{"id":21467,"date":"2013-01-31T02:06:22","date_gmt":"2013-01-31T07:06:22","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=21467"},"modified":"2013-02-01T02:03:46","modified_gmt":"2013-02-01T07:03:46","slug":"osmanli-imparatorlugu-divan-i-harp-mahkemesinde-divan-i-harb-i-orfi-gorulen-ittihat-ve-terakki-partisi-bolge-sorumlu-sekreterleri-katib-i-mesuller-davalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=21467","title":{"rendered":"Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu Divan-\u0131 Harp Mahkemesinde (Divan-\u0131 Harb-i \u00d6rf\u00ee) G\u00f6r\u00fclen \u0130ttihat ve Terakki Partisi B\u00f6lge Sorumlu Sekreterleri (K\u00e2tib-i Mesuller) Davalar\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><b><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=21468\" rel=\"attachment wp-att-21468\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-21468\" alt=\"\u0544\u0565\u056c\u056b\u0576\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/\u0544\u0565\u056c\u056b\u0576.jpg\" width=\"182\" height=\"241\" \/><\/a>Meline Anumyan<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><i>Tarih doktoru<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Bilindi\u011fi gibi, \u0130ttihat ve Terakki Partisi b\u00f6lge sorumlu sekreterleri, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinde \u00f6nemli rol \u00fcstlenmi\u015f, \u00f6zellikle Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun farkl\u0131 b\u00f6lgelerindeki Ermenilerin tehcir ve katlini yerinde d\u00fczenleyerek denetlemi\u015flerdir.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>A\u015fa\u011f\u0131da sunulan makale, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun ola\u011fan\u00fcst\u00fc askeri mahkemesinde ittihat\u00e7\u0131lar\u0131n b\u00f6lge sorumlu sekreterlerine kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fclen davalarla ilgilidir.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130ttihat ve Terakki Partisi b\u00f6lge sorumlu sekreterlerinin davas\u0131, 21 Haziran 1919 tarihinde \u0130stanbul askeri mahkemesinde (Divan-\u0131 Harb-i \u00d6rf\u00ee) ba\u015flam\u0131\u015f, fakat 28 Haziran 1919 tarihli duru\u015fmadan sonra ola\u011fan\u00fcst\u00fc askeri mahkemede de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131 sebebiyle, 6 Ekim 1919 tarihine kadar davan\u0131n g\u00f6r\u00fclmesine ara verilmi\u015f oldu\u011fundan dolay\u0131, 7 ay s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Daval\u0131 say\u0131s\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7ta 7 ki\u015fiden olu\u015fmu\u015f olmakla birlikte, i\u00e7lerinden birinin davas\u0131 daha \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc duru\u015fmada d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Daha sonraki duru\u015fmalarda daval\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131 12\u2019ye \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve h\u00fck\u00fcm 12 ki\u015fiye okunmu\u015ftur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">San\u0131klar, Manisa sorumlu sekreteri Avni, Beyo\u011flu sorumlu sekreteri Hasan Salahattin, Eski\u015fehir sorumlu sekreteri Doktor Besim Z\u00fchd\u00ee, Bursa sorumlu sekreteri Doktor Mithat, Mirg\u00fcn sorumlu sekreteri Cevdet, Halep sorumlu sekreteri Cemal, Edirne (Adrianapolis) m\u00fcfetti\u015fi Abd\u00fclgani, Konya sorumlu sekreteri yard\u0131mc\u0131s\u0131 Abd\u00fclkadir, Kastamonu sorumlu sekreteri yard\u0131mc\u0131lar\u0131 M\u00fcnir ve Hasan Fehmi ile Afyon Karahisar m\u00fcesseseleri fesih i\u015fleri eski g\u00f6revlisi Hayrettin\u2019den olu\u015fmaktayd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130ttihat ve Terakki Partisi sorumlu sekreterlerinin davas\u0131, mahkeme reisi Mustafa Naz\u0131m Pa\u015fa\u2019n\u0131n riyasetinde ba\u015flay\u0131p, mahkeme reisi Esat Pa\u015fa\u2019n\u0131n g\u00f6rev s\u00fcresinde son bulur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mahkeme heyeti davan\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda, ba\u015fkan (re\u2019\u00ees) Mustafa Naz\u0131m Pa\u015fa, \u00fcyeler Tu\u011fgeneral (Mirliva) Zeki Pa\u015fa, Tu\u011fgeneral Mustafa Pa\u015fa (Nemrut veya K\u00fcrt lakab\u0131yla tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r), Tu\u011fgeneral Ali Naz\u0131m Pa\u015fa ve Albay (Miralay) Recep Ferdi Bey\u2019den olu\u015fmakta, savc\u0131 g\u00f6revini, savc\u0131 yard\u0131mc\u0131s\u0131 Feridun Bey yerine getirmekteydi<a title=\"\" href=\"#_ftn1\">[1]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mahkemenin ilk duru\u015fmas\u0131nda (21 Haziran 1919) mahkeme ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan san\u0131klar\u0131n kimlik tespiti yap\u0131l\u0131r ve akabinde, 19 Haziran 1919 tarihinde d\u00fczenlenen iddianame okunur. \u0130ddianameye g\u00f6re san\u0131klar \u0130ttihat ve Terakki Partisi\u2019nin gayrikanun\u00ee niyetlerinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine alet olmak ve \u00fclke g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye atmakla su\u00e7lan\u0131rlar<a title=\"\" href=\"#_ftn2\">[2]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Savc\u0131, san\u0131klar\u0131n ceza kanununun 45. ve 56. maddelerine istinaden cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131 talep eder<a title=\"\" href=\"#_ftn3\">[3]<\/a>. San\u0131klar avukat talep eder ve b\u00f6ylece duru\u015fma ertelenir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">23 Haziran 1919 tarihinde g\u00f6r\u00fclen ikinci duru\u015fmada t\u00fcm san\u0131klar, kendilerine istinat edilen su\u00e7lamalar\u0131 reddeder, hatta baz\u0131lar\u0131, \u201ckendi b\u00f6lgelerinde tehcir ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi\u201d ve \u201cbu konuda daha sonralar\u0131 bilgi sahibi olduklar\u0131n\u0131\u201d \u00f6ne s\u00fcrerek, Ermeni tehciri hakk\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey duymad\u0131klar\u0131n\u0131 iddia ederler<a title=\"\" href=\"#_ftn4\">[4]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">28 Haziran 1919 tarihinde g\u00f6r\u00fclen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc duru\u015fma esnas\u0131nda, mahkeme ba\u015fkan\u0131n\u0131n talimat\u0131yla mahkeme k\u00e2tibi taraf\u0131ndan, Karapet Yaz\u0131c\u0131yan, Tadeos ve farkl\u0131 Ermeni \u015fahitlerin mahkemeye yollad\u0131\u011f\u0131 telgraf okunur. San\u0131klar, Edirne Ermenilerinin tehcirine kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 ispatlayan \u00e7ok say\u0131da kan\u0131tlardan dolay\u0131, daval\u0131lardan Abdulgani\u2019nin vermi\u015f oldu\u011fu beyanatlar\u0131n ger\u00e7ekle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrer.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Telgrafta, tehcir edilen Ermenilerden sadece 30\u2019unun geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc de belirtilmektedir<a title=\"\" href=\"#_ftn5\">[5]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eahitler, ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karabilmek amac\u0131yla adil bir heyetin Edirne\u2019ye g\u00f6nderilmesi ricas\u0131nda bulunur<a title=\"\" href=\"#_ftn6\">[6]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Savc\u0131 yard\u0131mc\u0131s\u0131 Ak\u0131p Bey, benzer bir heyet g\u00f6ndermenin gerekli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 mahkemeye iletir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">San\u0131k Z\u00fchd\u00ee bu duru\u015fmada, \u201ctehcirle ilgili\u201d kanunun h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan kabul edildi\u011finden dolay\u0131, konuyla ilgili su\u00e7lar\u0131n da h\u00fck\u00fcmete ait oldu\u011funu belirtir<a title=\"\" href=\"#_ftn7\">[7]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ola\u011fan\u00fcst\u00fc askeri mahkemede yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerden dolay\u0131, bu oturumdan sonra davaya uzun s\u00fcre ara verilir ve ancak 6 Ekim 1919 tarihinde devam edilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sorumlu sekreterler davas\u0131, bu oturumdan sonra Ali R\u0131za Pa\u015fa\u2019n\u0131n ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde (2 Ekim 1919\u2019dan 8 Mart 1920\u2019ye kadar) devam edilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Uzun s\u00fcreli aradan sonra devam edilen davada, mahkeme heyeti ve ba\u015fkan\u0131 da de\u011fi\u015fmi\u015ftir<a title=\"\" href=\"#_ftn8\">[8]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">6 Ekim duru\u015fmas\u0131nda san\u0131k avukatlar\u0131 taraf\u0131ndan ortaya at\u0131lan, mahkemenin bu davay\u0131 g\u00f6rme a\u00e7\u0131s\u0131ndan kendisini yetkisiz ilan etme talebi, mahkeme taraf\u0131ndan reddedilir<a title=\"\" href=\"#_ftn9\">[9]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">San\u0131klar da ayn\u0131 talepte bulunarak, 18 Ekim 1919 tarihinde, davalar\u0131n\u0131 bir ba\u015fka nakletmesi ricas\u0131yla harbiye naz\u0131r\u0131 Cemal Pa\u015fa\u2019ya ba\u015fvurur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cemal Pa\u015fa, dilek\u00e7eyi mahkemeye iletir, fakat mahkeme, davan\u0131n sona yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve buna gerek olmad\u0131\u011f\u0131 cevab\u0131n\u0131 verir<a title=\"\" href=\"#_ftn10\">[10]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sorumlu sekreterlerin yarg\u0131lanmas\u0131n\u0131n be\u015finci duru\u015fmas\u0131 27 Ekim 1919 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7ank\u0131r\u0131 sorumlu sekreteri Cemal O\u011fuz\u2019un<a title=\"\" href=\"#_ftn11\">[11]<\/a> dosyas\u0131 da bu duru\u015fmada, davaya d\u00e2hil edilir<a title=\"\" href=\"#_ftn12\">[12]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O\u011fuz, \u0130stanbul\u2019dan \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019ya tehcir edilen Ermenilerin katliyle su\u00e7lanmaktad\u0131r<a title=\"\" href=\"#_ftn13\">[13]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu duru\u015fmada, tehcir edilenlerden rahip Garabedyan\u2019\u0131n, Cemal O\u011fuz\u2019un Ankara Aya\u015f\u2019a tehcir edilmi\u015f olan 5 \u00fcnl\u00fc Ermeni\u2019nin katlini d\u00fczenledi\u011fine dair yaz\u0131l\u0131 ifadesi okunur<a title=\"\" href=\"#_ftn14\">[14]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ayn\u0131 duru\u015fmada, Kastamonu valisi Re\u015fit Pa\u015fa\u2019n\u0131n, Kastamonu sorumlu sekreteri Hasan Fehmi\u2019yle ilgili ifadesi okunur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kastamonu valisi ifadesinde, Kastamonu Ermenilerinin tehcir edilmesi gereklili\u011fi konusunda Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa ba\u015fkan\u0131 imzas\u0131yla Bahaeddin \u015eakir\u2019den bir yaz\u0131 alm\u0131\u015f oldu\u011fu, fakat emre uymad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 g\u00f6revden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vali, Kastamonu sorumlu sekreteri Hasan Fehmi\u2019nin \u201cRe\u015fit Pa\u015fa T\u00fcrklerin de\u011fil, Ermenilerin valisidir\u201d diyerek, kendisine kar\u015f\u0131 propaganda yapm\u0131\u015f oldu\u011funu da belirtir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">San\u0131k Hasan Fehmi, belirtilen ifadeyle ilgili hi\u00e7bir a\u00e7\u0131klama veremez<a title=\"\" href=\"#_ftn15\">[15]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mahkemenin, 3 Kas\u0131m 1919 tarihli alt\u0131nc\u0131 oturumunda, \u00c7ank\u0131r\u0131 sorumlu sekreteri Cemal O\u011fuz\u2019a kar\u015f\u0131 y\u00f6nelik yaz\u0131l\u0131 ifadeler okunur ve baz\u0131 \u015fahitler dinlenir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu duru\u015fmada mahkeme k\u00e2tibi taraf\u0131ndan \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019da Ermeni ve T\u00fcrk \u015fahitlerin vermi\u015f oldu\u011fu ve t\u00fcm\u00fcn\u00fcn de belirtilen san\u0131\u011f\u0131n aleyhinde olan ifadeler okunur. \u00d6zellikle \u015fahit Terlemezyan, 700 ki\u015filik bir Ermeni kafilesinin Toroslara do\u011fru tehcir edildi\u011fi ve tehcirden ka\u00e7\u0131nmak isteyen herkesin kur\u015funa dizilmi\u015f oldu\u011funu belirtmektedir<a title=\"\" href=\"#_ftn16\">[16]<\/a>. San\u0131k, t\u00fcm su\u00e7lamalar\u0131 ink\u00e2r etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r<a title=\"\" href=\"#_ftn17\">[17]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Davan\u0131n yedinci (12 Kas\u0131m 1919) ve sekizinci (22 Kas\u0131m 1919) duru\u015fmalar\u0131nda Soyk\u0131r\u0131m\u2019dan kurtulan Ermeniler dinlenir. \u0130stanbul\u2019dan \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019ya tehcir edilen 180 Ermeni\u2019den sadece 30\u2019u hayatta kalm\u0131\u015f ve Ermeni katliamlar\u0131n\u0131n Cemal O\u011fuz\u2019a ba\u011fl\u0131 olan Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa \u00e7eteleri taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f oldu\u011fu, \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019da kalan son 5 Ermeni\u2019nin ise \u015fehir d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131larak yolda, katledilmeleri maksad\u0131yla bir \u00e7eteye teslim edildi\u011fi Eczac\u0131 Krikor\u2019un \u015fahitli\u011fiyle belgelenir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sekizinci duru\u015fmada, \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019ya s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015f ve Soyk\u0131r\u0131m\u2019dan kurtulmu\u015f olan Ermeni mimar Simon, mahkemeye verdi\u011fi ifadesinde, yukar\u0131da belirtilen 5 Ermeni\u2019nin katledilmesi esnas\u0131nda kendisinin \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019da bulundu\u011fu ve jandarma komutan\u0131n\u0131n, Ermenilerin katledilmesiyle ilgili kendisine \u201cbu h\u00fck\u00fcmetin i\u015fidir\u201d,- dedi\u011fi ve bu konuda herhangi bir kovu\u015fturman\u0131n a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtir<a title=\"\" href=\"#_ftn18\">[18]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">San\u0131klardan Cemal O\u011fuz, Aral\u0131k 1919 ve Ocak 1920 duru\u015fmalar\u0131nda, akli muvazenesini kaybetmi\u015f oldu\u011fu intibas\u0131n\u0131 uyand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, s\u00fcrekli mahkeme ba\u015fkan\u0131yla tart\u0131\u015f\u0131r ve hatta intihar denemesinde bulunur. Nihayet mahkeme heyetini, kendisini sinir hastal\u0131klar\u0131 hastanesine g\u00f6nderme konusunda ikna eder. Mahkeme heyeti ilk ba\u015fta dilek\u00e7esini kabul etmemekle birlikte, onuncu duru\u015fmada (29 Aral\u0131k 1919) bu \u015fahs\u0131n dava dosyas\u0131n\u0131 \u201csa\u011fl\u0131k problemleri\u201d bahanesiyle sorumlu sekreterler davas\u0131ndan ay\u0131r\u0131r<a title=\"\" href=\"#_ftn19\">[19]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cemal O\u011fuz\u2019un ayr\u0131lm\u0131\u015f olan davas\u0131 27 Ocak 1920 tarihinde ele al\u0131n\u0131r. Davan\u0131n 3 \u015eubat 1920 tarihli oturumunda Ermeni avukat Kaspar \u00c7eraz mahkemede ifade vererek, kendisinin \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019da s\u00fcrg\u00fcn bulundu\u011fundan dolay\u0131 Taniel Varujan ve Rupen Sevag\u2019\u0131n katledilmelerinin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na vak\u0131f oldu\u011funu belirtir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eahidin ifadesine g\u00f6re Cemal O\u011fuz, \u00fcnl\u00fc Ermeni \u015fairini \u015fahsen g\u00f6ndererek, katlini d\u00fczenlemi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kaspar \u00c7eraz, vermi\u015f oldu\u011fu ifadesinde, mahkemeye t\u00fcm verilerle ilgili kesin tarihler ve isimler sunar<a title=\"\" href=\"#_ftn20\">[20]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5 \u015eubat 1920\u2019de d\u00fczenlenen bir sonraki duru\u015fmaya kat\u0131lan Mikayel \u015eamdanc\u0131yan, Cemal O\u011fuz\u2019a kar\u015f\u0131 verdi\u011fi ifadede, Ermeni s\u00fcrg\u00fcnlerinin iki grubunun listelerinin (24 ve 52 ki\u015filik), \u00c7ank\u0131r\u0131 mutasarr\u0131f\u0131 Asaf Bey\u2019den daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olan Cemal O\u011fuz taraf\u0131ndan \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019da d\u00fczenlenmi\u015f oldu\u011funu tasdik eder<a title=\"\" href=\"#_ftn21\">[21]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cemal O\u011fuz\u2019un davas\u0131, May\u0131s 1920 tarihinde Y\u00fczba\u015f\u0131 Nureddin\u2019le birlikte g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. O\u011fuz, 27 May\u0131s 1920 tarihinde hastaneden taburcu edilir ve mahkeme taraf\u0131ndan 5 y\u0131l 4 ay hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 tekrar merkez hapishanesine getirilir, ard\u0131ndan ise B\u00fcy\u00fck Britanya y\u00fcksek komiserli\u011finin talebiyle 2 A\u011fustos 1920\u2019de \u0130ngilizlere teslim edilir ve \u0130ngilizler taraf\u0131ndan 30 Eyl\u00fcl 1920 tarihinde Ermeni katliamlar\u0131yla su\u00e7lanan bir dizi T\u00fcrk g\u00f6revliyle birlikte Malta\u2019ya s\u00fcrg\u00fcn edilir<a title=\"\" href=\"#_ftn22\">[22]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Parti b\u00f6lge sorumlu sekreterleri davas\u0131n\u0131n on birinci (1 Ocak 1920) ve on ikinci (3 Ocak 1920) duru\u015fmalar\u0131 esnas\u0131nda, avukatlar ve san\u0131klardan olu\u015fan savunma taraf\u0131 dinlenir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mahkemenin karar\u0131 8 Ocak 1920 tarihli duru\u015fmada verilir. Dava h\u00fckm\u00fcnde, \u0130ttihat ve Terakki Partisi sorumlu sekreterleri ve delegeleri (murahhas) davalar\u0131 sonucunda, t\u00fcm \u00fclke y\u00f6netiminin partinin tekeline al\u0131nmas\u0131 sonucunda, parti taraf\u0131ndan tehcir, katliam ve soygun ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f oldu\u011funun tespit edildi\u011fi kaydedilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tehcir edilen Ermenilerden baz\u0131lar\u0131n\u0131n evlerinin parti kul\u00fcplerine \u00e7evrilerek emval-i metruke mobilyalar\u0131yla d\u00f6\u015fenmi\u015f oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir<a title=\"\" href=\"#_ftn23\">[23]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mahkeme h\u00fckm\u00fcnde ayr\u0131ca, Kastamonu Ermenilerinin, genel n\u00fcfus i\u00e7inde say\u0131lar\u0131n\u0131n az oldu\u011fu ve \u201cTehcir kanunu\u201d h\u00fck\u00fcmlerine istinaden tehcir edilmemeleri gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir. Mahkeme h\u00fckm\u00fcne istinaden, yerel vali Re\u015fit Bey\u2019in \u201cBen ellerimi kana bulamam\u201d diyerek, b\u00f6lgesindeki Ermenilerin tehcir emrine uymad\u0131\u011f\u0131nda, Kastamonu sorumlu sekreter Hasan Fehmi\u2019nin kendisini hemen g\u00f6revinden azlederek, At\u0131f\u2019\u0131 vali tayin etti\u011fi, bu sonuncusunun ise tehciri azimle uygulayarak trajik olaylara sebep oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir<a title=\"\" href=\"#_ftn24\">[24]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dava h\u00fckm\u00fcnde Ermeni katliamlar\u0131n\u0131n, \u0130ttihat ve Terakki Partisi taraf\u0131ndan kurulmu\u015f olan Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olup, parti sorumlu sekreterlerinin bu \u00e7al\u0131\u015fmalara destek vererek kolayla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 t\u00fcm delil ve kan\u0131tlarla tespit edildi\u011fi belirtilmektedir<a title=\"\" href=\"#_ftn25\">[25]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Parti sorumlu sekreterleri hakk\u0131nda verilen h\u00fckme istinaden, san\u0131klardan Kastamonu sorumlu sekreteri Hasan Fehmi, M\u00fcsl\u00fcman ahaliyi s\u00fcrekli olarak Ermenilere kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131\u011f\u0131, \u015fahsi inisiyatifiyle valiyi g\u00f6revinden azletti\u011fi, Ermenilere ait mallar\u0131 zimmetine ge\u00e7irdi\u011fi, kendisi taraf\u0131ndan tayin edilen yeni vali Atif\u2019le birlikte Ermenilerin tehcirini ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi i\u00e7in 10 y\u0131l k\u00fcrek cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mahkeme h\u00fckm\u00fcne istinaden, Bolu Ermenilerinin say\u0131s\u0131n\u0131n az olmas\u0131na ve kanuna g\u00f6re tehcire tabi olmamalar\u0131na ra\u011fmen, san\u0131klardan eski Bolu sorumlu sekreteri Mithat, halk\u0131 \u201cErmenileri istemiyoruz\u201d diyerek g\u00f6steri yapmalar\u0131 i\u00e7in k\u0131\u015fk\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Daha sonra, yukar\u0131da ad\u0131 ge\u00e7en san\u0131k taraf\u0131ndan, tehcire kar\u015f\u0131 duran Bolu vali yard\u0131mc\u0131s\u0131 Ali Hilmi Bey de g\u00f6revinden azledilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00f6ylelikle, ad\u0131 ge\u00e7en san\u0131k tehcirin uygulanmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu su\u00e7lardan \u00f6t\u00fcr\u00fc, Bolu sorumlu sekreteri Mithat da mahkeme taraf\u0131ndan 10 y\u0131l k\u00fcrek cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">San\u0131klardan Edirne delegesi Abdulgani, dava h\u00fckm\u00fcne istinaden, tehcir eylemi \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck etki etmi\u015f, silahl\u0131 \u00e7etelerle her yeri dola\u015fm\u0131\u015f, Ermenilerin maddi varl\u0131klar\u0131na el koyarak b\u00fcy\u00fck zenginlik elde etmi\u015ftir. Dava h\u00fckm\u00fcnde belirtildi\u011fi \u00fczere, ad\u0131 ge\u00e7en san\u0131\u011f\u0131n Edirne\u2019deki tehcirin bir gece i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f ve sadece bir Ermeni kafilesi g\u00f6nderilmi\u015f oldu\u011funu belirtmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen mahkeme, Edirne\u2019ye yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvuru sonucunda, Edirne Ermenilerinin \u00fc\u00e7 kafile halinde tehcir edilerek Der-Zor\u2019a g\u00f6nderildikleri bilgisine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Edirne tehciri davas\u0131 d\u00e2hilinde de Abdulgani\u2019ye ayn\u0131 su\u00e7lamayla dava a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fundan dolay\u0131 mahkeme, san\u0131k hakk\u0131ndaki h\u00fckm\u00fcn\u00fc bu davan\u0131n karar\u0131na g\u00f6re vermeye karar vermi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sorumlu sekreterlerle ilgili dava h\u00fckm\u00fcne istinaden, san\u0131klardan Manisa sorumlu sekreteri Avni Bey, baz\u0131 ki\u015fileri gayrihukuki olarak hapsetmekten dolay\u0131 9 ay hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di\u011fer san\u0131klar mahkeme taraf\u0131ndan beraat ettirilir<a title=\"\" href=\"#_ftn26\">[26]<\/a>.<\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a> Takv\u00eem-i Vekayi, No 3586, 28 Haziran 1919, s. 161.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a> A.g.e., s.163-164.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref3\">[3]<\/a> \u00ab\u053b\u0569\u0569\u056b\u0570\u0561\u057f\u0561\u056f\u0561\u0576 \u0584\u0561\u0580\u057f\u0578\u0582\u0572\u0561\u0580\u0576\u0565\u0580\u0578\u0582\u0576 \u0564\u0561\u057f\u0561\u057e\u0561\u0580\u0578\u0582\u0569\u056b\u0582\u0576\u0568\u00bb, \u00ab\u0543\u0561\u056f\u0561\u057f\u0561\u0574\u0561\u0580\u057f\u00bb, 22 \u0570\u0578\u0582\u0576\u056b\u057d, 1919, N 187 (2008): \/ \u0130ttihat\u00e7\u0131 Sekreterlerin Davas\u0131\u201d, \u201c\u00c7akatamart\u201d, 22 Haziran 1919, say\u0131 187 (2008)\/<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref4\">[4]<\/a> Takv\u00eem-i Vekayi, No 3589, 5 Temmuz 1919, ss. 165-175.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref5\">[5]<\/a> \u00ab\u053b\u0569\u0569\u056b\u0570\u0561\u057f\u0561\u056f\u0561\u0576 \u057a\u0561\u057f\u0578\u0582\u056b\u0580\u0561\u056f\u0576\u0565\u0580\u0578\u0582\u0576 \u0564\u0561\u057f\u0561\u057e\u0561\u0580\u0578\u0582\u0569\u056b\u0582\u0576\u0568\u00bb, \u00ab\u0543\u0561\u056f\u0561\u057f\u0561\u0574\u0561\u0580\u057f\u00bb, 29 \u0570\u0578\u0582\u0576\u056b\u057d, 1919: \/\u201c\u0130ttihat\u00e7\u0131 Delegelerin Davas\u0131\u201d, \u201c\u00c7akatamart\u201d, 29 Haziran 1919\/<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref6\">[6]<\/a> Takv\u00eem-i Vekayi, No 3596, 13 Temmuz 1919, s. 205.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref7\">[7]<\/a> A.g.e., s.210.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref8\">[8]<\/a> <b>Ata F.,<\/b> \u0130\u015fgal \u0130stanbulu\u2019nda Tehcir Yarg\u0131lamalar\u0131, Ankara, 2005, s. 226.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref9\">[9]<\/a> <b>Dadrian V.,<\/b> <b>Ak\u00e7am T.,<\/b> \u201cTehcir ve Taktil\u201d, Divan-\u0131 Harb-i \u00d6rf\u00ee Zab\u0131tlar\u0131, \u0130ttihad ve Terakki\u2019nin Yarg\u0131lanmas\u0131 1919-1922, Bilgi \u00dcniversitesi Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2008. s. 153.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref10\">[10]<\/a> <b>Ata F.,<\/b> \u0130\u015fgal \u0130stanbulu\u2019nda Tehcir Yarg\u0131lamalar\u0131, s. 226.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref11\">[11]<\/a> \u0130ttihat ve Terakki Partisi \u00fcyelerinin iddianamesinde de Cemal O\u011fuz\u2019un ad\u0131 ge\u00e7mektedir, bk. Takv\u00eem-i Vekayi, No 3540, 5 May\u0131s 1919, s. 7.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref12\">[12]<\/a> Cemal O\u011fuz, \u00fcnl\u00fc Ermeni \u015fair Taniel Varujan ve Rupen Sevag ile Onnik Ma\u011fazac\u0131yan, d\u00f6kmeci Vahan ve ekmek\u00e7i Artin A\u011fa\u2019n\u0131n katledilmesinin d\u00fczenleyicisi olmu\u015ftur. Cemal O\u011fuz, \u0130stanbul\u2019dan \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019ya tehcir edilen Ermenileri gruplar halinde s\u00fcrg\u00fcn ederek, Ankara valisi At\u0131f\u2019a teslim etmi\u015ftir. O\u011fuz, Kastamonu\u2019daki g\u00f6revda\u015f\u0131yla birlikte, Kastamonu valisi Re\u015fat Pa\u015fa\u2019y\u0131 azletmi\u015f ve valinin, Kastamonu Ermenilerini tehcirden muaf tutma konusundaki karar\u0131n\u0131 bozmu\u015ftur. \u201c\u00c7akatamart\u201d gazetesinin belirtti\u011fine g\u00f6re Cemal O\u011fuz, \u201c\u0130ttihat\u2019\u0131n eski bir av k\u00f6pe\u011fi\u201d olup, \u015fifre g\u00f6revlisi olarak 1909 y\u0131l\u0131ndaki Adana katliam\u0131nda da bulunmu\u015ftur. Bk. \u00ab\u0534\u0561\u0576\u056b\u0567\u056c \u054e\u0561\u0580\u0578\u0582\u056a\u0561\u0576\u056b \u0565\u0582 \u054c. \u054d\u0565\u0582\u0561\u056f\u056b \u057d\u057a\u0561\u0576\u0576\u056b\u0579\u0568 \u0571\u0565\u0580\u0562\u0561\u056f\u0561\u056c\u0578\u0582\u0561\u056e\u00bb, \u00ab\u0543\u0561\u056f\u0561\u057f\u0561\u0574\u0561\u0580\u057f\u00bb, 5 \u0561\u057a\u0580\u056b\u056c, 1919, N 122 (1943) \/\u201cTaniel Varujan\u2019\u0131n ve R. Sevag\u2019\u0131n katili tutukland\u0131\u201d, \u201c\u00c7akatamart\u201d, 5 Nisan 1919, say\u0131 122 (1943)\/<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref13\">[13]<\/a> <b>Dadrian V.,<\/b> <b>Ak\u00e7am T.,<\/b> \u201cTehcir ve Taktil\u201d, s. 153.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref14\">[14]<\/a> A.g.e.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref15\">[15]<\/a> A.g.e., s.154.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref16\">[16]<\/a> \u00ab\u054e\u0561\u0580\u0578\u0582\u056a\u0561\u0576\u056b \u057d\u057a\u0561\u0576\u0576\u056b\u0579\u0576\u0565\u0580\u0578\u0582\u0576 \u0564\u0561\u057f\u0561\u057e\u0561\u0580\u0578\u0582\u0569\u056b\u0582\u0576\u0568\u00bb, \u00ab\u0543\u0561\u056f\u0561\u057f\u0561\u0574\u0561\u0580\u057f\u00bb, 5 \u0576\u0578\u0575\u0565\u0574\u0562\u0565\u0580, 1919: \/\u201cVarujan\u2019\u0131n Katillerinin Muhakemesi\u201d, \u201c\u00c7akatamart\u201d, 5 Kas\u0131m 1919\/<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref17\">[17]<\/a> <b>Dadrian V.,<\/b> <b>Ak\u00e7am T.,<\/b> \u201cTehcir ve Taktil\u201d, s. 154.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref18\">[18]<\/a> A.g.e.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref19\">[19]<\/a> A.g.e., s.155.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref20\">[20]<\/a> \u00ab\u0548\u055e\u057e \u057d\u057a\u0561\u0576\u0576\u0565\u0581 \u0565\u0580\u056f\u0578\u0582 \u0562\u0561\u0576\u0561\u057d\u057f\u0565\u0572\u056e\u0576\u0565\u0580\u0568\u00bb, \u00ab\u0543\u0561\u056f\u0561\u057f\u0561\u0574\u0561\u0580\u057f\u00bb, 4 \u0583\u0565\u057f\u0580\u057e\u0561\u0580, 1920: \/\u201c\u0130ki \u015eairi Kim \u00d6ld\u00fcrd\u00fc?\u201d, \u201c\u00c7akatamart\u201d, 4 \u015eubat 1920\/.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref21\">[21]<\/a> \u00ab\u0543\u0567\u0574\u0561\u056c \u0555\u056f\u0578\u0582\u0566\u056b \u0564\u0561\u057f\u0568\u00bb, \u00ab\u0543\u0561\u056f\u0561\u057f\u0561\u0574\u0561\u0580\u057f\u00bb, 6 \u0583\u0565\u057f\u0580\u057e\u0561\u0580, 1920, N 373 (2194): \/\u201cCemal O\u011fuz\u2019un Muhakemesi\u201d, \u201c\u00c7akatamart\u201d, 6 \u015eubat 1920, say\u0131 373 (2194)\/<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref22\">[22]<\/a> <b>Dadrian V.,<\/b> <b>Ak\u00e7am T.,<\/b> \u201cTehcir ve Taktil\u201d, s. 88.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref23\">[23]<\/a> Takv\u00eem-i Vekayi, No 3772, 10 \u015eubat 1920, s. 3.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref24\">[24]<\/a> A.g.e., s.4.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref25\">[25]<\/a> A.g.e.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref26\">[26]<\/a> Takv\u00eem-i Vekayi, No 3772, 10 \u015eubat 1920, ss. 4-6.<\/p>\n<p><b><i>T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7eviren: Diran Lokmag\u00f6zyan <\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>Akunq.net<\/i><\/b><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Meline Anumyan Tarih doktoru Bilindi\u011fi gibi, \u0130ttihat ve Terakki Partisi b\u00f6lge sorumlu sekreterleri, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinde \u00f6nemli rol \u00fcstlenmi\u015f, \u00f6zellikle Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun farkl\u0131 b\u00f6lgelerindeki Ermenilerin tehcir ve katlini yerinde d\u00fczenleyerek denetlemi\u015flerdir. A\u015fa\u011f\u0131da sunulan makale, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun ola\u011fan\u00fcst\u00fc askeri mahkemesinde ittihat\u00e7\u0131lar\u0131n b\u00f6lge sorumlu sekreterlerine kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fclen davalarla ilgilidir. \u0130ttihat ve Terakki Partisi b\u00f6lge sorumlu sekreterlerinin davas\u0131, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44,1,70],"tags":[],"class_list":["post-21467","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ermeni-soykirimi","category-haberler","category-makaleler"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu Divan-\u0131 Harp Mahkemesinde (Divan-\u0131 Harb-i \u00d6rf\u00ee) G\u00f6r\u00fclen \u0130ttihat ve Terakki Partisi B\u00f6lge Sorumlu Sekreterleri (K\u00e2tib-i Mesuller) Davalar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=21467\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu Divan-\u0131 Harp Mahkemesinde (Divan-\u0131 Harb-i \u00d6rf\u00ee) G\u00f6r\u00fclen \u0130ttihat ve Terakki Partisi B\u00f6lge Sorumlu Sekreterleri (K\u00e2tib-i Mesuller) Davalar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Meline Anumyan Tarih doktoru Bilindi\u011fi gibi, \u0130ttihat ve Terakki Partisi b\u00f6lge sorumlu sekreterleri, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinde \u00f6nemli rol \u00fcstlenmi\u015f, \u00f6zellikle Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun farkl\u0131 b\u00f6lgelerindeki Ermenilerin tehcir ve katlini yerinde d\u00fczenleyerek denetlemi\u015flerdir. A\u015fa\u011f\u0131da sunulan makale, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun ola\u011fan\u00fcst\u00fc askeri mahkemesinde ittihat\u00e7\u0131lar\u0131n b\u00f6lge sorumlu sekreterlerine kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fclen davalarla ilgilidir. \u0130ttihat ve Terakki Partisi b\u00f6lge sorumlu sekreterlerinin davas\u0131, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=21467\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-01-31T07:06:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-02-01T07:03:46+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=21467#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=21467\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu Divan-\u0131 Harp Mahkemesinde (Divan-\u0131 Harb-i \u00d6rf\u00ee) G\u00f6r\u00fclen \u0130ttihat ve Terakki Partisi B\u00f6lge Sorumlu Sekreterleri (K\u00e2tib-i Mesuller) Davalar\u0131\",\"datePublished\":\"2013-01-31T07:06:22+00:00\",\"dateModified\":\"2013-02-01T07:03:46+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=21467\"},\"wordCount\":2432,\"commentCount\":0,\"articleSection\":[\"Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\",\"Haberler\",\"Makaleler\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=21467#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=21467\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=21467\",\"name\":\"Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu Divan-\u0131 Harp Mahkemesinde (Divan-\u0131 Harb-i \u00d6rf\u00ee) G\u00f6r\u00fclen \u0130ttihat ve Terakki Partisi B\u00f6lge Sorumlu Sekreterleri (K\u00e2tib-i Mesuller) Davalar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2013-01-31T07:06:22+00:00\",\"dateModified\":\"2013-02-01T07:03:46+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=21467#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=21467\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=21467#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu Divan-\u0131 Harp Mahkemesinde (Divan-\u0131 Harb-i \u00d6rf\u00ee) G\u00f6r\u00fclen \u0130ttihat ve Terakki Partisi B\u00f6lge Sorumlu Sekreterleri (K\u00e2tib-i Mesuller) Davalar\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu Divan-\u0131 Harp Mahkemesinde (Divan-\u0131 Harb-i \u00d6rf\u00ee) G\u00f6r\u00fclen \u0130ttihat ve Terakki Partisi B\u00f6lge Sorumlu Sekreterleri (K\u00e2tib-i Mesuller) Davalar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=21467","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu Divan-\u0131 Harp Mahkemesinde (Divan-\u0131 Harb-i \u00d6rf\u00ee) G\u00f6r\u00fclen \u0130ttihat ve Terakki Partisi B\u00f6lge Sorumlu Sekreterleri (K\u00e2tib-i Mesuller) Davalar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Meline Anumyan Tarih doktoru Bilindi\u011fi gibi, \u0130ttihat ve Terakki Partisi b\u00f6lge sorumlu sekreterleri, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinde \u00f6nemli rol \u00fcstlenmi\u015f, \u00f6zellikle Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun farkl\u0131 b\u00f6lgelerindeki Ermenilerin tehcir ve katlini yerinde d\u00fczenleyerek denetlemi\u015flerdir. A\u015fa\u011f\u0131da sunulan makale, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun ola\u011fan\u00fcst\u00fc askeri mahkemesinde ittihat\u00e7\u0131lar\u0131n b\u00f6lge sorumlu sekreterlerine kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fclen davalarla ilgilidir. \u0130ttihat ve Terakki Partisi b\u00f6lge sorumlu sekreterlerinin davas\u0131, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=21467","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2013-01-31T07:06:22+00:00","article_modified_time":"2013-02-01T07:03:46+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=21467#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=21467"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu Divan-\u0131 Harp Mahkemesinde (Divan-\u0131 Harb-i \u00d6rf\u00ee) G\u00f6r\u00fclen \u0130ttihat ve Terakki Partisi B\u00f6lge Sorumlu Sekreterleri (K\u00e2tib-i Mesuller) Davalar\u0131","datePublished":"2013-01-31T07:06:22+00:00","dateModified":"2013-02-01T07:03:46+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=21467"},"wordCount":2432,"commentCount":0,"articleSection":["Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131","Haberler","Makaleler"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=21467#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=21467","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=21467","name":"Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu Divan-\u0131 Harp Mahkemesinde (Divan-\u0131 Harb-i \u00d6rf\u00ee) G\u00f6r\u00fclen \u0130ttihat ve Terakki Partisi B\u00f6lge Sorumlu Sekreterleri (K\u00e2tib-i Mesuller) Davalar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"datePublished":"2013-01-31T07:06:22+00:00","dateModified":"2013-02-01T07:03:46+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=21467#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=21467"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=21467#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu Divan-\u0131 Harp Mahkemesinde (Divan-\u0131 Harb-i \u00d6rf\u00ee) G\u00f6r\u00fclen \u0130ttihat ve Terakki Partisi B\u00f6lge Sorumlu Sekreterleri (K\u00e2tib-i Mesuller) Davalar\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21467","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21467"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21467\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21471,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21467\/revisions\/21471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21467"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21467"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21467"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}