{"id":2658,"date":"2010-11-05T02:58:12","date_gmt":"2010-11-05T07:58:12","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2658"},"modified":"2010-11-05T03:00:51","modified_gmt":"2010-11-05T08:00:51","slug":"bu-diller-neden-kayboluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2658","title":{"rendered":"Bu diller neden kayboluyor?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><strong>&#8216;T\u00fcrkiye&#8217;nin yokolan dilleri&#8217; dosyam\u0131zda bug\u00fcn Lazca, Ermenice, S\u00fcryanice, Hem\u015fince, Ladino, \u00c7erkes dilleri ve Pontus Rumcas\u0131&#8217;n\u0131 mercek alt\u0131na al\u0131yoruz.<\/strong>\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong>T\u00fcrkiye&#8217;nin kaybolan dilleri&#8217; dosyam\u0131z\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, UNESCO&#8217;nun tehlike alt\u0131ndaki anadiller listesinde yer alan dillerden en \u00e7ok konu\u015fulan\u0131 olan Zazaca&#8217;y\u0131 ve Zazaca&#8217;n\u0131n K\u00fcrt\u00e7e&#8217;yle ili\u015fkisini incelemi\u015ftik. D\u00fcn yay\u0131na giren ikinci b\u00f6l\u00fcmde ise 3 \u00f6l\u00fc dili ve her an ortadan kalkma riski alt\u0131nda bulunan Hertevin dilini mercek alt\u0131na ald\u0131k.\u00a0\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0UNESCO&#8217;nun listesindeki di\u011fer diller \u015funlar: Gagavuzca, Ladino, S\u00fcryanice, Abazaca, Hem\u015fince, Lazca, Pontus Rumcas\u0131, Romani (\u00c7ingene dili), Suret (S\u00fcryanice&#8217;ye benzeyen bir dil), Bat\u0131 Ermenicesi, Abhazca, Adige ve Kabar-\u00c7erkes dilleri.\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Yaz\u0131-dizimizin bug\u00fcnk\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde meselenin &#8220;ana g\u00f6vdesini&#8221; masaya yat\u0131r\u0131yoruz. Baz\u0131lar\u0131 binlerce y\u0131l \u00f6ncesine dayanan bu Anadolu dillerine neler oluyor? Bu diller neden yok olma s\u00fcrecine girdiler?\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\u00a0<strong>BATI ERMEN\u0130CES\u0130<\/strong>\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">UNESCO&#8217;nun listesinde Ermenice ad\u0131yla yer alan dil esasen Bat\u0131 Ermenicesi. Ge\u00e7mi\u015fte d\u00fcnya \u00fczerindeki Ermenilerin yar\u0131s\u0131 \u0130ran&#8217;da, di\u011fer yar\u0131s\u0131 ise Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nde ya\u015fard\u0131. Bu farkl\u0131l\u0131k, Ermeni dilinin \u0130stanbul merkezli &#8216;Bat\u0131 Ermenicesi&#8217; ve \u0130sfahan merkezli &#8216;Do\u011fu Ermenicesi&#8217; olarak iki ayr\u0131 leh\u00e7eye ayr\u0131lmas\u0131 sonucunu beraberinde getirdi. Her iki dilin de kendine has bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve edebiyat\u0131 olmakla beraber, gerek Osmanl\u0131lar\u0131n \u0130ran&#8217;a g\u00f6re daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devlet olmas\u0131 ve gerekse Osmanl\u0131 Ermenileri&#8217;nin Bat\u0131&#8217;ya daha yak\u0131n olu\u015fu hasebiyle, Bat\u0131 Ermenicesi daha bask\u0131nd\u0131. Bu iki leh\u00e7e aras\u0131ndaki mesafenin T\u00fcrk\u00e7e-Azerice mesafesi kadar oldu\u011funu belirten Ni\u015fanyan, Do\u011fu Ermenicesi&#8217;nin yakla\u015f\u0131k 20 y\u0131ld\u0131r egemen leh\u00e7e h\u00e2line gelmekte oldu\u011funu anlat\u0131yor:\u00a0\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Ermenistan ba\u011f\u0131ms\u0131z olunca ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir bi\u00e7imde Do\u011fu Ermenicesi ba\u015fat leh\u00e7e haline gelmeye ba\u015flad\u0131. Bir ulus-devletin dili olarak sahneye \u00e7\u0131kt\u0131. Bat\u0131 Ermenileri hep burun k\u0131v\u0131r\u0131rlard\u0131 eskiden beri Do\u011fu Ermenicesine. Kimse onu \u00f6\u011frenmeye tenezz\u00fcl etmezdi. \u015eimdiyse gitgide artan bir oranda \u2013ben d\u00e2hil\u2013 Do\u011fu Ermenicesini tan\u0131maya ve hatta kullanmaya ba\u015fl\u0131yoruz&#8221;.\u00a0\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Bat\u0131 Ermenicesi i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck problem, T\u00fcrkiye&#8217;de ya\u015fayan Ermeni yurtta\u015flar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n Cumhuriyet tarihi boyunca farkl\u0131 d\u00f6nemlerde, farkl\u0131 sebep ve \u00f6l\u00e7eklerde azalm\u0131\u015f (ve halen azal\u0131yor) olmas\u0131&#8230; Ancak kendi kilise ve okullar\u0131n\u0131n olmas\u0131, Ermenice yay\u0131n yapan Jamanak ve Marmara gazetelerinin yan\u0131 s\u0131ra bu ikisinden daha fazla say\u0131da okura ula\u015fan Agos&#8217;ta da Ermenice sayfalar\u0131n bulunmas\u0131, ve diaspora Ermenilerinin \u00e7o\u011funun Bat\u0131 leh\u00e7esini konu\u015fuyor olmas\u0131 bu kadim dil i\u00e7in belki bir avantaj olarak g\u00f6r\u00fclebilir.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<div style=\"text-align: center;\"><strong>HEM\u015e\u0130NCE<\/strong><\/div>\n<div style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/div>\n<div style=\"text-align: left;\">Sevan Ni\u015fanyan Hem\u015fince i\u00e7in \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor:<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Hem\u015fince ilgin\u00e7 bir dil. 23 k\u00f6yde konu\u015fulan bir dil Hopa ve Bor\u00e7ka\u2019da. Art\u0131, bir tak\u0131m g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f gruplar taraf\u0131ndan Kocaeli\u2019de, Bursa\u2019da bir iki k\u00f6yde konu\u015fulan bir dil. Bu, Ermenice\u2019nin bir leh\u00e7esi. Fakat Hem\u015finliler M\u00fcsl\u00fcman. Ve \u00f6zellikle gen\u00e7 ku\u015fak \u00e7ok yo\u011fun bir ideolojik bombard\u0131man alt\u0131nda. Konu\u015ftuklar\u0131 dilin bir Orta Asya dili oldu\u011funa kanaat getirmi\u015fler. Hatta K\u0131p\u00e7ak\u00e7a\u2019n\u0131n bir leh\u00e7esi oldu\u011funa dair kendilerine bir \u015fey \u00f6\u011fretilmi\u015f. Ya\u015fl\u0131lar neyin ne oldu\u011funu biliyor. Ama gen\u00e7ler fanatik bir T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde \u201cAtalar\u0131m\u0131z Orta Asya\u2019dan geldi, biz Ermeni filan de\u011filiz\u201d diyor. Ya\u015fl\u0131lar da \u201cErmeni k\u00f6kenliyiz\u201d demiyor ama \u201cdilimiz Ermenicedir\u201d diyor.\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hem\u015finliler kamyonculuk yapar genellikle, ata mesle\u011fi kamyonculuktur. \u015eimdi biraz Ermenistan\u2019la ili\u015fkileringeli\u015fmesiyle Ermenistan\u2019la nakliye i\u015flerine girmeye ba\u015flad\u0131lar ve birden bire Ermenice\u2019nin iyi bir \u015fey oldu\u011fu kanaatine varmaya ba\u015flad\u0131lar. Yani orada \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir bilin\u00e7 de\u011fi\u015fimi ya\u015fan\u0131yor son 10 y\u0131ld\u0131r&#8221;.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>K\u0131salt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r<\/em><\/strong>\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>\u201cntvmsnbc\u201d<\/em><\/strong><em>\u00a0<\/em>\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"mailto:burak.cop@ntvmsnbc.com\"><strong><em>BURAK COP<\/em><\/strong><\/a><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><a href=\"http:\/\/bit.ly\/968LXh\"><strong><em>(Ar\u015fivi)<\/em><\/strong><\/a><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong>\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<a href=\"http:\/\/www.ntvmsnbc.com\/id\/25147727\/#storyContinued\">http:\/\/www.ntvmsnbc.com\/id\/25147727\/#storyContinued<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0&#8216;T\u00fcrkiye&#8217;nin yokolan dilleri&#8217; dosyam\u0131zda bug\u00fcn Lazca, Ermenice, S\u00fcryanice, Hem\u015fince, Ladino, \u00c7erkes dilleri ve Pontus Rumcas\u0131&#8217;n\u0131 mercek alt\u0131na al\u0131yoruz.\u00a0 \u00a0T\u00fcrkiye&#8217;nin kaybolan dilleri&#8217; dosyam\u0131z\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, UNESCO&#8217;nun tehlike alt\u0131ndaki anadiller listesinde yer alan dillerden en \u00e7ok konu\u015fulan\u0131 olan Zazaca&#8217;y\u0131 ve Zazaca&#8217;n\u0131n K\u00fcrt\u00e7e&#8217;yle ili\u015fkisini incelemi\u015ftik. D\u00fcn yay\u0131na giren ikinci b\u00f6l\u00fcmde ise 3 \u00f6l\u00fc dili ve her an ortadan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,1],"tags":[],"class_list":["post-2658","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gunumuzde-bati-ermenileri","category-haberler"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Bu diller neden kayboluyor? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2658\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bu diller neden kayboluyor? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00a0&#8216;T\u00fcrkiye&#8217;nin yokolan dilleri&#8217; dosyam\u0131zda bug\u00fcn Lazca, Ermenice, S\u00fcryanice, Hem\u015fince, Ladino, \u00c7erkes dilleri ve Pontus Rumcas\u0131&#8217;n\u0131 mercek alt\u0131na al\u0131yoruz.\u00a0 \u00a0T\u00fcrkiye&#8217;nin kaybolan dilleri&#8217; dosyam\u0131z\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, UNESCO&#8217;nun tehlike alt\u0131ndaki anadiller listesinde yer alan dillerden en \u00e7ok konu\u015fulan\u0131 olan Zazaca&#8217;y\u0131 ve Zazaca&#8217;n\u0131n K\u00fcrt\u00e7e&#8217;yle ili\u015fkisini incelemi\u015ftik. D\u00fcn yay\u0131na giren ikinci b\u00f6l\u00fcmde ise 3 \u00f6l\u00fc dili ve her an ortadan [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2658\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-11-05T07:58:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2010-11-05T08:00:51+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2658\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2658\",\"name\":\"Bu diller neden kayboluyor? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website\"},\"datePublished\":\"2010-11-05T07:58:12+00:00\",\"dateModified\":\"2010-11-05T08:00:51+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2658#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2658\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2658#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bu diller neden kayboluyor?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bu diller neden kayboluyor? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2658","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Bu diller neden kayboluyor? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"\u00a0&#8216;T\u00fcrkiye&#8217;nin yokolan dilleri&#8217; dosyam\u0131zda bug\u00fcn Lazca, Ermenice, S\u00fcryanice, Hem\u015fince, Ladino, \u00c7erkes dilleri ve Pontus Rumcas\u0131&#8217;n\u0131 mercek alt\u0131na al\u0131yoruz.\u00a0 \u00a0T\u00fcrkiye&#8217;nin kaybolan dilleri&#8217; dosyam\u0131z\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, UNESCO&#8217;nun tehlike alt\u0131ndaki anadiller listesinde yer alan dillerden en \u00e7ok konu\u015fulan\u0131 olan Zazaca&#8217;y\u0131 ve Zazaca&#8217;n\u0131n K\u00fcrt\u00e7e&#8217;yle ili\u015fkisini incelemi\u015ftik. D\u00fcn yay\u0131na giren ikinci b\u00f6l\u00fcmde ise 3 \u00f6l\u00fc dili ve her an ortadan [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2658","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2010-11-05T07:58:12+00:00","article_modified_time":"2010-11-05T08:00:51+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2658","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2658","name":"Bu diller neden kayboluyor? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"datePublished":"2010-11-05T07:58:12+00:00","dateModified":"2010-11-05T08:00:51+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2658#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2658"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=2658#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bu diller neden kayboluyor?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2658"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2658\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2660,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2658\/revisions\/2660"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}