{"id":15954,"date":"2012-06-16T07:22:18","date_gmt":"2012-06-16T12:22:18","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=15954"},"modified":"2012-06-16T07:22:18","modified_gmt":"2012-06-16T12:22:18","slug":"1915in-kayip-cocuklari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=15954","title":{"rendered":"1915\u2019in kay\u0131p \u00e7ocuklar\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=15955\" rel=\"attachment wp-att-15955\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-15955\" title=\"1915\u2019in kay\u0131p \u00e7ocuklar\u0131\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/1915\u2019in-kay\u0131p-\u00e7ocuklar\u0131.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"403\" \/><\/a>Laurence Ritter\u2019in Anadolu\u2019nun en b\u00fcy\u00fck s\u0131rlar\u0131ndan birini \u2018M\u00fcsl\u00fcman Ermeniler\u2019 tabusunu y\u0131kan ve g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren yeni kitab\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak Agos bu haftaki man\u015fetini &#8216;M\u00fcsl\u00fcman Ermeniler&#8217;e ay\u0131r\u0131yor. &#8216;K\u0131l\u0131\u00e7 Art\u0131klar\u0131&#8217; adl\u0131 kitapta 1915\u2019ten bu yana, d\u00f6rt ku\u015fak boyunca Ermeni kal\u0131p kendi aralar\u0131nda evlenen, leh\u00e7elerini bile korumay\u0131 ba\u015faran Ermenilerin hikayeleri payla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fm\u0131\u015f veya gizli Ermeniler konusu son y\u0131llarda giderek daha fazla konu\u015fuluyor. Konu\u015fulmas\u0131na konu\u015fuluyor ama bug\u00fcne kadar konu hakk\u0131nda s\u00f6ylenenler spek\u00fclasyon boyutunu a\u015famad\u0131. Frans\u0131z sosyolog ve gazeteci Laurence Ritter ile e\u015fi foto\u011fraf\u00e7\u0131 Max Sivaslian, y\u0131llar s\u00fcren bir ara\u015ft\u0131rma sonunda, bu tart\u0131\u015fmal\u0131 konuda paha bi\u00e7ilmez bir eser ortaya \u00e7\u0131kard\u0131lar.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>K\u0131l\u0131\u00e7 Art\u0131klar\u0131 (Les Restes De L\u2019Ep\u00e9e) ad\u0131yla yay\u0131mlanan kitapta, Anadolu\u2019nun her k\u00f6\u015fesinden y\u00fczlerce insan hik\u00e2yesi bir araya getiriliyor. Laurence Ritter\u2019in verdi\u011fi bilgiye g\u00f6re, T\u00fcrkiye\u2019nin her k\u00f6\u015fesinde, 1915\u2019ten bu yana, d\u00f6rt ku\u015fak boyunca Ermeni kal\u0131p kendi aralar\u0131nda evlenen, leh\u00e7elerini koruyan Ermeniler var. Baz\u0131lar\u0131 Hristiyan ibadetlerini yerine getirirken \u00e7evrelerinde inan\u00e7l\u0131 M\u00fcsl\u00fcman olarak tan\u0131n\u0131yor.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>K\u0131l\u0131\u00e7 Art\u0131klar\u0131\u2019n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir ba\u015fka ger\u00e7ek ise M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131ktan sonra \u0130slam\u2019\u0131 ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa aktaran Ermeniler. Laurence Ritter\u2019e g\u00f6re bunlar\u0131n pek \u00e7o\u011fu i\u00e7in Ermenilik ge\u00e7mi\u015fte kalan bir hat\u0131ra. Baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in ise bir t\u00fcr ara\u015ft\u0131rma konusu. \u00d6yle ki, i\u00e7lerinde akrabalar\u0131n\u0131 bulmak i\u00e7in Yerevan\u2019a kadar gidenler dahi var. Ama her ne olursa olsun, kimliklerini a\u00e7\u0131k etme konusunda b\u00fcy\u00fck teredd\u00fctleri var.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>M\u00fcsl\u00fcman Ermeniler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a tutumlar da de\u011fi\u015fiyor. E\u00e7miyadzin\u2019in konuyla ilgili soruya verdi\u011fi cevap son derece anlaml\u0131: \u201cTarihsel nedenlerle dilini, k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n\u0131 bilmeyen ve inanc\u0131n\u0131 koruyamayan insanlar Ermeni kimli\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fclmemelidir.\u201d Kitaba \u00f6ns\u00f6z yazan Cengiz Aktar\u2019\u0131n dedi\u011fi gibi, \u201cBir g\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de 1915 ile ilgili farkl\u0131 bir hassasiyet geli\u015fecekse, gizli olmaktan \u00e7\u0131kan Ermenilerin bunda b\u00fcy\u00fck pay\u0131 olacak.\u201d<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u2018Anadolu\u2019da d\u00f6rt ku\u015fak Ermeni kalmay\u0131 ba\u015faran insanlar var\u2019<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Hrant Dink, \u201c1915\u2019i \u00f6lenler \u00fczerinden de\u011fil, kalanlar \u00fczerinden konu\u015fal\u0131m\u201d derdi. M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fm\u0131\u015f veya zorla M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131l-m\u0131\u015f Ermeniler konusu, son y\u0131llarda giderek daha fazla konu\u015fulmaya ba\u015flayan, ama hakk\u0131nda yeterli bilgiye sahip olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir alan. Frans\u0131z gazeteci ve sosyolog Laurence Ritter, e\u015fi, foto\u011fraf\u00e7\u0131 Max Sivaslian ile birlikte, gizli ve M\u00fcsl\u00fcman-la\u015fm\u0131\u015f Ermeniler hakk\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6rt bir yan\u0131n\u0131 dola\u015farak kapsaml\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131 ve ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bilgileri \u2018Les restes de l\u2019epee\u2019 (K\u0131l\u0131\u00e7 Art\u0131klar\u0131) ba\u015fl\u0131kl\u0131 Frans\u0131zca bir kitapta toplad\u0131. Ritter ve e\u015fi, Anadolu\u2019da ba\u015fta Malatya, Elaz\u0131\u011f, Sason, Dersim, Silvan, Mu\u015f olmak \u00fczere pek \u00e7ok \u015fehir, kasaba ve k\u00f6y\u00fc gezerek, M\u00fcsl\u00fcman-la\u015fm\u0131\u015f Ermenilerin hayat hik\u00e2yelerini derlediler. Fransa\u2019da Thaddee Yay\u0131n-lar\u0131\u2019ndan, Cengiz Aktar\u2019\u0131n \u00f6ns\u00f6z\u00fcyle yay\u0131mlanan kitab\u0131n T\u00fcrk\u00e7e bask\u0131s\u0131 Hrant Dink Vakf\u0131 Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lacak.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>L\u0130L\u0130T GASPARYAN\u00a0<br \/>\n<\/strong><a href=\"mailto:lilitgasparyan@agos.com.tr\"><strong>lilitgasparyan@agos.com.tr<\/strong><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bu konuya ilginiz nereden geliyor?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Doktora tezim i\u00e7in Ermeni meselesini ara\u015ft\u0131r\u0131yordum. Bug\u00fcn halen net bir kavram bulamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve bazen \u2018gizli\u2019 bazen de \u2018kurtulan\u2019 ya da \u2018d\u00f6nme Ermeniler\u2019 dedi\u011fimiz insanlar hakk\u0131nda ilk bilgileri Marsilya\u2019da Rakel Dink\u2019in akrabalar\u0131ndan ald\u0131m. 2000-2005 y\u0131llar\u0131nda pek \u00e7ok bilgi toplad\u0131m. Fakat beni bu bilgileri kitapla\u015ft\u0131rmaya g\u00f6t\u00fcren Hrant Dink\u2019le bir araya gelmem oldu. Hrant, bu konuya h\u00e2kimdi. Onunla bir\u00e7ok kez konu\u015ftuk. Antropolog de\u011filim ama benim i\u00e7in bu insanlar\u0131 ara\u015ft\u0131rmak bir vicdan meselesiydi. \u00c7\u00fcnk\u00fc anlatacaklar\u0131 \u00e7ok \u015fey var\u2026 Bu insanlara M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ya da d\u00f6nme diyebiliriz, ancak bu sadece bir din meselesi de\u011fil, daha \u00e7ok k\u00fclt\u00fcr ve kimlik meselesi. Gidip bu insanlarla y\u00fcz y\u00fcze konu\u015fmak, kendilerini halen Ermeni hisseden bu insanlarla bir ba\u011f kurmak istedim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00c7al\u0131\u015fma s\u00fcreci nas\u0131l ge\u00e7ti?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eubat 2007\u2019de \u0130stanbul\u2019a gidecektim. Ama o y\u0131l 19 Ocak\u2019tan sonra yolculu\u011fu erteledim. B\u00fct\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015fmelerimiz ve yolculuklar\u0131m\u0131z \u00f6nceden haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131. Yoksa Anadolu\u2019da \u00f6ylesine gezip bu insanlar\u0131 bulup konu\u015fturmak pek m\u00fcmk\u00fcn olamazd\u0131. Kimi zaman 4-5 bin kilometre yol yapt\u0131k. Kime ve ni\u00e7in gitti\u011fimizi \u00e7ok iyi biliyorduk. G\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n isimleri ve ya\u015fad\u0131klar\u0131 yerlerin ad\u0131n\u0131 onlar\u0131n ricas\u0131yla de\u011fi\u015ftirdik. \u00c7evreye kar\u015f\u0131 duyduklar\u0131 korku nedeniyle \u00fczg\u00fcnlerdi ama\u00a0 \u201cB\u00f6yle ya\u015fad\u0131k, b\u00f6yle de devam etsin, g\u00fcr\u00fclt\u00fc yapmaya gerek yok\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle hareket ettiler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n temel tespiti ne?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermenilerle gizli Ermenileri kesin bir \u015fekilde ay\u0131rt ediyorum. Baz\u0131 b\u00f6lgelerde d\u00f6rt ku\u015fak Ermeni kal\u0131p kendi aralar\u0131nda evlenen, leh\u00e7elerini koruyan Ermeniler var. Baz\u0131lar\u0131 Hristiyanl\u0131k \u00e2detlerini h\u00e2l\u00e2 uygularken, \u00e7evrede inan\u00e7l\u0131 M\u00fcsl\u00fcman olarak tan\u0131n\u0131yor. Bunlar gizli Ermeniler. Fakat M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermenilerin \u00e7o\u011funluk oldu\u011funu, \u0130slam\u2019\u0131 ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa aktard\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek gerek. Onlar i\u00e7in \u2018geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u2019 yok. Bu insanlar b\u00f6yle ya\u015famaya devam edecekler. \u00c7o\u011fu i\u00e7in Ermenilik sadece b\u00fcy\u00fcklerinin Ermeni olmas\u0131na dair bir hat\u0131ra. Baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in ise Ermenilik bir nevi ara\u015ft\u0131rma konusu; baz\u0131lar\u0131 da akrabalar\u0131n\u0131 bulmak i\u00e7in Yerevan\u2019a kadar gidiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bir yabanc\u0131 g\u00f6z\u00fcyle bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funuz olgu \u2018Ermenilik\u2019 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne anlama geliyor?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda, g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm insanlar \u201cBen Ermeni\u2019yim\u201d diyecek gibi bir beklentim yoktu. Tek amac\u0131m 1915\u2019e kadar uzanan bir yol haritas\u0131 \u00e7izmekti. Kim \u00f6ld\u00fc, \u00f6ld\u00fcr\u00fclen kimdi, kimler \u0130slam\u2019a ge\u00e7ti ya da ge\u00e7irildi sorular\u0131n\u0131n cevab\u0131n\u0131 arad\u0131m. Nas\u0131l bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak istedim. Belki e\u015fim b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyordur ama benim i\u00e7in bu s\u00fcre\u00e7 \u00e7ok \u00f6nemliydi. Zaman zaman dini, k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi olan farkl\u0131 \u2018ben\u2019ler var. Ger\u00e7ekte ne dilleri, ne k\u00fclt\u00fcrleri, ne de soyadlar\u0131 korunmu\u015f. Bu, Fransa ve \u0130spanya\u2019da Katolikle\u015fmi\u015f Yahudilerin durumuna \u00e7ok benziyor. Onlar da zorla Katolikle\u015ftirilmi\u015f, fakat dinlerini gizlice ya\u015f\u0131yordu. Gizli Ermeniler sorununun nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fini merak ediyorum. Bunu daha \u00e7ok o Ermenilerin gelecekteki tavr\u0131na ve T\u00fcrkiye\u2019nin demokratikle\u015fmesine ba\u011fl\u0131yorum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Elinizde rakamsal bir veri var m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Buna dair bir \u015fey s\u00f6ylemek istemiyorum. Zira b\u00fcy\u00fck bir soru i\u015fareti bu. Kimi say\u0131yoruz? B\u00fcy\u00fckannesi Ermeni olan\u0131 m\u0131? Onun torunlar\u0131n\u0131 m\u0131? Yoksa gizli Ermenileri mi? Bilmiyorum, ben sayam\u0131yorum. Hem benim i\u00e7in \u00f6nemli olan bu de\u011fil. Ben daha \u00e7ok bu insanlar\u0131n kendilerini nas\u0131l tan\u0131tt\u0131klar\u0131na bak\u0131yorum. Hrant Dink bir il\u00e2 \u00fc\u00e7 milyon aras\u0131nda insan oldu\u011funu varsay\u0131yordu. E\u011fer b\u00fcy\u00fckanneleri ve onlar\u0131n torunlar\u0131n\u0131 sayarsak elbette hakl\u0131yd\u0131. Ama bug\u00fcn, bana kal\u0131rsa, \u201cAnadolu\u2019da \u00fc\u00e7 milyon Ermeni var\u201d gibi bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131na katk\u0131da bulunma riski var.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bu konu, T\u00fcrkiye ve Ermeniler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli mi sizce?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcrkiye ve Ermeniler i\u00e7in bu hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bir mesele. \u00c7\u00fcnk\u00fc ge\u00e7mi\u015f, bug\u00fcn ve gelecek aras\u0131nda en \u00f6nemli ve g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011f bu. T\u00fcrkiye bu sorunu ink\u00e2r edip 1915\u2019in yan\u0131ndan ge\u00e7emez. Bug\u00fcn Anadolu\u2019da ya\u015fayan bu insanlar 1915\u2019\u0131n kan\u0131tlar\u0131. Bu insanlar\u0131 yok sayamay\u0131z. Bug\u00fcn Anadolu\u2019da bir\u00e7ok K\u00fcrt size Ermenilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evleri, onlar\u0131n mezarlar\u0131n\u0131 g\u00f6sterebilir. Bu K\u00fcrtlerin soya\u011fac\u0131nda mutlaka bir Ermeni vard\u0131r. Yolculuk boyunca K\u00fcrtleri \u00e7ok dinledim. Onlarda 1915\u2019e dair farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan ele al\u0131nm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck bir haf\u0131za var.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fm\u0131\u015f Ermeniler modern Ermeni kimli\u011finde nerede oturuyor?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nce modern Ermeni nedir onu anlamak laz\u0131m. Yerevanl\u0131 ile \u0130stanbul Ermenisi, Marsilya ve Los Angeles Ermenisi ayn\u0131 de\u011fil. Baz\u0131 insanlar \u201cM\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan Ermeni de\u011fildir\u201d diyor, baz\u0131lar\u0131 ise tam tersi. Kitapta ve tezimde \u015funu s\u00f6yl\u00fcyorum: D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ku\u015fak Ermeni ile 1920\u2019lerin Ermeni\u2019si ayn\u0131 de\u011fil. Her insan Ermenili\u011fiyle ilgili farkl\u0131 a\u00e7\u0131klamalar yapabilir. Ama onlar\u0131 birle\u015ftiren tek bir \u015fey var. Ermeni kimli\u011finin gelece\u011fi i\u00e7in, her insan\u0131n Ermenili\u011fi kendince, istedi\u011fi gibi ortaya koymas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Mesela Ermenice konu\u015fmak Ermenili\u011fin en \u00f6nemli unsuru olmamal\u0131. Ermeni kimli\u011fini ya\u015faman\u0131n \u00e7e\u015fitli yollar\u0131 var. \u00d6rne\u011fi benim e\u015fim Ermenistan\u2019a yerle\u015ferek bunu yapt\u0131, ba\u015fka biri m\u00fczikle, edebiyatla yapar. Birilerine benzemeye gerek yok, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7okk\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fck bir ulusun ne kadar ileri oldu\u011funu g\u00f6sterir. \u201cErmenilik e\u015fittir Ermenice ve H\u0131ristiyanl\u0131k\u201d kal\u0131b\u0131ndan art\u0131k \u00e7\u0131kmak gerekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ermenistan ve Diaspora bu konuya nas\u0131l bak\u0131yor?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yerevan\u2019da bu konuya hassas bir yakla\u015f\u0131m var. \u00c7\u00fcnk\u00fc ve s\u0131n\u0131r bir g\u00fcn a\u00e7\u0131l\u0131rsa bu gizli ve M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermeniler mutlaka Ermenistan\u2019a gitmek isteyecekler. Oradaki insanlar da \u201cBunlar ger\u00e7ek Ermeni de\u011fil, rol yap\u0131yorlar\u201d diye rahats\u0131z olacak&#8230; Fakat ayn\u0131 Ermenistan\u2019da baz\u0131lar\u0131 da \u201cGelip soylar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131racaklar, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc ve dilimizi yak\u0131ndan ya\u015fayacaklar\u201d diye seviniyor. Kitapta yer alan \u00f6rneklerde baz\u0131lar\u0131n\u0131n Ermenistan\u2019a yerle\u015fme karar ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6receksiniz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ya Diaspora?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Diaspora san\u0131r\u0131m o kadar da s\u0131cak bakm\u0131yor. Oysa onlar da ayn\u0131 topraklar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 ve bu sorun onlar\u0131 daha yak\u0131ndan ilgilendirmeli. Umar\u0131m bu kitap, Diaspora Ermenilerinin M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermenilerle ilgili g\u00f6r\u00fc\u015f ve de\u011ferlendirmelerini g\u00f6zden ge\u00e7irmelerine katk\u0131da bulunur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>kitaptan<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u2018B\u0130ZDEN B\u0130R\u0130S\u0130N, BUNLARI NEDEN YAPIYORSUN?\u2019<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Noyem Ad\u0131yaman\u2019dan \u0130stanbul\u2019a 1999\u2019da geldi. O d\u00f6nem camilere gidip dualar etti ve ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc takt\u0131. Sahibi Ermeni olan bir eczac\u0131da i\u015f buldu. Bir g\u00fcn patronu ona \u201cK\u0131z\u0131m sen bizden birisin, neden bunlar\u0131 yap\u0131yorsun?\u201d diye sordu. Noyem, ailesinin tamam\u0131n\u0131n, karde\u015flerinin d\u00f6nme Ermeni oldu\u011funu s\u00f6yledi. Annesi hastaland\u0131\u011f\u0131nda Ermenilerden b\u00fcy\u00fck destek g\u00f6ren Noyem, i\u00e7indeki \u015f\u00fckran duygusuyla, evinin yak\u0131n\u0131ndaki Ermeni kilisesinin m\u00fcdavimi oldu. Bu kilisede, her ak\u015fam\u00fcst\u00fc, bir vaiz \u00e7o\u011funlukla Anadolulu Ermenilere \u0130ncil\u2019i okur ve yorumlard\u0131. Daha sonra tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu vaiz, bizden kilisenin ve kendisinin ad\u0131n\u0131 yazmamam\u0131z\u0131 istedi, \u00e7\u00fcnk\u00fc okuduklar\u0131 dualar \u201cmisyonerlik faaliyeti\u201d olarak alg\u0131lan\u0131p ba\u015f\u0131na bela a\u00e7\u0131labilirdi.<\/p>\n<table width=\"653\" border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Haf\u0131za \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 demokrasinin temel ta\u015f\u0131 olacak<\/strong><\/p>\n<p><strong>Cengiz Aktar<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lk defa M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fm\u0131\u015f Ermeniler konusunda bu kadar kapsaml\u0131 bir kitap haz\u0131rland\u0131. Konuyla ilgili sadece bir iki makale biliyoruz. Yeterince ara\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f, sanki ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 istenilmeyen bir konu, bir tabu\u2026 Fethiye \u00c7etin\u2019in Anneannem ile Ay\u015fe G\u00fcl Alt\u0131nay\u2019la birlikte yapt\u0131\u011f\u0131 Torunlar kitaplar\u0131, Hrant Dink Vakf\u0131\u2019n\u0131n yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 Sessizli\u011fi Sesi kitab\u0131 ve Laurence\u2019in bu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla yava\u015f yava\u015f bu tabu k\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu tip \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde \u00e7o\u011falaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu kitap \u00e7ok \u00f6nemli bir tan\u0131kl\u0131k ve \u00e7ok \u00f6nemli bilgiler veriyor. Hrant y\u0131llar \u00f6nce E\u00e7miyadzin\u2019de bir toplant\u0131ya kat\u0131l\u0131p, orada gizli Ermenilerden bahsederken onu susturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131nda \u00e7ok \u00fcz\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Laurence Ritter, bu \u00e7al\u0131\u015fma kapsam\u0131nda E\u00e7miyadzin\u2019e bir mektup yazm\u0131\u015f ve o zamankinden farkl\u0131 bir cevap alm\u0131\u015f. Bu de\u011fi\u015fim \u00e7ok \u00f6nemli. G\u00fcn\u00fcn birinde T\u00fcrkiye\u2019de soyk\u0131r\u0131mla ilgili farkl\u0131 bir hassasiyet geli\u015fecekse, gizli olmaktan \u00e7\u0131kan Ermenilerin bunda b\u00fcy\u00fck pay\u0131 olacakt\u0131r. Temennim \u015fu ki, bu kitap T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrildikten sonra yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tetikler. Bu haf\u0131za \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de demokrasinin temel ta\u015flar\u0131ndan biri olacak. S\u00fcre\u00e7 kolay olmayacak ama ba\u015fka yolumuz yok.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<strong>E\u00e7miyadzin Gato\u011figoslu\u011fu:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u2018Ermeni kimli\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda de\u011filler\u2019<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kitab\u0131n yazar\u0131 Laurence Ritter, E\u00e7miyadzin\u2019deki T\u00fcm Ermeniler Gato\u011figoslu\u011fu\u2019na, Kilise\u2019nin M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fm\u0131\u015f Ermeniler konusuna bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 sordu. Gato\u011figoslu\u011fun 2 Mart 2010\u2019da verdi\u011fi yan\u0131tta \u015fu ifadeler yer al\u0131yordu:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cErmeni kimli\u011fi ve bilinci 4. ve 5. y\u00fczy\u0131ldan sonra \u015fekillendi ve Ermeni Apostolik Kilisesi himayesi alt\u0131nda muhafaza edildi. Dil, k\u00fclt\u00fcrel miras ve inan\u00e7, her ulusu tan\u0131mlarken de\u011ferlendirdi\u011fimiz genel \u00f6l\u00e7\u00fctlerdir. Kimi durumlarda, bu \u00f6l\u00e7\u00fctlerden biri veya birka\u00e7\u0131 eksik olabilir. Bu nedenle, tarihsel nedenlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc dilini \u00f6\u011frenememi\u015f, k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n\u0131 bilmeyen ve inanc\u0131n\u0131 koruyamam\u0131\u015f insanlar Ermeni kimli\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fclmemelidir.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>http:\/\/www.agos.com.tr\/1915in-kayip-cocuklari-1402.html<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Laurence Ritter\u2019in Anadolu\u2019nun en b\u00fcy\u00fck s\u0131rlar\u0131ndan birini \u2018M\u00fcsl\u00fcman Ermeniler\u2019 tabusunu y\u0131kan ve g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren yeni kitab\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak Agos bu haftaki man\u015fetini &#8216;M\u00fcsl\u00fcman Ermeniler&#8217;e ay\u0131r\u0131yor. &#8216;K\u0131l\u0131\u00e7 Art\u0131klar\u0131&#8217; adl\u0131 kitapta 1915\u2019ten bu yana, d\u00f6rt ku\u015fak boyunca Ermeni kal\u0131p kendi aralar\u0131nda evlenen, leh\u00e7elerini bile korumay\u0131 ba\u015faran Ermenilerin hikayeleri payla\u015f\u0131l\u0131yor. M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fm\u0131\u015f veya gizli Ermeniler konusu son y\u0131llarda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,22,1,54],"tags":[],"class_list":["post-15954","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gunumuzde-bati-ermenileri","category-gunumuzde-bati-ermenistan","category-haberler","category-kitaplar-elestiriler"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>1915\u2019in kay\u0131p \u00e7ocuklar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=15954\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"1915\u2019in kay\u0131p \u00e7ocuklar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Laurence Ritter\u2019in Anadolu\u2019nun en b\u00fcy\u00fck s\u0131rlar\u0131ndan birini \u2018M\u00fcsl\u00fcman Ermeniler\u2019 tabusunu y\u0131kan ve g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren yeni kitab\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak Agos bu haftaki man\u015fetini &#8216;M\u00fcsl\u00fcman Ermeniler&#8217;e ay\u0131r\u0131yor. &#8216;K\u0131l\u0131\u00e7 Art\u0131klar\u0131&#8217; adl\u0131 kitapta 1915\u2019ten bu yana, d\u00f6rt ku\u015fak boyunca Ermeni kal\u0131p kendi aralar\u0131nda evlenen, leh\u00e7elerini bile korumay\u0131 ba\u015faran Ermenilerin hikayeleri payla\u015f\u0131l\u0131yor. M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fm\u0131\u015f veya gizli Ermeniler konusu son y\u0131llarda [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=15954\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-06-16T12:22:18+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=15954\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=15954\",\"name\":\"1915\u2019in kay\u0131p \u00e7ocuklar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website\"},\"datePublished\":\"2012-06-16T12:22:18+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=15954#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=15954\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=15954#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"1915\u2019in kay\u0131p \u00e7ocuklar\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"1915\u2019in kay\u0131p \u00e7ocuklar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=15954","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"1915\u2019in kay\u0131p \u00e7ocuklar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Laurence Ritter\u2019in Anadolu\u2019nun en b\u00fcy\u00fck s\u0131rlar\u0131ndan birini \u2018M\u00fcsl\u00fcman Ermeniler\u2019 tabusunu y\u0131kan ve g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren yeni kitab\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak Agos bu haftaki man\u015fetini &#8216;M\u00fcsl\u00fcman Ermeniler&#8217;e ay\u0131r\u0131yor. &#8216;K\u0131l\u0131\u00e7 Art\u0131klar\u0131&#8217; adl\u0131 kitapta 1915\u2019ten bu yana, d\u00f6rt ku\u015fak boyunca Ermeni kal\u0131p kendi aralar\u0131nda evlenen, leh\u00e7elerini bile korumay\u0131 ba\u015faran Ermenilerin hikayeleri payla\u015f\u0131l\u0131yor. M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fm\u0131\u015f veya gizli Ermeniler konusu son y\u0131llarda [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=15954","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2012-06-16T12:22:18+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=15954","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=15954","name":"1915\u2019in kay\u0131p \u00e7ocuklar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"datePublished":"2012-06-16T12:22:18+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=15954#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=15954"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=15954#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"1915\u2019in kay\u0131p \u00e7ocuklar\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15954","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15954"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15954\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15957,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15954\/revisions\/15957"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}