em>T\u00fcrkiye\u2019de Ermeni Kad\u0131nlar\u0131 ve \u00c7ocuklar\u0131 Meselesi<\/em>, Babil Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2005; El\u00e7in Macar, \u201cOrtado\u011fu Yard\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc\u201d, <em>Toplumsal Tarih<\/em>, S. 120, Aral\u0131k 2003, s. 80-85.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Taraf Gazetesi<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>12.04.2009<\/em><\/strong><strong><em><\/em><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ay\u015fe H\u00fcr \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u0130TT\u0130HAT VE TERAKK\u0130\u2019N\u0130N \u00a0\u00c7OCUK ASKERLER\u0130 \u00a0 \u00a0 TA\u015e ATAN K\u00dcRT \u00c7OCUKLARI. Bug\u00fcn Diyarbak\u0131r, Adana, Mersin, Hatay, Mardin, Siirt, \u015e\u0131rnak, Van ve \u0130zmir\u2019de ya\u015flar\u0131 13-17 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen 800 civar\u0131 K\u00fcrt \u00e7ocu\u011fu, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin alt\u0131na imza koydu\u011fu BM \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne ayk\u0131r\u0131 olarak, Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu\u2019nun (TMK) \u201c\u00f6rg\u00fcte \u00fcye olmamakla birlikte \u00f6rg\u00fct ad\u0131na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44,21,1],"tags":[],"class_list":["post-2867","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ermeni-soykirimi","category-gunumuzde-bati-ermenileri","category-haberler"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u0130ttihat ve Terakki Ermeni \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 asker olarak kullanm\u0131\u015f  - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2867\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0130ttihat ve Terakki Ermeni \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 asker olarak kullanm\u0131\u015f  - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ay\u015fe H\u00fcr \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u0130TT\u0130HAT VE TERAKK\u0130\u2019N\u0130N \u00a0\u00c7OCUK ASKERLER\u0130 \u00a0 \u00a0 TA\u015e ATAN K\u00dcRT \u00c7OCUKLARI. Bug\u00fcn Diyarbak\u0131r, Adana, Mersin, Hatay, Mardin, Siirt, \u015e\u0131rnak, Van ve \u0130zmir\u2019de ya\u015flar\u0131 13-17 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen 800 civar\u0131 K\u00fcrt \u00e7ocu\u011fu, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin alt\u0131na imza koydu\u011fu BM \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne ayk\u0131r\u0131 olarak, Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu\u2019nun (TMK) \u201c\u00f6rg\u00fcte \u00fcye olmamakla birlikte \u00f6rg\u00fct ad\u0131na [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2867\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-11-17T13:09:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2010-11-17T13:17:26+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2867\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2867\",\"name\":\"\u0130ttihat ve Terakki Ermeni \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 asker olarak kullanm\u0131\u015f - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website\"},\"datePublished\":\"2010-11-17T13:09:45+00:00\",\"dateModified\":\"2010-11-17T13:17:26+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2867#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2867\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2867#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u0130ttihat ve Terakki Ermeni \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 asker olarak kullanm\u0131\u015f\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0130ttihat ve Terakki Ermeni \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 asker olarak kullanm\u0131\u015f  - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2867","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u0130ttihat ve Terakki Ermeni \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 asker olarak kullanm\u0131\u015f  - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Ay\u015fe H\u00fcr \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u0130TT\u0130HAT VE TERAKK\u0130\u2019N\u0130N \u00a0\u00c7OCUK ASKERLER\u0130 \u00a0 \u00a0 TA\u015e ATAN K\u00dcRT \u00c7OCUKLARI. Bug\u00fcn Diyarbak\u0131r, Adana, Mersin, Hatay, Mardin, Siirt, \u015e\u0131rnak, Van ve \u0130zmir\u2019de ya\u015flar\u0131 13-17 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen 800 civar\u0131 K\u00fcrt \u00e7ocu\u011fu, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin alt\u0131na imza koydu\u011fu BM \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne ayk\u0131r\u0131 olarak, Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu\u2019nun (TMK) \u201c\u00f6rg\u00fcte \u00fcye olmamakla birlikte \u00f6rg\u00fct ad\u0131na [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2867","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2010-11-17T13:09:45+00:00","article_modified_time":"2010-11-17T13:17:26+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"17 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2867","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2867","name":"\u0130ttihat ve Terakki Ermeni \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 asker olarak kullanm\u0131\u015f - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"datePublished":"2010-11-17T13:09:45+00:00","dateModified":"2010-11-17T13:17:26+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2867#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2867"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2867#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u0130ttihat ve Terakki Ermeni \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 asker olarak kullanm\u0131\u015f"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2867","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2867"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2867\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2881,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2867\/revisions\/2881"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}